နောက်ဆုံးရ

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၂၀: မိသားစု စီးပွားရေးနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၁၉: https://www.yeyintnge.net/2026/11/mehl-mec.html

အပိုင်း ၂၀ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၁၉ ရဲ့ အဆုံးမှာ ချန်ခဲ့တယ် — စစ်တပ်၏ စီးပွားရေးအင်ပါယာ မည်သို့ တည်ဆောက်ထားသည်ကို သိပြီးနောက်၊ မင်းအောင်လှိုင်၏ မိသားစု စီးပွားရေးနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု အကြောင်း ဆက်လက် တင်ပြပါမည် ဟု။ ဤအပိုင်းက ထိုအကြောင်းအရာကိုပင် တင်ပြသည်။

သားသမီး နှစ်ဦးကို ဒဏ်ခတ်ခြင်း — ၂၀၂၁ မတ် ၁၀

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော်အကြာ၊ ၂၀၂၁ မတ် ၁၀ ရက်တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက မင်းအောင်လှိုင်၏ အရွယ်ရောက်ပြီးသော သားသမီးများ အောင်ပြည့်စုံနှင့် ခင်သီရိသက်မွန်တို့အား ဒဏ်ခတ်မှု (sanctions — နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ စီးပွားရေး၊ ငွေကြေးဆက်ဆံမှုကို ပိတ်ပင်သည့် အရေးယူမှု) ချမှတ်ခဲ့သည်။

ဒဏ်ခတ်မှု၏ အခြေခံမှာ သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော အမိန့်ကြော်ငြာစာ (executive order — သမ္မတက ထုတ်ပြန်သော တရားဝင် အမိန့်) အမှတ် ၁၄၀၁၄ ဖြစ်သည်။

အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (Office of Foreign Assets Control, OFAC) က သားသမီး နှစ်ဦးသည် "သူတို့၏ ဖခင်၏ ရာထူးနှင့် ဆိုးယုတ်သော လွှမ်းမိုးမှုမှ တိုက်ရိုက် အကျိုးခံစားရသော" စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

သူတို့၏ ကုမ္ပဏီ ၆ ခုကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက် ဒဏ်ခတ်ခဲ့သည် — A&M Mahar၊ Sky One Construction၊ The Yangon Restaurant၊ The Yangon Gallery၊ Everfit နှင့် Seventh Sense တို့ ဖြစ်သည်။

ဒဏ်ခတ်မှု၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အမေရိကန်တွင် ရှိသော သူတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အေးခဲစေပြီး၊ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ သူတို့နှင့် စီးပွားရေး လုပ်ကိုင်ခွင့် တားမြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

အောင်ပြည့်စုံ — Authentic Group

သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Authentic Group ပိုင်ဆိုင်သည်။ Justice For Myanmar ၏ ဖော်ပြချက်အရ Authentic Group သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် — ဖခင်ဖြစ်သူ တပ်ချုပ်နေရာသို့ တက်လာသည့်နှစ်ကတည်းက — ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများသို့ ကုန်ကြမ်းများ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။

ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများမှာ တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး (Directorate of Defence Industries) လက်အောက်ရှိ စက်ရုံများ ဖြစ်သည် — လက်နက်နှင့် ကျည်ဆံများ ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံများ ဖြစ်သည်။

Authentic Group သည် စစ်တပ်ပိုင် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) ၏ လုပ်ငန်းများသို့လည်း ကုန်ပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အောင်ပြည့်စုံသည် အောင်မြင့်မိုလ်မင်း အာမခံကုမ္ပဏီ (Aung Myint Moh Min Insurance) ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ စစ်သားများသည် ထိုကုမ္ပဏီထံမှ အသက်အာမခံ ဝယ်ယူရန် လိုအပ်သည်ဟု Justice For Myanmar က ဖော်ပြသည်။

ကုလသမဂ္ဂ လွတ်လပ်သော အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (UN Fact-Finding Mission) ကလည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အောင်ပြည့်စုံ ပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီများအပေါ် အရေးယူရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ခင်သီရိသက်မွန် — ဖျော်ဖြေရေးမှ ဆက်သွယ်ရေးအထိ

