နောက်ဆုံးရ

M-15 ရေနံလုပ်ကွက် — Canadian Foresight Group (CFG) အကြောင်း စုံစမ်းချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

နိဒါန်း — CFG ဆိုတာ ဘာလဲ

Canadian Foresight Group (CFG) (ကနေဒါ အခြေစိုက် ရေနံ ကုမ္မဏီ) ဆိုတာ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ကုမ္မဏီ ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ တနင်္သာရီ ကမ်းလွန် (ကမ်းခြေနဲ့ ဝေးတဲ့ ပင်လယ်) မှာရှိတဲ့ M-15 လုပ်ကွက် (ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ ရှာဖွေထုတ်လုပ်ခွင့် ဧရိယာ) ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက ရထားတဲ့ ကုမ္မဏီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုမ္မဏီ အမိ (မိခင် ကုမ္မဏီ) ဖြစ်တဲ့ Canadian Foresight Group Limited ကို စင်ကာပူမှာ ၆ မေ ၂၀၁၄ မှာ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး၊ လုပ်ကွက် ကိုင်ဆောင်တဲ့ လက်အောက် ကုမ္မဏီ (လုပ်ငန်းခွဲ) ဖြစ်တဲ့ CFG Energy Pte Ltd ကို ၂၀ မေ ၂၀၁၄ မှာ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပါတယ်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ကယ်လ်ဂရီမြို့ (Suite 800, 717 7th Avenue SW) နဲ့ ရန်ကုန်မြို့၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ပြည်လမ်း၊ ရွှေဟင်္သာကွန်ဒို (အခန်း ၁၆၊ ၃ ထပ်၊ အဆောင် C2) မှာ ရုံးတွေ ရှိပါတယ်။

ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာ (ဥက္ကဋ္ဌ兼 အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ) က ဆုန်နင် ရှဲန် (Songning Shen, 沈松宁) ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၅ ဝန်းကျင်မှာ မွေးပြီး၊ ၁၉၈၆ မှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထုံကျီ တက္ကသိုလ် (Tongji University) က ဘွဲ့ရကာ၊ ၁၉၉၈ မှာ နော်ဝေနိုင်ငံ၊ NTNU တက္ကသိုလ်က ဘွဲ့လွန် ရခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၈၆ ကနေ ၁၉၉၆ အထိ တရုတ် အမျိုးသား ကမ်းလွန် ရေနံ ကုမ္မဏီ (China National Offshore Oil Corporation, CNOOC) ရဲ့ လက်အောက် ကုမ္မဏီ ဖြစ်တဲ့ ပေါ်ဟိုင်း ကုမ္မဏီ (Bohai Co.) မှာ လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်မှာ ကနေဒါကို ရောက်လာကာ၊ ၂၀၀၇ ဖေဖော်ဝါရီမှာ Sunshine Oilsands ကုမ္မဏီကို ပူးတွဲ တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၄ ဇူလိုင်မှာ Sunshine Oilsands က ထွက်ပြီး CFG ကို တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာဘက်မှာ CFG ကို ကိုယ်စားပြုတာ ကျော်မိုးဦး (ကျော်မိုး) ဖြစ်ပါတယ်။ သူက နှင်းဆီပါတီ (ညီညွတ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ United Democratic Party, UDP) ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး) ဖြစ်ပြီး၊ CFG ရဲ့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် (Country Representative) ဖြစ်ပါတယ်။ ကနေဒါ နိုင်ငံသား ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၂ မှာ ကနေဒါ ပတ်စပို့ (နိုင်ငံကူး လက်မှတ်) နဲ့ မြန်မာပြည်ကို ဝင်လာကာ၊ အခု မြန်မာပြည်မှာ နေထိုင်နေပါတယ်။ မြိတ်ကျွန်းစုက ဟားရစ်ကျွန်း (Harris Island) မှာ Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd. ရဲ့ ဒါရိုက်တာနဲ့ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

M-15 လုပ်ကွက်က တနင်္သာရီ ကမ်းလွန်၊ ကဒန်ကျွန်း (Kadan Island) အနောက်ဘက်၊ မုတ္တမ ပင်လယ်ကွေ့ (Andaman Sea) ထဲမှာ ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်း ၁၃,၄၈၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ရှိပါတယ်။ ၃၀ မတ် ၂၀၁၅ မှာ မြန်မာ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်း (Myanma Oil and Gas Enterprise, MOGE) နဲ့ ထုတ်လုပ်မှု ခွဲဝေရေး စာချုပ် (Production Sharing Contract, PSC) ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ လုပ်ကွက်ကို ကိုင်ဆောင်တဲ့ အဖွဲ့ (consortium, စုပေါင်း ကုမ္မဏီအဖွဲ့) က CFG Energy ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း (ဦးဆောင် ထုတ်လုပ်သူ, operator)၊ ဩစတြေးလျ ကုမ္မဏီ Transcontinental Group (TRG, ယခု Tribis) ရဲ့ M15 Pte Ltd နဲ့ ဦးခင်မောင်အေး (KMA Group) ရဲ့ Century Bright Gold Co. Ltd တို့က ကျန် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ခွဲဝေယူထားပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးက M-15 အကြောင်း ၂၀၂၄ ကနေ ၂၀၂၆ အထိ အချက်အလက်တွေကို အများပြည်သူ ရနိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေကနေ စုံစမ်းထားတဲ့ အစီရင်ခံစာ ဖြစ်ပါတယ်။ မေးခွန်းက ရှင်းပါတယ် — ၁၁ နှစ် ကြာပြီ၊ ဘာကြောင့် တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးတာလဲ။ ဒါက အစစ်အမှန် စီမံကိန်းလား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီက ငွေယူပြီး မတူးတဲ့ လုပ်ကွက်လား။

တစ်ခုရှင်းထားရမှာက — ဒီစုံစမ်းချက်က M-15 လုပ်ကွက် အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ CFG ရဲ့ ကြေညာထားတဲ့ အစီအစဉ် (၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက် ဆောင်းပါးအရ) မှာ M-15 ပြီးရင် M-16, M-17, M-18 လုပ်ကွက်တွေကို တူးမယ်လို့ ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ M-16 ကို CFG ရထားတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ မှတ်တမ်း မရှိပါဘူး။ M-16 ကို မူလက ၂၀၀၂ မှာ မလေးရှား ရေနံ ကုမ္မဏီ Petronas က ရထားပြီး၊ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ မှာ KMDC က ကိုင်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် M-16 ကို CFG ရထားတယ်လို့ ဒီဆောင်းပါးမှာ မပြောပါဘူး။

အဓိက တွေ့ရှိချက်

၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေအရ M-15 မှာ တူးဖော်မှု စတင်ထားတာ မရှိပါဘူး။ တွင်းတူးစက် (rig) နာမည် မရှိဘူး၊ တူးဖော်ရေး ကန်ထရိုက်တာ (တူးဖော်ဖို့ ငှားထားတဲ့ ကုမ္မဏီ) နာမည် မရှိဘူး၊ MOGE က တူးဖော်တော့မယ်လို့ ကြေညာထားတာ မရှိဘူး။ နောက်ဆုံး ပြောထားတဲ့ အချိန်ဇယား (၂၀၂၆ မေ ၃၁ ရက်၊ Global New Light of Myanmar) အရ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မှာ တူးမယ်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ စထွက်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် သတင်းမှာ စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနက M-15 ရဲ့ ဓာတ်ငွေ ပမာဏကို တွင်း ၂ တွင်းနဲ့ တစ်တွင်း တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ်လို့ ပြောထားပါတယ် — ဆိုလိုတာက အခုထိ ဘာမှ အတည်မပြုရသေးဘူး။

ဒီအချက်တွေကို ပေါင်းကြည့်ရင် M-15 ကို အကောင်းဆုံး ဖော်ပြရရင် — တကယ့် လုပ်ပိုင်ခွင့် (PSC အစစ်၊ 3D မြေပုံ စစ်တမ်းအစစ်၊ အဖွဲ့အစစ်၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ မှာ စစ်အစိုးရနဲ့ အစစ်အမှန် ဆက်ဆံမှု) ရှိပေမဲ့၊ ၁၁ နှစ်အတွင်း တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးနိုင်ခဲ့တဲ့၊ ရက်စွဲတွေ ထပ်ထပ် ရွှေ့ခဲ့တဲ့၊ ငွေနဲ့ တွင်းတူးစက် နဲ့ ကန်ထရိုက်တာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ အထောက်အထား မရှိတဲ့ စီမံကိန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပုံစံက ရန်ပုံငွေ မလုံလောက်တဲ့ ကြော်ငြာဆန်တဲ့ လုပ်ကွက်နဲ့လည်း ကိုက်ညီတယ်၊ ပိတ်ဆို့မှုခံနေရပြီး စစ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံမှာ ရပ်ဆိုင်းနေတဲ့ တကယ့် ရေနက် စီမံကိန်းနဲ့လည်း ကိုက်ညီတယ်။ CFG, ရှဲန်, ကျော်မိုးဦး တို့ကို လိမ်လည်မှုနဲ့ တရားစွဲထားတာ၊ ရဲအမှုဖွင့်ထားတာ၊ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူထားတာ တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး — ဒါကြောင့် "လိမ်လည်မှု" လို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "တူးဖို့ ငွေအဆင်သင့် ရှိတယ်" လို့လည်း ပြောလို့ မရပါဘူး — ငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားလည်း မရှိလို့ပါ။ သတင်းတွေမှာ ပါတဲ့ ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကိန်းဂဏန်းတွေ (၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ၊ ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ) က တွင်းတူးပြီး တွေ့ထားတဲ့ ပမာဏ မဟုတ်ဘဲ၊ ခန့်မှန်းထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ တူးဖော်မှု အခြေအနေ (၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာအထိ)

တူးဖော်မှု စတင်ထားတာ မရှိပါဘူး။ တွင်းတူးစက် နာမည် မရှိဘူး၊ MOGE ကြေညာချက် မရှိဘူး။

  • ၂၉ မေ ၂၀၂၆ — တနင်္သာရီတိုင်း လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြတ်ကို က CFG Energy ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တွေ့ပြီး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ချက် (Environmental Impact Assessment, EIA) နဲ့ လူမှု ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ချက် (Social Impact Assessment, SIA) တိုးတက်မှု အပါအဝင် သဘာဝဓာတ်ငွေ ထုတ်လုပ်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ Global New Light of Myanmar (GNLM, အစိုးရသတင်းစာ) ၃၁ မေ ၂၀၂၆ အရ M-15 ကို "မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံး ရေနက် ဓာတ်ငွေ စီမံကိန်း" လို့ ခေါ်ပြီး၊ "၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ သဘာဝဓာတ်ငွေ စထုတ်မယ်"၊ "ဒီနှစ် (၂၀၂၆) နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တွင်းတူးစက်၊ ကန်ထရိုက်တာ၊ တူးမယ့် ရက်စွဲ တစ်ခုမှ မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/05/31_May_26_gnlm.pdf
  • ၂ ဇွန် ၂၀၂၆ — Frontier Myanmar Energy Monitor က "CFG plans to begin drilling at M-15 block by year-end" (CFG က M-15 မှာ နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံက ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရက်စွဲပဲ အတည်ပြုနိုင်ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://energy.frontiermyanmar.com/news/exploration
  • ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — ASEAN NOW က CFG က အဲဒီအပတ်မှာ စစ်အစိုးရ အရာရှိတွေနဲ့ တွေ့ပြီး M-15 လုပ်ငန်းတွေ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်၊ "နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်" လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ တွင်းတူးစက်၊ ရက်စွဲ မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://aseannow.com/topic/1402578-canadian-firm-to-drill-gas-in-myanmar/
  • ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ရက်စွဲ တိတ်တိတ်လေး ကျော်သွားတယ် — ကုမ္မဏီ အချက်အလက် စုစည်းတဲ့ RecordOwl က CFG က "၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ တူးဖော်မှု စဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ ပထမဆုံး ထွက်မယ်" လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ Blood Money Campaign ရဲ့ ၂၆-၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ ပိုစတာမှာလည်း "၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ စတင်မယ့် စူးစမ်းလေ့လာ တူးဖော်မှု" လို့ အနာဂတ် ကာလနဲ့ ပြောထားပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ကုန်ပြီးနောက် တူးဖော်မှု စပြီလို့ ပြောတဲ့ ရင်းမြစ် တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://recordowl.com:8443/company/cfg-energy-pte-ltd နဲ့ https://www.facebook.com/BloodMoneyCampaignMM/posts/pfbid02MiwCWe37LjuSs3uFoUJdJ5eMRwDrvFLVxuSBrodxjkUAyagrZSDN2UULcZu58WG1l
  • ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — ဝန်ကြီးဌာနက နောက်ဆုံး ပြောချက်၊ အပြောအဆို လျှော့ချထားတယ် — GNLM ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အရ စွမ်းအင် ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင် က ၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ မှာ ပြည်တွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ကမ်းလွန်/ကုန်းတွင်း လုပ်ကွက် ၇၁ ခု ဖွင့်ပေးတဲ့ အစည်းအဝေးမှာ "လာမယ့် ကမ်းလွန် သဘာဝဓာတ်ငွေ ဧရိယာတွေက အောင်သိန်းခါ၊ မင်းရဲသူ၊ ပိတိယာနဲ့ M-15 လုပ်ကွက် ဖြစ်ပြီး၊ M-15 ကို ၂၀၁၆ မှာ တိုင်းတာထားတဲ့ 3D မြေပုံ ရလဒ်တွေအရ စူးစမ်းလေ့လာ တွင်း ၂ တွင်းနဲ့ တစ်တွင်း တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ လုပ်ကွက် ၄ ခု စုစုပေါင်း ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ အထိ ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ သတိပြုရမှာက GNLM PDF ရဲ့ စာသား အစီအစဉ် ရှုပ်နေလို့ M-15 တူးမယ့် ရက်စွဲ အတိအကျကို အဲဒီသတင်းကနေ ကောက်လို့ မရပါဘူး။ ရှင်းတာက ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောဆိုပုံ — M-15 က တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ့် လုပ်ကွက်ပါ။ ရင်းမြစ် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/11/11_Nov_26_gnlm.pdf
  • ၂၀၂၅ ခုနှစ် အခြေခံ — ကုလသမဂ္ဂ (United Nations, UN) အထူး အစီရင်ခံစာ ရေးဆွဲသူ Thomas Andrews ရဲ့ ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅ စာတွေ (AL AUS 5/2025 နဲ့ AL SGP 6/2025) အရ CFG က ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် (အောက်တိုဘာ-ဒီဇင်ဘာ) မှာ "အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားတဲ့ တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း" စဖို့ စီစဉ်ထားပြီး တွင်း ၂ တွင်း တူးမယ်လို့ ဆိုကာ၊ "အခုထိ CFG က စစ်တမ်းတွေပဲ လုပ်ထားပြီး၊ တူးဖော်မှု မစရသေးဘူး" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီ ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် လုပ်ငန်း အများပြည်သူ မှတ်တမ်းအရ ဖြစ်မလာပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30088 နဲ့ https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30112

တူးမယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့ ရက်စွဲတွေ နဲ့ တကယ့်အခြေအနေ

  • ၂၀၁၉ ဧပြီ — ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာမှာ ကြေညာခဲ့တယ် (Dawei Watch)။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
  • ၂၀၁၉ နှစ်ကုန် / ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်း — Paobo (ပေါ်ဘို) သတင်း၊ ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၃၀။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
  • ၂၀၂၄ အတွင်း — ရှဲန်၊ ရှန်ဟိုင်း ဆွေးနွေးပွဲ၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၄ (China News Service)။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
  • ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ်၊ တွင်း ၂ တွင်း — Upstream ၁၁ မတ် ၂၀၂၅၊ UN ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
  • ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ — RecordOwl နဲ့ Blood Money Campaign၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ။ စက်တင်ဘာ ကုန်သွားတယ်၊ တူးဖော်မှု စတင်ကြောင်း သတင်း မရှိဘူး။
  • ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ ပထမဆုံး — GNLM ၃၁ မေ ၂၀၂၆၊ Frontier ၂ ဇွန် ၂၀၂၆၊ ASEAN NOW ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆။ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တွင်းတူးစက် နာမည် မရှိသေးဘူး။

၂။ ငွေကြေး — ရှဲန် / CFG မှာ တူးဖို့ ငွေရှိလား။ တရုတ် အစိုးရ ငွေရှိလား

အဖြေက — CFG မှာ ငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ တရုတ် အစိုးရ ငွေထောက်ပံ့ထားတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားလည်း မရှိပါဘူး။

