M-15 ရေနံလုပ်ကွက် — Canadian Foresight Group (CFG) အကြောင်း စုံစမ်းချက်
ရဲရင့်ငယ် — ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆
နိဒါန်း — CFG ဆိုတာ ဘာလဲ
Canadian Foresight Group (CFG) (ကနေဒါ အခြေစိုက် ရေနံ ကုမ္မဏီ) ဆိုတာ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ကုမ္မဏီ ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ တနင်္သာရီ ကမ်းလွန် (ကမ်းခြေနဲ့ ဝေးတဲ့ ပင်လယ်) မှာရှိတဲ့ M-15 လုပ်ကွက် (ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ ရှာဖွေထုတ်လုပ်ခွင့် ဧရိယာ) ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက ရထားတဲ့ ကုမ္မဏီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုမ္မဏီ အမိ (မိခင် ကုမ္မဏီ) ဖြစ်တဲ့ Canadian Foresight Group Limited ကို စင်ကာပူမှာ ၆ မေ ၂၀၁၄ မှာ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး၊ လုပ်ကွက် ကိုင်ဆောင်တဲ့ လက်အောက် ကုမ္မဏီ (လုပ်ငန်းခွဲ) ဖြစ်တဲ့ CFG Energy Pte Ltd ကို ၂၀ မေ ၂၀၁၄ မှာ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပါတယ်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ကယ်လ်ဂရီမြို့ (Suite 800, 717 7th Avenue SW) နဲ့ ရန်ကုန်မြို့၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ပြည်လမ်း၊ ရွှေဟင်္သာကွန်ဒို (အခန်း ၁၆၊ ၃ ထပ်၊ အဆောင် C2) မှာ ရုံးတွေ ရှိပါတယ်။
ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာ (ဥက္ကဋ္ဌ兼 အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ) က ဆုန်နင် ရှဲန် (Songning Shen, 沈松宁) ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၅ ဝန်းကျင်မှာ မွေးပြီး၊ ၁၉၈၆ မှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထုံကျီ တက္ကသိုလ် (Tongji University) က ဘွဲ့ရကာ၊ ၁၉၉၈ မှာ နော်ဝေနိုင်ငံ၊ NTNU တက္ကသိုလ်က ဘွဲ့လွန် ရခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၈၆ ကနေ ၁၉၉၆ အထိ တရုတ် အမျိုးသား ကမ်းလွန် ရေနံ ကုမ္မဏီ (China National Offshore Oil Corporation, CNOOC) ရဲ့ လက်အောက် ကုမ္မဏီ ဖြစ်တဲ့ ပေါ်ဟိုင်း ကုမ္မဏီ (Bohai Co.) မှာ လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်မှာ ကနေဒါကို ရောက်လာကာ၊ ၂၀၀၇ ဖေဖော်ဝါရီမှာ Sunshine Oilsands ကုမ္မဏီကို ပူးတွဲ တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၄ ဇူလိုင်မှာ Sunshine Oilsands က ထွက်ပြီး CFG ကို တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာဘက်မှာ CFG ကို ကိုယ်စားပြုတာ ကျော်မိုးဦး (ကျော်မိုး) ဖြစ်ပါတယ်။ သူက နှင်းဆီပါတီ (ညီညွတ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ United Democratic Party, UDP) ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး) ဖြစ်ပြီး၊ CFG ရဲ့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် (Country Representative) ဖြစ်ပါတယ်။ ကနေဒါ နိုင်ငံသား ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၂ မှာ ကနေဒါ ပတ်စပို့ (နိုင်ငံကူး လက်မှတ်) နဲ့ မြန်မာပြည်ကို ဝင်လာကာ၊ အခု မြန်မာပြည်မှာ နေထိုင်နေပါတယ်။ မြိတ်ကျွန်းစုက ဟားရစ်ကျွန်း (Harris Island) မှာ Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd. ရဲ့ ဒါရိုက်တာနဲ့ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
M-15 လုပ်ကွက်က တနင်္သာရီ ကမ်းလွန်၊ ကဒန်ကျွန်း (Kadan Island) အနောက်ဘက်၊ မုတ္တမ ပင်လယ်ကွေ့ (Andaman Sea) ထဲမှာ ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်း ၁၃,၄၈၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ရှိပါတယ်။ ၃၀ မတ် ၂၀၁၅ မှာ မြန်မာ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်း (Myanma Oil and Gas Enterprise, MOGE) နဲ့ ထုတ်လုပ်မှု ခွဲဝေရေး စာချုပ် (Production Sharing Contract, PSC) ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ လုပ်ကွက်ကို ကိုင်ဆောင်တဲ့ အဖွဲ့ (consortium, စုပေါင်း ကုမ္မဏီအဖွဲ့) က CFG Energy ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း (ဦးဆောင် ထုတ်လုပ်သူ, operator)၊ ဩစတြေးလျ ကုမ္မဏီ Transcontinental Group (TRG, ယခု Tribis) ရဲ့ M15 Pte Ltd နဲ့ ဦးခင်မောင်အေး (KMA Group) ရဲ့ Century Bright Gold Co. Ltd တို့က ကျန် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ခွဲဝေယူထားပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးက M-15 အကြောင်း ၂၀၂၄ ကနေ ၂၀၂၆ အထိ အချက်အလက်တွေကို အများပြည်သူ ရနိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေကနေ စုံစမ်းထားတဲ့ အစီရင်ခံစာ ဖြစ်ပါတယ်။ မေးခွန်းက ရှင်းပါတယ် — ၁၁ နှစ် ကြာပြီ၊ ဘာကြောင့် တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးတာလဲ။ ဒါက အစစ်အမှန် စီမံကိန်းလား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီက ငွေယူပြီး မတူးတဲ့ လုပ်ကွက်လား။
တစ်ခုရှင်းထားရမှာက — ဒီစုံစမ်းချက်က M-15 လုပ်ကွက် အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ CFG ရဲ့ ကြေညာထားတဲ့ အစီအစဉ် (၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက် ဆောင်းပါးအရ) မှာ M-15 ပြီးရင် M-16, M-17, M-18 လုပ်ကွက်တွေကို တူးမယ်လို့ ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ M-16 ကို CFG ရထားတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ မှတ်တမ်း မရှိပါဘူး။ M-16 ကို မူလက ၂၀၀၂ မှာ မလေးရှား ရေနံ ကုမ္မဏီ Petronas က ရထားပြီး၊ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ မှာ KMDC က ကိုင်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် M-16 ကို CFG ရထားတယ်လို့ ဒီဆောင်းပါးမှာ မပြောပါဘူး။
အဓိက တွေ့ရှိချက်
၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေအရ M-15 မှာ တူးဖော်မှု စတင်ထားတာ မရှိပါဘူး။ တွင်းတူးစက် (rig) နာမည် မရှိဘူး၊ တူးဖော်ရေး ကန်ထရိုက်တာ (တူးဖော်ဖို့ ငှားထားတဲ့ ကုမ္မဏီ) နာမည် မရှိဘူး၊ MOGE က တူးဖော်တော့မယ်လို့ ကြေညာထားတာ မရှိဘူး။ နောက်ဆုံး ပြောထားတဲ့ အချိန်ဇယား (၂၀၂၆ မေ ၃၁ ရက်၊ Global New Light of Myanmar) အရ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မှာ တူးမယ်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ စထွက်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် သတင်းမှာ စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနက M-15 ရဲ့ ဓာတ်ငွေ ပမာဏကို တွင်း ၂ တွင်းနဲ့ တစ်တွင်း တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ်လို့ ပြောထားပါတယ် — ဆိုလိုတာက အခုထိ ဘာမှ အတည်မပြုရသေးဘူး။
ဒီအချက်တွေကို ပေါင်းကြည့်ရင် M-15 ကို အကောင်းဆုံး ဖော်ပြရရင် — တကယ့် လုပ်ပိုင်ခွင့် (PSC အစစ်၊ 3D မြေပုံ စစ်တမ်းအစစ်၊ အဖွဲ့အစစ်၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ မှာ စစ်အစိုးရနဲ့ အစစ်အမှန် ဆက်ဆံမှု) ရှိပေမဲ့၊ ၁၁ နှစ်အတွင်း တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးနိုင်ခဲ့တဲ့၊ ရက်စွဲတွေ ထပ်ထပ် ရွှေ့ခဲ့တဲ့၊ ငွေနဲ့ တွင်းတူးစက် နဲ့ ကန်ထရိုက်တာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ အထောက်အထား မရှိတဲ့ စီမံကိန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပုံစံက ရန်ပုံငွေ မလုံလောက်တဲ့ ကြော်ငြာဆန်တဲ့ လုပ်ကွက်နဲ့လည်း ကိုက်ညီတယ်၊ ပိတ်ဆို့မှုခံနေရပြီး စစ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံမှာ ရပ်ဆိုင်းနေတဲ့ တကယ့် ရေနက် စီမံကိန်းနဲ့လည်း ကိုက်ညီတယ်။ CFG, ရှဲန်, ကျော်မိုးဦး တို့ကို လိမ်လည်မှုနဲ့ တရားစွဲထားတာ၊ ရဲအမှုဖွင့်ထားတာ၊ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူထားတာ တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး — ဒါကြောင့် "လိမ်လည်မှု" လို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "တူးဖို့ ငွေအဆင်သင့် ရှိတယ်" လို့လည်း ပြောလို့ မရပါဘူး — ငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားလည်း မရှိလို့ပါ။ သတင်းတွေမှာ ပါတဲ့ ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကိန်းဂဏန်းတွေ (၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ၊ ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ) က တွင်းတူးပြီး တွေ့ထားတဲ့ ပမာဏ မဟုတ်ဘဲ၊ ခန့်မှန်းထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ တူးဖော်မှု အခြေအနေ (၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာအထိ)