သမီးဖြစ်သူ ခင်သီရိသက်မွန်သည် ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းမှ စတင်ခဲ့သည် — 7th Sense Creation ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီကို ပူးတွဲ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ Everfit အားကစားခန်းမ လုပ်ငန်းကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် သူမသည် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည် — နော်ဝေး Telenor ကုမ္ပဏီ၏ မြန်မာလုပ်ငန်းကို ဝယ်ယူသော Investcom PTE Ltd တွင် ရှယ်ယာ (share — ကုမ္ပဏီတွင် ပိုင်ဆိုင်မှု အစိတ်အပိုင်း) ရရှိခဲ့ပြီး၊ Shwe Byain Phyu ကုမ္ပဏီတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ Shwe Byain Phyu သည် Telenor မြန်မာ (ယခု ATOM) ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ဤသည်မှာ စစ်ခေါင်းဆောင်၏ သမီးတစ်ဦး နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများထဲမှ တစ်ခုတွင် ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာပုံ ဖြစ်သည်။

ရွှေ ၈၀၀ ကီလို — ပျက်သွားသော ငွေကြေးခဝါချမှု အစီအစဉ်

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၇ ရက်တွင် Justice For Myanmar က စုံစမ်းစစ်ဆေးချက် တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် — အာဏာသိမ်းပြီး လများအတွင်း စစ်ကောင်စီနှင့် ဆက်စပ်သော ကွန်ရက်တစ်ခုက ရွှေ ၈၀၀ ကီလို (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၈ သန်းခန့် တန်ဖိုးရှိ) ကို ထိုင်း၊ လာအိုနှင့် ဟောင်ကောင်တို့ဖြင့် ငွေကြေးခဝါချရန် (money laundering — တရားမဝင် ရထားသော ငွေကို တရားဝင်ငွေအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း) ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Justice For Myanmar ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဤအစီအစဉ်ကို ညှိနှိုင်းခဲ့သူမှာ ခင်သီရိသက်မွန် ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်၏ အချက်အလက်များမှာ မူကြမ်း စာချုပ်များ၊ ရည်ရွယ်ချက် စာများနှင့် ပုဂ္ဂလိက မက်ဆေ့ချ်များကို အခြေခံသည်။

ဝယ်ယူမည့်သူအဖြစ် လာအို AIF Group ၏ ကုမ္ပဏီခွဲတစ်ခု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ငွေပေးချေမှုကို AIF Group ပိုင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နိုင်ငံပိုင်ဘဏ် BIC Bank Lao မှတစ်ဆင့် လုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ လက်နက်ပွဲစား ထွန်းမင်းလတ်နှင့် ထိုစဉ်က ထိုင်း အထက်လွှတ်တော်အမတ် ဥပါကစ် ပချာရီယံကွန်းတို့က ကြားခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းကုမ္ပဏီ BFA (Thailand) ကို စာရွက်ပေါ်တွင် နောက်ဆုံး ရောင်းချသူအဖြစ် ထားရန် စီစဉ်ထားသည်။

သို့သော် အစီအစဉ် ပျက်ခဲ့သည် — နှစ်ဖက်စလုံး လိုအပ်သော ငွေကြေးအာမခံချက်ကို မပေးနိုင်သဖြင့် ၂၀၂၁ နှစ်လယ်တွင် သဘောတူညီမှု ပျက်ပြားခဲ့သည်။ Justice For Myanmar က ရွှေ ၂၀၀ ကီလို ရောင်းချပြီးဟု ဖော်ပြချက်တစ်ခု ပါသော်လည်း၊ ရွှေ အမှန်တကယ် လက်ပြောင်းခဲ့သည်ကို အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဤသည်မှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက် တွေ့ရှိချက် ဖြစ်သည် — တရားစီရင်ဆုံးဖြတ်ချက် မဟုတ်ပါ။

၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ — ထိုင်း မူးယစ်ဆေးဝါး ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှု

၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က မူးယစ်ဆေးဝါး ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှုတစ်ခု လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မင်းအောင်လှိုင်မိသားစုနှင့် နီးကပ်သော လက်နက်ပွဲစား ထွန်းမင်းလတ်ကို ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်မှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှုအတွင်း ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ခင်သီရိသက်မွန်၏ ဘဏ်မှတ်တမ်းများနှင့် အောင်ပြည့်စုံ၏ ဘန်ကောက် ကွန်ဒိုခန်းစာချုပ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည် — ဘန်ကောက် Belle Rama 9 ရှိ အိပ်ခန်း ၄ ခန်းပါ ဇိမ်ခံကွန်ဒိုတစ်ခန်း၊ တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ သန်းခန့် ဖြစ်သည်။

ဤတွေ့ရှိချက်ကို Reuters က ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်တွင် သတင်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ The Sentry နှင့် Justice For Myanmar တို့ကလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

တပ်တွင်း အဂတိမှုဖြင့် အရေးယူခံရသူများ

အပိုင်း ၁၆ တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တပ်တွင်း သန့်စင်မှုများတွင် မိုးမြင့်ထွန်း (တစ်သက်တစ်ကျွန်း) နှင့် စိုးထွဋ် (၅ နှစ်) တို့ အဂတိမှုဖြင့် အရေးယူခံခဲ့ရသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်လည်း စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် အဂတိမှု အရေးယူမှု တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် — ဒုတိယစွမ်းအင်ဝန်ကြီး သန့်စင်နှင့် ရေနံစည်းမျဉ်းဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ရွှေမော်တို့ လောင်စာဆီတင်သွင်းမှုနှင့် ဒေါ်လာဈေးကစားမှု၊ လာဘ်စားမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွင် နိုဝင်ဘာလယ်တွင် ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရသည်။

သန့်စင်သည် လောင်စာဆီတင်သွင်းရေးနှင့် ဖြန့်ဖြူးရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသူဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ် ညိုစော၏ စစ်တက္ကသိုလ် အတန်းဖော် ဖြစ်သည်။ စွဲချက်များစွာ တင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု ASEAN NOW က ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထုတ်ပယ်သည့်ရက်နှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းနှစ်ခု ကွဲသည် — ASEAN NOW က ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ထုတ်ပယ်ကြောင်း ကြေညာသည်ဟု ရေးပြီး၊ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ဖယ်ရှားသည့် အမိန့်ထုတ်သည်ဟု သတင်းတစ်ခု ဖော်ပြသည်။ ထိန်းသိမ်းခံရသည်မှာမူ နိုဝင်ဘာလယ်ဟု နှစ်ခုစလုံး တူညီသည်။

ဤသည်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပါ — ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင်လည်း လောင်စာဆီတင်သွင်းရေး ကော်မတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ညွန့်အောင်နှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ရန်နောင်စိုးတို့ အရေးယူခံခဲ့ရသည်။ ရန်နောင်စိုးမှာ တရားမဝင် ငွေကြေးအရောင်းအဝယ်နှင့် အဂတိမှုဖြင့် ထောင် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်ဟု ASEAN NOW က ဖော်ပြသည်။

သုတေသန ကွက်လပ် — ၂၀၁၁–၂၀၂၀

တစ်ချက် ရိုးသားစွာ ဖော်ပြရန် ရှိသည် — အာဏာသိမ်းမတိုင် (၂၀၁၁–၂၀၂၀) တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော တပ်မတော်အရာရှိများကို အဂတိမှုဖြင့် တရားစွဲဆိုသော ကောင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အမှုများကို ဤသုတေသနတွင် မတွေ့ရှိခဲ့ပါ။

ထိုကာလတွင် အဂတိမှု မရှိခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပါ — မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အမှု မတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ သုတေသန၏ ကွက်လပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ဤအပိုင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်များကို အတူတကွ ကြည့်ပါက ပုံစံတစ်ခုက ပေါ်လာသည်။