  • စင်ကာပူ ကုမ္မဏီက စာရွက်ပေါ်မှာ အရမ်းသေးတယ်။ CFG Energy Pte Ltd (UEN 201414557N, ၂၀ မေ ၂၀၁၄ မှတ်ပုံတင်) ရဲ့ ပေးသွင်းပြီး မတည်ငွေ (paid-up capital, ကုမ္မဏီ တည်ထောင်စဉ် ရှယ်ယာရှင်တွေ ထည့်ဝင်ထားတဲ့ ငွေ) က စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁၀၀ ပဲ ရှိပြီး၊ ရှယ်ယာ ၁၀၀ သာ ရှိပါတယ်။ အဓိက လုပ်ငန်းက "OTHER HOLDING COMPANIES" (အခြား ကိုင်ဆောင်ရေး ကုမ္မဏီများ) လို့ ဖော်ပြထားပြီး၊ နောက်ဆုံး နှစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာ (annual return, ကုမ္မဏီ နှစ်စဉ် တင်ရတဲ့ အစီရင်ခံစာ) ကို ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ ကတည်းက တင်ထားတာ — ၃ နှစ်ကျော် ရှိပြီ။ စင်ကာပူ စတော့အိတ်ချိန်း (SGX) မှာ စာရင်းဝင်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥက္ကဋ္ဌက ဆုန်နင် ရှဲန် ဖြစ်ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://recordowl.com:8443/company/cfg-energy-pte-ltd (ACRA အချက်အလက်ကို ပြန်တင်တဲ့ ဒုတိယ ရင်းမြစ်; ACRA ကိုယ်တိုင်က ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ တိုက်ရိုက် စစ်မရခဲ့ပါဘူး)
  • ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတဲ့ ဖြစ်ရပ် (အသစ်၊ CFG ကို မေးသင့်တဲ့ အချက်) — CFG Energy ကို ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ် — ပထမ ကြေညာချက် ၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆၊ RecordOwl အချိန်ဇယားအရ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ မှာ "Live" (သက်ဝင်နေတဲ့ ကုမ္မဏီ) ကနေ "Gazetted To Be Struck Off" (ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာထားတဲ့ အခြေအနေ) ဖြစ်သွားပြီး (အဲဒီနေ့မှာပဲ မှတ်ပုံတင်လိပ်စာကို 8 Marina View #14-09, Asia Square Tower 1, Singapore လို့ ပြောင်းခဲ့တယ်)၊ ၁၀ မေ ၂၀၂၆ မှာ "Live Company" ပြန်ဖြစ်သွားပါတယ်။ ညီအစ်မ ကုမ္မဏီ CFG Power Pte Ltd မှာလည်း ၆ ဧပြီ / ၁၀ မေ ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါက စီမံခန့်ခွဲမှု ကိစ္စကြောင့် ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာပြီး ကန့်ကွက်လို့ ပြန်ရုပ်သိမ်းတာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ကုမ္မဏီ ပျက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး — အခု Live ပြန်ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရေနက် တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ ငွေရှာနေတဲ့ ကုမ္မဏီရဲ့ ပုံစံနဲ့ မကိုက်ပါဘူး၊ CFG က အများပြည်သူကို ရှင်းပြထားတာ မရှိပါဘူး။
  • CFG နှစ်ခု မရောပါနဲ့ — UN စာအရ Canadian Foresight Group Pte Ltd (UEN 201413046C, ၆ မေ ၂၀၁၄ မှတ်ပုံတင်) နဲ့ CFG Energy Pte Ltd (UEN 201414557N, ၂၀ မေ ၂၀၁၄) တို့က သီးခြား ကုမ္မဏီ နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ PSC ကို CFG Energy က ချုပ်ဆိုခဲ့တာပါ။
  • ဘဏ္ဍာရေး၊ ငွေရှာမှု၊ ချေးငွေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ၊ ဘတ်ဂျက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေမှာ CFG / Canadian Foresight Group ရဲ့ စစ်ဆေးပြီး ဘဏ္ဍာရေး အစီရင်ခံစာ၊ ငွေချေးစာချုပ်၊ ဘဏ် ချေးငွေ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု (farm-out, လုပ်ကွက်ရဲ့ တစိတ်တပိုင်းကို တခြား ကုမ္မဏီကို ရောင်းချတာ)၊ ရှယ်ယာ ထုတ်ရောင်းမှု တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ CFG က တူးဖော်စရိတ် ဘယ်လောက် ကျမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိလို့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ စရိတ် ခန့်မှန်းချက် ပေးလို့ မရပါဘူး — ပေးရင် လုပ်ကြံရာ ကျပါလိမ့်မယ်။ (အခြေအနေ အနေနဲ့ပဲ — လုပ်ငန်းက ကဒန်ကျွန်း အနောက်ဘက် ရေနက်မှာ စူးစမ်းလေ့လာ တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ အစဉ်တစိုက် ဖော်ပြနေပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်နဲ့ ငွေအရင်းအမြစ်ကို CFG, MOGE နဲ့ နာမည်တပ်ထားတဲ့ တွင်းတူးစက် ကန်ထရိုက်တာကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။)
  • တရုတ် အစိုးရ ငွေထောက်ပံ့မှု — မတွေ့ရပါဘူး။ CNPC, Sinopec, CNOOC, တရုတ် ဘဏ်၊ တရုတ် အစိုးရ တစ်ခုခုက M-15 တူးဖော်ရေးကို ငွေထောက်ပံ့တာ၊ ချေးငွေပေးတာ၊ ရှယ်ယာ ဝယ်တာဆိုတဲ့ အထောက်အထား တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ တစ်ခုတည်း တွေ့ရတဲ့ CNOOC အဖွဲ့နဲ့ ဆက်စပ်မှုက China Oilfield Services (COSL, 中海油服) ဖြစ်ပြီး၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၄ ရှန်ဟိုင်း ဆွေးနွေးပွဲမှာ CFG နဲ့ COSL တို့က M-15 ရဲ့ စူးစမ်းလေ့လာ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ် — ဒါက နည်းပညာ တင်ပြမှုပါ၊ ငွေထောက်ပံ့မှု မဟုတ်ပါဘူး။ CFG က ၂၀၂၄ မတ်မှာ ရှန်ဟိုင်း ဂျင်အန် ခရိုင် (Jing'an district) မှာ တရုတ် ရုံးချုပ် ဖွင့်မယ်၊ တရုတ် လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ရေရှည် မိတ်ဖက်ဖွဲ့မယ်လို့ ပြောခဲ့တာကလည်း ရည်ရွယ်ချက်ပဲ ဖြစ်ပြီး၊ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ မိတ်ဖက် မဟုတ်ပါဘူး။

၃။ အစစ်လား၊ လိမ်လည်မှုလား — ဘက်နှစ်ဖက်လုံး အထောက်အထား

(က) စီမံကိန်း အစစ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား

  • PSC အစစ် — ၃၀ မတ် ၂၀၁၅ မှာ CFG Energy / TRG M15 / Century Bright Gold နဲ့ MOGE တို့ ချုပ်ဆိုခဲ့တယ် (CFG ရဲ့ ၃၁ မတ် ၂၀၁၅ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်၊ UN ၂၀၂၅ စာတွေ)။ ရင်းမြစ် — https://canadianforesightgroup.com/wp-content/uploads/2015/04/cfg-psc-press-release-v6.pdf
  • 3D မြေပုံ စစ်တမ်း အစစ် — ၂၀၁၆ မှာ စစ်တမ်း (GNLM နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆) / ၂၀၁၈ မှာ စစ်တမ်း (GlobalShift, ၂၀၂၅ မတ်)၊ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် (ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ ပါဝင်နိုင်တဲ့ ကျောက်လွှာ) တည်ဆောက်ပုံ ၁၄ ခု တွေ့ရှိခဲ့တယ် (China News Service, ၂၀၂၄ မတ်)။ UN, ၂၀၂၅ ဇွန် — "CFG က စစ်တမ်းတွေ လုပ်ထားပြီး၊ တူးဖော်မှု မစရသေးဘူး။"
  • အဖွဲ့ မူလအတိုင်း ရှိနေတယ် — ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ TRG/Tribis ကို အခုထိ မိတ်ဖက်အဖြစ် နာမည်တပ်ထားတယ် (UN ၂၀၂၅ ဇွန် စာတွေ; ၂၀၂၆ မေမှာ PSC ချုပ်ဆိုပွဲ အခမ်းအနား ဓာတ်ပုံ ပြန်တင်တာ)။
  • ၂၀၂၆ မှာ စစ်အစိုးရနဲ့ အစစ်အမှန် ဆက်ဆံမှု ရှိနေတယ် — ၂၉ မေ ၂၀၂၆ မှာ CFG က တနင်္သာရီတိုင်း လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ တွေ့ခဲ့တယ် (GNLM, ဓာတ်ပုံနဲ့); MOGE / စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနက M-15 ကို လာမယ့် ကမ်းလွန် ဧရိယာတွေထဲမှာ အခုထိ စာရင်းသွင်းထားတယ် (GNLM, ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆)။
  • ၂၀၂၅-၂၀၂၆ မှာ လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်ရေး သတင်း (Upstream, Frontier), UN, NGO (EarthRights, Burma Campaign UK, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ) တွေက M-15 ကို ပျက်သွားတဲ့ စီမံကိန်းလို့ မဟုတ်ဘဲ၊ အသက်ဝင်နေတဲ့ စီမံကိန်းလို့ သဘောထားကြတယ်။

(ခ) ကြော်ငြာဆန်တဲ့ / လိမ်လည်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာ

  • ၁၁ နှစ်၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးဘူး။ PSC မတ် ၂၀၁၅ ကနေ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တူးဖော်မှု မရှိဘူး။ ရက်စွဲတွေ ထပ်ထပ် ရွှေ့ခဲ့တယ် — ၂၀၁၉ ဧပြီ → ၂၀၁၉ နှစ်ကုန် / ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်း → ၂၀၂၄ အတွင်း → ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် → ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ → ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်။ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်ကလွဲလို့ ရက်စွဲတိုင်း ကျော်သွားပြီ။
  • ငွေ မမြင်ရဘူး။ အထက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း — ပေးသွင်းပြီး မတည်ငွေ စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁၀၀၊ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာကတည်းက နှစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာ မတင်ဘူး၊ ၂၀၂၆ အစောပိုင်းမှာ ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတယ်၊ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ဘတ်ဂျက်၊ ငွေထောက်ပံ့သူ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု၊ တွင်းတူးစက် စာချုပ် တစ်ခုမှ မရှိဘူး။
  • ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီ ရှယ်ယာ ရောင်းခဲ့တယ် (နောက်ခံ အချက်အလက်၊ ပမာဏ ပြန်မစစ်ရသေးဘူး) — ရှယ်ယာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀ (ရှယ်ယာ ၁၀၀,၀၀၀၊ အပြည့်အဝ ပေးသွင်းပြီး၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆၊ ပြင်ဦးလွင် ကိုင်ဆောင်သူ) အရ CFG က မြန်မာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီ ရှယ်ယာ ရောင်းခဲ့တာ ပြပါတယ်။ စုစုပေါင်း ဘယ်လောက် ကောက်ခံခဲ့လဲ၊ တစ်ရှယ်ယာ ဘယ်လောက် ရောင်းခဲ့လဲ၊ ငွေကို ဘာသုံးခဲ့လဲဆိုတာ ဒီစုံစမ်းချက်မှာ မတွေ့ရပါဘူး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တိုင်ကြားမှုလည်း မတွေ့ရပါဘူး။
  • ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကြေညာချက်တွေ တက်လာနေပြီး၊ ဘာမှ မတူးရသေးဘူး — "ကုဗမီတာ ထရီလီယံ အတော်များ" (၂၀၂၄ မတ်) → ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ (RecordOwl / ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ သတင်း) → ၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ တနင်္သာရီ + ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ စုစုပေါင်း (ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန, ၂၀၂၆ ဇွန်) → လုပ်ကွက် ၄ ခု စုစုပေါင်း ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ (ဝန်ကြီးဌာန, ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ) → "အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈၀ ဘီလီယံ" (Blood Money, ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ) / "ကနေဒါဒေါ်လာ ၄၀၀ ဘီလီယံ" (အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ, ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ)။ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ဝန်ကြီးဌာန ပြောဆိုပုံ — ဓာတ်ငွေ ပမာဏကို တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ် — က ၂၀၂၆ ဇွန် တင်ပြပုံ (တွေ့ရှိချက်အဖြစ်) ကို ဆန့်ကျင်ပါတယ်။
  • ကျော်မြင့်ရဲ့ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း (CFG နဲ့ သီးခြား၊ ဒါပေမဲ့ အဝန်းအဝိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်) — ငွေကြေးခဝါချမှု / အတွင်းသတင်း သုံးပြီး ရှယ်ယာ ရောင်းဝယ်မှု / ထွက်ပြေးမှု စွဲချက်တွေနဲ့ ပြစ်ဒဏ် ချခံရဖူးတယ်။ ဒီပြစ်ဒဏ်တွေက ကျော်မြင့်ကို တစ်ဦးချင်း ချထားတာဖြစ်ပြီး၊ CFG / ရှဲန် / ကျော်မိုးဦး တို့ကို လိမ်လည်မှုနဲ့ အပြစ်ပေးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး — ဒါကို ရောပြီး မတင်ပြရပါဘူး။
  • လိမ်လည်မှု အမှု မတွေ့ရပါဘူး — မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ ကနေဒါမှာ CFG, ရှဲန်, ကျော်မိုးဦး တို့ကို ရဲအမှု၊ တရားစွဲမှု၊ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှု၊ ငွေကြေးစည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ သတိပေးချက်တွေနဲ့ လိမ်လည်မှု စွဲချက်တစ်ခုမှ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရှာဖွေမှုမှာ မတွေ့ရပါဘူး (အထက်က ကျော်မြင့် ပြစ်ဒဏ်ကလွဲလို့)။ ရှာဖွေမှုမှာ မတွေ့တာက မရှိဘူးလို့ သက်သေမပြပါဘူး — စင်ကာပူ ACRA / ကနေဒါ ငွေကြေးစည်းကမ်း မှတ်တမ်းတွေကို စုံစုံလင်လင် မရှာခဲ့ပါဘူး — ဒါပေမဲ့ ဒီမှတ်တမ်းအရ လိမ်လည်မှုလို့ သတင်းစာဆရာ တစ်ယောက်က စွပ်စွဲလို့ မရပါဘူး။

သုံးသပ်ချက် — အများပြည်သူ မှတ်တမ်းအရ M-15 ကို အကောင်းဆုံး ဖော်ပြရရင် တကယ့် လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိပေမဲ့ ကြော်ငြာဆန်တဲ့ စီမံကိန်း ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ့် PSC + မြေပုံ စစ်တမ်း + နိုင်ငံရေး ဆက်ဆံမှု ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တွင်းမတူးရသေးဘူး၊ ငွေမမြင်ရဘူး၊ "ဒီနှစ်တော့ တူးမယ်" လို့ ၁၀ နှစ်လုံး ပြောလာခဲ့တယ်။ လိမ်လည်မှု မေးခွန်းကို အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေကနေ ဘယ်ဘက်မှ အပြီးသတ် မဖြေနိုင်ပါဘူး။ အဓိက ပျောက်နေတဲ့ အချက်တွေက — (၁) ရေနက် တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ CFG ရဲ့ ငွေကြေး / ဘဏ် ချေးငွေ၊ (၂) နာမည်တပ်ထားတဲ့ တွင်းတူးစက် စာချုပ်၊ (၃) မြန်မာ ရှယ်ယာ ရောင်းချမှုက ရတဲ့ ငွေ ဘာဖြစ်သွားလဲ။ ဒီမေးခွန်းတွေကို ရှဲန်၊ CFG, MOGE နဲ့ စင်ကာပူ ACRA ကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။

နောက်ဆက်တွဲ (၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆) — "တရားဝင် ကျားဖြန့်" လို့ ဘာကြောင့် ခေါ်ရသလဲ

အထက်က စုံစမ်းချက်က အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေအရ "လိမ်လည်မှု" လို့ အတည်ပြုလို့ မရဘူးလို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနောက် ရရှိတဲ့ ပထမလက် သက်သေတွေ (ဒီဆောင်းပါးရေးသူ ရဲရင့်ငယ်ထံ တိုက်ရိုက် ပြောပြချက်များ) က ပုံစံကို ပိုရှင်းသွားစေပါတယ်။ ဒီအပိုင်းက အဲဒီ သက်သေခံတွေနဲ့ ရေးသူရဲ့ သုံးသပ်ချက် ဖြစ်ပါတယ် — အများပြည်သူ မှတ်တမ်းက အတည်ပြုချက် မဟုတ်ပါဘူး။

စာကားပြန်မ တစ်ဦး (နာမည် ထုတ်ဖော်မထားပါ) က လုပ်ခအဖြစ် ငွေမရဘဲ CFG ရှယ်ယာတွေ ပေးခံခဲ့ရပါတယ် — ရှယ်ယာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀၊ ရှယ်ယာ ၁၀၀,၀၀၀၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆၊ ပြင်ဦးလွင် ကိုင်ဆောင်သူ။ သူက ရှဲန်ဆီက တပြားမှ မရခဲ့ပါဘူး — သူကပဲ ဝက်သားဒုတ်ထိုးပါ ဝယ်ကျွေးလိုက်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ငွေလိုလို့ ရှယ်ယာ ထုတ်မယ်ဆိုတော့ "ရေနံထွက်မှ ရမယ်" လို့ ပြောခံရပါတယ်။ ရဲတိုင်တော့လည်း ရဲက လက်မခံခဲ့ဘူး — ဒီရှယ်ယာအမျိုးအစားက ရေနံထွက်မှ ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ပါ။

CFG မြန်မာ ရုံးမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဝန်ထမ်းအကုန်လုံးကိုလည်း ဒီလိုပဲ ရှယ်ယာပေးခဲ့ပါတယ် — ရေနံထွက်ရင် ပေးမယ်တဲ့။ ဒါပေမဲ့ ရေနံကတော့ ဘယ်မှာလဲ — PSC ချုပ်ပြီး ၁၁ နှစ် ရှိပြီ၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးဘူး။

ဒါကြောင့် ရေးသူရဲ့ သုံးသပ်ချက်က — ရှယ်ယာက ရေနံထွက်မှ ရမယ်၊ ရေနံမထွက်သရွေ့ ထာဝရ စောင့်ခိုင်းလို့ရတယ်၊ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက် မရှိဘူး။ ဒီစနစ်ကိုက "တရားဝင် ကျားဖြန့်" ဖြစ်ပါတယ် — ဥပဒေကို ချိုးဖောက်စရာ မလိုဘဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူကို ထာဝရ စောင့်ခိုင်းထားလို့ရတဲ့ စနစ်ပါ။

