AA နဲ့ အိန္ဒိယ ယာဉ်ပိုင်ရှင်အသင်း သဘောတူညီချက် — ရခိုင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး တရားဝင်လာပြီ
ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆
သဘောတူညီချက် — အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်
အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စိုင်ဟာမြို့မှာ ရက္ခိုင် အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (United League of Arakan/Arakan Army, ULA/AA) ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ စိုင်ဟာခရိုင်က မီဇိုရမ် လုပ်ငန်းသုံးယာဉ်ပိုင်ရှင်များအသင်း (Mizoram Commercial Vehicle Owners' Association, MCVOA) တို့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (Memorandum of Understanding, MoU) လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ် (Burma News International, BNI၊ နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်)။
သဘောတူညီချက်အရ ကုလားတန်မြစ်ဘေးက ရာလီနဲ့ ဆလချွာ နယ်စပ်ကျေးရွာတွေအနီးက စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာ မော်တော်ယာဉ်နဲ့ စက်လှေ ငှားရမ်းခ နှုန်းထားတွေကို တစ်ပြေးညီ သတ်မှတ်တယ်။ ဂိတ်တွေကို နေ့စဉ် ည ၈ နာရီအထိ ဖွင့်ထားမယ်။ အငြင်းပွားမှုတွေ ဖြစ်ရင် ဖြေရှင်းတဲ့ စနစ်လည်း ပါဝင်တယ်။
စက်တင်ဘာလမှာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး တစ်ပတ်ကျော် ရပ်သွားခဲ့တယ် — ရခိုင်ကုန်သည်တွေနဲ့ အိန္ဒိယဘက်က ဆိပ်ကမ်းအရာရှိတွေ စက်လှေထွက်ခွာချိန်အပေါ် အငြင်းပွားရာကနေ ဖြစ်ခဲ့တာ။ ULA/AA တာဝန်ရှိသူတွေ ဝင်ညှိပေးမှ ပြန်ဖွင့်ခဲ့တယ်။ အဲဒီလို ရုတ်တရက် ပိတ်ဆို့တာမျိုး နောက်မဖြစ်အောင် ဒီ MoU က စနစ်တစ်ခု ချပေးလိုက်တာပဲ — "ကုန်စည် စီးဆင်းမှု ရုတ်တရက် ပြတ်တောက်တာမျိုး မဖြစ်တော့ဘူး" လို့ ဒေသခံ ရခိုင်ကုန်သည်တစ်ဦးက BNI ကို ပြောတယ်။
ဘာလို့ အရေးကြီးလဲ — ရခိုင်က မီဇိုရမ်လမ်းကြောင်းကိုပဲ အားထားနေရတယ်
စစ်ကောင်စီက ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ကုန်းလမ်းနဲ့ ရေလမ်း ပိတ်ဆို့ထားတယ်။ အဲဒါကြောင့် ရခိုင်က ပြည်သူတွေနဲ့ လုပ်ငန်းတွေဟာ လောင်စာ၊ စားသောက်ကုန်၊ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေအတွက် မီဇိုရမ်တောင်ပိုင်း နယ်စပ်လမ်းကြောင်းကိုပဲ အဓိက အားထားနေရတယ် (BNI)။
ဒီ MoU က အဲဒီလမ်းကြောင်းကို တရားဝင်ပုံစံ ဖြစ်စေတယ်။ နယ်စပ်အရေး လေ့လာသူတွေကလည်း "ဒေသတွင်း အိန္ဒိယ အကျိုးသက်ဆိုင်သူတွေက ULA/AA ရဲ့ နယ်စပ်ဒေသ ထိန်းချုပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုလိုက်တဲ့ သဘော" လို့ သုံးသပ်တယ် (BNI)။
လက်တွေ့မှာလည်း AA က နယ်စပ်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးအခန်းကဏ္ဍကို လုပ်နေပြီ — ကုလားတန်လမ်းကြောင်းကနေ ကုန်သွယ်သူတွေက AA ဂိတ်မှာ ကုန်ပစ္စည်းတန်ဖိုးရဲ့ ၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်ဆောင်နေရတယ် (Myanmar Peace Monitor)။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လားလ်သုအောမ်မာကိုယ်တိုင် ၂၀၂၆ မတ်လ ၁၁ ရက်မှာ "ကုလားတန် စီမံကိန်းဒေသတွေက AA ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရောက်နေပြီ၊ မီဇိုရမ်အစိုးရနဲ့ AA နဲ့ ဆက်ဆံရေး ကောင်းတယ်" လို့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ ပြောခဲ့တယ်။
ကုလားတန် စီမံကိန်းနဲ့ ဆက်စပ်မှု