တူးဖော်မှု စတင်ထားတာ မရှိပါဘူး။ တွင်းတူးစက် နာမည် မရှိဘူး၊ MOGE ကြေညာချက် မရှိဘူး။
- ၂၉ မေ ၂၀၂၆ — တနင်္သာရီတိုင်း လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြတ်ကို က CFG Energy ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တွေ့ပြီး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ချက် (Environmental Impact Assessment, EIA) နဲ့ လူမှု ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ချက် (Social Impact Assessment, SIA) တိုးတက်မှု အပါအဝင် သဘာဝဓာတ်ငွေ ထုတ်လုပ်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ Global New Light of Myanmar (GNLM, အစိုးရသတင်းစာ) ၃၁ မေ ၂၀၂၆ အရ M-15 ကို "မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံး ရေနက် ဓာတ်ငွေ စီမံကိန်း" လို့ ခေါ်ပြီး၊ "၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ သဘာဝဓာတ်ငွေ စထုတ်မယ်"၊ "ဒီနှစ် (၂၀၂၆) နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တွင်းတူးစက်၊ ကန်ထရိုက်တာ၊ တူးမယ့် ရက်စွဲ တစ်ခုမှ မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/05/31_May_26_gnlm.pdf
- ၂ ဇွန် ၂၀၂၆ — Frontier Myanmar Energy Monitor က "CFG plans to begin drilling at M-15 block by year-end" (CFG က M-15 မှာ နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံက ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရက်စွဲပဲ အတည်ပြုနိုင်ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://energy.frontiermyanmar.com/news/exploration
- ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — ASEAN NOW က CFG က အဲဒီအပတ်မှာ စစ်အစိုးရ အရာရှိတွေနဲ့ တွေ့ပြီး M-15 လုပ်ငန်းတွေ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်၊ "နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်" လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ တွင်းတူးစက်၊ ရက်စွဲ မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://aseannow.com/topic/1402578-canadian-firm-to-drill-gas-in-myanmar/
- ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ရက်စွဲ တိတ်တိတ်လေး ကျော်သွားတယ် — ကုမ္မဏီ အချက်အလက် စုစည်းတဲ့ RecordOwl က CFG က "၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ တူးဖော်မှု စဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ ပထမဆုံး ထွက်မယ်" လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ Blood Money Campaign ရဲ့ ၂၆-၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ ပိုစတာမှာလည်း "၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ စတင်မယ့် စူးစမ်းလေ့လာ တူးဖော်မှု" လို့ အနာဂတ် ကာလနဲ့ ပြောထားပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ကုန်ပြီးနောက် တူးဖော်မှု စပြီလို့ ပြောတဲ့ ရင်းမြစ် တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://recordowl.com:8443/company/cfg-energy-pte-ltd နဲ့ https://www.facebook.com/BloodMoneyCampaignMM/posts/pfbid02MiwCWe37LjuSs3uFoUJdJ5eMRwDrvFLVxuSBrodxjkUAyagrZSDN2UULcZu58WG1l
- ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — ဝန်ကြီးဌာနက နောက်ဆုံး ပြောချက်၊ အပြောအဆို လျှော့ချထားတယ် — GNLM ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အရ စွမ်းအင် ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင် က ၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ မှာ ပြည်တွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ကမ်းလွန်/ကုန်းတွင်း လုပ်ကွက် ၇၁ ခု ဖွင့်ပေးတဲ့ အစည်းအဝေးမှာ "လာမယ့် ကမ်းလွန် သဘာဝဓာတ်ငွေ ဧရိယာတွေက အောင်သိန်းခါ၊ မင်းရဲသူ၊ ပိတိယာနဲ့ M-15 လုပ်ကွက် ဖြစ်ပြီး၊ M-15 ကို ၂၀၁၆ မှာ တိုင်းတာထားတဲ့ 3D မြေပုံ ရလဒ်တွေအရ စူးစမ်းလေ့လာ တွင်း ၂ တွင်းနဲ့ တစ်တွင်း တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ လုပ်ကွက် ၄ ခု စုစုပေါင်း ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ အထိ ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ သတိပြုရမှာက GNLM PDF ရဲ့ စာသား အစီအစဉ် ရှုပ်နေလို့ M-15 တူးမယ့် ရက်စွဲ အတိအကျကို အဲဒီသတင်းကနေ ကောက်လို့ မရပါဘူး။ ရှင်းတာက ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောဆိုပုံ — M-15 က တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ့် လုပ်ကွက်ပါ။ ရင်းမြစ် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/11/11_Nov_26_gnlm.pdf
- ၂၀၂၅ ခုနှစ် အခြေခံ — ကုလသမဂ္ဂ (United Nations, UN) အထူး အစီရင်ခံစာ ရေးဆွဲသူ Thomas Andrews ရဲ့ ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅ စာတွေ (AL AUS 5/2025 နဲ့ AL SGP 6/2025) အရ CFG က ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် (အောက်တိုဘာ-ဒီဇင်ဘာ) မှာ "အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားတဲ့ တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း" စဖို့ စီစဉ်ထားပြီး တွင်း ၂ တွင်း တူးမယ်လို့ ဆိုကာ၊ "အခုထိ CFG က စစ်တမ်းတွေပဲ လုပ်ထားပြီး၊ တူးဖော်မှု မစရသေးဘူး" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီ ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် လုပ်ငန်း အများပြည်သူ မှတ်တမ်းအရ ဖြစ်မလာပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30088 နဲ့ https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30112
တူးမယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့ ရက်စွဲတွေ နဲ့ တကယ့်အခြေအနေ
- ၂၀၁၉ ဧပြီ — ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာမှာ ကြေညာခဲ့တယ် (Dawei Watch)။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
- ၂၀၁၉ နှစ်ကုန် / ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်း — Paobo (ပေါ်ဘို) သတင်း၊ ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၃၀။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
- ၂၀၂၄ အတွင်း — ရှဲန်၊ ရှန်ဟိုင်း ဆွေးနွေးပွဲ၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၄ (China News Service)။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
- ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ်၊ တွင်း ၂ တွင်း — Upstream ၁၁ မတ် ၂၀၂၅၊ UN ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅။ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ဘူး။
- ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ — RecordOwl နဲ့ Blood Money Campaign၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ။ စက်တင်ဘာ ကုန်သွားတယ်၊ တူးဖော်မှု စတင်ကြောင်း သတင်း မရှိဘူး။
- ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်၊ ၂၀၂၇ နှစ်ကုန်မှာ ဓာတ်ငွေ ပထမဆုံး — GNLM ၃၁ မေ ၂၀၂၆၊ Frontier ၂ ဇွန် ၂၀၂၆၊ ASEAN NOW ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆။ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တွင်းတူးစက် နာမည် မရှိသေးဘူး။
၂။ ငွေကြေး — ရှဲန် / CFG မှာ တူးဖို့ ငွေရှိလား။ တရုတ် အစိုးရ ငွေရှိလား
အဖြေက — CFG မှာ ငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ အများပြည်သူ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ တရုတ် အစိုးရ ငွေထောက်ပံ့ထားတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားလည်း မရှိပါဘူး။
- စင်ကာပူ ကုမ္မဏီက စာရွက်ပေါ်မှာ အရမ်းသေးတယ်။ CFG Energy Pte Ltd (UEN 201414557N, ၂၀ မေ ၂၀၁၄ မှတ်ပုံတင်) ရဲ့ ပေးသွင်းပြီး မတည်ငွေ (paid-up capital, ကုမ္မဏီ တည်ထောင်စဉ် ရှယ်ယာရှင်တွေ ထည့်ဝင်ထားတဲ့ ငွေ) က စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁၀၀ ပဲ ရှိပြီး၊ ရှယ်ယာ ၁၀၀ သာ ရှိပါတယ်။ အဓိက လုပ်ငန်းက "OTHER HOLDING COMPANIES" (အခြား ကိုင်ဆောင်ရေး ကုမ္မဏီများ) လို့ ဖော်ပြထားပြီး၊ နောက်ဆုံး နှစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာ (annual return, ကုမ္မဏီ နှစ်စဉ် တင်ရတဲ့ အစီရင်ခံစာ) ကို ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ ကတည်းက တင်ထားတာ — ၃ နှစ်ကျော် ရှိပြီ။ စင်ကာပူ စတော့အိတ်ချိန်း (SGX) မှာ စာရင်းဝင်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥက္ကဋ္ဌက ဆုန်နင် ရှဲန် ဖြစ်ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://recordowl.com:8443/company/cfg-energy-pte-ltd (ACRA အချက်အလက်ကို ပြန်တင်တဲ့ ဒုတိယ ရင်းမြစ်; ACRA ကိုယ်တိုင်က ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ တိုက်ရိုက် စစ်မရခဲ့ပါဘူး)
- ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတဲ့ ဖြစ်ရပ် (အသစ်၊ CFG ကို မေးသင့်တဲ့ အချက်) — CFG Energy ကို ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ် — ပထမ ကြေညာချက် ၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆၊ RecordOwl အချိန်ဇယားအရ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ မှာ "Live" (သက်ဝင်နေတဲ့ ကုမ္မဏီ) ကနေ "Gazetted To Be Struck Off" (ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာထားတဲ့ အခြေအနေ) ဖြစ်သွားပြီး (အဲဒီနေ့မှာပဲ မှတ်ပုံတင်လိပ်စာကို 8 Marina View #14-09, Asia Square Tower 1, Singapore လို့ ပြောင်းခဲ့တယ်)၊ ၁၀ မေ ၂၀၂၆ မှာ "Live Company" ပြန်ဖြစ်သွားပါတယ်။ ညီအစ်မ ကုမ္မဏီ CFG Power Pte Ltd မှာလည်း ၆ ဧပြီ / ၁၀ မေ ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါက စီမံခန့်ခွဲမှု ကိစ္စကြောင့် ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာပြီး ကန့်ကွက်လို့ ပြန်ရုပ်သိမ်းတာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ကုမ္မဏီ ပျက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး — အခု Live ပြန်ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရေနက် တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ ငွေရှာနေတဲ့ ကုမ္မဏီရဲ့ ပုံစံနဲ့ မကိုက်ပါဘူး၊ CFG က အများပြည်သူကို ရှင်းပြထားတာ မရှိပါဘူး။
- CFG နှစ်ခု မရောပါနဲ့ — UN စာအရ Canadian Foresight Group Pte Ltd (UEN 201413046C, ၆ မေ ၂၀၁၄ မှတ်ပုံတင်) နဲ့ CFG Energy Pte Ltd (UEN 201414557N, ၂၀ မေ ၂၀၁၄) တို့က သီးခြား ကုမ္မဏီ နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ PSC ကို CFG Energy က ချုပ်ဆိုခဲ့တာပါ။
- ဘဏ္ဍာရေး၊ ငွေရှာမှု၊ ချေးငွေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ၊ ဘတ်ဂျက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေမှာ CFG / Canadian Foresight Group ရဲ့ စစ်ဆေးပြီး ဘဏ္ဍာရေး အစီရင်ခံစာ၊ ငွေချေးစာချုပ်၊ ဘဏ် ချေးငွေ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု (farm-out, လုပ်ကွက်ရဲ့ တစိတ်တပိုင်းကို တခြား ကုမ္မဏီကို ရောင်းချတာ)၊ ရှယ်ယာ ထုတ်ရောင်းမှု တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ CFG က တူးဖော်စရိတ် ဘယ်လောက် ကျမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိလို့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ စရိတ် ခန့်မှန်းချက် ပေးလို့ မရပါဘူး — ပေးရင် လုပ်ကြံရာ ကျပါလိမ့်မယ်။ (အခြေအနေ အနေနဲ့ပဲ — လုပ်ငန်းက ကဒန်ကျွန်း အနောက်ဘက် ရေနက်မှာ စူးစမ်းလေ့လာ တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ အစဉ်တစိုက် ဖော်ပြနေပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်နဲ့ ငွေအရင်းအမြစ်ကို CFG, MOGE နဲ့ နာမည်တပ်ထားတဲ့ တွင်းတူးစက် ကန်ထရိုက်တာကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။)
- တရုတ် အစိုးရ ငွေထောက်ပံ့မှု — မတွေ့ရပါဘူး။ CNPC, Sinopec, CNOOC, တရုတ် ဘဏ်၊ တရုတ် အစိုးရ တစ်ခုခုက M-15 တူးဖော်ရေးကို ငွေထောက်ပံ့တာ၊ ချေးငွေပေးတာ၊ ရှယ်ယာ ဝယ်တာဆိုတဲ့ အထောက်အထား တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ တစ်ခုတည်း တွေ့ရတဲ့ CNOOC အဖွဲ့နဲ့ ဆက်စပ်မှုက China Oilfield Services (COSL, 中海油服) ဖြစ်ပြီး၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၄ ရှန်ဟိုင်း ဆွေးနွေးပွဲမှာ CFG နဲ့ COSL တို့က M-15 ရဲ့ စူးစမ်းလေ့လာ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ် — ဒါက နည်းပညာ တင်ပြမှုပါ၊ ငွေထောက်ပံ့မှု မဟုတ်ပါဘူး။ CFG က ၂၀၂၄ မတ်မှာ ရှန်ဟိုင်း ဂျင်အန် ခရိုင် (Jing'an district) မှာ တရုတ် ရုံးချုပ် ဖွင့်မယ်၊ တရုတ် လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ရေရှည် မိတ်ဖက်ဖွဲ့မယ်လို့ ပြောခဲ့တာကလည်း ရည်ရွယ်ချက်ပဲ ဖြစ်ပြီး၊ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ မိတ်ဖက် မဟုတ်ပါဘူး။
၃။ အစစ်လား၊ လိမ်လည်မှုလား — ဘက်နှစ်ဖက်လုံး အထောက်အထား
(က) စီမံကိန်း အစစ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား
- PSC အစစ် — ၃၀ မတ် ၂၀၁၅ မှာ CFG Energy / TRG M15 / Century Bright Gold နဲ့ MOGE တို့ ချုပ်ဆိုခဲ့တယ် (CFG ရဲ့ ၃၁ မတ် ၂၀၁၅ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်၊ UN ၂၀၂၅ စာတွေ)။ ရင်းမြစ် — https://canadianforesightgroup.com/wp-content/uploads/2015/04/cfg-psc-press-release-v6.pdf
- 3D မြေပုံ စစ်တမ်း အစစ် — ၂၀၁၆ မှာ စစ်တမ်း (GNLM နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆) / ၂၀၁၈ မှာ စစ်တမ်း (GlobalShift, ၂၀၂၅ မတ်)၊ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် (ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ ပါဝင်နိုင်တဲ့ ကျောက်လွှာ) တည်ဆောက်ပုံ ၁၄ ခု တွေ့ရှိခဲ့တယ် (China News Service, ၂၀၂၄ မတ်)။ UN, ၂၀၂၅ ဇွန် — "CFG က စစ်တမ်းတွေ လုပ်ထားပြီး၊ တူးဖော်မှု မစရသေးဘူး။"
- အဖွဲ့ မူလအတိုင်း ရှိနေတယ် — ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ TRG/Tribis ကို အခုထိ မိတ်ဖက်အဖြစ် နာမည်တပ်ထားတယ် (UN ၂၀၂၅ ဇွန် စာတွေ; ၂၀၂၆ မေမှာ PSC ချုပ်ဆိုပွဲ အခမ်းအနား ဓာတ်ပုံ ပြန်တင်တာ)။
- ၂၀၂၆ မှာ စစ်အစိုးရနဲ့ အစစ်အမှန် ဆက်ဆံမှု ရှိနေတယ် — ၂၉ မေ ၂၀၂၆ မှာ CFG က တနင်္သာရီတိုင်း လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ တွေ့ခဲ့တယ် (GNLM, ဓာတ်ပုံနဲ့); MOGE / စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနက M-15 ကို လာမယ့် ကမ်းလွန် ဧရိယာတွေထဲမှာ အခုထိ စာရင်းသွင်းထားတယ် (GNLM, ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆)။