၄။ လူတွေ အခု ဘယ်မှာ — ကျော်မြင့်၊ ကျော်မိုးဦး၊ ရှဲန် (၂၀၂၄-၂၀၂၆)

ကျော်မြင့် — သတင်းအသစ် မရှိပါဘူး။ မှော်ဘီ အိမ်မှာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ သတင်း အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ မှာ Michael Kyaw Myint (ဟူဟွာ / Wu Juemin, ဝူကျယ်မင်) အကြောင်း — ထောင် အခြေအနေ၊ လွှတ်တာ၊ ပြောင်းရွှေ့တာ၊ ကျန်းမာရေး၊ မှော်ဘီ အိမ် — သတင်း တစ်ခုမှ Myanmar Now, DVB, ဧရာဝတီ, RFA, BBC မြန်မာ၊ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ မတွေ့ရပါဘူး။ အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယားနဲ့ မြန်မာ ဝီကီပီးဒီးယား နှစ်ခုလုံး ၂၀၂၀ ဖမ်းဆီးမှု / ပြစ်ဒဏ်မှာ ရပ်နေပါတယ်။ နောက်ဆုံး အတည်ပြုထားတဲ့ အခြေအနေ — ၂၀၂၃ အစောပိုင်းမှာ အင်းစိန်ထောင်၊ DVB အရ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၇ နှစ် (၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ မှာ ၁၁ နှစ် + ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ မှာ ၆ နှစ်)။ ကွဲလွဲချက် သတိပြုပါ — အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယားအရ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ မှာ ထွက်ပြေးမှုနဲ့ ၂ နှစ် ပြစ်ဒဏ်လို့ ဆိုပြီး၊ DVB ရဲ့ ၁၁ နှစ်နဲ့ မတူပါဘူး — ဒီနှစ်ခု ညှိမရသေးပါဘူး။

ကျော်မိုးဦး — ခရီးသွား လုပ်ငန်းပဲ တွေ့ရပါတယ်။ CFG နဲ့ နိုင်ငံရေး သတင်း မရှိပါဘူး။

  • ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄, GNLM — "U Kyaw Moe, Chief Executive Officer of Blue Ocean Star Resort & Travel Co Ltd" (Blue Ocean Star Resort & Travel Co. Ltd ရဲ့ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် ဦးကျော်မိုးဦး) က ၂၀၂၅ နှစ်သစ်အတွက် မြိတ်ကျွန်းစု ခရီးသွား လုပ်ငန်း ကြော်ငြာနေပါတယ်၊ King's Island Resort အပါအဝင်။ ရင်းမြစ် — https://www.gnlm.com.mm/myeik-archipelago-eyes-booming-tourism-amid-ready-for-new-year/
  • ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅, Travel and Tour World — ကျော်မိုးဦး၊ "CEO and Developer of Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd" (Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd ရဲ့ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်နဲ့ တည်ထောင်သူ) က ချုံကင်း-ရန်ကုန် တိုက်ရိုက် လေကြောင်း လမ်းသစ် ဖွင့်ပွဲ (ရန်ကုန် Lotte Hotel, ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ) မှာ ဧည့်ခံပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://www.travelandtourworld.com/news/article/new-direct-air-route-between-chongqing-and-yangon-to-boost-tourism-and-business-ties-opening-doors-to-future-growth-in-cultural-exchanges-and-regional-cooperation/
  • ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ကျော်မိုးဦးကို CFG မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်နေတာ၊ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်နေတာ၊ တခြား အများပြည်သူ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိနေတာဆိုတာ မတွေ့ရပါဘူး။ သူ့ရဲ့ X / Twitter အကောင့် အချက်အလက် (ရက်စွဲ မပါ၊ အကောင့် စုစည်းမှု ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကနေ) မှာ "Canadian immigrated from Burma… Work as a CFG Country Representative … of Blue Ocean Star, King Island Resort" လို့ ရေးထားဆဲ ဖြစ်ပေမဲ့၊ ရက်စွဲ မပါလို့ အခု အတည်ပြုချက်အဖြစ် မယူရပါဘူး။

ဆုန်နင် ရှဲန် — နောက်ဆုံး အရေးပါတဲ့ ထင်ရှားမှု ၂၀၂၄ မတ် ရှန်ဟိုင်း။

  • ၂၃-၂၄ မတ် ၂၀၂၄ — China News Service (၂၃ မတ် ၂၀၂၄) နဲ့ ရှန်ဟိုင်း Wen Hui Bao / Xinmin (၂၄-၂၅ မတ် ၂၀၂၄) အရ ရှဲန်၊ Canadian Foresight Group ရဲ့ "ပူးတွဲ အမှုဆောင် ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာ" အဖြစ် ရှန်ဟိုင်းမှာ ရှိခဲ့တယ် — CFG က တရုတ် ရုံးချုပ်ကို ရှန်ဟိုင်း ဂျင်အန် ခရိုင် (Jing'an district) မှာ ဖွင့်မယ်၊ တရုတ် လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ရေရှည် မိတ်ဖက်ဖွဲ့မယ်၊ M-15 စီမံကိန်းက "ဒီနှစ် (၂၀၂၄) အတွင်း တူးဖော်မှု စမယ်" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာ CFG နဲ့ China Oilfield Services (COSL) တို့က တည်ဆောက်ပုံ ၁၄ ခုရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြပြီး၊ "သတိထားပြီး ခန့်မှန်းတဲ့" ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ ပမာဏက "ကုဗမီတာ ထရီလီယံ အတော်များ — တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ နှစ်စဉ် ဓာတ်ငွေ သုံးစွဲမှုရဲ့ ၁၀ ဆကျော်" လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၄ တူးဖော်မယ့် ရက်စွဲ ကျော်သွားပြီး၊ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.chinanews.com/cj/2024/03-23/10185509.shtml
  • ၁၁ မတ် ၂၀၂၅, Upstream (ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိ) — "Canadian explorer targets world-class gas discovery offshore Myanmar… CFG chairman, Shen Songning" (ကနေဒါ စူးစမ်းရှာဖွေသူက မြန်မာ ကမ်းလွန်မှာ ကမ္ဘာ့အဆင့် ဓာတ်ငွေ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပစ်မှတ်ထားတယ်… CFG ဥက္ကဋ္ဌ ရှဲန် ဆုန်နင်)၊ "CFG က စတုတ္ထ သုံးလပတ်မှာ M-15 မှာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားတဲ့ တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း စမယ်" လို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ အကျဉ်းပဲ ရပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://www.upstreamonline.com/exclusive/canadian-explorer-targets-world-class-gas-discovery-offshore-myanmar/2-1-1791170
  • ၂၀၂၄ မတ်နောက်ပိုင်း ရှဲန် အင်တာဗျူး၊ မိန့်ခွန်း၊ CFG ကြေညာချက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး (အထက်က Upstream သတင်းနဲ့ ၂၀၂၆ မေ CFG - တနင်္သာရီတိုင်း ဥက္ကဋ္ဌ တွေ့ဆုံမှုကလွဲလို့ — အဲဒီတွေ့ဆုံမှုမှာ ရှဲန် တက်ခဲ့တယ်လို့ နာမည် မတပ်ထားပါဘူး)။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ Tongji တက္ကသိုလ်နဲ့ ဆက်စပ်မှု ထပ်မတွေ့ရပါဘူး။

၅။ မိတ်ဖက်တွေ — TRG/Tribis နဲ့ KMA/Century Bright Gold။ ပိတ်ဆို့မှုနဲ့ တောင်းဆိုမှု (၂၀၂၅-၂၀၂၆)

  • TRG / Tribis (ဩစတြေးလျ) — ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅ UN စာတွေမှာ "TRG M15 Pte. Ltd (part of Tribis, an Australia-registered company)" (Tribis ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ TRG M15 Pte. Ltd, ဩစတြေးလျ မှတ်ပုံတင် ကုမ္မဏီ) လို့ အခုထိ မိတ်ဖက်အဖြစ် နာမည်တပ်ထားပါတယ်။ Tribis ရဲ့ ကြေညာချက်၊ မှတ်တမ်း၊ ထွက်ခွာမှုဆိုတာ မတွေ့ရပါဘူး — ထွက်သွားလား၊ ရှိနေသေးလားဆိုတာ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ UN ရဲ့ နောက်ဆက် အစီရင်ခံစာ A/HRC/61/3 (၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆) မှာ "Tribis — Australia — OTH 83/2025" ဆိုတဲ့ ဆက်သွယ်မှု ပါဝင်ပါတယ်။
  • KMA / Century Bright Gold — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ဖော်ပြချက် မရှိပါဘူး။ နောက်ဆုံး အရေးပါတဲ့ မှတ်တမ်းက CFG ရဲ့ ၂၀၁၅ မေ တင်ပြချက် — Century Bright Gold က ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကိုင်ဆောင်ပြီး၊ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာတဲ့အထိ စူးစမ်းလေ့လာ စရိတ်အားလုံးကို တခြားသူက ခံပေးထားတယ် ("carried for all exploration costs … up to the Declaration of Commerciality")၊ KMA Group (ဦးခင်မောင်အေး) က CB Bank, CB Insurance, Golden Myanmar Airlines, KMA Hotels တို့ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ Global Witness (၂၀၁၄ အောက်တိုဘာ) က Century Bright Gold ကို ပြည်တွင်း မိတ်ဖက်အဖြစ် အတည်ပြုထားပါတယ် (Lin Win မဟုတ်ပါဘူး)။ ၂၀၂၆ မှာ KMA အဖွဲ့ထဲမှာ ရှိနေသေးလားဆိုတာ အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။
  • Burma Campaign UK Dirty List (ညစ်ပတ်တဲ့ စာရင်း), ၂၀၂၆ ဇူလိုင် အပ်ဒိတ် — "Canadian Foresight Group Limited NEW" (အသစ်) လို့ ပါဝင်ပါတယ် (CNOOC/COSL အသစ်၊ Halliburton, SLB, Baker Hughes အပါအဝင် ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ မှာ ၅၃ ခု ထပ်ထည့်ပြီး စုစုပေါင်း ၂၂၈ ခု ရှိပါတယ်)။ ဒါက လှုံ့ဆော်ရေး "နာမည်ဖော်ထုတ်ပြီး အရှက်ရစေတဲ့ စာရင်း" ဖြစ်ပြီး၊ အစိုးရ ပိတ်ဆို့မှု မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://burmacampaign.org.uk/take-action/dirty-list/
  • ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့က ကနေဒါ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Anita Anand ထံ စာ — ကနေဒါကို ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ ထောက်ပံ့ရေး ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ပိတ်ဆို့မှုချမှတ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ CFG (M-15 ရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ရှဲန် ဦးဆောင်တယ်၊ ဘုတ်အဖွဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံသားတွေ ကယ်လ်ဂရီမှာ အခြေစိုက်တယ်) ကို အကြောင်းပြချက်အဖြစ် ကိုးကားခဲ့ပါတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးမှုက စစ်တပ်အတွက် ဘီလီယံချီ ဝင်ငွေ ရစေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂-၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ သတင်းတွေ။ ရင်းမြစ် — https://burmacampaign.org.uk/92-organisations-call-on-canada-to-impose-sanctions-on-burmas-oil-and-gas-sector/ နဲ့ https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/92-groups-urge-canada-to-expand-sanctions-on-myanmar-oil-and-gas-sector/
  • ကနေဒါက MOGE ကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ထားတာ မရှိပါဘူး — ASEAN NOW, ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — "Canada, however, has not yet imposed direct sanctions on MOGE, despite calls from advocacy groups such as Justice for Myanmar" (ကနေဒါက MOGE ကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ထားတာ မရှိသေးပါဘူး)။ CFG ကို ကနေဒါက ပိတ်ဆို့ထားတာ မတွေ့ရပါဘူး။ MOGE ပိတ်ဆို့မှု အခြေအနေ (UN စာ, ၂၀၂၅ ဇွန်) — ဥရောပ သမဂ္ဂ (European Union, EU) ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု (United States, US) ၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃။
  • EarthRights International (၂၀၂၆) — "The Singapore-based Canadian Foresight Group has announced plans for an offshore drilling campaign, Block M-15" (စင်ကာပူ အခြေစိုက် Canadian Foresight Group က M-15 ကမ်းလွန် တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း အစီအစဉ်တွေ ကြေညာထားတယ်) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://earthrights.org/blog/fueling-atrocities-why-corporate-investment-in-myanmars-gas-sector-must-stop/

၆။ M-15 စီးပွားရေး — ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ခန့်မှန်းချက်တွေ

ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကိန်းဂဏန်းတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မကိုက်ညီပါဘူး (၃၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ ၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ)၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ တူးပြီး အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ စစ်အစိုးရရဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ပြောဆိုပုံကတော့ M-15 ကို တူးပြီးမှသာ "အတည်ပြုနိုင်မယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။ ကိန်းဂဏန်း တိုင်းကို ပြောဆိုချက် အဖြစ် သဘောထားပြီး၊ ဘယ်သူ ပြောတယ်၊ ဘယ်တုန်းက ပြောတယ်ဆိုတာ ထည့်ပြောရပါမယ်။

  • CFG ရဲ့ ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ — RecordOwl "About" စာသား၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ Facebook ပို့စ်တွေနဲ့ Xe.Today ၂၀၂၆ ဇွန် ၁၇ မှာ ထပ်ပါပါတယ် ("Block M15 … estimated gas reserve of 94.6 TCF")။ ရင်းမြစ် မူလ CFG နည်းပညာ အစီရင်ခံစာ ဒါမှမဟုတ် စစ်ဆေးသူ အတည်ပြုချက် မတွေ့ရပါဘူး — CFG ကိုယ်တိုင် ကြော်ငြာထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်းလို့ ထင်ရပါတယ်။
  • စစ်အစိုးရ, ၂၀၂၆ ဇွန် (ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန, MOI) — စုစုပေါင်း ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ၊ လုပ်ကွက် ၄ ခု; တနင်္သာရီ ~၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ (၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နိုင်ခြေ), ဧရာဝတီ ~၁၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ (၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း)။ ဧရာဝတီ, ၁၆ ဇွန် ၂၀၂၆၊ Xe.Today ၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆ ကနေ ပြန်ဖော်ပြတာ။ လုပ်ကွက် နာမည်တွေ ထုတ်ဖော်မထားပါဘူး — M-15 ပါဝင်တယ်ဆိုတာ စောင့်ကြည့်သူတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်ပဲ ဖြစ်ပြီး၊ ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောဆိုချက် မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://xe.today/2026/06/17/offshore-drilling-unveils-four-consecutive-gas-fields-totaling-109-trillion-cubic-feet-in-reserves/
  • စစ်အစိုးရ, ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ (ဝန်ကြီးဌာန) — လုပ်ကွက် ၄ ခု (အောင်သိန်းခါ၊ မင်းရဲသူ၊ ပိတိယာ၊ M-15) စုစုပေါင်း ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ။ GNLM, ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — အစိုးရသတင်းအရ အတည်ပြုပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ စာသား အစီအစဉ် ရှုပ်နေပြီး၊ ကိန်းဂဏန်းက စုစုပေါင်း ခန့်မှန်းချက်ဖြစ်ပြီး၊ M-15 တစ်ခုတည်းရဲ့ ပမာဏ မဟုတ်ပါဘူး။
  • GNLM, ၂၀၂၆ မေ — "ကုဗမီတာ တစ်ထရီလီယံ အထိ" (~၃၅.၃ ထရီလီယံ ကုဗပေ)။ GNLM, ၃၁ မေ ၂၀၂၆ — ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ သိသိသာသာ ကွာပါတယ်၊ ကွာခြားချက် ရှင်းလင်းချက် မရှိပါဘူး။
  • CFG ၂၇ ထရီလီယံ ကုဗပေ; DeGolyer & MacNaughton ၂၁.၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ — ဒီစုံစမ်းချက်မှာ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ပြန်မတွေ့ရပါဘူး။ နောက်ခံ အချက်အလက်အဖြစ်ပဲ ဆက်ယူပါ၊ အခုမှ အတည်ပြုထားတယ်လို့ မတင်ပြပါနဲ့။
  • တန်ဖိုး ပြောဆိုချက်တွေ — "အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈၀ ဘီလီယံ" (M-15 ဓာတ်ငွေ တန်ဖိုး, Blood Money ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ); "ကနေဒါဒေါ်လာ ၄၀၀ ဘီလီယံ" (ဓာတ်ငွေ ချဲ့ထွင်နိုင်တဲ့ တန်ဖိုး, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ); ဝင်ငွေ = မြန်မာ နိုင်ငံခြားငွေ ဝင်ငွေရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း (BBC မြန်မာ, ASEAN NOW ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ကနေ) — လှုံ့ဆော်ရေး / ဒုတိယ ရင်းမြစ် ပြောဆိုချက်တွေ၊ တွက်ချက်ပုံ မဖော်ပြထားပါဘူး။
  • ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လိုအပ်ချက် — CFG ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်း မရှိပါဘူး။ ဓာတ်ငွေ ရောင်းချမှု / ဝယ်ယူမှု သဘောတူညီချက် — မရှိပါဘူး။ ဝယ်သူ၊ ပိုက်လိုင်း၊ LNG (အရည်ပြုထားတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ)၊ ဈေးနှုန်း သဘောတူညီချက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး။ (တရုတ်နိုင်ငံကို ပို့တဲ့ စီနို-မြန်မာ ပိုက်လိုင်းကို လူမှုကွန်ရက် မြေပုံတွေမှာ အမြဲ ပြထားပေမဲ့၊ M-15 ဓာတ်ငွေ ရောင်းချမှု သဘောတူညီချက် မတွေ့ရပါဘူး။)