ပထမ — မိသားစု စီးပွားရေးသည် MEHL နှင့် MEC အင်ပါယာ၏ နောက်တစ်ဖက်ခြမ်း ဖြစ်သည်။ စစ်တပ်က ကုမ္ပဏီကြီးများဖြင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကို ထိန်းချုပ်သလို၊ တပ်ချုပ်၏ မိသားစုကလည်း ကိုယ်ပိုင် ကုမ္ပဏီများဖြင့် စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ် ရယူခဲ့သည် — လက်နက်စက်ရုံများသို့ ကုန်ကြမ်းထောက်ပံ့ခြင်းမှ ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်ခြင်းအထိ။

ဒုတိယ — ဒဏ်ခတ်မှုများက မိသားစု၏ စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေခဲ့သော်လည်း၊ ကွန်ရက်က ရပ်တန့်မသွားခဲ့ပါ။ ဒဏ်ခတ်ခံရပြီး လအနည်းငယ်အကြာတွင် ရွှေ ၈၀၀ ကီလို အစီအစဉ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဘဏ်မှတ်တမ်းများနှင့် ကွန်ဒိုခန်းများ တွေ့ရှိခဲ့သည် — ဒဏ်ခတ်မှုများသည် ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို လုံးဝ ရပ်တန့်မသွားစေခဲ့ကြောင်း ပြသည်။

တတိယ — တပ်တွင်း အဂတိမှု အရေးယူမှုများသည် ရွေးချယ်ပုံရသည်။ မိသားစုဝင်များနှင့် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကို မထိခိုက်ဘဲ၊ အလယ်အလတ်အဆင့် အရာရှိများနှင့် ဝန်ကြီးများကိုသာ အရေးယူခဲ့သည် — မိုးမြင့်ထွန်း၊ စိုးထွဋ်၊ သန့်စင်နှင့် ရွှေမော်တို့ ဖြစ်သည်။ အဂတိမှုကို တိုက်ဖျက်ခြင်းလား၊ အာဏာတိုက်ပွဲတွင် အသုံးပြုခြင်းလားဟူသော မေးခွန်းမှာ ကျန်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

စစ်တပ်၏ စီးပွားရေးအင်ပါယာ မည်သို့ တည်ဆောက်ထားသည်ကို သိပြီးနောက်၊ မိသားစု စီးပွားရေးနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု မည်သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို သိပြီးနောက် — နောက်အပိုင်းတွင် ကျောက်စိမ်း၊ မူးယစ်ဆေးနှင့် သယံဇာတများ အကြောင်း ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၂၁ — ကျောက်စိမ်း၊ မူးယစ်ဆေး၊ သယံဇာတ။ မြန်မာ့ကျောက်စိမ်းကုန်သွယ်မှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းနှင့် ရှားပါးသတ္တုများ၊ သစ်တောများ အကြောင်း ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

အပိုင်း ၂၁: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_19.html

ရင်းမြစ်များ

  • အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (US Treasury) (OFAC ဒဏ်ခတ်မှု၊ ၂၀၂၁ မတ် ၁၀; Federal Register၊ ၂၀၂၁ မတ် ၁၇)
  • Justice For Myanmar (ရွှေ ၈၀၀ ကီလို ငွေကြေးခဝါချမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်၊ ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၇; "Dirty Secrets #2")
  • Reuters (ထိုင်း မူးယစ်ဆေးဝါး ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှု၊ ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၁)
  • The Sentry (ထိုင်း ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှု)
  • ASEAN NOW (သန့်စင်နှင့် ရွှေမော် အဂတိမှု၊ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၃)
  • ကုလသမဂ္ဂ လွတ်လပ်သော အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (UN Fact-Finding Mission) (အစီရင်ခံစာ A/HRC/42/CRP.3၊ ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ)
မျှဝေရန် — Facebook · X · Telegram ·

မှတ်ချက်များ

Post a Comment