- ၂၀၂၅-၂၀၂၆ မှာ လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်ရေး သတင်း (Upstream, Frontier), UN, NGO (EarthRights, Burma Campaign UK, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ) တွေက M-15 ကို ပျက်သွားတဲ့ စီမံကိန်းလို့ မဟုတ်ဘဲ၊ အသက်ဝင်နေတဲ့ စီမံကိန်းလို့ သဘောထားကြတယ်။
(ခ) ကြော်ငြာဆန်တဲ့ / လိမ်လည်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာ
- ၁၁ နှစ်၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးဘူး။ PSC မတ် ၂၀၁၅ ကနေ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တူးဖော်မှု မရှိဘူး။ ရက်စွဲတွေ ထပ်ထပ် ရွှေ့ခဲ့တယ် — ၂၀၁၉ ဧပြီ → ၂၀၁၉ နှစ်ကုန် / ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်း → ၂၀၂၄ အတွင်း → ၂၀၂၅ စတုတ္ထ သုံးလပတ် → ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ → ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်။ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်ကလွဲလို့ ရက်စွဲတိုင်း ကျော်သွားပြီ။
- ငွေ မမြင်ရဘူး။ အထက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း — ပေးသွင်းပြီး မတည်ငွေ စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁၀၀၊ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာကတည်းက နှစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာ မတင်ဘူး၊ ၂၀၂၆ အစောပိုင်းမှာ ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတယ်၊ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ဘတ်ဂျက်၊ ငွေထောက်ပံ့သူ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု၊ တွင်းတူးစက် စာချုပ် တစ်ခုမှ မရှိဘူး။
- ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီ ရှယ်ယာ ရောင်းခဲ့တယ် (နောက်ခံ အချက်အလက်၊ ပမာဏ ပြန်မစစ်ရသေးဘူး) — ရှယ်ယာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀ (ရှယ်ယာ ၁၀၀,၀၀၀၊ အပြည့်အဝ ပေးသွင်းပြီး၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆၊ ပြင်ဦးလွင် ကိုင်ဆောင်သူ) အရ CFG က မြန်မာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီ ရှယ်ယာ ရောင်းခဲ့တာ ပြပါတယ်။ စုစုပေါင်း ဘယ်လောက် ကောက်ခံခဲ့လဲ၊ တစ်ရှယ်ယာ ဘယ်လောက် ရောင်းခဲ့လဲ၊ ငွေကို ဘာသုံးခဲ့လဲဆိုတာ ဒီစုံစမ်းချက်မှာ မတွေ့ရပါဘူး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တိုင်ကြားမှုလည်း မတွေ့ရပါဘူး။
- ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကြေညာချက်တွေ တက်လာနေပြီး၊ ဘာမှ မတူးရသေးဘူး — "ကုဗမီတာ ထရီလီယံ အတော်များ" (၂၀၂၄ မတ်) → ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ (RecordOwl / ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ သတင်း) → ၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ တနင်္သာရီ + ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ စုစုပေါင်း (ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန, ၂၀၂၆ ဇွန်) → လုပ်ကွက် ၄ ခု စုစုပေါင်း ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ (ဝန်ကြီးဌာန, ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ) → "အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈၀ ဘီလီယံ" (Blood Money, ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ) / "ကနေဒါဒေါ်လာ ၄၀၀ ဘီလီယံ" (အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ, ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ)။ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ဝန်ကြီးဌာန ပြောဆိုပုံ — ဓာတ်ငွေ ပမာဏကို တူးပြီးမှသာ အတည်ပြုနိုင်မယ် — က ၂၀၂၆ ဇွန် တင်ပြပုံ (တွေ့ရှိချက်အဖြစ်) ကို ဆန့်ကျင်ပါတယ်။
- ကျော်မြင့်ရဲ့ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း (CFG နဲ့ သီးခြား၊ ဒါပေမဲ့ အဝန်းအဝိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်) — ငွေကြေးခဝါချမှု / အတွင်းသတင်း သုံးပြီး ရှယ်ယာ ရောင်းဝယ်မှု / ထွက်ပြေးမှု စွဲချက်တွေနဲ့ ပြစ်ဒဏ် ချခံရဖူးတယ်။ ဒီပြစ်ဒဏ်တွေက ကျော်မြင့်ကို တစ်ဦးချင်း ချထားတာဖြစ်ပြီး၊ CFG / ရှဲန် / ကျော်မိုးဦး တို့ကို လိမ်လည်မှုနဲ့ အပြစ်ပေးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး — ဒါကို ရောပြီး မတင်ပြရပါဘူး။
- လိမ်လည်မှု အမှု မတွေ့ရပါဘူး — မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ ကနေဒါမှာ CFG, ရှဲန်, ကျော်မိုးဦး တို့ကို ရဲအမှု၊ တရားစွဲမှု၊ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှု၊ ငွေကြေးစည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ သတိပေးချက်တွေနဲ့ လိမ်လည်မှု စွဲချက်တစ်ခုမှ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရှာဖွေမှုမှာ မတွေ့ရပါဘူး (အထက်က ကျော်မြင့် ပြစ်ဒဏ်ကလွဲလို့)။ ရှာဖွေမှုမှာ မတွေ့တာက မရှိဘူးလို့ သက်သေမပြပါဘူး — စင်ကာပူ ACRA / ကနေဒါ ငွေကြေးစည်းကမ်း မှတ်တမ်းတွေကို စုံစုံလင်လင် မရှာခဲ့ပါဘူး — ဒါပေမဲ့ ဒီမှတ်တမ်းအရ လိမ်လည်မှုလို့ သတင်းစာဆရာ တစ်ယောက်က စွပ်စွဲလို့ မရပါဘူး။
သုံးသပ်ချက် — အများပြည်သူ မှတ်တမ်းအရ M-15 ကို အကောင်းဆုံး ဖော်ပြရရင် တကယ့် လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိပေမဲ့ ကြော်ငြာဆန်တဲ့ စီမံကိန်း ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ့် PSC + မြေပုံ စစ်တမ်း + နိုင်ငံရေး ဆက်ဆံမှု ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တွင်းမတူးရသေးဘူး၊ ငွေမမြင်ရဘူး၊ "ဒီနှစ်တော့ တူးမယ်" လို့ ၁၀ နှစ်လုံး ပြောလာခဲ့တယ်။ လိမ်လည်မှု မေးခွန်းကို အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေကနေ ဘယ်ဘက်မှ အပြီးသတ် မဖြေနိုင်ပါဘူး။ အဓိက ပျောက်နေတဲ့ အချက်တွေက — (၁) ရေနက် တွင်း ၂ တွင်း တူးဖို့ CFG ရဲ့ ငွေကြေး / ဘဏ် ချေးငွေ၊ (၂) နာမည်တပ်ထားတဲ့ တွင်းတူးစက် စာချုပ်၊ (၃) မြန်မာ ရှယ်ယာ ရောင်းချမှုက ရတဲ့ ငွေ ဘာဖြစ်သွားလဲ။ ဒီမေးခွန်းတွေကို ရှဲန်၊ CFG, MOGE နဲ့ စင်ကာပူ ACRA ကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။
နောက်ဆက်တွဲ (၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆) — "တရားဝင် ကျားဖြန့်" လို့ ဘာကြောင့် ခေါ်ရသလဲ
အထက်က စုံစမ်းချက်က အများပြည်သူ ရင်းမြစ်တွေအရ "လိမ်လည်မှု" လို့ အတည်ပြုလို့ မရဘူးလို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနောက် ရရှိတဲ့ ပထမလက် သက်သေတွေ (ဒီဆောင်းပါးရေးသူ ရဲရင့်ငယ်ထံ တိုက်ရိုက် ပြောပြချက်များ) က ပုံစံကို ပိုရှင်းသွားစေပါတယ်။ ဒီအပိုင်းက အဲဒီ သက်သေခံတွေနဲ့ ရေးသူရဲ့ သုံးသပ်ချက် ဖြစ်ပါတယ် — အများပြည်သူ မှတ်တမ်းက အတည်ပြုချက် မဟုတ်ပါဘူး။
စာကားပြန်မ တစ်ဦး (နာမည် ထုတ်ဖော်မထားပါ) က လုပ်ခအဖြစ် ငွေမရဘဲ CFG ရှယ်ယာတွေ ပေးခံခဲ့ရပါတယ် — ရှယ်ယာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀၊ ရှယ်ယာ ၁၀၀,၀၀၀၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆၊ ပြင်ဦးလွင် ကိုင်ဆောင်သူ။ သူက ရှဲန်ဆီက တပြားမှ မရခဲ့ပါဘူး — သူကပဲ ဝက်သားဒုတ်ထိုးပါ ဝယ်ကျွေးလိုက်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ငွေလိုလို့ ရှယ်ယာ ထုတ်မယ်ဆိုတော့ "ရေနံထွက်မှ ရမယ်" လို့ ပြောခံရပါတယ်။ ရဲတိုင်တော့လည်း ရဲက လက်မခံခဲ့ဘူး — ဒီရှယ်ယာအမျိုးအစားက ရေနံထွက်မှ ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ပါ။
