နောက်ဆုံးရ
Parliamentary Friends of Burma Founder Hon Hong Lim ကို ဂုဏ်ပြုခဲ့တဲ့ ဩစတြေးလျ ရံပုံငွေပွဲ

Parliamentary Friends of Burma Founder Hon Hong Lim ကို ဂုဏ်ပြုခဲ့တဲ့ ဩစတြေးလျ ရံပုံငွေပွဲ

မဲလ်ဘုန်း၊ ဩစတြေးလျ — ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက် (သောကြာနေ့) ည ၇ နာရီမှ ၁၀ နာရီအထိ White Orchard Reception, 705 Clayton Road, Clayton South, Melbourne မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ လေဘာပါတီ အမတ် Heang Tak MP ရဲ့ ရံပုံငွေရှာတဲ့ပွဲကို Multicultural Community leader တွေ၊ Australian တွေ စုစုပေါင်း ၅၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီပွဲမှာ အဓိကဂုဏ်ပြုခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ Parliamentary Friends of Burma တည်ထောင်သူ၊ Victoria ပြည်နယ် ပါလီမာန်အမတ်အဖြစ် ၂၂ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေးကို တစိုက်မတ်မတ် ထောက်ခံကူညီခဲ့သူ Hon Hong Lim ဖြစ်ပါတယ်။
ပွဲတက်ရောက်သူများ



အဆိုပါပွဲမှာ Parliamentary Friends of Burma Founder Hon Hong Lim က အမေစု စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ မတရားဖမ်းဆီးထောင်ချခံနေရကြောင်း၊ အကြမ်းဖက်စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ မြန်မာပြည်သူတွေကို နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Hon Hong Lim — Parliamentary Friends of Burma Founder (ဓာတ်ပုံ — Parliament of Victoria)



၂၂ နှစ်ကြာ ပါလီမာန်အမတ်သက်တမ်းတလျှောက် မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေးကို တစိုက်မတ်မတ် ကူညီအားပေးလုပ်ဆောင်ခဲ့သူ၊ လုပ်ဆောင်နေသူ ကျနော်တို့ရဲ့ မိတ်ဆွေ Hon Hong Lim ကို အမေစုပုံရင်ထိုး နဲ့ ဓါတ်ပုံပန်းချီကားများ ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်အဖြစ် ဒေါ်ရီရီထိုက် (ဝေါမြို့နယ်ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်)၊ Khun Ti Reh (ကရင်နီ Community Leader)၊ Ko Maung Too (DVB TV News) နဲ့ Sawwin Maung (ICN-AMDM Australia "Humanitarian Aid For Burma") တို့မှ အသီးသီး တက်ရောက်ပေးအပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

 လေဘာပါတီ အမတ် Heang Tak MP  ဟာ ကမ္ဘောဒီးယားနွယ်ဖွားတဦးလဲဖြစ်ပါတယ်၊
Meng Heang Tak MP

မြန်မာနိုင်ငံခက်ခဲနေချိန်မှာ အခုလို speak out လုပ်ပေးတာ ကျေးဇူးတင်ဖို့ကောင်းပါတယ်။






ဆက်ဖတ်ရန် →
နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၉ ရက်

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၉ ရက်

ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ကိုးရက် သောကြာနေ့အတွက် မြန်မာ့သတင်းထူးတွေကို ရဲရင့်ငယ် ဘလော့ဂ်က စုစည်းတင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ ချောင်းဦးမြို့ ပါရာမိုတာဖြင့် ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်မှု — အရပ်သား အနည်းဆုံး ၂၀ ကျော် သေဆုံး