၇။ ရုရှား လမ်းကြောင်း — M-15 နဲ့ သီးခြားပါ

မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ "ရုရှားက တူးဖော်မယ်" ဆိုတာက M-15 အကြောင်း မဟုတ်ပါဘူး။ သီးခြား လမ်းကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရုရှား ကုမ္မဏီ၊ လုပ်ကွက်၊ PSC တစ်ခုမှ နာမည် မတပ်ထားပါဘူး — M-15 အတွက်ရော၊ တခြား လုပ်ကွက်အတွက်ပါ။

  • ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ — ထားဝယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နားလည်မှုစာချွန် လွှာ (MoU) — ဆိပ်ကမ်း၊ ကျောက်မီးသွေး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ ထားဝယ် အထူးစီးပွားရေးဇုန်မှာ။ လုပ်ကွက် နာမည် မရှိဘူး၊ ရုရှား ကုမ္မဏီ နာမည် မရှိဘူး။
  • ၃-၄ မတ် ၂၀၂၅ — မင်းအောင်လှိုင်-ပူတင်၊ မော်စကို (ကရင်မလင်) — ရေနံ/ဓာတ်ငွေ တူးဖော်ရေး သဘောတူညီချက် မရှိပါဘူး။ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာတွေက နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၁၁၀ မဂ္ဂါဝပ်၊ ၃၃၀ မဂ္ဂါဝပ် အထိ တိုးချဲ့နိုင်တယ်၊ Rosatom) သဘောတူညီချက်၊ ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုမှု၊ အကောက်ခွန်၊ ကျန်းမာရေး၊ အားကစား၊ နျူကလီးယား ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး၊ Roscosmos အာကာသ MoU၊ RK-Investment Fund - ဘူမိဗေဒ တိုင်းတာရေးနဲ့ သတ္တုတူးဖော်ရေး ဦးစီးဌာန MoC တို့ပါ။ ရေနံ/ဓာတ်ငွေ အကြောင်း မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — http://www.en.kremlin.ru/events/president/transcripts/76404
  • ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၅ — စိန့်ပီတာစဘတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောတူညီချက် — "မြန်မာဘက်က ကမ်းလွန် ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ လုပ်ကွက်တွေ ဖွံ့ဖြိုးဖို့ ရုရှား ကုမ္မဏီတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်တယ်" (Reshetnikov, Reuters ကနေ)။ လုပ်ကွက် မရှိဘူး၊ ကုမ္မဏီ မရှိဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.oedigital.com/news/527138-russia-looks-to-myanmar-offshore-oil-and-gas-prospects
  • ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — မင်းအောင်လှိုင်-ပူတင်၊ မော်စကို — ပူတင် — "ရုရှားက မြန်မာနဲ့ ရေနံချက်စက်ရုံ တည်ဆောက်ရေး၊ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ထုတ်လုပ်ရေးနဲ့ စူးစမ်းရှာဖွေရေးတွေ အပါအဝင် မြန်မာရဲ့ ကုန်းမြေလွှာ (continental shelf, ကမ်းလွန်ပင်လယ် အောက်ခြေ မြေလွှာ) မှာ ဆွေးနွေးနေတယ်" + "ရုရှား LNG ကို မြန်မာကို ထောက်ပံ့ဖို့ အလားအလာ ကောင်းတယ်"။ အစိုးရအချင်းချင်း စာရွက် ၁၂ ခု လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ် (လျှပ်စစ် / ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ၊ ICT, အာကာသ၊ LNG…)။ လုပ်ကွက် နာမည် မရှိဘူး — "ကုန်းမြေလွှာ" လို့ပဲ ပြောထားတယ်။ Rosneft, Gazprom တို့ ရုရှား တူးဖော်ရေး ကုမ္မဏီ နာမည် မရှိဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/russias-putin-hosts-myanmar-leader-talks-up-energy-projects-2026-08-18/
  • ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — ဘန်ကောက် သုံးပွင့် ဆွေးနွေးပွဲ — မြန်မာ (ဦးကိုကိုလွင်) - ထိုင်း - ရုရှား — ရုရှား LNG ကို မြန်မာကနေ ထိုင်းကို ပို့ဖို့၊ ထားဝယ် LNG ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်နိုင်ခြေ။ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်မထိုးခဲ့ပါဘူး။

ဘာကြောင့် သီးခြားလဲ — (၁) ၂၀၂၅ မတ် ကရင်မလင် ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းစာရင်းမှာ ရေနံ/ဓာတ်ငွေ အကြောင်း တစ်ခုမှ မပါဘူး — စွမ်းအင် အကြောင်းက နျူကလီးယားပဲ။ (၂) နောက်ပိုင်း ရုရှား အကြောင်းတိုင်းမှာ ကမ်းလွန် ရေနံ/ဓာတ်ငွေ လို့ ပြောရင် ယေဘုယျ စကားလုံးပဲ သုံးထားတယ် ("ကမ်းလွန် လုပ်ကွက်တွေ", "ကုန်းမြေလွှာ")၊ လုပ်ကွက် နာမည် မပါဘူး။ ၂၀၂၅ ဇွန် Reuters သတင်းက ရုရှား ကုမ္မဏီတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ လုပ်ကွက် ချပေးတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ရှင်းရှင်း ပြောထားတယ်။ (၃) ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ပူတင် ပြောဆိုချက်က "ဆွေးနွေးနေတယ်" ဖြစ်ပြီး၊ သဘောတူညီချက် မဟုတ်ဘူး။ (၄) Hanns Seidel Foundation လေ့လာချက် (၂၀၂၆ မတ် ပြီးစီး) အရ ရုရှား-မြန်မာ ရေရှည် စီမံကိန်း အများစုက "ကြေညာချက်အဆင့်ထက် မကျော်သေးဘူး၊ ရုရှား ကုမ္မဏီ တစ်ခုမှ ထားဝယ် အဖွဲ့ထဲ မဝင်သေးဘူး" လို့ ဆိုပါတယ်။ (၅) ဒီစုံစမ်းချက်မှာ ရုရှား၊ Rosneft, Gazprom, Rosatom ဒါမှမဟုတ် တခြား ရုရှား အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုကို M-15 နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ရင်းမြစ် မတွေ့ရပါဘူး။ M-15 ရဲ့ PSC က လုပ်ကွက်ကို CFG/TRG/KMA ကို ချပေးထားပြီးသား ဖြစ်လို့၊ ရုရှား တူးဖော်ရေးသမား ဝင်လာနိုင်တာက လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု (farm-in) ဒါမှမဟုတ် အသစ် ချပေးမှုကပဲ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ အဲဒီအတွက် အထောက်အထား မရှိပါဘူး။

သတိပြုပါ — လမ်းကြောင်း နှစ်ခု ပထဝီအနေအထား (တနင်္သာရီ / ထားဝယ် နှစ်ခုလုံး) နဲ့ စကားလုံး ("ကမ်းလွန်" နှစ်ခုလုံး) ထပ်နေလို့ မိန့်ခွန်းတွေနဲ့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ရောထွေးနေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ "ရုရှားက M-15 ကို တူးမယ်" ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တိုင်းကို လုပ်ကွက် နာမည်နဲ့ PSC / farm-in အထောက်အထား မပြမချင်း အတည်မပြုနိုင်တဲ့ ပြောဆိုချက် အဖြစ် သဘောထားရပါမယ်။

မေးခွန်းတွေ ကျန်နေသေးတယ်

  • ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမလား — နောက်ဆုံး အသက်ဝင်နေတဲ့ အချိန်ဇယား။ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ နောက်ပိုင်း MOGE / GNLM နဲ့ တွင်းတူးစက် စောင့်ကြည့်ရေး ရင်းမြစ်တွေကို စစ်ရပါမယ်။
  • CFG ရဲ့ ငွေကြေး — ဘတ်ဂျက်၊ ချေးငွေ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု မိတ်ဖက်၊ တွင်းတူးစက် စာချုပ် မတွေ့ရပါဘူး။ ရှဲန် / CFG / MOGE ကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။ စင်ကာပူ ACRA Bizfile ကို တိုက်ရိုက် (ငွေပေးချေပြီး) စစ်ရပါမယ် — CFG Energy နဲ့ Canadian Foresight Group Pte Ltd တို့ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာနောက်ပိုင်း မှတ်တမ်းတွေနဲ့ ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတဲ့ ဖြစ်ရပ်အကြောင်း။
  • မြန်မာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ရှယ်ယာ ငွေ ဘာဖြစ်သွားလဲ (ဥပမာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀၊ ၂၀၁၆) — စုစုပေါင်း ဘယ်လောက် ကောက်ခံခဲ့လဲ၊ ငွေကို ဘာသုံးခဲ့လဲ၊ အခု ရှယ်ယာရှင် စာရင်း ဘယ်လိုရှိလဲ — မတွေ့ရပါဘူး။
  • ၂၇ ထရီလီယံ ကုဗပေ / ၂၁.၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ (DeGolyer & MacNaughton) ကိန်းဂဏန်းတွေ — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ပြန်မတွေ့ရပါဘူး။ မူလ CFG / DeGolyer စာရွက်စာတမ်းတွေကနေ ပြန်တင်ပြပြီး အတည်ပြုရပါမယ်။
  • ကျော်မြင့် အခု ဘယ်မှာ၊ ကျန်းမာရေး ဘယ်လို — မှော်ဘီ အိမ် သတင်း အပါအဝင် ရင်းမြစ် မရှိပါဘူး။ AAPP အကျဉ်းသား စာရင်းနဲ့ မိသားစု / ရှေ့နေ ရင်းမြစ်တွေက နောက်တစ်ဆင့် ဖြစ်ပါတယ်၊ ဝက်ဘ် ရှာဖွေမှုတစ်ခုတည်းနဲ့ မရပါဘူး။
  • KMA / Century Bright Gold အဖွဲ့ထဲမှာ ရှိနေသေးလား — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ဖော်ပြချက် မရှိပါဘူး။
  • BBC မြန်မာ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ သတင်း မူရင်း (၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ; ဝင်ငွေ = နိုင်ငံခြားငွေ ဝင်ငွေရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း) — ဒုတိယ ရင်းမြစ် (ဧရာဝတီ / ASEAN NOW) ကနေပဲ ကိုးကားထားတာ၊ BBC သတင်းကိုယ်တိုင် ရှာမတွေ့ခဲ့ပါဘူး။
  • Frontier Myanmar Energy Monitor ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံ (၂၀၂၅ မတ်၊ ၂၀၂၆ ဇွန်၊ ရုရှား အကြောင်းတွေ) — ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရက်စွဲပဲ သုံးခဲ့ပါတယ်။ Upstream ၁၁ မတ် ၂၀၂၅ ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံ — အကျဉ်းပဲ သုံးခဲ့ပါတယ်။
  • ရုရှား လမ်းကြောင်း — ၂၀၂၆ ဩဂုတ် "စာရွက် ၁၂ ခု" ကို တွေ့ရတဲ့ ရင်းမြစ်တွေမှာ အသေးစိတ် စာရင်း မပါပါဘူး။ ကရင်မလင် / မြန်မာ အစိုးရသတင်း ထုတ်ပြန်ချက်ကနေ စာရင်းအပြည့်အစုံ စစ်ရပါမယ်။

ရင်းမြစ်များ

မှတ်ချက် — ဒီဆောင်းပါးက အင်္ဂလိပ်လို စုံစမ်းချက် အစီရင်ခံစာ (၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ အချက်အလက်များ) ကို မြန်မာလို ပြန်ဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Frontier Myanmar နဲ့ Upstream ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံတွေနဲ့ စင်ကာပူ ACRA Bizfile ကို ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ တိုက်ရိုက် စစ်မရခဲ့ပါဘူး။

ဆက်ဖတ်ရန် →

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ခြုံငုံကြည့်ရင် အလယ်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ မိုးနည်းပြီး နေသာမယ်၊ တောင်ပိုင်းနဲ့ အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာတော့ မိုးထစ်ချုန်း ရွာနိုင်တယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၂၈–၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၁၃–၂၅°C ခန့် ရှိမယ် (မြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသတွေမှာ ပိုအေးပြီး ၁၃–၁၄°C ခန့်အထိ ကျဆင်းနိုင်တယ်)။ အလယ်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ မိုးရေချိန် ၀–၂ မီလီမီတာခန့်သာ ရှိမယ်။ တောင်ပိုင်းမှာတော့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းရဲ့ အရှိန်နဲ့ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း အကွမ် (Akvan) ရဲ့ အရှိန်ကြောင့် မိုးထစ်ချုန်း ရွာနိုင်တယ် (အောက်က ထူးခြားဖြစ်စဉ် အပိုင်းမှာ ဖော်ပြထားတယ်)။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၃၁°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၅°C၊ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပြီး မိုးရွာမယ် — မိုးရွာနိုင်ခြေ ၆၀%၊ မိုးရေချိန် ၃.၆၄ မီလီမီတာခန့်။ နေ့လယ် ၁၀:၃၀–၁၂:၃၀ နာရီဝန်းကျင်မှာ မိုးထစ်ချုန်း အများဆုံး ရွာနိုင်တယ် (တစ်နာရီ မိုးရေချိန် ၁.၂ မီလီမီတာခန့်အထိ)။ အရှေ့မြောက်လေ ၇ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၂၉°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၁၈°C၊ မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်တယ်၊ နေသာလုနီးပါး ဖြစ်မယ်။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၃၀°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၃°C၊ မနက်ပိုင်းမှာ မိုးရွာမယ် — မိုးရွာနိုင်ခြေ ၇၀%၊ မိုးရေချိန် ၂.၃၃ မီလီမီတာခန့်၊ မြောက်လေ ၁၇ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။ ညပိုင်းမှာ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၂၉°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၂°C၊ မိုးရွာမယ်၊ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

မကွေး — အမြင့်ဆုံး ၂၈°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၃°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်တယ် — မိုးရွာနိုင်ခြေ ၄၀%၊ မိုးရေချိန် ၁.၇ မီလီမီတာခန့်၊ အစိုဓာတ် များမယ်၊ အနောက်မြောက်လေ ၈ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

ထားဝယ် — အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၃°C၊ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပြီး မိုးရွာမယ် — မိုးရွာနိုင်ခြေ ၅၀%၊ မိုးရေချိန် ၃.၁၂ မီလီမီတာခန့်၊ အရှေ့တောင်လေ ၁၁ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။ ရင်းမြစ်အလိုက် ကွဲလွဲတယ် — အခြား ရင်းမြစ် တစ်ခုက ထားဝယ်မှာ တစ်နေ့လုံး မိုးရွာမယ်၊ အပူချိန် ၂၂–၂၉°C ခန့်သာ ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။

ထူးခြားဖြစ်စဉ် — တောင်ပိုင်းမှာ မိုးထစ်ချုန်းနဲ့ ကမ်းရိုးတန်း လေပြင်း

မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (DMH) ရဲ့ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း သတိပေးချက် အမှတ် ၀၁/၂၀၂၆ (၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၂:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက်) ကို ၁၉ နိုဝင်ဘာအထိ ဆက်လက် အကျိုးသက်ရောက်နေတယ် — တနင်္သာရီတိုင်း၊ ကရင်ပြည်နယ်နဲ့ မွန်ပြည်နယ်တို့မှာ နေရာစိပ်စိပ် မိုးထစ်ချုန်း ရွာမယ်။ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ကယားပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တို့မှာလည်း နေရာကွက်ကျားမှ နေရာကျဲကျဲ မိုးထစ်ချုန်း ရွာနိုင်တယ်။ မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့မှာ တစ်ခါတစ်ရံ မိုးသက်လေပြင်းများ ကျရောက်ပြီး လှိုင်းအသင့်အတင့်မှ လှိုင်းကြီးနိုင်တယ် — မိုးသက်လေပြင်း ကျစဉ် လေဟာ တစ်နာရီလျှင် ၂၅–၃၀ မိုင် (၄၀–၄၈ km/h) အထိ တိုက်ခတ်နိုင်ပြီး လှိုင်းအမြင့် ၇–၉ ပေ ခန့် ရှိနိုင်တယ်။

DMH က မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက် ရေကြီးခြင်းနဲ့ မြေပြိုခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားတယ် — ကုန်းမြင့်ဒေသအနီးမှာ နေထိုင်သူတွေက မြေပြိုမှုကို၊ မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များအနီးမှာ နေထိုင်သူတွေက ရေကြီး၊ ရေလျှံမှုကို ကြိုတင် သတိပြုဖို့နဲ့၊ ပြည်တွင်းလေကြောင်း ပျံသန်းရေး၊ ကမ်းရိုးတန်းနဲ့ ကမ်းလွန် ငါးဖမ်းရေယာဉ်နဲ့ သင်္ဘောတွေလည်း ကြိုတင် သတိပြုရှောင်ရှားဖို့ အသိပေးထားတယ်။ ရေကြီးမှု၊ မြစ်ရေ သတိပေးချက် သီးခြား ထုတ်ပြန်ထားတာ DMH မှာ ဒီနေ့ မရှိဘူး။

မနက်ဖြန် — ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန်လည်း အလယ်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ မိုးကင်းစင်လုနီးပါး ဆက်ဖြစ်မယ်။ ရန်ကုန် ၃၃/၂၅°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%ခန့်။ နေပြည်တော် ၃၁/၂၂°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးမရွာဘူး။ တနင်္သာရီတိုင်း ၃၃/၂၃°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%ခန့်။ မန္တလေးနဲ့ မကွေးတို့မှာ မိုးမရွာသလောက်ပဲ ရှိမယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း အကွမ် (Akvan)၊ အိန္ဒိယ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေကို ဦးတည်နေ

အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) နဲ့ အမေရိကန် ပူးတွဲ တိုင်ဖွန်း သတိပေးစင်တာ (JTWC) တို့ သဘောတူညီတယ် — ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းဟာ ၁၆ နိုဝင်ဘာ ညနေပိုင်းမှာ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း အကွမ် (Akvan) အဖြစ် အားကောင်းလာခဲ့တယ်။ JTWC သတိပေးချက် အမှတ် ၀၁ (၁၆ နိုဝင်ဘာ ၁၈:၀၀ UTC) အရ မုန်တိုင်းဗဟိုဟာ ၁၁.၃°N၊ ၈၆.၇°E ခန့်မှာ ရှိပြီး လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၆၅ km/h (၃၅ knot) ခန့် ရှိတယ် — ကော်လကတ္တားမြို့ရဲ့ တောင်ဘက် မိုင် ၆၈၅ ခန့် အကွာမှာ ရှိတယ်။

IMD ခန့်မှန်းချက်အရ အကွမ်ဟာ ၁၇ နိုဝင်ဘာ ညနေပိုင်းမှာ ပြင်းထန်သော ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း (severe cyclonic storm) အဖြစ်၊ ၁၉ နိုဝင်ဘာမှာ အလွန်ပြင်းထန်သော ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း (very severe cyclonic storm) အဖြစ် အားကောင်းလာပြီး ၂၀ နိုဝင်ဘာ နေ့လယ်ခန့်မှာ အိန္ဒိယ အန်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေ — နယ်လော် (Nellore) နဲ့ တူနီ (Tuni) ကြား — ကို ကုန်းတွင်းဝင်မယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်စဉ် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၁၂၀–၁၃၀ km/h၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၁၄၅ km/h အထိ ရှိနိုင်တယ်။ လမ်းကြောင်းက မြောက်အနောက်မြောက်ဘက်ကနေ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ကွေ့ပြီး အိန္ဒိယ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေကို ဦးတည်နေတယ် — မြန်မာဘက်ကို ဦးတည်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး — ဆက်လက် စောင့်ကြည့်နေမယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

ရင်းမြစ်အလိုက် ကွဲလွဲချက်များ: ထားဝယ် အပူချိန်နဲ့ မိုးရွာပုံ — weather.com တနင်္သာရီတိုင်း ၃၃/၂၃°C၊ နေ့လယ်ပိုင်း မိုးကြိုးမုန်တိုင်း၊ မိုးရေချိန် ၃.၁၂ မီလီမီတာ; CurrentWeather ထားဝယ် ၂၂–၂၉°C၊ တစ်နေ့လုံး မိုးရွာမယ်။ ရန်ကုန် မိုးရေချိန် — weather.com ၃.၆၄ မီလီမီတာ၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၆၀%။ မန္တလေး၊ မကွေးနဲ့ နေပြည်တော် — ရင်းမြစ်တွေ မိုးနည်းမယ် သဘောတူတယ်။
DMH လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း သတိပေးချက် အမှတ် ၀၁/၂၀၂၆ (၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၂:၀၀) — https://moezala.gov.mm/my/news/135153
DMH — https://www.moezala.gov.mm
DMH WRF မိုးရွာသွန်းမှု ခန့်မှန်းချက် မြေပုံ (Facebook) — https://www.facebook.com/dmhmoezalanaypyitaw/posts/pfbid02VWYcpVAY3X9chDNcufbyurzdf5sM7Lavfcdq3ghZ4grcE6Kb9eF9QmL6U2ZwknRWl
DMH WRF အပူချိန် ခန့်မှန်းချက် မြေပုံ (Facebook) — https://www.facebook.com/dmhmoezalanaypyitaw/posts/pfbid0RcvGrERRJTK8V5ekkf2xdkwac8Ms5Ye6sXCZHLLV82HM8pCy2VwKb46WfcWdZtxZl
IMD ဆိုင်ကလုန်း အကွမ် ကုန်းတွင်းဝင်မယ့် ခန့်မှန်းချက် (watchers.news) — https://watchers.news/2026/11/16/cyclone-akvan-landfall-forecast-nellore-tuni-andhra-pradesh-november-20-india/
IMD ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ အချိန်နဲ့တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ချက် (transclew) — https://transclew.com/news/cyclone-akvan-live-updates/
JTWC ဆိုင်ကလုန်း စောင့်ကြည့်ချက် (MonitorWorld) — https://monitorworld.app/live/cyclone-tracker
weather.com — Yangon https://weather.com/mm/ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး/city/ရန်ကုန်/hourbyhour, Naypyitaw https://weather.com/mm/naypyitaw/city/naypyitaw/tenday, Tanintharyi https://weather.com/mm/tanintharyi-region/city/tanintharyi/hourbyhour
weather25 — Myanmar 14-day https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar?page=14, Myanmar 7-day https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar?page=7
Myanmar 14-day forecast (NASA POWER) — https://weather.world-prices.com/myanmar/weather/
WindBorne — Magway https://windbornesystems.com/weather/myanmar/magway/
CurrentWeather — Dawei https://www.currentweather.ca/asia/myanmar/tanintharyi/dawei, Tha Yet Kone (Mon) https://www.currentweather.ca/asia/myanmar/mon/tha-yet-kone--mawlamyine-district
Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →

နယ်သာလန်က ICC ကို ဖြိုဖျက်ရေး ညှိနှိုင်းနေတယ် ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက် — မင်းအောင်လှိုင်အပေါ် ဘာသက်ရောက်နိုင်လဲ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ပါလက်စတိုင်း ထောက်ခံရေး ဒတ်ချ် အဖွဲ့ The Rights Forum က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ ဖော်ပြတဲ့ သတင်းအရ နယ်သာလန်ဟာ အမေရိကန်နဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) ရဲ့ အာဏာတွေကို လျှော့ချဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ သတင်းက နယူးယောက်က အမည်မဖော်လိုတဲ့ သံတမန် သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားထားတာပါ — အတည်ပြုပြီးသား အချက်အလက် မဟုတ်သေးဘဲ စွပ်စွဲချက်အဆင့်မှာပဲ ရှိပါသေးတယ်။

ဆွေးနွေးနေတယ်လို့ ဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက် သုံးခုက — (၁) နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးဖို့၊ (၂) အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံက နိုင်ငံသားတွေကို အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ နယ်မြေထဲမှာ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ရင်တောင် ICC က စီရင်ခွင့် ရုပ်သိမ်းဖို့၊ (၃) ပြည်တွင်း ဥပဒေနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အမှုတွေမှာ ICC က ဝင်ရောက် စီရင်ခွင့် မရှိစေဖို့ တို့ပါ။ The Rights Forum က ဥပဒေ ပညာရှင်တွေကို ကိုးကားပြီး ဒီ ကန့်သတ်ချက်တွေ အတည်ဖြစ်သွားရင် တရားရုံးကို ဖြိုဖျက်လိုက်တာနဲ့ အတူတူပဲလို့ ဆိုပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က နယ်သာလန် လွှတ်တော်မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး တွမ် ဘဲရင့်ဆန် (Tom Berendsen) ကို မေးတဲ့အခါ သူက သံတမန် လမ်းကြောင်းက ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ အတည်ပြုခဲ့ပေမဲ့ ဘယ် အကြောင်းအရာတွေ စားပွဲပေါ် ရောက်နေလဲဆိုတာကိုတော့ ပြောဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။ D66 ပါတီက လွှတ်တော်အမတ် ဟန်နာကေး ဗန်ဒါဝါ့ဖ် (Hanneke van der Werf) က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေ ကင်းလွတ်ခွင့်နဲ့ အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို စီရင်ခွင့် ရုပ်သိမ်းရေး ပါဝင်လားလို့ တိုက်ရိုက် မေးခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်မှာ နယ်သာလန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက Middle East Eye သတင်းဌာနကို အမေရိကန်နဲ့ ရောမ သဘောတူစာချုပ် ပြင်ဆင်ရေး ဒါမှမဟုတ် ပိတ်ဆို့မှုကို တုံ့ပြန်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တက်ကြွတဲ့ ညှိနှိုင်းမှု တစ်ခုမှ မရှိဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ ညီလာခံရှေ့မှာ အမေရိကန်ရဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းပေးမယ့် ခိုင်မာတဲ့ အဆိုပြုချက်လည်း မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

နောက်ခံအကြောင်း — ရောမ သဘောတူစာချုပ် (Rome Statute) ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၇ ရက်မှာ ရောမမြို့မှာ မဲခွဲ အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံ ၁၂၀ က ထောက်ခံပြီး ၇ နိုင်ငံက ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ် — ကန့်ကွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ အမေရိကန်၊ အစ္စရေး၊ တရုတ်တို့ ပါတယ်။ စာချုပ်ဟာ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်မှာ အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ ဟိဂ်မြို့မှာ ICC ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ အခု အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ ၁၂၅ နိုင်ငံ ရှိပါတယ် — ယူကရိန်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှာ ၁၂၅ နိုင်ငံမြောက် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဟန်ဂေရီက ၂၀၂၅ ဧပြီမှာ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပေမဲ့ ၂၀၂၆ မေ ၂၉ ရက်မှာ အဲဒီ အကြောင်းကြားစာကို ပြန်ရုပ်သိမ်းခဲ့လို့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆက်ရှိနေပါတယ်။

စာချုပ်ထဲက အရေးကြီးတဲ့ အပိုဒ် — အပိုဒ် ၁၂ (၂)(က) — က ရာဇဝတ်မှုဟာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ တစ်ခုရဲ့ နယ်မြေထဲမှာ ဖြစ်ခဲ့ရင် ကျူးလွန်သူဟာ အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံက လာသူ ဖြစ်နေရင်တောင် ICC က စီရင်ခွင့် ရှိတယ်လို့ ပြဌာန်းထားပါတယ်။ ဒီ အပိုဒ်ကြောင့်ပဲ ICC ဟာ အစ္စရေး ဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) ကို ပါလက်စတိုင်း နယ်မြေမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စတွေအတွက် ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်မှာ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ရုရှား သမ္မတ ပူတင် (Vladimir Putin) ကိုလည်း ယူကရိန်း အမှုနဲ့ ၂၀၂၃ မတ်လ ၁၇ ရက်မှာ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အာဖဂန်နစ္စတန်မှာ အမေရိကန် စစ်သားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စုံစမ်းမှုကိုလည်း အာဖဂန်နစ္စတန်ဟာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ ဖြစ်လို့ ဒီ အပိုဒ်နဲ့ပဲ ဖွင့်ခဲ့တာပါ။

မြန်မာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ICC ရှေ့နေ ကာရင် ခန်း (Karim Khan) က ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေကို နှင်ထုတ်မှုနဲ့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု (လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု) တွေအတွက် ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပေးဖို့ တရားရုံးကို လျှောက်ထားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အမှုဟာ ရိုဟင်ဂျာ နှင်ထုတ်မှုဟာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်မြေထဲမှာ ပြီးဆုံးသွားလို့ အပိုဒ် ၁၂ (၂)(က) နဲ့ အကျုံးဝင်တယ်လို့ ရှေ့နေက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာလအထိ တရားသူကြီးတွေက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် မချရသေးဘဲ လျှောက်ထားချက်ဟာ စောင့်ဆိုင်းဆဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်မှာ ကုလအထွေထွေ ညီလာခံမှာ မြန်မာပြည်သူတွေဟာ ဒီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထိရောက်တဲ့ တိုးတက်မှုကို နှစ်နှစ်နီးပါး စောင့်နေရပြီလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်ရဲ့ ကန့်ကွက်ချက် — ဝါရှင်တန်က ကိုယ် လက်မှတ်ထိုး အတည်မပြုခဲ့တဲ့ စာချုပ်တစ်ခုက ကိုယ့်နိုင်ငံသားကို စီရင်ခွင့် မရှိဘူး၊ ဒါဟာ နိုင်ငံ့ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ချိုးဖောက်တာပဲလို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ဖိအားပေးမှုဟာ ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှာ သမ္မတ ထရမ့် လက်မှတ်ထိုးခဲ့တဲ့ အမိန့် (Executive Order 14203) ကနေ စခဲ့ပြီး ICC ရှေ့နေ ကာရင် ခန်းကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဇူလိုင်လမှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) က Wall Street Journal သတင်းစာမှာ ICC ကို "အုတ်တချပ်ချင်း ဖြိုချမယ်" လို့ ကြေညာခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ဩဂုတ်လမှာ တရားရုံး ဥက္ကဋ္ဌ တရားသူကြီး တိုမိုကို အာကာနဲ (Tomoko Akane) နဲ့ ရှေ့နေ အဗ္ဗဒူလာရီ ဆေး (Abdoulaye Seye) တို့ကိုပါ ပိတ်ဆို့ခဲ့ပါတယ်။ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်မှာတော့ အမေရိကန်က တရားရုံး တစ်ခုလုံးကို ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှု စာရင်း (SDN List — အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပိတ်ဆို့ခံရသူများ စာရင်း) ထဲ ထည့်လိုက်ပါတယ်။ တရားသူကြီးနဲ့ ရှေ့နေတွေ အပါအဝင် တရားရုံးက လူ ၁၃ ဦး ပိတ်ဆို့ခံထားရပြီး တရားရုံးရဲ့ ပုံမှန် လုပ်ငန်းတွေကို ဆက်လုပ်ခွင့်ပေးတဲ့ ခွင့်ပြုချက်တွေက ၂၀၂၇ ဧပြီ ၇ ရက်အထိပဲ သက်တမ်းရှိပါတယ်။ ICC ဥက္ကဋ္ဌ အာကာနဲက နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ ကုလအထွေထွေ ညီလာခံမှာ ဒီ ပိတ်ဆို့မှုတွေဟာ တရားမျှတမှုကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေတယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

နယ်သာလန်ရဲ့ အခက်အခဲ — နယ်သာလန်ဟာ ICC ရုံးချုပ်ရဲ့ အိမ်ရှင် ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အမေရိကန် ပိတ်ဆို့မှုတွေ ထပ်တိုးလာရင် တရားရုံးရဲ့ ဘဏ်၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်နဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပြတ်တောက်ပြီး လည်ပတ်ဖို့တောင် ခက်လာနိုင်တယ်လို့ စိုးရိမ်နေပါတယ်။ ဥရောပ သမဂ္ဂမှာ အမေရိကန် ပိတ်ဆို့မှုကို တားဆီးပေးနိုင်တဲ့ ဥပဒေ (Blocking Statute) ရှိပေမဲ့ ICC ပိတ်ဆို့မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဲဒီ ဥပဒေကို အသုံးမပြုရသေးပါဘူး။ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ ညီလာခံ (Assembly of States Parties — ICC ကို ကြီးကြပ်တဲ့ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေရဲ့ အစည်းအဝေး) ကို နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်ကနေ ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်အထိ ဟိဂ်မြို့မှာ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ် — အရင်က နယူးယောက်မှာ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားရာက အမေရိကန် ပိတ်ဆို့မှုနဲ့ ဗီဇာ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် ဟိဂ်ကို ပြောင်းခဲ့တာပါ။

ရောမ သဘောတူစာချုပ်ကို ပြင်ဖို့ဆိုရင် အဖွဲ့ဝင် ၁၂၅ နိုင်ငံရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံ — အနည်းဆုံး ၈၄ နိုင်ငံ — က ထောက်ခံရပါမယ်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်က ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့ပြီး ICC အဖွဲ့ဝင် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန်မှာတော့ စာချုပ် ပြင်ဆင်ဖို့ မဲပေးခွင့် မရှိပါဘူး။

မင်းအောင်လှိုင်အပေါ် သက်ရောက်မှု — အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို စီရင်ခွင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်ရင် မင်းအောင်လှိုင်အမှုဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်မြေထဲမှာ ပြီးဆုံးတဲ့ အချက်ပေါ် အခြေခံထားလို့ တိုက်ရိုက် ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေ ကင်းလွတ်ခွင့် ရသွားရင်လည်း သူ့ကို ကာကွယ်ပေးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအချိန်အထိ ဘာမှ အတည်မဖြစ်သေးပါဘူး — The Rights Forum ရဲ့ သတင်းဟာ အမည်မဖော်လိုတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေကို အခြေခံထားပြီး နယ်သာလန် အစိုးရက တက်ကြွတဲ့ ညှိနှိုင်းမှု မရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ ညီလာခံက နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်မှာ စတင်မှာဖြစ်လို့ အဲဒီမှာ ဘာတွေ ဆွေးနွေးမလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရပါမယ်။ သတိပြုရမှာက အာဂျင်တီးနား နိုင်ငံက ဖက်ဒရယ် တရားရုံးကလည်း ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်မှာ မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် ၂၅ ဦးကို ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခဲ့ပါတယ် — ဒါက ကမ္ဘာ့ တရားစီရင်ခွင့် (universal jurisdiction — ဘယ် နိုင်ငံက တရားရုံးမဆို လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုလို ပြင်းထန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို စီရင်နိုင်တဲ့ အခွင့်) နဲ့ ထုတ်ခဲ့တာမို့ ရောမ သဘောတူစာချုပ် ပြောင်းလဲမှုနဲ့ တိုက်ရိုက် မသက်ဆိုင်ပါဘူး။

သတိပြုရန် — အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) နဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) တို့ မတူပါဘူး။ ICJ က နိုင်ငံတွေအကြား အမှုတွေကို စီရင်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ဂမ်ဘီယာက မြန်မာကို စွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု အမှုနဲ့ စီရင်ချက် ချမှာပါ။ ICC က လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို စီရင်တဲ့ တရားရုံးပါ။