CFG မြန်မာ ရုံးမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဝန်ထမ်းအကုန်လုံးကိုလည်း ဒီလိုပဲ ရှယ်ယာပေးခဲ့ပါတယ် — ရေနံထွက်ရင် ပေးမယ်တဲ့။ ဒါပေမဲ့ ရေနံကတော့ ဘယ်မှာလဲ — PSC ချုပ်ပြီး ၁၁ နှစ် ရှိပြီ၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ မတူးရသေးဘူး။
ဒါကြောင့် ရေးသူရဲ့ သုံးသပ်ချက်က — ရှယ်ယာက ရေနံထွက်မှ ရမယ်၊ ရေနံမထွက်သရွေ့ ထာဝရ စောင့်ခိုင်းလို့ရတယ်၊ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက် မရှိဘူး။ ဒီစနစ်ကိုက "တရားဝင် ကျားဖြန့်" ဖြစ်ပါတယ် — ဥပဒေကို ချိုးဖောက်စရာ မလိုဘဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူကို ထာဝရ စောင့်ခိုင်းထားလို့ရတဲ့ စနစ်ပါ။
၄။ လူတွေ အခု ဘယ်မှာ — ကျော်မြင့်၊ ကျော်မိုးဦး၊ ရှဲန် (၂၀၂၄-၂၀၂၆)
ကျော်မြင့် — သတင်းအသစ် မရှိပါဘူး။ မှော်ဘီ အိမ်မှာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ သတင်း အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ မှာ Michael Kyaw Myint (ဟူဟွာ / Wu Juemin, ဝူကျယ်မင်) အကြောင်း — ထောင် အခြေအနေ၊ လွှတ်တာ၊ ပြောင်းရွှေ့တာ၊ ကျန်းမာရေး၊ မှော်ဘီ အိမ် — သတင်း တစ်ခုမှ Myanmar Now, DVB, ဧရာဝတီ, RFA, BBC မြန်မာ၊ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ မတွေ့ရပါဘူး။ အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယားနဲ့ မြန်မာ ဝီကီပီးဒီးယား နှစ်ခုလုံး ၂၀၂၀ ဖမ်းဆီးမှု / ပြစ်ဒဏ်မှာ ရပ်နေပါတယ်။ နောက်ဆုံး အတည်ပြုထားတဲ့ အခြေအနေ — ၂၀၂၃ အစောပိုင်းမှာ အင်းစိန်ထောင်၊ DVB အရ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၇ နှစ် (၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ မှာ ၁၁ နှစ် + ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ မှာ ၆ နှစ်)။ ကွဲလွဲချက် သတိပြုပါ — အင်္ဂလိပ် ဝီကီပီးဒီးယားအရ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ မှာ ထွက်ပြေးမှုနဲ့ ၂ နှစ် ပြစ်ဒဏ်လို့ ဆိုပြီး၊ DVB ရဲ့ ၁၁ နှစ်နဲ့ မတူပါဘူး — ဒီနှစ်ခု ညှိမရသေးပါဘူး။
ကျော်မိုးဦး — ခရီးသွား လုပ်ငန်းပဲ တွေ့ရပါတယ်။ CFG နဲ့ နိုင်ငံရေး သတင်း မရှိပါဘူး။
- ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄, GNLM — "U Kyaw Moe, Chief Executive Officer of Blue Ocean Star Resort & Travel Co Ltd" (Blue Ocean Star Resort & Travel Co. Ltd ရဲ့ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် ဦးကျော်မိုးဦး) က ၂၀၂၅ နှစ်သစ်အတွက် မြိတ်ကျွန်းစု ခရီးသွား လုပ်ငန်း ကြော်ငြာနေပါတယ်၊ King's Island Resort အပါအဝင်။ ရင်းမြစ် — https://www.gnlm.com.mm/myeik-archipelago-eyes-booming-tourism-amid-ready-for-new-year/
- ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅, Travel and Tour World — ကျော်မိုးဦး၊ "CEO and Developer of Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd" (Blue Ocean Star Resort and Travel Co., Ltd ရဲ့ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်နဲ့ တည်ထောင်သူ) က ချုံကင်း-ရန်ကုန် တိုက်ရိုက် လေကြောင်း လမ်းသစ် ဖွင့်ပွဲ (ရန်ကုန် Lotte Hotel, ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ) မှာ ဧည့်ခံပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://www.travelandtourworld.com/news/article/new-direct-air-route-between-chongqing-and-yangon-to-boost-tourism-and-business-ties-opening-doors-to-future-growth-in-cultural-exchanges-and-regional-cooperation/
- ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ကျော်မိုးဦးကို CFG မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်နေတာ၊ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်နေတာ၊ တခြား အများပြည်သူ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိနေတာဆိုတာ မတွေ့ရပါဘူး။ သူ့ရဲ့ X / Twitter အကောင့် အချက်အလက် (ရက်စွဲ မပါ၊ အကောင့် စုစည်းမှု ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကနေ) မှာ "Canadian immigrated from Burma… Work as a CFG Country Representative … of Blue Ocean Star, King Island Resort" လို့ ရေးထားဆဲ ဖြစ်ပေမဲ့၊ ရက်စွဲ မပါလို့ အခု အတည်ပြုချက်အဖြစ် မယူရပါဘူး။
ဆုန်နင် ရှဲန် — နောက်ဆုံး အရေးပါတဲ့ ထင်ရှားမှု ၂၀၂၄ မတ် ရှန်ဟိုင်း။
- ၂၃-၂၄ မတ် ၂၀၂၄ — China News Service (၂၃ မတ် ၂၀၂၄) နဲ့ ရှန်ဟိုင်း Wen Hui Bao / Xinmin (၂၄-၂၅ မတ် ၂၀၂၄) အရ ရှဲန်၊ Canadian Foresight Group ရဲ့ "ပူးတွဲ အမှုဆောင် ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာ" အဖြစ် ရှန်ဟိုင်းမှာ ရှိခဲ့တယ် — CFG က တရုတ် ရုံးချုပ်ကို ရှန်ဟိုင်း ဂျင်အန် ခရိုင် (Jing'an district) မှာ ဖွင့်မယ်၊ တရုတ် လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ရေရှည် မိတ်ဖက်ဖွဲ့မယ်၊ M-15 စီမံကိန်းက "ဒီနှစ် (၂၀၂၄) အတွင်း တူးဖော်မှု စမယ်" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာ CFG နဲ့ China Oilfield Services (COSL) တို့က တည်ဆောက်ပုံ ၁၄ ခုရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြပြီး၊ "သတိထားပြီး ခန့်မှန်းတဲ့" ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ ပမာဏက "ကုဗမီတာ ထရီလီယံ အတော်များ — တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ နှစ်စဉ် ဓာတ်ငွေ သုံးစွဲမှုရဲ့ ၁၀ ဆကျော်" လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၄ တူးဖော်မယ့် ရက်စွဲ ကျော်သွားပြီး၊ တူးဖော်မှု မရှိခဲ့ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.chinanews.com/cj/2024/03-23/10185509.shtml
- ၁၁ မတ် ၂၀၂၅, Upstream (ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိ) — "Canadian explorer targets world-class gas discovery offshore Myanmar… CFG chairman, Shen Songning" (ကနေဒါ စူးစမ်းရှာဖွေသူက မြန်မာ ကမ်းလွန်မှာ ကမ္ဘာ့အဆင့် ဓာတ်ငွေ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပစ်မှတ်ထားတယ်… CFG ဥက္ကဋ္ဌ ရှဲန် ဆုန်နင်)၊ "CFG က စတုတ္ထ သုံးလပတ်မှာ M-15 မှာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားတဲ့ တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း စမယ်" လို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ အကျဉ်းပဲ ရပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://www.upstreamonline.com/exclusive/canadian-explorer-targets-world-class-gas-discovery-offshore-myanmar/2-1-1791170
- ၂၀၂၄ မတ်နောက်ပိုင်း ရှဲန် အင်တာဗျူး၊ မိန့်ခွန်း၊ CFG ကြေညာချက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး (အထက်က Upstream သတင်းနဲ့ ၂၀၂၆ မေ CFG - တနင်္သာရီတိုင်း ဥက္ကဋ္ဌ တွေ့ဆုံမှုကလွဲလို့ — အဲဒီတွေ့ဆုံမှုမှာ ရှဲန် တက်ခဲ့တယ်လို့ နာမည် မတပ်ထားပါဘူး)။ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ Tongji တက္ကသိုလ်နဲ့ ဆက်စပ်မှု ထပ်မတွေ့ရပါဘူး။
၅။ မိတ်ဖက်တွေ — TRG/Tribis နဲ့ KMA/Century Bright Gold။ ပိတ်ဆို့မှုနဲ့ တောင်းဆိုမှု (၂၀၂၅-၂၀၂၆)
- TRG / Tribis (ဩစတြေးလျ) — ၂၆ ဇွန် ၂၀၂၅ UN စာတွေမှာ "TRG M15 Pte. Ltd (part of Tribis, an Australia-registered company)" (Tribis ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ TRG M15 Pte. Ltd, ဩစတြေးလျ မှတ်ပုံတင် ကုမ္မဏီ) လို့ အခုထိ မိတ်ဖက်အဖြစ် နာမည်တပ်ထားပါတယ်။ Tribis ရဲ့ ကြေညာချက်၊ မှတ်တမ်း၊ ထွက်ခွာမှုဆိုတာ မတွေ့ရပါဘူး — ထွက်သွားလား၊ ရှိနေသေးလားဆိုတာ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ UN ရဲ့ နောက်ဆက် အစီရင်ခံစာ A/HRC/61/3 (၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆) မှာ "Tribis — Australia — OTH 83/2025" ဆိုတဲ့ ဆက်သွယ်မှု ပါဝင်ပါတယ်။