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ချောင်းဦးမြို့မှာ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ညပိုင်း ရှစ်နာရီမထိုးမီအချိန်က ဖျာပုံလင်းတန်ဆောင် လူစုနေတဲ့ ကွင်းပြင်တစ်ခုကို ပါဝါပါရာဂလိုက်ဒါ (ပါရာမိုတာ) တစ်စီးကနေ ဗုံးတွေ ချခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား အနည်းဆုံး နှစ်ဆယ်ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင်သက်သေတွေ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့နဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတို့က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းဌာနက ဒီနေ့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ချောင်းဦးမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ကိုသန့်က စစ်တပ်ဟာ ဒီလို ပါရာမိုတာတွေနဲ့ အရင်ကလည်း ခြောက်ကြိမ်လောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးတယ်လို့ ရိုက်တာကို ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ ရိုက်တာရဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့တာ မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွက် စိုးရိမ်မိတယ်လို့ ပြောကြားပြီး စစ်ကောင်စီကို အရပ်သားတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့၊ မတရားဖမ်းဆီးထားသူတွေကို လွှတ်ပေးဖို့၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီတွေ ခွင့်ပြုဖို့နဲ့ စစ်မှန်တဲ့ဆွေးနွေးမှုတွေ စတင်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ရိုက်တာ

၂။ မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားခရီးစဉ် ဒုတိယနေ့ — တရားဝင်ကြိုဆိုပွဲနှင့် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ မလေးရှားကို ရောက်ရှိခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ကြာသပတေးနေ့က မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ တရားဝင်တွေ့ဆုံပြီး ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နဲ့ ကြိုဆိုပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာသတင်းအေဂျင်စီရဲ့ အောက်တိုဘာလ ကိုးရက် ဖော်ပြချက်အရ နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာကတော့ ဒီခရီးစဉ်ဟာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တရားဝင်မှုရှာဖွေရေး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဝေဖန်သူတွေကတော့ ဒီခရီးစဉ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ပြန်ပို့ရေးသဘောတူညီချက်ဟာ လူတွေကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့နေရာကို ပြန်ပို့မှုကို တားမြစ်တဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: နယူးယောက်တိုင်း၊ မြန်မာသတင်းအေဂျင်စီ

၃။ မလေးရှားမှ မြန်မာနိုင်ငံသားများ ပြန်ပို့ရေး — စရိတ်ကို စစ်ကောင်စီခံယူမည်၊ ကုလသမဂ္ဂမှ ရပ်နားရန် တောင်းဆို

မလေးရှားမှာ ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပြန်ပို့ရေးအစီအစဉ်အရ အခုအထိ တစ်သောင်းလေးရာ့ကိုးဆယ့်သုံး ဦး ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီလို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ လေးရက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ တစ်ထောင့်လေးရာ့ကိုးဆယ့်ခြောက် ဦးကနေ တစ်ထောင့်ငါးရာလောက် ဟာ စစ်သင်္ဘောနှစ်စီးနဲ့ ဆေးရုံသင်္ဘောတစ်စီးနဲ့ ငါးရက်ကြာ ခရီးနဲ့ ရန်ကုန်ကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ဒုတိယအဆင့်အနေနဲ့ သုံးထောင့်ငါးရာ့နှစ်ဆယ့်လေး ဦးကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်မှာဖြစ်ပြီး လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ တစ်သောင်းသုံးရာကျော် ကျန်ရှိနေသေးတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်က စိစစ်ပြီးသား နိုင်ငံသားတွေကို အမြန်ဆုံးလက်ခံမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့ပြီး မြန်မာဘက်က ပြန်ပို့ရေးစရိတ်အားလုံးကို ခံယူမယ်လို့ သဘောတူခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကြာသပတေးနေ့က ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူကတော့ ပြန်ပို့မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ မလေးရှားကို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကလည်း ပြန်ပို့ခံရသူတွေကို စိစစ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်မှာ သူတို့ ပါဝင်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: စကွပ်ဒေါ့မွန်မီ၊ အေအက်ဖ်ပီ

၄။ ဖားကန့်တွင် ကေအိုင်အေ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု — နှစ်ဦးသေဆုံး