ရင်းမြစ်များ

https://rightsforum.org/en/diplomatic-sources-the-netherlands-is-negotiating-the-dismantling-of-the-international-criminal-court/
https://www.justsecurity.org/163081/sanctioning-icc-revolution-devolution-international-criminal-justice/
https://www.steptoe.com/en/news-publications/international-compliance-blog/understanding-us-sanctions-against-the-international-criminal-court.html
https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/rubio-s-icc-broadside-misreads-the-court-s-own-limits
https://www.thehagueinsider.com/dutch-parliament-fears-icc-could-be-weakened-in-us-sanctions-talks/
https://sagire.online/topic/netherlands/
https://www.hrw.org/news/2026/11/03/international-court-of-justice-judgment-in-myanmar-genocide-case
https://www.icc-cpi.int/news/international-criminal-court-welcomes-decision-hungary-remain-state-party-rome-statute
https://facebook.com/100063882200603/posts/pfbid0h8V3KK6KoXoFWNCnm7J9FABfjJedVePzbHBq4dKswWiQj9VCBVMnfRr9TTUhk5bEl/

ဆက်ဖတ်ရန် →

ဂူတာရက်စ် — မြန်မာမှာ လူတွေ ခံစားရတာ "ကြီးမားလွန်းလှပြီ"၊ အမေစု အပါအဝင် ဖမ်းဆီးထားသူအားလုံး လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆို

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က မနီလာမှာ ကျင်းပတဲ့ ၁၆ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး "လူတွေ ခံစားရတာ ကြီးမားလွန်းလှပြီ" လို့ ပြောကြားပြီး အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ အတားအဆီးမရှိ ပေးခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဂူတာရက်စ်ဟာ နှစ်ကုန်မှာ ရာထူးက ထွက်ခွာတော့မှာဖြစ်ပြီး ဒါက သူ့ရဲ့ နောက်ဆုံး အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး ဖြစ်ပါတယ်။

ဘာပြောခဲ့လဲ

စစ်တပ်က အရပ်သားအစိုးရဆီက အာဏာသိမ်းပြီး ခြောက်နှစ်နီးပါး ရှိပြီ ဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့အရေးကို သူက စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ "လူတွေ ခံစားရတာ ကြီးမားလွန်းလှပြီ။ အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ပါ၊ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို လိုက်နာပါ၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီကို လုံခြုံစွာ၊ တည်တံ့စွာ၊ အတားအဆီးမရှိ ပေးခွင့်ပြုပါ" လို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာ

ရိုဟင်ဂျာ (မြန်မာနိုင်ငံက မွတ်စလင် လူမျိုးစု) တွေအကြောင်းလည်း သူ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ရိုဟင်ဂျာ ၁.၂ သန်းနီးပါး နေထိုင်နေရပြီး အများစုက ၂၀၁၇ ဩဂုတ်လက အကြမ်းဖက်မှုတွေကြောင့် ထွက်ပြေးလာခဲ့ရတာပါ။ "အတင်းအကျပ် နေရပ်စွန့်ခွာရတာ ဆယ်နှစ်နီးပါး ရှိပြီ ဖြစ်ပေမဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ ဆိုးရွားတဲ့ ချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် တာဝန်ယူမှုနဲ့ လုံခြုံစွာ၊ မိမိဆန္ဒအလျောက်၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ၊ တည်တံ့စွာ ပြန်နိုင်မယ့် အခြေအနေတွေကို စောင့်နေရဆဲပါ" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ "အဲဒီအခြေအနေတွေ မပြည့်မီမချင်း အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကနေ ထွက်ပြေးလာသူတွေကို ကာကွယ်ပေးဖို့ နိုင်ငံတွေမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်" လို့လည်း ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဖမ်းဆီးထားသူများ လွှတ်ပေးရေး

အစည်းအဝေးအပြီးမှာ ကျင်းပတဲ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာတော့ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ (Security Council) နဲ့ အထွေထွေ ညီလာခံ (General Assembly) တို့ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို ထပ်လောင်း ပြောခဲ့ပါတယ် — မတရား ဖမ်းဆီးထားသူအားလုံးကို ချက်ချင်းနဲ့ ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးဖို့၊ အဲဒီထဲမှာ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂက အာဆီယံရဲ့ အချက် ၅ ချက် သဘောတူညီချက် အကောင်အထည်ဖော်မှုနဲ့ မြန်မာဦးဆောင်တဲ့ ပါဝင်မှုကျယ်ပြန့်တဲ့ နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းချက်ကို ဆက်လက် ထောက်ခံမယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အထူးသံတမန် Julie Bishop က သက်ဆိုင်သူ အားလုံးနဲ့ — အထူးသဖြင့် အာဆီယံနဲ့ — ဆက်လက် ထိတွေ့ဆက်ဆံပြီး အကြမ်းဖက်မှု အဆုံးသတ်ရေး လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေမယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

AFP သတင်းအရ ပဋိပက္ခမှာ ပါဝင်တဲ့ အဖွဲ့တွေနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံတာကို ဖိနှိပ်မှုကို လက်ခံတယ်လို့ မမြင်သင့်ဘူးလို့လည်း သူက ပြောခဲ့ပြီး မြန်မာမှာ ချိုးဖောက်မှုတွေ အဆုံးသတ်ရမယ်လို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ: UN News — https://news.un.org/en/story/2026/11/1168809

ဆက်ဖတ်ရန် →

အာဆီယံ — မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြုမှု ဆက်လက် ကန့်သတ်၊ တိုးတက်မှုရှိရင် အဆင့်ဆင့် ပြန်ဖွင့်မည်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနီလာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်တွေက မြန်မာ့အရေး အချက် ၅ ချက် သဘောတူညီချက် (Five-Point Consensus, 5PC) အကောင်အထည်ဖော်မှု တိုးတက်မှု မလုံလောက်သေးကြောင်း သုံးသပ်ပြီး မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြုမှုကို ထိပ်သီးအစည်းအဝေးနဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အစည်းအဝေးတွေမှာ ဆက်လက် ကန့်သတ်ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ တိုးတက်မှု ခိုင်မာရင်တော့ အဆင့်ဆင့် ပြန်ဖွင့်ပေးနိုင်တယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ပါဝင်ပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၄၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (မနီလာ) မှာ နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်က အတည်ပြုခဲ့တာပါ။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း (Association of Southeast Asian Nations, ASEAN) ရဲ့ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဘာဆုံးဖြတ်ခဲ့လဲ

ခေါင်းဆောင်တွေက 5PC အကောင်အထည်ဖော်မှု တိုးတက်မှု မလုံလောက်ဘူးလို့ သုံးသပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြန်မာကို ထိပ်သီးအစည်းအဝေးနဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အစည်းအဝေးတွေမှာ နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ်စားမပြုစေဘဲ ဆက်လက် ကန့်သတ်ထားမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ စာသားအရ — Reuters က ဖော်ပြတဲ့ အတိုင်း — "မြန်မာဘက်က 5PC အကောင်အထည်ဖော်မှုမှာ တည်တံ့ပြီး ခိုင်မာတဲ့ တိုးတက်မှု ရှိလာရင် အာဆီယံက မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားပြုမှုကို အဆင့်ဆင့် ပြန်ဖွင့်ပေးဖို့ စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်" လို့ ပါဝင်ပါတယ်။ တခြား ကဏ္ဍဝန်ကြီး အစည်းအဝေးတွေမှာတော့ မြန်မာရဲ့ ပါဝင်မှုကို အဆင့်အားလုံးမှာ ကန့်သတ်မထားပါဘူး။

အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ

ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး — တပ်မတော်၊ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့နဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ — အရပ်သားတွေနဲ့ အရပ်သား အဆောက်အအုံတွေကို ခွဲခြားမရတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ချက်ချင်း ရပ်တန့်ဖို့၊ အလွန်အကျွံ ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး တည်တံ့အောင် လုပ်ဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ — အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အထောက်အပံ့ အဆင့် ၂ (Phase 2, Life-Sustaining) — ကို နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရသူတွေဆီ ခွဲခြားမှုမရှိ တိုက်ရိုက် ရောက်ရှိရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပြင်ပ မိတ်ဖက်တွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂက ငွေကြေး အထောက်အပံ့ တိုးမြှင့်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုထားပါတယ်။

နှစ်နိုင်ငံ ဆွေးနွေးမှု လမ်းဖွင့်ပေးခြင်း

အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံချင်းစီက အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး သက်ဆိုင်သူ အားလုံးနဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု (constructive engagement) လုပ်ဆောင်ဖို့ကို ဆုံးဖြတ်ချက်က အားပေးထားပါတယ်။ ဒါက ထိုင်းနိုင်ငံက နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်က တောင်းဆိုခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ ခေါင်းဆောင်တွေ တက်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်မှု လျှော့ချရေး တောင်းဆိုချက်ကို — ကန့်သတ်မှုကို ဆက်ထားရင်း — တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တုံ့ပြန်တဲ့ သဘောလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အာဆီယံ အထူးသံတမန် (Special Envoy — အာဆီယံက မြန်မာ့အရေးအတွက် ခန့်အပ်ထားတဲ့ အထူးကိုယ်စားလှယ်) လာဇာရိုရဲ့ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်တွေ (၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီနဲ့ အောက်တိုဘာ) နဲ့ အောက်တိုဘာလကုန်ပိုင်းက AHA Centre (အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ ညှိနှိုင်းရေးစင်တာ — ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance) ရဲ့ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေး ခရီးစဉ်တို့ကို ဆုံးဖြတ်ချက်က ကြိုဆိုထားပါတယ်။ အကူအညီကို အိမ်ထောင်စု ၁၁,၀၀၀ ကျော်ဆီ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ပြီး အဲဒီထဲမှာ အခုမှ အသစ်ရောက်ရှိတဲ့ ဦးစားပေး မြို့နယ် ၄ ခု ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာဘက်က ဘာပြောခဲ့လဲ

ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ မြန်မာဘက်က ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆက်သွယ်လာတာကို မှတ်သားထားပါတယ် — အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အဆင့် ၃ ဆင့် ပြီးစီးကြောင်းနဲ့ စက်တင်ဘာမှာ မြန်မာ့ အာဆီယံရေးရာ ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါက မြန်မာဘက်က ပြောကြားချက်ကို ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ မှတ်သားထားတာဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်တဲ့ အတည်ပြုချက် မဟုတ်ပါဘူး။

ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေကို အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးမှုတွေကနေ အပြုသဘောနဲ့ မူဝါဒအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဆက်လုပ်ဖို့ တာဝန်ပေးထားပြီး တိုးတက်မှုကို စောင့်ကြည့်ကာ နောက် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ အစီရင်ခံဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ အာဆီယံ အထူးသံတမန်နဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ အထူးသံတမန် (Julie Bishop) တို့ အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ: ASEAN — https://asean.org/asean-leaders-review-and-decision-on-the-implementation-of-the-five-point-consensus-4/ (ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ စာသား အသေးစိတ်ကို Reuters နဲ့ ANI တို့က ကိုးကားဖော်ပြထားပါတယ်)

ဆက်ဖတ်ရန် →
သာကေတ ကွန်ဒိုမှာ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်း ဖမ်းမိ — လူ ၁၀၆ ဦး

သာကေတ ကွန်ဒိုမှာ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်း ဖမ်းမိ — လူ ၁၀၆ ဦး

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆



ရန်ကုန်မြို့ သာကေတမြို့နယ်က Golden River Residence ကွန်ဒိုမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစား (ကျားဖြန့်) လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေတဲ့ လူ ၁၀၆ ဦးကို နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ညက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ အစိုးရက နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဖမ်းမိသူတွေထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံက ဆုကြေးငွေ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တရားခံပြေး တစ်ဦး ပါဝင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဘယ်မှာ၊ ဘယ်လို ဖမ်းမိလဲ

ထုတ်ပြန်ချက်အရ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပါဝင်တဲ့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ည ၁၀ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်မှာ သာကေတမြို့နယ်၊ အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်၊ နဝရတ်လမ်း၊ အောင်ကောင်းကျော်အိမ်ရာဝန်းထဲက Golden River Residence ကွန်ဒိုကို ဝင်ရောက် စစ်ဆေးခဲ့တာပါ။ အခန်း ၉ ခန်း — ၁၁၀၊ ၃၀၁၊ ၃၀၂၊ ၃၀၆၊ ၃၀၇၊ ၃၁၀၊ ၅၀၅၊ ၅၀၉ နဲ့ ၅၁၀ — မှာ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကွန်ဒိုကို ပြင်ဦးလွင်မြို့နေ ဒေါ်မြတ်ဇင်ဦးနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသား Mr. Huo တို့ ပိုင်ဆိုင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပေမဲ့ သူတို့ ဒီလုပ်ငန်းကို သိခဲ့လား၊ ပါဝင်ပတ်သက်လားဆိုတာတော့ ဖော်ပြမထားပါဘူး။

ဖမ်းဆီးရမိသူ ၁၀၆ ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံသား ၅၂ ဦး (အမျိုးသား ၄၈ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၄ ဦး)၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသား ၈ ဦး (အမျိုးသား) နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၆ ဦး (အမျိုးသား ၃၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၅ ဦး) တို့ ပါဝင်ပါတယ်။

Su Fu Quan — ဆုကြေးထုတ်ထားတဲ့ တရားခံပြေး

ဖမ်းမိသူတွေထဲက အဓိကလူလို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားသူက တရုတ်နိုင်ငံသား Su Fu Quan (ဆူးဖုချွမ်) ပါ။ သူ့ကို တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Public Security, MPS) နဲ့ လုံကျန်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဗျူရို (တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဟေးလုံကျန်းပြည်နယ်က လုံကျန်း) တို့က ဆုကြေးငွေ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တရားခံ ၄၃ ဦး စာရင်းမှာ ပါဝင်သူလို့ ဆိုပါတယ်။ ဆုကြေးငွေဆိုတာ တရားခံကို ဖမ်းမိအောင် သတင်းပေးသူကို ပေးမယ့် ငွေကြေးဆုပါ။

Su Fu Quan ဟာ ၁၉၈၅ ခုနှစ်ဖွား၊ ဖူကျန့်ပြည်နယ်သားဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာထဲက ကျွန်းနိုင်ငံငယ် ဗာနူအာတူ (Vanuatu) ရဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီ ဆုကြေးစာရင်းဆိုတဲ့ အချက်ကိုတော့ တရုတ်ဘက်က လွတ်လပ်တဲ့ ရင်းမြစ်နဲ့ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး — အစိုးရရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကိုပဲ အခြေခံထားတာပါ။

လိမ်နည်းစနစ်

ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒီအဖွဲ့ဟာ အဖွဲ့ ၅ ခု (ဟန်တုပ်၊ ပိုင်ရစ်၊ အာထန်၊ တာဟိုက်၊ စုကျင်) ခွဲပြီး လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Kaqpo (အချို့ရင်းမြစ်တွေမှာ Kapgo လို့ ရေးတယ်) ဆိုတဲ့ အက်ပ်နဲ့ Telegram (တယ်လီဂရမ် — စာတိုပေးပို့တဲ့ အက်ပ်) group တွေကနေ ဖောက်သည်တွေကို ရှာဖွေခဲ့ပြီး amazonexotic.com နဲ့ falabella.com ဆိုတဲ့ အတုအရောင်းဝက်ဘ်ဆိုက်တွေဆီ ခေါ်သွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ post တွေကို like လုပ်ခိုင်းပြီး AliPay နဲ့ WeChat Pay (တရုတ်နိုင်ငံက မိုဘိုင်းငွေပေးချေမှုစနစ်တွေ) QR ကုဒ်တွေနဲ့ ငွေသွင်းခိုင်းကာ VIP အဖွဲ့ဝင်ကြေး ပေးရင် အကျိုးအမြတ် များများရမယ်လို့ မက်လုံးပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပစ်မှတ်ထားခံရသူတွေက တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားနဲ့ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသားတွေလို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှာ ပြန့်နေတဲ့ ပို့စ်တစ်ခုမှာတော့ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ အပျော်အပါး ဖန်တီးပေးမယ်ဆိုတဲ့ ဆွဲဆောင်မှုတွေကိုပါ သုံးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပေမဲ့ ဒီအချက်ကို တခြားသတင်းရင်းမြစ်တွေမှာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။

သိမ်းဆည်းရမိပစ္စည်းများ

စီးနင်းရှာဖွေမှုမှာ လုပ်ငန်းသုံး ကွန်ပျူတာ ၁၂၁ လုံး၊ Laptop ၅ လုံး၊ Server (ဆာဗာ — ကွန်ပျူတာကွန်ရက်ရဲ့ အချက်အချာစက်) ၁ လုံး၊ ဖုန်း အလုံးရေ ၁၉၀၊ Wifi စက် ၇ လုံး၊ Router (ရောက်တာ — အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ပေးတဲ့စက်) ၂ လုံး၊ မြန်မာနိုင်ငံသား passport ၅ အုပ်၊ တရုတ်နိုင်ငံသား passport ၂ အုပ် နဲ့ KBZ ဘဏ်စာအုပ် ၄ အုပ်တို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပါပါတယ်။