- KMA / Century Bright Gold — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ဖော်ပြချက် မရှိပါဘူး။ နောက်ဆုံး အရေးပါတဲ့ မှတ်တမ်းက CFG ရဲ့ ၂၀၁၅ မေ တင်ပြချက် — Century Bright Gold က ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကိုင်ဆောင်ပြီး၊ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာတဲ့အထိ စူးစမ်းလေ့လာ စရိတ်အားလုံးကို တခြားသူက ခံပေးထားတယ် ("carried for all exploration costs … up to the Declaration of Commerciality")၊ KMA Group (ဦးခင်မောင်အေး) က CB Bank, CB Insurance, Golden Myanmar Airlines, KMA Hotels တို့ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ Global Witness (၂၀၁၄ အောက်တိုဘာ) က Century Bright Gold ကို ပြည်တွင်း မိတ်ဖက်အဖြစ် အတည်ပြုထားပါတယ် (Lin Win မဟုတ်ပါဘူး)။ ၂၀၂၆ မှာ KMA အဖွဲ့ထဲမှာ ရှိနေသေးလားဆိုတာ အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။
- Burma Campaign UK Dirty List (ညစ်ပတ်တဲ့ စာရင်း), ၂၀၂၆ ဇူလိုင် အပ်ဒိတ် — "Canadian Foresight Group Limited NEW" (အသစ်) လို့ ပါဝင်ပါတယ် (CNOOC/COSL အသစ်၊ Halliburton, SLB, Baker Hughes အပါအဝင် ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ မှာ ၅၃ ခု ထပ်ထည့်ပြီး စုစုပေါင်း ၂၂၈ ခု ရှိပါတယ်)။ ဒါက လှုံ့ဆော်ရေး "နာမည်ဖော်ထုတ်ပြီး အရှက်ရစေတဲ့ စာရင်း" ဖြစ်ပြီး၊ အစိုးရ ပိတ်ဆို့မှု မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://burmacampaign.org.uk/take-action/dirty-list/
- ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့က ကနေဒါ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Anita Anand ထံ စာ — ကနေဒါကို ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ ထောက်ပံ့ရေး ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ပိတ်ဆို့မှုချမှတ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ CFG (M-15 ရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ရှဲန် ဦးဆောင်တယ်၊ ဘုတ်အဖွဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံသားတွေ ကယ်လ်ဂရီမှာ အခြေစိုက်တယ်) ကို အကြောင်းပြချက်အဖြစ် ကိုးကားခဲ့ပါတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးမှုက စစ်တပ်အတွက် ဘီလီယံချီ ဝင်ငွေ ရစေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂-၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ သတင်းတွေ။ ရင်းမြစ် — https://burmacampaign.org.uk/92-organisations-call-on-canada-to-impose-sanctions-on-burmas-oil-and-gas-sector/ နဲ့ https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/92-groups-urge-canada-to-expand-sanctions-on-myanmar-oil-and-gas-sector/
- ကနေဒါက MOGE ကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ထားတာ မရှိပါဘူး — ASEAN NOW, ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — "Canada, however, has not yet imposed direct sanctions on MOGE, despite calls from advocacy groups such as Justice for Myanmar" (ကနေဒါက MOGE ကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ထားတာ မရှိသေးပါဘူး)။ CFG ကို ကနေဒါက ပိတ်ဆို့ထားတာ မတွေ့ရပါဘူး။ MOGE ပိတ်ဆို့မှု အခြေအနေ (UN စာ, ၂၀၂၅ ဇွန်) — ဥရောပ သမဂ္ဂ (European Union, EU) ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု (United States, US) ၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃။
- EarthRights International (၂၀၂၆) — "The Singapore-based Canadian Foresight Group has announced plans for an offshore drilling campaign, Block M-15" (စင်ကာပူ အခြေစိုက် Canadian Foresight Group က M-15 ကမ်းလွန် တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်း အစီအစဉ်တွေ ကြေညာထားတယ်) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ရင်းမြစ် — https://earthrights.org/blog/fueling-atrocities-why-corporate-investment-in-myanmars-gas-sector-must-stop/
၆။ M-15 စီးပွားရေး — ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ခန့်မှန်းချက်တွေ
ဓာတ်ငွေ ပမာဏ ကိန်းဂဏန်းတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မကိုက်ညီပါဘူး (၃၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ ၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ)၊ တွင်းတစ်တွင်းမှ တူးပြီး အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ စစ်အစိုးရရဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ပြောဆိုပုံကတော့ M-15 ကို တူးပြီးမှသာ "အတည်ပြုနိုင်မယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။ ကိန်းဂဏန်း တိုင်းကို ပြောဆိုချက် အဖြစ် သဘောထားပြီး၊ ဘယ်သူ ပြောတယ်၊ ဘယ်တုန်းက ပြောတယ်ဆိုတာ ထည့်ပြောရပါမယ်။
- CFG ရဲ့ ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ — RecordOwl "About" စာသား၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ Facebook ပို့စ်တွေနဲ့ Xe.Today ၂၀၂၆ ဇွန် ၁၇ မှာ ထပ်ပါပါတယ် ("Block M15 … estimated gas reserve of 94.6 TCF")။ ရင်းမြစ် မူလ CFG နည်းပညာ အစီရင်ခံစာ ဒါမှမဟုတ် စစ်ဆေးသူ အတည်ပြုချက် မတွေ့ရပါဘူး — CFG ကိုယ်တိုင် ကြော်ငြာထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်းလို့ ထင်ရပါတယ်။
- စစ်အစိုးရ, ၂၀၂၆ ဇွန် (ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန, MOI) — စုစုပေါင်း ၁၀၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ၊ လုပ်ကွက် ၄ ခု; တနင်္သာရီ ~၉၅ ထရီလီယံ ကုဗပေ (၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နိုင်ခြေ), ဧရာဝတီ ~၁၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ (၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း)။ ဧရာဝတီ, ၁၆ ဇွန် ၂၀၂၆၊ Xe.Today ၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆ ကနေ ပြန်ဖော်ပြတာ။ လုပ်ကွက် နာမည်တွေ ထုတ်ဖော်မထားပါဘူး — M-15 ပါဝင်တယ်ဆိုတာ စောင့်ကြည့်သူတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်ပဲ ဖြစ်ပြီး၊ ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောဆိုချက် မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းမြစ် — https://xe.today/2026/06/17/offshore-drilling-unveils-four-consecutive-gas-fields-totaling-109-trillion-cubic-feet-in-reserves/
- စစ်အစိုးရ, ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ (ဝန်ကြီးဌာန) — လုပ်ကွက် ၄ ခု (အောင်သိန်းခါ၊ မင်းရဲသူ၊ ပိတိယာ၊ M-15) စုစုပေါင်း ၁၀၉.၇၂၉ ထရီလီယံ ကုဗပေ။ GNLM, ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — အစိုးရသတင်းအရ အတည်ပြုပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ စာသား အစီအစဉ် ရှုပ်နေပြီး၊ ကိန်းဂဏန်းက စုစုပေါင်း ခန့်မှန်းချက်ဖြစ်ပြီး၊ M-15 တစ်ခုတည်းရဲ့ ပမာဏ မဟုတ်ပါဘူး။
- GNLM, ၂၀၂၆ မေ — "ကုဗမီတာ တစ်ထရီလီယံ အထိ" (~၃၅.၃ ထရီလီယံ ကုဗပေ)။ GNLM, ၃၁ မေ ၂၀၂၆ — ၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ နဲ့ သိသိသာသာ ကွာပါတယ်၊ ကွာခြားချက် ရှင်းလင်းချက် မရှိပါဘူး။