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးရုံးစုမှာ အစည်းအဝေးလုပ်နေစဉ် ကေအိုင်အေ နဲ့ မဟာမိတ်တပ်တွေက ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မိုးမခသတင်းက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ကမိုင်းကနေ နမ်ယားကနေ ဖားကန့်အထိ လမ်းပြုပြင်ရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးနေတဲ့ စစ်အစိုးရအရာရှိတွေနဲ့ စီးပွားရေးသမားတွေထဲက ကချင်အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကုမ္ပဏီရဲ့ အရာရှိ ဦးဇော်အောင် ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုမှာပဲ နမ်ဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စုက လျှပ်စစ်ရုံးကို ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စျေးသည်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ မြန်မာ့နွေဦးမှတ်တမ်း

၅။ သုံးလအတွင်း အရပ်သား ၂၈၄ ဦး သတ်ဖြတ်ခံရ — အေအေပီပီ

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (အေအေပီပီ) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဇူလိုင်လ တစ်ရက်နေ့ကနေ စက်တင်ဘာလ သုံးဆယ်ရက်နေ့အထိ သုံးလအတွင်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သား နှစ်ရာ့ရှစ်ဆယ့်လေး ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တာကို အမည်နဲ့တကွ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေထဲမှာ အမျိုးသမီး တစ်ရာ့တစ်ဆယ့်နှစ် ဦး၊ အမျိုးသား တစ်ရာ့ခုနှစ်ဆယ့်နှစ် ဦးပါဝင်ပြီး အသက် တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် ကလေးငယ် သုံးဆယ့်လေး ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအထဲက နှစ်ရာ့သုံး ဦးဟာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ အေအေပီပီက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ သေဆုံးမှု နှစ်ရာ့လေး ခုကိုတော့ ဆက်လက်စိစစ်နေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်ရက်နေ့ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခုခုနှစ်ကစလို့ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက်နေ့အထိ သတ်ဖြတ်ခံရတဲ့ အရပ်သား စုစုပေါင်း ရှစ်ထောင့်လေးရာ့ကိုးဆယ့်လေး ဦး ရှိပြီလို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: အေအေပီပီ ထုတ်ပြန်ချက် (မိုးမခ တစ်ဆင့်)

၆။ ကေအဲန်ယူ အာဆီယံငါးချက်သဘောတူညီချက် ဝေဖန်၊ တိုက်ပွဲသတင်းများ

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) ဗဟိုက အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ စစ်ကောင်စီဟာ အာဆီယံငါးချက် သဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာပျက်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လေယာဉ်၊ ဒရုန်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ နေ့စဉ် တိုက်ခိုက်နေတာတွေဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေမြောက်တယ်လို့လည်း ကေအဲန်ယူက စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ နှစ်ရက်နေ့ကတော့ မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့နယ်မှာ ရေစကြို အထူးစစ်ဆင်ရေးစစ်ကြောင်းက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်က ဆယ်ဦး သေဆုံး၊ နှစ်ဆယ်လောက် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးဘက်က ဆိုပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့မှာတော့ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက်နေ့ ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ဒေသခံ နှစ်ဦး နှလုံးရပ်ပြီး သေဆုံးကာ တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ (ကေအဲန်ယူ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် ဒေသခံသတင်းများ)

၇။ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂတွင် မိန့်ခွန်း — စစ်ကောင်စီနှင့် လက်တွဲမလုပ်နိုင်

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တတိယအဖွဲ့ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ယေဘုယျဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက တရားမဝင်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ငါးနှစ်ကျော်အကြာမှာတောင် ပြည်သူတွေဟာ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအခွင့်အလမ်းတွေကနေ ဖယ်ကျဉ်ခံနေရဆဲဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဟာ စနစ်တကျ ချိုးဖောက်မှုတွေ၊ ခွဲခြားမှုမရှိ လေကြောင်းဗုံးကျဲမှုတွေ၊ ကျောင်း၊ ဆေးရုံတွေ ဖျက်ဆီးမှုတွေနဲ့ အတင်းအဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းမှုတွေ လုပ်နေတယ်လို့ သူက စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူထုကို ရန်သူအဖြစ် ရပ်တည်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီနဲ့ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လက်တွဲလုပ်ကိုင်လို့ မရဘူးလို့လည်း သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကတော့ တိုင်းရင်းသားမိတ်ဖက်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ (ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တတိယအဖွဲ့)