ကုလားတန် ဘက်စုံသုံးသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်း (Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project, KMMTTP) ဆိုတာ အိန္ဒိယက ရန်ပုံထောက်ပံ့တဲ့ စီမံကိန်းဖြစ်တယ် — ကော်လကတ္တားကနေ စစ်တွေဆိပ်ကမ်းကို ရေလမ်း၊ စစ်တွေကနေ ပလက်ဝကို ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း၊ ပလက်ဝကနေ မီဇိုရမ်နယ်စပ် ဇိုရင်ပွေအထိ ကားလမ်း ၁၀၉.၂ ကီလိုမီတာ ဆက်သွယ်မယ့် လမ်းကြောင်း။ စစ်တွေဆိပ်ကမ်း ၂၀၂၃ မေလမှာ ဖွင့်ခဲ့ပြီ။ ဒါပေမဲ့ ပလက်ဝ-ဇိုရင်ပွေ ကားလမ်းက အခုထိ မပြီးသေးဘူး — ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၅ ရက် IRCON အစီရင်ခံအရ တည်ဆောက်မှု ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ပြီးသေးတယ်။
အရေးကြီးတာက ပလက်ဝ အပါအဝင် လမ်းကြောင်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းများစွာက AA ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရောက်နေပြီ (ပလက်ဝကို AA က ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှာ သိမ်းခဲ့တယ်)။ အိန္ဒိယအနေနဲ့ ကုလားတန်လမ်းကြောင်း အလုပ်ဖြစ်ဖို့ AA နဲ့ ဆက်ဆံရမယ့် အခြေအနေကို ရောက်နေပြီ — Development Media Group က "ကုလားတန် အလုပ်ဖြစ်ဖို့ AA နဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ လိုတယ်" လို့ သုံးသပ်ထားတယ်။
တိကျအောင် ပြောရရင် — ဒေလီ မဟုတ်ဘူး၊ မီဇိုရမ်ပဲ
သတိထားရမယ့် အချက်က ဒီ MoU ကို လက်မှတ်ထိုးတာက အိန္ဒိယ ဗဟိုအစိုးရ (ဒေလီ) မဟုတ်ဘူး — မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအသင်းပဲ။ အိန္ဒိယ ဗဟိုအစိုးရအနေနဲ့ AA နဲ့ တိုက်ရိုက် ထိတွေ့ဆက်ဆံတာမျိုး အခုထိ မရှိသေးဘူးလို့ MoeMaKa က နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်မှာ သုံးသပ်ထားတယ်။
ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို ဘယ်သူ ထိန်းချုပ်လဲဆိုတာ ရှင်းနေပြီ — AA က ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ စစ်ကောင်စီလက်ထဲမှာ စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ မာန်အောင် ၃ မြို့ပဲ ကျန်တယ်။ AA က နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်မှာ အဲဒီ ၃ မြို့ကို ပြည်သူတွေဆီ လွှဲပေးမယ်လို့ ကြေညာထားတယ်။
မင်းအောင်လှိုင်ဘက်က — သူပုန်တွေနဲ့ မကုန်သွယ်နဲ့
တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် မိန့်ခွန်းမှာ မင်းအောင်လှိုင်က သူပုန်တွေနဲ့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး မလုပ်ဖို့ ပြောသွားတယ်။ သူ့စကားအတိုင်း ဆိုရင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို တရားဝင်လမ်းကြောင်းကနေပဲ လုပ်ရမယ် — သူပုန်ထိန်းချုပ်တဲ့ ဂိတ်တွေကနေ မလုပ်ရဘူး။
ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့က ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေတယ် — ရခိုင်က ကုန်သည်တွေဟာ AA ဂိတ်တွေကနေပဲ ကုန်သွယ်နေရတယ်၊ မီဇိုရမ် ယာဉ်ပိုင်ရှင်အသင်းကလည်း AA နဲ့ MoU ထိုးပြီး တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်နေပြီ။ မင်းအောင်လှိုင် "မလုပ်နဲ့" လို့ ပြောပေမဲ့ လုပ်နေကြသူတွေက လုပ်နေပြီ — သူ့စကားကို နားထောင်မယ့်သူ မရှိတော့ဘူး။
ဆိုလိုတာက — နယ်စပ်ဂိတ်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပျောက်နေပြီ။ ကုန်သွယ်ရေးကို တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးနေသူက AA ဖြစ်နေပြီ။ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ "စားပေါက်" တွေ ပိတ်ကုန်တယ်ဆိုတာ အဲဒါပဲ။

မှတ်ချက်များ
Post a Comment