- CFG ၂၇ ထရီလီယံ ကုဗပေ; DeGolyer & MacNaughton ၂၁.၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ — ဒီစုံစမ်းချက်မှာ ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ပြန်မတွေ့ရပါဘူး။ နောက်ခံ အချက်အလက်အဖြစ်ပဲ ဆက်ယူပါ၊ အခုမှ အတည်ပြုထားတယ်လို့ မတင်ပြပါနဲ့။
- တန်ဖိုး ပြောဆိုချက်တွေ — "အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈၀ ဘီလီယံ" (M-15 ဓာတ်ငွေ တန်ဖိုး, Blood Money ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ); "ကနေဒါဒေါ်လာ ၄၀၀ ဘီလီယံ" (ဓာတ်ငွေ ချဲ့ထွင်နိုင်တဲ့ တန်ဖိုး, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ); ဝင်ငွေ = မြန်မာ နိုင်ငံခြားငွေ ဝင်ငွေရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း (BBC မြန်မာ, ASEAN NOW ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ကနေ) — လှုံ့ဆော်ရေး / ဒုတိယ ရင်းမြစ် ပြောဆိုချက်တွေ၊ တွက်ချက်ပုံ မဖော်ပြထားပါဘူး။
- ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လိုအပ်ချက် — CFG ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်း မရှိပါဘူး။ ဓာတ်ငွေ ရောင်းချမှု / ဝယ်ယူမှု သဘောတူညီချက် — မရှိပါဘူး။ ဝယ်သူ၊ ပိုက်လိုင်း၊ LNG (အရည်ပြုထားတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ)၊ ဈေးနှုန်း သဘောတူညီချက် တစ်ခုမှ မတွေ့ရပါဘူး။ (တရုတ်နိုင်ငံကို ပို့တဲ့ စီနို-မြန်မာ ပိုက်လိုင်းကို လူမှုကွန်ရက် မြေပုံတွေမှာ အမြဲ ပြထားပေမဲ့၊ M-15 ဓာတ်ငွေ ရောင်းချမှု သဘောတူညီချက် မတွေ့ရပါဘူး။)
၇။ ရုရှား လမ်းကြောင်း — M-15 နဲ့ သီးခြားပါ
မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ "ရုရှားက တူးဖော်မယ်" ဆိုတာက M-15 အကြောင်း မဟုတ်ပါဘူး။ သီးခြား လမ်းကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရုရှား ကုမ္မဏီ၊ လုပ်ကွက်၊ PSC တစ်ခုမှ နာမည် မတပ်ထားပါဘူး — M-15 အတွက်ရော၊ တခြား လုပ်ကွက်အတွက်ပါ။
- ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ — ထားဝယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နားလည်မှုစာချွန် လွှာ (MoU) — ဆိပ်ကမ်း၊ ကျောက်မီးသွေး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ ထားဝယ် အထူးစီးပွားရေးဇုန်မှာ။ လုပ်ကွက် နာမည် မရှိဘူး၊ ရုရှား ကုမ္မဏီ နာမည် မရှိဘူး။
- ၃-၄ မတ် ၂၀၂၅ — မင်းအောင်လှိုင်-ပူတင်၊ မော်စကို (ကရင်မလင်) — ရေနံ/ဓာတ်ငွေ တူးဖော်ရေး သဘောတူညီချက် မရှိပါဘူး။ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာတွေက နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၁၁၀ မဂ္ဂါဝပ်၊ ၃၃၀ မဂ္ဂါဝပ် အထိ တိုးချဲ့နိုင်တယ်၊ Rosatom) သဘောတူညီချက်၊ ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုမှု၊ အကောက်ခွန်၊ ကျန်းမာရေး၊ အားကစား၊ နျူကလီးယား ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး၊ Roscosmos အာကာသ MoU၊ RK-Investment Fund - ဘူမိဗေဒ တိုင်းတာရေးနဲ့ သတ္တုတူးဖော်ရေး ဦးစီးဌာန MoC တို့ပါ။ ရေနံ/ဓာတ်ငွေ အကြောင်း မပါပါဘူး။ ရင်းမြစ် — http://www.en.kremlin.ru/events/president/transcripts/76404
- ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၅ — စိန့်ပီတာစဘတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောတူညီချက် — "မြန်မာဘက်က ကမ်းလွန် ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ လုပ်ကွက်တွေ ဖွံ့ဖြိုးဖို့ ရုရှား ကုမ္မဏီတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်တယ်" (Reshetnikov, Reuters ကနေ)။ လုပ်ကွက် မရှိဘူး၊ ကုမ္မဏီ မရှိဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.oedigital.com/news/527138-russia-looks-to-myanmar-offshore-oil-and-gas-prospects
- ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — မင်းအောင်လှိုင်-ပူတင်၊ မော်စကို — ပူတင် — "ရုရှားက မြန်မာနဲ့ ရေနံချက်စက်ရုံ တည်ဆောက်ရေး၊ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ထုတ်လုပ်ရေးနဲ့ စူးစမ်းရှာဖွေရေးတွေ အပါအဝင် မြန်မာရဲ့ ကုန်းမြေလွှာ (continental shelf, ကမ်းလွန်ပင်လယ် အောက်ခြေ မြေလွှာ) မှာ ဆွေးနွေးနေတယ်" + "ရုရှား LNG ကို မြန်မာကို ထောက်ပံ့ဖို့ အလားအလာ ကောင်းတယ်"။ အစိုးရအချင်းချင်း စာရွက် ၁၂ ခု လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ် (လျှပ်စစ် / ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ၊ ICT, အာကာသ၊ LNG…)။ လုပ်ကွက် နာမည် မရှိဘူး — "ကုန်းမြေလွှာ" လို့ပဲ ပြောထားတယ်။ Rosneft, Gazprom တို့ ရုရှား တူးဖော်ရေး ကုမ္မဏီ နာမည် မရှိဘူး။ ရင်းမြစ် — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/russias-putin-hosts-myanmar-leader-talks-up-energy-projects-2026-08-18/
- ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ — ဘန်ကောက် သုံးပွင့် ဆွေးနွေးပွဲ — မြန်မာ (ဦးကိုကိုလွင်) - ထိုင်း - ရုရှား — ရုရှား LNG ကို မြန်မာကနေ ထိုင်းကို ပို့ဖို့၊ ထားဝယ် LNG ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်နိုင်ခြေ။ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်မထိုးခဲ့ပါဘူး။
ဘာကြောင့် သီးခြားလဲ — (၁) ၂၀၂၅ မတ် ကရင်မလင် ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းစာရင်းမှာ ရေနံ/ဓာတ်ငွေ အကြောင်း တစ်ခုမှ မပါဘူး — စွမ်းအင် အကြောင်းက နျူကလီးယားပဲ။ (၂) နောက်ပိုင်း ရုရှား အကြောင်းတိုင်းမှာ ကမ်းလွန် ရေနံ/ဓာတ်ငွေ လို့ ပြောရင် ယေဘုယျ စကားလုံးပဲ သုံးထားတယ် ("ကမ်းလွန် လုပ်ကွက်တွေ", "ကုန်းမြေလွှာ")၊ လုပ်ကွက် နာမည် မပါဘူး။ ၂၀၂၅ ဇွန် Reuters သတင်းက ရုရှား ကုမ္မဏီတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ လုပ်ကွက် ချပေးတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ရှင်းရှင်း ပြောထားတယ်။ (၃) ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ပူတင် ပြောဆိုချက်က "ဆွေးနွေးနေတယ်" ဖြစ်ပြီး၊ သဘောတူညီချက် မဟုတ်ဘူး။ (၄) Hanns Seidel Foundation လေ့လာချက် (၂၀၂၆ မတ် ပြီးစီး) အရ ရုရှား-မြန်မာ ရေရှည် စီမံကိန်း အများစုက "ကြေညာချက်အဆင့်ထက် မကျော်သေးဘူး၊ ရုရှား ကုမ္မဏီ တစ်ခုမှ ထားဝယ် အဖွဲ့ထဲ မဝင်သေးဘူး" လို့ ဆိုပါတယ်။ (၅) ဒီစုံစမ်းချက်မှာ ရုရှား၊ Rosneft, Gazprom, Rosatom ဒါမှမဟုတ် တခြား ရုရှား အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုကို M-15 နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ရင်းမြစ် မတွေ့ရပါဘူး။ M-15 ရဲ့ PSC က လုပ်ကွက်ကို CFG/TRG/KMA ကို ချပေးထားပြီးသား ဖြစ်လို့၊ ရုရှား တူးဖော်ရေးသမား ဝင်လာနိုင်တာက လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု (farm-in) ဒါမှမဟုတ် အသစ် ချပေးမှုကပဲ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ အဲဒီအတွက် အထောက်အထား မရှိပါဘူး။
သတိပြုပါ — လမ်းကြောင်း နှစ်ခု ပထဝီအနေအထား (တနင်္သာရီ / ထားဝယ် နှစ်ခုလုံး) နဲ့ စကားလုံး ("ကမ်းလွန်" နှစ်ခုလုံး) ထပ်နေလို့ မိန့်ခွန်းတွေနဲ့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ရောထွေးနေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ "ရုရှားက M-15 ကို တူးမယ်" ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တိုင်းကို လုပ်ကွက် နာမည်နဲ့ PSC / farm-in အထောက်အထား မပြမချင်း အတည်မပြုနိုင်တဲ့ ပြောဆိုချက် အဖြစ် သဘောထားရပါမယ်။
မေးခွန်းတွေ ကျန်နေသေးတယ်
- ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မှာ တူးဖော်မှု စမလား — နောက်ဆုံး အသက်ဝင်နေတဲ့ အချိန်ဇယား။ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ နောက်ပိုင်း MOGE / GNLM နဲ့ တွင်းတူးစက် စောင့်ကြည့်ရေး ရင်းမြစ်တွေကို စစ်ရပါမယ်။