ဆက်ဖတ်ရန် →
အမေရိကန်က စစ်ကောင်စီနဲ့ စားပွဲထိုင်ပြီ — Rare Earth လုပွဲနဲ့ တရုတ်ရဲ့ အလှည့်

အမေရိကန်က စစ်ကောင်စီနဲ့ စားပွဲထိုင်ပြီ — Rare Earth လုပွဲနဲ့ တရုတ်ရဲ့ အလှည့်


Reuters သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ သီးသန့်သတင်းတစ်ပုဒ် ဖော်ပြခဲ့တယ်။ Trump အစိုးရဟာ မြန်မာစစ်ကောင်စီနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင်နေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အမေရိကန်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို အထီးကျန်အောင် လုပ်ခဲ့တဲ့မူဝါဒကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ သုတေသနရေးရာ လက်ထောက်ဝန်ကြီး Michael Vance ဟာ ဒီဆက်ဆံရေးမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၁၅–၁၆ ရက်နေ့တွေမှာ နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ Reuters က ဖော်ပြပါတယ်။

ဆင်ခြေက Scam Center၊ တကယ့်အကြောင်းက သတ္တု

တရားဝင်အကြောင်းပြချက်ကတော့ အမေရိကန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း (KK Park လို scam center) တွေကို ပိတ်ဖို့ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စားပွဲပေါ်မှာ တကယ်တင်ထားတာက နောက်တစ်ခု ရှိတယ် — Rare Earth သတ္တုတွင်းတွေဖြစ်တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်ဟာ တရုတ်ဆီကနေ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ချင်နေတယ်။ မြန်မာ့မြေရှားသတ္တုတွေဟာ လျှပ်စစ်ကား၊ လေအားတာဘိုင်တွေမှာ သုံးတဲ့ အလေးချိန်မြင့် rare earth တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဝါရှင်တန်မှာ အဆိုပြုချက် နှစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တစ်ခုက မြန်မာအမေရိကန်စီးပွားရေးအသင်းရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Adam Castillo တင်ပြတာ — စစ်ကောင်စီနဲ့ သဘောတူညီမှုရအောင် လုပ်ဖို့ဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်ခုက Sean Turnell အကြံပေးတာ — သတ္တုတွင်းဒေသအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO/KIA) နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်ဆံဖို့ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပန်ဝါဒေသက သတ္တုတွင်းဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး KIA ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲမှာ ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း မကြာသေးခင်က မြန်မာအဖွဲ့အစည်းအချို့အပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ရုတ်သိမ်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တရုတ်က ဘာလုပ်မလဲ

တရုတ်ဟာ လက်ရှိမှာ မြန်မာ့သတ္တုတွေရဲ့ အဓိကဝယ်ယူသူဖြစ်တယ်လို့ Reuters က ဖော်ပြပါတယ်။ အမေရိကန်ပါဝင်လာတာကို စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါဆို တရုတ် ဘာလုပ်မလဲ။ အဖြေတိုတိုပြောရရင် — ကိုရီးယားစစ်ပွဲလို proxy စစ်ပွဲ ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး။

တရုတ်ရဲ့ အနီလိုင်းသုံးခု ရှိတယ်။ ယူနန်နယ်စပ်နားမှာ အမေရိကန်စစ်ရေး ဒါမှမဟုတ် ထောက်လှမ်းရေး ခြေကုပ်မရှိစေရ၊ ပိုက်လိုင်း–ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်း–သတ္တုကွင်းဆက်ကို ကာကွယ်ရ၊ နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေး ထိန်းရမယ်။