ဘာကြောင့် အရေးပါလဲ

ကျားဖြန့် (အွန်လိုင်းငွေလိမ်) လုပ်ငန်းတွေဟာ အရင်က မြန်မာ-ထိုင်း၊ မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ အဓိက လည်ပတ်နေခဲ့တာပါ။ အခု ရန်ကုန်မြို့တွင်းက အဆင့်မြင့်ကွန်ဒိုတွေအထိ ရောက်လာပြီ ဆိုတာက လုပ်ငန်းပျံ့နှံ့မှု အသစ်ပါ။ ISP-Myanmar ရဲ့ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ အစီရင်ခံစာအရ စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ (Operation 1027) နောက်ပိုင်း ကျားဖြန့်စင်တာ အသစ် ၇၅ ခု တွေ့ရှိရပြီး တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကနေ ရှမ်းအလယ်ပိုင်းနဲ့ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးလို မြို့ကြီးတွေဆီ ရွှေ့လာနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ The Irrawaddy ကလည်း ဒီဖမ်းဆီးမှုကို မြန်မာ့ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းက စီးပွားရေးမြို့တော်ထဲ ရှင်သန်နေပြီလို့ ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။

m.CDM သတင်းမှာတော့ ပြည်သူတွေ ဝေဖန်နေတဲ့ အချက်ကို မှတ်ချက်ပြုထားပါတယ် — စစ်တပ်က လုံခြုံရေး တင်းကျပ်ထားတဲ့ ရန်ကုန်မြို့တွင်းမှာ လူ ၁၀၆ ဦးပါ လုပ်ငန်းက ဘယ်လို လည်ပတ်နေခဲ့လဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ဒီမေးခွန်းကို အစိုးရရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖြေရှင်းမထားပါဘူး။

အလားတူ အပတ်ကပဲ တာချီလိတ်မှာ ထိုင်း နိုင်ငံသား ၈၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့လည်း m.CDM က ဖော်ပြထားပါတယ်။ အစိုးရက ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီကတည်းက ကျားဖြန့်နှိမ်နင်းမှုတွေ လုပ်နေပြီး ရွှေကုက္ကို (၃၄၆ ဦး ဖမ်းမိ)၊ ကေကေပါက် (၂,၁၉၈ ဦး ဖမ်းမိ၊ Starlink စက် ၃၀ လုံး သိမ်းဆည်းရမိ) တို့လို နယ်စပ်စင်တာတွေကို စီးနင်းခဲ့ပေမဲ့ လုပ်ငန်းက ရပ်မသွားဘဲ မြို့ကြီးတွေထဲ ပျံ့နှံ့နေဆဲပါ။

မအတည်ပြုရသေးတာများ

ဒီဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်အများစုဟာ အစိုးရရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အခြေခံထားတာပါ။ Su Fu Quan ရဲ့ ဆုကြေးစာရင်း၊ လိမ်ရငွေ ပမာဏနဲ့ သားကောင်အရေအတွက်၊ ကွန်ဒိုပိုင်ရှင်တွေရဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်မှု၊ တရားစွဲဆိုမှုနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကို လွှဲပြောင်းပေးမလား ဆိုတာတွေကိုတော့ လွတ်လပ်တဲ့ ရင်းမြစ်နဲ့ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ စစ်ဆေးမှု ပြီးစီးရင် တည်ဆဲဥပဒေတွေနဲ့အညီ ထိရောက်ပြင်းထန်စွာ အရေးယူမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဆိုထားပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ: Myanmar National Post — https://news.ydnp.net/6af72f1f99faa2ef7864e098, NP News — http://news.ydnp.net/6af72b9c3c0263ac4ea56fef, Myanmar Transparency News — http://news.ydnp.net/6af7363d18d2ed88634f091a, m.CDM — https://moemaka.net/eng/2026/11/november-15-2026-m-cdm-domestic-news/, ISP-Myanmar — https://ispmyanmar.com/community/wp-content/uploads/2026/02/M2026_002_Eng.pdf

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ အာဆီယံက မြန်မာကို နိုင်ငံရေးအဆင့် ပြန်မတက်စေသေးဘဲ အခြေအနေဖြင့် ပြန်လည်ထည့်သွင်းရေး သဘောတူတဲ့ သတင်း၊ ဦးဘိုကြည် ရာမွန်မက်ဆေဆေဆု လက်ခံရယူတဲ့ သတင်း၊ မြန်မာ ငလျင်ပညာရှင် ဒေါ်လှလှအောင် အာဆီယံဆု ရတဲ့ သတင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သတင်းတွေ၊ ရေးနဲ့ ထားဝယ်မှာ အရပ်သားတွေ ထိခိုက်ထွက်ပြေးရတဲ့ သတင်းနဲ့ ထိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ကမ်းလှမ်းချက်အပါအဝင် သတင်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

အာဆီယံ — မြန်မာကို နိုင်ငံရေးအဆင့် ပြန်မတက်စေသေး၊ အခြေအနေဖြင့် ပြန်လည်ထည့်သွင်းရေး သဘောတူ

အာဆီယံ (အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများ အသင်း) ခေါင်းဆောင်များက နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် မနီလာတွင် ကျင်းပသော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် "အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ငါး ရပ် အကောင်အထည်ဖော်မှုဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်" ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး မြန်မာ့အရေးတွင် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တိုးတက်မှု မရှိမချင်း ထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအစည်းအဝေးများတွင် မြန်မာကို နိုင်ငံရေးမဟုတ်သော အဆင့်တွင်သာ ဆက်ထားမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ အာဆီယံက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

တိုးတက်မှု ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မာပါက နိုင်ငံရေးကိုယ်စားပြုခွင့် တဖြည်းဖြည်း ပြန်ပေးရန် စဉ်းစားနိုင်သည်ဟု ဆိုထားသော်လည်း ယင်းမှာ ပြန်လည်လက်ခံသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် မဟုတ်ဘဲ အခြေအနေပါသော တံခါးဖွင့်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခြားကဏ္ဍဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအစည်းအဝေးများတွင် ပါဝင်ခွင့် ကန့်သတ်မထားဟုလည်း ဆိုပါတယ်။ မြန်မာကို အာဆီယံရေးရာ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဟန်ဝင်းအောင်က ကိုယ်စားပြုတက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုင်းက နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပြန်တက်ခွင့်ပေးရန် တွန်းအားပေးခဲ့သော်လည်း အာဆီယံက ထိုအဆိုကို ပယ်ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မလေးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် ဟာဆန်က အရပ်သားများကို အကြီးစား အကြမ်းဖက်မှု ဆက်ရှိနေသဖြင့် မြန်မာ ပြန်လာရန် အဆင်သင့် မဖြစ်သေးဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာရီယာ ထရီဇာ လာဇာရိုကလည်း ရန်စဲခြင်းကို ကနဦး စမ်းသပ်ချက်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံ-ကုလ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် မြန်မာအကျပ်အတည်းအတွက် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး လူသားထိခိုက်မှုမှာ အလွန်အမင်း ကြီးမားနေပြီဟု ဆိုပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် မတရား ဖမ်းဆီးထားသူအားလုံးကို ချက်ချင်း ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးရန် ကုလလုံခြုံရေးကောင်စီနှင့် အထွေထွေညီလာခံ၏ တောင်းဆိုချက်ကို သူက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ကုလသတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။

မနီလာတွင် ဆန္ဒပြသူများကလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး (အိုင်စီစီ) က ဖမ်းဆီးရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံသော ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ် ငါး နိုင်ငံကို ဝေဖန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆန္ဒပြပွဲကို မြန်မာ့အရေး ထောက်ခံသည့် ဖိလစ်ပိုင်အဖွဲ့က စီစဉ်ခဲ့ပြီး ဖိလစ်ပိုင်တက္ကသိုလ် ဒီလီမန်တွင် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာကို စွဲဆိုထားသည့် ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုအမှုတွင် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် အပြီးသတ် စီရင်ချက် ချမည်ဖြစ်ပြီး ဆန္ဒပြပွဲမှာ စီရင်ချက် မချမီ လေး ရက် အလိုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးဘိုကြည် ရာမွန်မက်ဆေဆေဆု လက်ခံရယူ

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (အေအေပီပီ) တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးဘိုကြည်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရာမွန်မက်ဆေဆေဆုကို နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် မနီလာ မြို့တော်ဇာတ်ရုံတွင် ကျင်းပသော ခြောက်ဆယ့်ရှစ် ကြိမ်မြောက် ဆုပေးပွဲတွင် လက်ခံရယူခဲ့တယ်လို့ ရာမွန်မက်ဆေဆေဆု ဖောင်ဒေးရှင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ သူနှင့်အတူ စင်ကာပူ သံတမန် တွမ်မီ ကိုးနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမှုလုပ်ငန်းရှင် ရူနာ ခန်းတို့ ဆုရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆုရွေးချယ်ရေး အကြောင်းပြချက်မှာ "အမှန်တရား၊ တာဝန်ယူမှုနှင့် တရားမျှတမှုကို မယိမ်းမယိုင် လိုက်လံရှာဖွေသော တစ်သက်တာလုပ်ငန်း" ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဦးဘိုကြည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဆန္ဒပြပွဲများအပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး နှစ် ကြိမ် ထောင်ကျခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ခုနှစ် နှစ် ထောင်ကျခံခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မဲဆောက်တွင် အေအေပီပီကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာပရက်စ်ဖိုတို အေဂျင်စီ၏ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် နေ့လယ်သတင်းအရ သူက ကျဆုံးသူ ရှစ်ထောင် ကျော်၏ အမည်များ ရေးထိုးထားသော ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်၍ ဆုယူခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အေအေပီပီ၏ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် နေ့စဉ်အစီရင်ခံစာအရ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နှစ်ထောင့် တစ်ရာ တစ်ဆယ့်ငါး ရက်မြောက်တွင် စုစုပေါင်း ဖမ်းဆီးခံရသူ သုံးသောင်း နှစ်ထောင့် လေးရာ တစ်ဆယ် ဦး ရှိပြီး အတည်ပြု သေဆုံးသူ ရှစ်ထောင့် ခြောက်ရာ ရှစ်ဆယ့် ခုနှစ် ဦး ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကလေး ခြောက်ရာ လေးဆယ့် တစ် ဦး ဖမ်းဆီးခံရပြီး ကလေး တစ်ထောင့် တစ်ရာ လေးဆယ့် ငါး ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမျိုးသမီး ခြောက်ထောင့် ခုနှစ်ရာ နှစ် ဦး ဖမ်းဆီးခံရပြီး အမျိုးသမီး နှစ်ထောင့် လေးရာ နှစ်ဆယ် ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဂဏန်းများမှာ အေအေပီပီ၏ ကိုယ်ပိုင်စာရင်း ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာ ငလျင်ပညာရှင် ဒေါ်လှလှအောင် ၂၀၂၆ အာဆီယံဆု ရ

မြန်မာ ဘူမိဗေဒပညာရှင်နှင့် ငလျင်ပညာရှင် ဒေါ်လှလှအောင် (အသက် ခုနှစ်ဆယ့် ကိုး နှစ်) က ၂၀၂၆ ခုနှစ် အာဆီယံဆုကို နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် လေးဆယ့်ကိုး ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေး ဖွင့်ပွဲတွင် ရရှိခဲ့တယ်လို့ အာဆီယံက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာနှင့် အာဆီယံ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာ ကော် ကင် ဟုန်တို့က ချီးမြှင့်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆုအကြောင်းပြချက်မှာ မြန်မာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ငလျင်ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ခံနိုင်ရည်ရှိသော အသိုင်းအဝိုင်းများ တည်ဆောက်ရေးအတွက် တစ်သက်တာ လုပ်ဆောင်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်လှလှအောင်မှာ မြန်မာငလျင်ကော်မတီ၏ နာယကဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘူမိဗေဒ မဟာဘွဲ့ ရရှိထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆုတွင် ရုပ်ထုနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ နှစ်သောင်း ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်သော ဆု၏ ကိုး ဦးမြောက် ဆုရှင် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု

ဒီနေ့ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သတင်းတွေထဲမှာ အဆိုးရွားဆုံးကတော့ မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ် အရှေ့ပိုင်း ဖာလန်ရွာမှာ နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် ည ဆယ့်တစ် နာရီ ခွဲ ခန့်နှင့် နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် နံနက် နှစ် နာရီ ခန့်တွင် နှစ် ကြိမ် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ အသက် ခုနှစ်ဆယ့် လေး နှစ်အရွယ် မအေးတင် အိပ်နေစဉ် ဗုံးစ ထိမှန်၍ နေအိမ်တွင်း သေဆုံးခဲ့ပြီး ရွာဥက္ကဋ္ဌ အာကာမြင့်မြတ် (အသက် နှစ်ဆယ့်သုံး နှစ်) နှင့် အဖွား မစိန် (အသက် ခြောက်ဆယ့်နှစ် နှစ်) တို့ ကားဖြင့် ထွက်ပြေးစဉ် ဗုံးထိမှန်ကာ ခြေထောက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တယ်လို့ မွန်လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ (ဟာဖောမ်) က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာ ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဝိုင်တွဲ လေယာဉ် အသုံးပြုသည်ဟုဆိုသည်မှာလည်း ဒေသခံများ၏ ဖော်ပြချက်အရသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နယ် စနဲမြို့ကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နှင့် ၁၅ ရက်တွင် နှစ် ရက်ဆက် ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ နေအိမ်အများအပြား မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး မီးလောင်မှု ဆက်ဖြစ်နေတယ်လို့ ရခိတ တိုင်းမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ သေဆုံး သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်ကိုတော့ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒေသခံများ အရင်ကတည်းက ထွက်ပြေးပြီးဖြစ်သဖြင့် မီးငြှိမ်းသတ်မည့်သူ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မကွေးတိုင်း ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် လိပ်ချမ်းရွာကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ညောင်ဦးလေတပ်မှ တက်လာသော ဂျိုင်ရိုကော်ပတာ သုံး စင်းက ဗုံး သုံး လုံး ကြဲချခဲ့ရာ လူထိခိုက်မှု မရှိခဲ့သော်လည်း နေအိမ် သုံး လုံး ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ရန်ကုန် ခေတ်သစ် မီဒီယာကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ထိုနေ့တွင် ဆိပ်ဖြူနှင့် ဆယ့်တုတ္တရာတွင် တိုက်ပွဲ မရှိဘဲ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အေအေပီပီအရ အောက်တိုဘာ တစ် ရက်ကနေ နိုဝင်ဘာ ဆယ့်တစ် ရက်အထိ မကွေးတိုင်းမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အနည်းဆုံး သုံးဆယ့် နှစ် ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တနင်္သာရီတိုင်း သရက်ချောင်းမြို့နယ် တောင်ပျောက်ဒေသကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် ညနေ လေး နာရီ ခန့်တွင် တိုက်လေယာဉ်က ဗုံးကြဲမှု နှစ် ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဟာဖောမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကနဦးသတင်းတွင် ထိခိုက်မှု အခြေအနေကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရေး နှင့် ထားဝယ် — အရပ်သားကို မီးရှို့သတ်သည်ဟု စွပ်စွဲချက်၊ လူထောင်ချီ ထွက်ပြေး

ရေဖြူမြို့နယ် ဖားယားသုံ့စူရွာအနီး ရာဘာခြံတွင် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ညနေ လေး နာရီ ခန့်တွင် စစ်ကြောင်းက အမျိုးသား နှစ် ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တစ်ဦးကို မီးရှို့သတ်ကာ အိမ်ကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ကျန်တစ်ဦးကို မျက်နှာဖုံး၍ ခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ စွပ်စွဲထားတယ်လို့ ဟာဖောမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ စွပ်စွဲချက်ကို ပီဒီအက်ဖ် အထူးဒေသ စစ်ဌာနချုပ် တက်တစ်ကယ် ကွန်မန် သုံးဆယ့်သုံး တာဝန်ရှိ ကိုစောဒါကို နှင့် ကံပေါက် ပီဒီအက်ဖ် တာဝန်ရှိ ကိုအောင်ပန်းတို့က သီးခြားစီ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသူနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသူ နှစ် ဦးစလုံး ကရင်လူမျိုး ဖြစ်ပြီး အမည်နှင့် အသက်ကို မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဟာဖောမ် ကိုယ်တိုင်ကလည်း တာဝန်ရှိသူများ ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်ဟုတ်/မဟုတ် မသိရဟု ဖော်ပြထားပြီး ဒီစွပ်စွဲချက်မှာ လွတ်လပ်သော အတည်ပြုချက် မရသေးသော စွပ်စွဲချက်အဖြစ် ဖော်ပြရမည် ဖြစ်ပါတယ်။

သီးခြားဖြစ်စဉ်တစ်ခုအနေဖြင့် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် သရက်ချောင်းမြို့နယ် တောင်ပျောက်ဒေသတွင် စစ်ကြောင်း ရုတ်တရက် ဝင်လာသဖြင့် ဒေသခံ သုံး ထောင် ခန့် ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး အများစုမှာ အစားအစာနှင့် အဝတ်အစား မပါဘဲ ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အရပ်သားများကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်ဟု စွပ်စွဲချက်လည်း ရှိသော်လည်း အရေအတွက်၊ နေရာနှင့် အခြေအနေကို အတည်မပြုရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ကမ်းလှမ်းချက် နှင့် ကိုရီးယား-မဲခေါင် ထိပ်သီး

ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စီဟာဆက် ဖွမ်ကတ်ကီယိုက နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် နေပြည်တော်သို့ တစ်ရက်တာ သွားရောက်ခဲ့စဉ်တွင် မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး/ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီ အမျိုးသား တိုးတက်ရေးပါတီ — ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တစ်လျှောက် အဖွဲ့များ) အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကို ထိုင်းက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့တယ်လို့ သတင်းများ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယာပြေ (အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ) က သဘောတူသည်ဟု သတင်းများ ဖော်ပြထားသော်လည်း ရက်စွဲ မသတ်မှတ်ရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