- CFG ရဲ့ ငွေကြေး — ဘတ်ဂျက်၊ ချေးငွေ၊ လုပ်ကွက် ခွဲဝေရောင်းချမှု မိတ်ဖက်၊ တွင်းတူးစက် စာချုပ် မတွေ့ရပါဘူး။ ရှဲန် / CFG / MOGE ကို တိုက်ရိုက် မေးရပါမယ်။ စင်ကာပူ ACRA Bizfile ကို တိုက်ရိုက် (ငွေပေးချေပြီး) စစ်ရပါမယ် — CFG Energy နဲ့ Canadian Foresight Group Pte Ltd တို့ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာနောက်ပိုင်း မှတ်တမ်းတွေနဲ့ ဖျက်သိမ်းဖို့ ကြေညာခံရတဲ့ ဖြစ်ရပ်အကြောင်း။
- မြန်မာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ရှယ်ယာ ငွေ ဘာဖြစ်သွားလဲ (ဥပမာ လက်မှတ် အမှတ် ၈၀၊ ၂၀၁၆) — စုစုပေါင်း ဘယ်လောက် ကောက်ခံခဲ့လဲ၊ ငွေကို ဘာသုံးခဲ့လဲ၊ အခု ရှယ်ယာရှင် စာရင်း ဘယ်လိုရှိလဲ — မတွေ့ရပါဘူး။
- ၂၇ ထရီလီယံ ကုဗပေ / ၂၁.၄ ထရီလီယံ ကုဗပေ (DeGolyer & MacNaughton) ကိန်းဂဏန်းတွေ — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ရင်းမြစ်တွေမှာ ပြန်မတွေ့ရပါဘူး။ မူလ CFG / DeGolyer စာရွက်စာတမ်းတွေကနေ ပြန်တင်ပြပြီး အတည်ပြုရပါမယ်။
- ကျော်မြင့် အခု ဘယ်မှာ၊ ကျန်းမာရေး ဘယ်လို — မှော်ဘီ အိမ် သတင်း အပါအဝင် ရင်းမြစ် မရှိပါဘူး။ AAPP အကျဉ်းသား စာရင်းနဲ့ မိသားစု / ရှေ့နေ ရင်းမြစ်တွေက နောက်တစ်ဆင့် ဖြစ်ပါတယ်၊ ဝက်ဘ် ရှာဖွေမှုတစ်ခုတည်းနဲ့ မရပါဘူး။
- KMA / Century Bright Gold အဖွဲ့ထဲမှာ ရှိနေသေးလား — ၂၀၂၄-၂၀၂၆ ဖော်ပြချက် မရှိပါဘူး။
- BBC မြန်မာ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ သတင်း မူရင်း (၉၄.၆ ထရီလီယံ ကုဗပေ; ဝင်ငွေ = နိုင်ငံခြားငွေ ဝင်ငွေရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း) — ဒုတိယ ရင်းမြစ် (ဧရာဝတီ / ASEAN NOW) ကနေပဲ ကိုးကားထားတာ၊ BBC သတင်းကိုယ်တိုင် ရှာမတွေ့ခဲ့ပါဘူး။
- Frontier Myanmar Energy Monitor ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံ (၂၀၂၅ မတ်၊ ၂၀၂၆ ဇွန်၊ ရုရှား အကြောင်းတွေ) — ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရက်စွဲပဲ သုံးခဲ့ပါတယ်။ Upstream ၁၁ မတ် ၂၀၂၅ ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံ — အကျဉ်းပဲ သုံးခဲ့ပါတယ်။
- ရုရှား လမ်းကြောင်း — ၂၀၂၆ ဩဂုတ် "စာရွက် ၁၂ ခု" ကို တွေ့ရတဲ့ ရင်းမြစ်တွေမှာ အသေးစိတ် စာရင်း မပါပါဘူး။ ကရင်မလင် / မြန်မာ အစိုးရသတင်း ထုတ်ပြန်ချက်ကနေ စာရင်းအပြည့်အစုံ စစ်ရပါမယ်။
ရင်းမြစ်များ
- GNLM ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (PDF) — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/05/31_May_26_gnlm.pdf
- GNLM ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ (PDF) — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/11/11_Nov_26_gnlm.pdf
- GNLM ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄, မြိတ်ကျွန်းစု ခရီးသွား / ကျော်မိုးဦး — https://www.gnlm.com.mm/myeik-archipelago-eyes-booming-tourism-amid-ready-for-new-year/
- GNLM ၆ ဇွန် ၂၀၂၆, SPIEF / Inter RAO – Launglon — https://www.gnlm.com.mm/vice-president-u-nyo-saw-attends-29th-saint-petersburg-international-economic-forum/
- UN OHCHR AL AUS 5/2025 — https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30088
- UN OHCHR AL SGP 6/2025 — https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=30112
- China News Service, ၂၃ မတ် ၂၀၂၄ — https://www.chinanews.com/cj/2024/03-23/10185509.shtml
- RecordOwl, CFG Energy Pte Ltd — https://recordowl.com:8443/company/cfg-energy-pte-ltd
- Frontier Myanmar Energy Monitor, Exploration — https://energy.frontiermyanmar.com/news/exploration (ခေါင်းစဉ်နဲ့ ရက်စွဲပဲ; အပြည့်အစုံ ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိ)
- Upstream, ၁၁ မတ် ၂၀၂၅ — https://www.upstreamonline.com/exclusive/canadian-explorer-targets-world-class-gas-discovery-offshore-myanmar/2-1-1791170 (အကျဉ်းပဲ; ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိ)
- ASEAN NOW, ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ — https://aseannow.com/topic/1402578-canadian-firm-to-drill-gas-in-myanmar/
- Xe.Today, ၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆ (ဧရာဝတီ / ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြန်ဖော်ပြချက်) — https://xe.today/2026/06/17/offshore-drilling-unveils-four-consecutive-gas-fields-totaling-109-trillion-cubic-feet-in-reserves/
- Burma Campaign UK, Dirty List (၂၀၂၆ ဇူလိုင် အပ်ဒိတ်) — https://burmacampaign.org.uk/take-action/dirty-list/
- Burma Campaign UK, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ စာ, ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ — https://burmacampaign.org.uk/92-organisations-call-on-canada-to-impose-sanctions-on-burmas-oil-and-gas-sector/
- Myanmar Peace Monitor, ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆, အဖွဲ့ ၉၂ ဖွဲ့ — https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/92-groups-urge-canada-to-expand-sanctions-on-myanmar-oil-and-gas-sector/
- EarthRights International, "Fueling Atrocities" (၂၀၂၆) — https://earthrights.org/blog/fueling-atrocities-why-corporate-investment-in-myanmars-gas-sector-must-stop/
- CFG PSC သတင်းထုတ်ပြန်ချက်, ၃၁ မတ် ၂၀၁၅ — https://canadianforesightgroup.com/wp-content/uploads/2015/04/cfg-psc-press-release-v6.pdf
- Travel and Tour World, ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅, ကျော်မိုးဦး — https://www.travelandtourworld.com/news/article/new-direct-air-route-between-chongqing-and-yangon-to-boost-tourism-and-business-ties-opening-doors-to-future-growth-in-cultural-exchanges-and-regional-cooperation/
- Kremlin, ၄ မတ် ၂၀၂၅ — http://www.en.kremlin.ru/events/president/transcripts/76404
- Reuters via OE Digital, ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၅, ရုရှား ကမ်းလွန် — https://www.oedigital.com/news/527138-russia-looks-to-myanmar-offshore-oil-and-gas-prospects
- Reuters, ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၆, ပူတင် မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံမှု — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/russias-putin-hosts-myanmar-leader-talks-up-energy-projects-2026-08-18/
- Hanns Seidel Foundation လေ့လာချက် အကျဉ်း, ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၈ — https://europe.hss.de/en/news-global/russias-supported-conflict-in-myanmar-and-why-it-matters-for-europe-news14651/
- Blood Money Campaign, Facebook, ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://www.facebook.com/BloodMoneyCampaignMM/posts/pfbid02MiwCWe37LjuSs3uFoUJdJ5eMRwDrvFLVxuSBrodxjkUAyagrZSDN2UULcZu58WG1l
မှတ်ချက် — ဒီဆောင်းပါးက အင်္ဂလိပ်လို စုံစမ်းချက် အစီရင်ခံစာ (၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ အချက်အလက်များ) ကို မြန်မာလို ပြန်ဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Frontier Myanmar နဲ့ Upstream ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံတွေနဲ့ စင်ကာပူ ACRA Bizfile ကို ငွေပေးချေမှု နောက်ကွယ်မှာ ရှိလို့ တိုက်ရိုက် စစ်မရခဲ့ပါဘူး။