တရုတ်က လက်နက်ပေးဖို့ မလိုဘူး — ပေးပြီးသား။ UWSA ဆိုတာ တရုတ်လက်နက်တိုက်နီးပါးပဲ။ MNDAA၊ TNLA၊ KIA တို့လည်း တရုတ်လမ်းကြောင်းက လက်နက်ရနေတာ ကြာပြီ။ မေးခွန်းက "ပေးမပေး" မဟုတ်ဘူး၊ "ကြိုးလျှော့ပေးမပေး" ပဲ။

Operation 1027 တုန်းက သက်သေပြပြီးသား — MNDAA ကို လားရှိုးပြန်ပေးခိုင်း၊ TNLA ကို မြို့တွေက ဆုတ်ခိုင်း၊ UWSA ကို EAO အကူအညီရပ်ခိုင်းတာ အားလုံး တရုတ်လက်ချက်။ အမေရိကန် ဝင်လာရင် တရုတ်လုပ်မှာက လက်နက်အသစ်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြိုးလျှော့ပေးတာပဲ။ စျေးသက်သာ၊ ငြင်းလို့ရ၊ ပြန်ထိန်းလို့ရတယ်။

Thermostat သီအိုရီ

ISEAS ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ တရုတ်ဟာ proxy စပွန်ဆာလုပ်နေတာ မဟုတ်ဘဲ risk management လုပ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ပွဲရဲ့ အပူချိန်ထိန်းကိရိယာလိုပဲ — လိုအပ်ရင် အပူပေးလိုက်၊ လိုအပ်ရင် အအေးခံလိုက်။

တရုတ်က စစ်ကောင်စီပြုတ်ကျစေချင်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အားနည်းပြီး သူ့ကိုမှီခိုနေတဲ့ စစ်ကောင်စီက သူ့အတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေ။ EAO တွေ အရမ်းအားကောင်းသွားရင်လည်း သူ့အတွက် ပြဿနာပဲ — KIA က အခုကတည်းက အမေရိကန်ရဲ့ သတ္တုကမ်းလှမ်းမှုကို နားထောင်နေပြီ။

ဒါကြောင့် တရုတ်လုပ်မှာက နှစ်ဖက်လုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း ညှပ်တာ — စစ်ကောင်စီကို "ငါမကူရင် မင်းပြုတ်မယ်" လို့ သတိပေး၊ EAO တွေကို "အမေရိကန်နဲ့ပေါင်းရင် နယ်စပ်ပိတ်၊ လျှပ်စစ်ဖြတ်" လို့ ခြိမ်းခြောက်။ ဘယ်သူမှ ဝါရှင်တန်ဘက် မယိုင်ရဲအောင် လုပ်တာ။

ကိုရီးယား ၁၉၅၀ တုန်းက တရုတ်က စစ်သား သုံးသန်းကို ယာလူးမြစ်ဖြတ်ပြီး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပို့ခဲ့တာ။ မြန်မာမှာ PLA တပ်ကို အဲလိုပို့မှာမဟုတ်ဘူး — အမေရိကန်နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့မှာကို ဘေဂျင်းက အသေကြောက်တယ်။

စားပွဲပေါ်က အသားတုံး

ဒီပုံထဲက သရော်စာက အမှန်တရားကို ဖမ်းထားတယ်။ အမေရိကန်က သတ္တုလိုချင်လို့ ဝင်လာတာ၊ တရုတ်က သတ္တုလမ်းကြောင်း လက်ထဲမှာရှိလို့ ပြန်ပိတ်တာ။ စစ်ကောင်စီက ရောင်းစားဖို့ ထိုင်နေတာ။ မြန်မာပြည်သူတွေကတော့ စားပွဲပေါ်တင်ထားတဲ့ အသားတုံးပဲ — စားပွဲထိုင်သူ မဟုတ်ဘူး။

ရင်းမြစ် — Reuters (အောက်တိုဘာ ၈၊ ၂၀၂၆), CSIS, ISEAS 2026/49

ဆက်ဖတ်ရန် →