သီးခြားအနေဖြင့် မလေးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် ဟာဆန်က တီမောလက်စ်တေက ၂၀၂၉ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး မြန်မာ၏ အခွင့်အရေးကို ဗီယက်နမ် အလှည့် (၂၀၃၀) ပြီးမှ အထူးကုသိုလ်အရ စဉ်းစားနိုင်သည်ဟု ဆိုပါတယ်။ မြန်မာပရက်စ်ဖိုတို အေဂျင်စီက ၂၀၃၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနေရာ ပေးနိုင်သည်ဟု ဝန်ကြီး ပြောသည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း ဝန်ကြီး၏ စကားအတိအကျကို စာသားရင်းမြစ်ဖြင့် အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ လီ ဂျေမြောင်ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် မနီလာတွင် မဲခေါင် ငါး နိုင်ငံ (ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်) ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံပြီး မြေရှားသတ္တု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှု (အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု အပါအဝင်) တိုက်ဖျက်ရေးကို ဆွေးနွေးမည်ဟု သိရပါတယ်။ ဆွေးနွေးမှု ရလဒ်ကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။

သတင်းတိုများ

ဆားလင်းကြီး-ယင်းမာပင်-ပုလဲ သုံး မြို့နယ်အစပ်တွင် စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်မှုကြောင့် ဒေသခံ ခြောက်ထောင် လောက် ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံက နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာ ရုပ်သံသတင်းတစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ် ဒေသအများအပြားတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး ရေကြီးနေတယ်လို့ ရှမ်းသတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ရှမ်းတောင်ပိုင်း မြို့နယ် ငါး ခုတွင် အိမ်ထောင်စု တစ်ထောင့် တစ်ရာ နှစ်ဆယ့် သုံး စု၊ လူ လေးထောင့် ကိုးရာ ငါးဆယ် ခန့် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရတယ်လို့ မီးသတ်ဌာနကို ကိုးကား၍ သတင်းများ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာ့ကြက်သွန်ဈေး စင်ကာပူကို ကျော်ပြီဟု မြန်မာပရက်စ်ဖိုတို အေဂျင်စီက နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် နေ့လယ်သတင်းတွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ လက်လီဈေးမှာ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ကြက်သွန်နီ တစ်ပိဿာ နှစ်သောင်း မှ နှစ်သောင်း နှစ် ထောင် ကျပ် ကြား ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီနှိုင်းယှဉ်ချက်မှာ မြန်မာပရက်စ်ဖိုတို အေဂျင်စီ ဗီဒီယိုသတင်းတစ်ခုတည်း၏ ဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး တွက်ချက်မှု အသေးစိတ်ကို မဖော်ပြထားပါဘူး။

ရင်းမြစ်များ — https://news.un.org/en/story/2026/11/1168809, https://asean.org/wp-content/uploads/2026/11/FINAL-ASEAN-Leaders-Review-and-Decision-on-the-Implementation-of-the-Five-Point-Consensus-15-November-2026.pdf, https://harava.news/en/articles/2026/11/16/asean-myanmar-conditional-return-focus, https://bayofbengalpost.com/rohingya-myanmar/protesters-in-philippines-slam-asean-over-engagement, https://rmaward.asia/from-political-prisoner-to-defender-of-human-dignity-bo-kyi-receives-the-2026-ramon-magsaysay-award/, https://www.rvasia.org/asian-news/myanmar-rights-advocate-bo-kyi-urges-youth-preserve-history-and-defend-freedom, https://www.facebook.com/burmapoliticalprisoners/posts/pfbid02m5iSMVP721oeRw9JgCo6QbA5qJ6SWHu1cAvJV5jTrCqeBCmPWuzqrvt2SxgnKBVdl, https://asean.org/myanmar-researcher-and-disaster-resilience-advocate-receives-asean-prize-2026/, https://www.gnlm.com.mm/myanmar-seismologist-daw-hla-hla-aung-wins-2026-asean-prize/, https://moemaka.net/eng/2026/11/what-did-thailands-foreign-minister-discuss-with-min-aung-hlaings-government/, https://rehmonnya.org/junta-troops-accused-of-burning-civilian-alive-in-yebyu-as-further-operations-displace-thousands-in-dawei-district/, https://arakhatimes.com/news_mm/30668/, https://medium.com/@kyawmin99992222/thousands-flee-villages-in-magway-after-artillery-and-gyrocopter-attacks-23cdfd502136, https://rehmonnya.org/junta-airstrike-kills-74-year-old-woman-injures-village-headman-and-his-grandmother-as-they-flee-eastern-ye-village/, https://www.ajupress.com/view/20261116092070296, https://www.youtube.com/watch?v=Nv0qkq9MgY4, https://www.youtube.com/watch?v=Ili9v5iCIKY, https://www.youtube.com/watch?v=lHNtRZtqGqc, https://www.tbsnews.net/world/nearly-5000-people-evacuated-floods-hit-myanmars-shan-state-1601396

ဆက်ဖတ်ရန် →

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၁၈: တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုနှင့် ထွက်ပြေးမှုများ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၁၇: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_15.html

အပိုင်း ၁၈ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၁၇ ရဲ့ အဆုံးမှာ ချန်ခဲ့တယ် — စစ်ရှုံးမှုများကြောင့် စစ်တိုင်းမှူးများ မည်မျှ အကြိမ်ကြိမ် အလဲအလှယ် ခံခဲ့ရသည်ကို သိပြီးနောက်၊ တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုများနှင့် ထွက်ပြေးမှုများ မည်မျှ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည် ဟု။ ဤအပိုင်းက ထိုအကြောင်းအရာကိုပင် တင်ပြသည်။

ထွက်ပြေးမှုအဖွဲ့အစည်းများ — ပြည်သူ့ရင်ခွင် နှင့် ပြည်သူ့စစ်သား

အာဏာသိမ်းပြီး လအနည်းငယ်အတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်သားများက ထွက်ပြေးမှုအဖွဲ့အစည်းများ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၁ မေလတွင် ဗိုလ်ကြီး လင်းထက်အောင် တည်ထောင်ခဲ့သော ပြည်သူ့ရင်ခွင် (People's Embrace) သည် စစ်သား၊ ရဲ ထွက်ပြေးသူများနှင့် မိသားစုဝင်များကို ကူညီရန် ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်ရက်တစ်ခု ဖြစ်သည် — နေရာ၊ ဘေးကင်းလုံခြုံသော လမ်းကြောင်း၊ လုံခြုံရေးအပါအဝင် လူမှုဝန်ဆောင်မှုများ ပေးခဲ့သည်။

ထိုလအတွင်းမှာပင် ဗိုလ်ကြီး ညီသူရ တည်ထောင်ခဲ့သော ပြည်သူ့စစ်သား (People's Soldiers) သည် Facebook group အဖြစ် စတင်ခဲ့သည် — ထွက်ပြေးရန် စည်းရုံးရေးနှင့် ထွက်ပြေးသူများကို ကူညီရေး ရည်ရွယ်သည်။ Radio Free Asia ၏ ဖော်ပြချက်အရ ထို Facebook စာမျက်နှာသည် ဖွင့်ပြီး နှစ်ပတ်အတွင်း follower ၂၅,၀၀၀ ကျော် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီတွင် ပြည်သူ့ပန်းတိုင် (People's Goal) ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။

အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့စလုံးသည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (National Unity Government, NUG)၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဒီမိုကရေစီထောက်ခံသူများ၏ အကူအညီဖြင့် လည်ပတ်ခဲ့သည် (New Mandala)။

ပြည်သူ့ရင်ခွင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ အရပ်ဘက်အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement, CDM) ဆပ်ကော်မတီ၏ လက်တွေ့ဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်လာခဲ့သည် — စစ်ဆေးပြီးနောက် ထွက်ပြေးသူများအား CDM မှတ်ပုံတင်ကုဒ်များ ထုတ်ပေးကာ လစဉ်ထောက်ပံ့ကြေးများ ရရှိစေခဲ့သည်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ တရားဝင် ဗျူဟာ — ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၂၃

၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၂၃ ရက်တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ထွက်ပြေးမှုကို တော်လှန်ရေးဗျူဟာ တစ်ရပ်အဖြစ် တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည် — လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုနှင့် ဆန္ဒပြမှုတို့နှင့်အတူ ထွက်ပြေးမှုကိုလည်း ဗျူဟာသုံးရပ်အနက် တစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ထွက်ပြေးသူများနှင့် မိသားစုဝင်များကို လုံခြုံရေးနှင့် ပစ္စည်းထောက်ပံ့မှု ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် — အနာဂတ် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီတပ်မတော်တွင် ရာထူးများ ပေးမည်ဟုလည်း ကတိပြုခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၂၈ ရက်တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားချက် အမှတ် ၂/၂၀၂၁ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် — တပ်မတော်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (State Administration Council, SAC) ၏ အမိန့်များကို မနာခံရန်၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (People's Defence Force, PDF) နှင့် မဟာမိတ်များကို မတိုက်ခိုက်ရန်၊ အရပ်သားများကို မဖမ်းဆီး၊ မနှိပ်စက်၊ မသတ်ဖြတ်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ဧပြီမှစ၍ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ထွက်ပြေးသူများကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ငွေဆုများ ပေးခဲ့သည် (New Mandala)။

အတိုင်းအတာ — ကိန်းဂဏန်းများ

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ မှတ်ပုံတင်အရ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီတွင် စစ်သား ၃,၀၀၀ နှင့် ရဲ ၇,၀၀၀ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ မေလတွင် စစ်သား ၄,၀၀၀ ခန့်နှင့် ရဲ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ရှိလာခဲ့သည် (New Mandala)။

၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က စစ်သား၊ ရဲ ၁၅,၀၀၀ ခန့်ကို CDM ကုဒ် ထုတ်ပေးခဲ့သည် — မှတ်ပုံတင်ထားသော ထွက်ပြေးသူများ၏ အရေအတွက်ဖြစ်သည်။

မှတ်ပုံမတင်ဘဲ ထွက်ပြေးသူများ ရှိသေးသည် — အရေအတွက် အတိအကျ မသိရ။ ဤကိန်းဂဏန်းများမှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ မှတ်ပုံတင်အပေါ် အခြေခံသည် — လွတ်လပ်သော အတည်ပြုချက် မရှိ။ စစ်ကောင်စီက ထွက်ပြေးသူ အရေအတွက်ကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိ။

တပ်မတော်ဥပဒေအရ ထွက်ပြေးသူများကို ဖမ်းမိလျှင် သေဒဏ်ချမှတ်နိုင်ပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်သက်တစ်ကျွန်းသို့ လျှော့ပေါ့ပေးလေ့ရှိသည်။

အမည်တပ် ထွက်ပြေးသူများ

ဗိုလ်ကြီး ညီသူရ နှင့် ဗိုလ်ကြီး လင်းထက်အောင် တို့သည် ထွက်ပြေးမှုအဖွဲ့အစည်းများ၏ တည်ထောင်သူများ ဖြစ်သည် — အာဏာသိမ်းပြီး မကြာမီ လူသိရှင်ကြား CDM သို့ ဝင်ရောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူး ဟိန်သော်ဦး — ၉၉ ခြေလျင်တပ်မ (၉၉ တပ်မ)၊ မိတ္ထီလာ အခြေစိုက် — ၂၀၂၁ ဧပြီလတွင် တာဝန်မှ ခွင့်မဲ့ပျက်ကွက် (ခွင့်မယူဘဲ တာဝန်မှ ထွက်ခွာခြင်း) ၍ ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဆန္ဒပြသူများထံ သွားရောက်ခဲ့သည်။ Radio Free Asia ၏ ၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၀ အင်တာဗျူးအရ သူသည် ထိုအချိန်က လူသိအများဆုံး အဆင့်အမြင့်ဆုံး ထွက်ပြေးသူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ တပ်မသည် ၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာ နှိမ်နင်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော တပ်မဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ကြီး ကောင်းသူဝင်း — ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာတွင် ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် Reuters ကို အင်တာဗျူးပေးခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ အလွဲသုံးစားမှုများ အကြောင်း ကြားသိရပြီးနောက် ဘက်ပြောင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူက ၂၀၂၁ မေလမှ ဒီဇင်ဘာအထိ တိုက်ပွဲ ၁၂ ကြောင်းတွင် စစ်သား အနည်းဆုံး ၅၀ ဦး သေဆုံး၊ ၂၀၀ ကျော် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ဇနီးနှင့် မွေးကင်းစကလေးငယ်နှင့်အတူ မုံရွာမှ ထွက်၍ ချင်းပြည်နယ် နယ်စပ်သို့ သွားခဲ့ပြီး အိန္ဒိယသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။

ဗိုလ်ကြီး ထွန်းမြတ်အောင် — ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လတွင် ထွက်ပြေးသူများ၏ ဗီဒီယို အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည် (New Mandala)။

ဖြိုးသန့် ဖြစ်ရပ် — ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားသော အဆင့်အမြင့်ဆုံးအရာရှိ

အနောက်မြောက်တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့်သည် ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာအစောပိုင်းတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်နယ်မြေသို့ ထွက်ပြေးရန် အစီအစဉ် ပေါက်ကြားပြီးနောက် ထိန်းသိမ်းခံရသည်ဟု The Irrawaddy က ဖော်ပြခဲ့သည်။

သတင်းရင်းမြစ်များအရ သူသည် CDM ထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံ ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များကိုလည်း ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ သူသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်တွင် တာဝန်ယူခဲ့သည် — ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) နှင့် နေ့စဉ် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသော ဒေသများ ဖြစ်သည်။

ထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် သူ၏ နေရာကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် — ရဲချုပ်၊ ပြည်ထဲရေး ဒုတိယဝန်ကြီး — က ဆက်ခံခဲ့သည်။

ဖြိုးသန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟူသော ကောလဟာလ ထွက်ခဲ့သော်လည်း အတည်မပြုရသေးပါ — ထိန်းသိမ်းခံရမှုကိုသာ အတည်ပြုထားသည်။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ဤအပိုင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်များကို အတူတကွ ကြည့်ပါက ပုံစံတစ်ခုက ပေါ်လာသည်။

ပထမ — ထွက်ပြေးမှုသည် တစ်ဦးချင်းဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲ စနစ်တကျ ဗျူဟာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ မေလတွင် ထွက်ပြေးသူများကိုယ်တိုင် အဖွဲ့အစည်းများ တည်ထောင်ခဲ့သည် — သုံးလအကြာတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ထွက်ပြေးမှုကို တရားဝင် ဗျူဟာအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ခုခံရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုက စစ်သားများနှင့် ရဲများအား ဘက်ပြောင်းရန် တမင် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည် (New Mandala)။

ဒုတိယ — အဆင့်အမြင့်ဆုံး ထွက်ပြေးသူမှာ ဗိုလ်မှူးအဆင့်သာ ရှိသေးသည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့် ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အစီအစဉ် ပေါက်ကြား၍ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည် — တပ်တွင်း ထိန်းချုပ်မှုစနစ်၏ တင်းကျပ်မှုကို ပြသည်။

တတိယ — ကိန်းဂဏန်းများက တပ်မတော်၏ အင်အား လျော့နည်းမှုကို ပြသော်လည်း၊ ထွက်ပြေးသူအများစုမှာ အဆင့်နိမ့် စစ်သား၊ ရဲများ ဖြစ်သည်။ စစ်သား ၄,၀၀၀ ခန့်နှင့် ရဲ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ဆိုသည်မှာ တပ်ဖွဲ့ဝင် သိန်းချီ ရှိသော တပ်မတော်အတွက် အချိုးအားဖြင့် နည်းသေးသည် — သို့သော် ထွက်ပြေးမှုတစ်ခုစီတိုင်းက တပ်တွင်း စိတ်ဓာတ်နှင့် စည်းလုံးမှုကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။

တိုင်းမှူးများ အလဲအလှယ် မည်သို့ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုများနှင့် ထွက်ပြေးမှုများ မည်မျှ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို သိပြီးနောက် — နောက်အပိုင်းတွင် စစ်တပ်၏ စီးပွားရေးအင်ပါယာ မည်သို့ တည်ဆောက်ထားသည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၁၉ — မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လီမိတက် (MEHL) နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) — စစ်တပ်၏ စီးပွားရေးအင်ပါယာ။ ကုလသမဂ္ဂ၏ တွေ့ရှိချက်အရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အနည်းဆုံး ၁၀၆ ခု ပိုင်/ထိန်းချုပ်ထားပုံကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ရင်းမြစ်များ

  • New Mandala (Journal of Contemporary Asia ဆောင်းပါး အကျဉ်းချုပ်၊ ၂၀၂၃ မေ ၃၀)
  • Journal of Contemporary Asia (Vol. 54, No. 5)
  • Wikipedia (People's Embrace; People's Defence Force)
  • Radio Free Asia (RFA) (ဟိန်သော်ဦး အင်တာဗျူး၊ ၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၀; ပြည်သူ့စစ်သား စာမျက်နှာ)
  • Reuters (ကောင်းသူဝင်း အင်တာဗျူး၊ ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁)
  • The Irrawaddy (ဖြိုးသန့် ဖြစ်ရပ်၊ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ)
  • Voice of America (VOA) (ထွက်ပြေးမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ ၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၁၂)
  • Agence France-Presse (AFP) (ပြည်သူ့ပန်းတိုင်၊ ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈)
  • Myanmar Peace Monitor (ကောင်းသူဝင်း အင်တာဗျူး၊ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ)
  • Indo-Pacific Defense Forum (ထွက်ပြေးမှုများ၊ ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၃)
ဆက်ဖတ်ရန် →