ရဲရင့်ငယ် — ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆
ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က မြန်မာကို ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စီရင်ချက် ချလိုက်တဲ့ သတင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ကယ်လီ ကာရီက မြန်မာအာဏာပိုင်များကို ဂိုဏ်းသားများဟု ခေါ်ဆိုတဲ့ သတင်း၊ ငပလီတွင် လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရပြီး ညီအစ်မ နှစ်ဦး သေဆုံးတဲ့ သတင်း၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ရှေ့တန်း ဆယ့်ခုနှစ် ခုတွင် ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ သတင်း၊ ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများ၏ လစာ နှစ်ဆယ့်ငါး ရာခိုင်နှုန်း လွှဲခိုင်းမှုနှင့် စီအိုင် အကျပ်အတည်းကို အိုင်အယ်လ်အိုက ဆွေးနွေးရန် ပြင်ဆင်နေတဲ့ သတင်း နဲ့ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂထံ လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရန် စာပေးပို့တဲ့ သတင်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
အိုင်စီဂျေ စီရင်ချက် — မြန်မာက ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု ဆုံးဖြတ်
ကုလသမဂ္ဂ၏ အမြင့်ဆုံး တရားရုံး ဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က မြန်မာနိုင်ငံက ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု (လူမျိုးတစ်မျိုးကို အစိတ်အပိုင်းလိုက် ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ပြီး သတ်ဖြတ်ခြင်း) ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် အပြီးသတ် စီရင်ချက် ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တရားရုံး ဥက္ကဋ္ဌ ယူဂျီ အီဝါဆာဝါက နယ်သာလန်နိုင်ငံ ဟိဂ်မြို့က ငြိမ်းချမ်းရေး နန်းတော်တွင် စီရင်ချက်ကို သုံး နာရီနီးပါး ကြာအောင် ဖတ်ကြားခဲ့ပါတယ်။
တရားသူကြီး ဆယ့်ငါး ဦးပါ အဖွဲ့က ကိုး မဲနှင့် ခြောက် မဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး မြန်မာက ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေးနှင့် အပြစ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ပါ တာဝန်များကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ အိုင်စီဂျေ သမိုင်းတွင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု ပထမဆုံး ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဘော့စနီးယားအမှုတွင် တရားရုံးက ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဆရီဘရီနစ်ဇာ လူသတ်ပွဲကို လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း ဆာဗီးယားနိုင်ငံကိုယ်တိုင် ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု မဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါဘူး။
တရားရုံးက ၂၀၁၇ ခုနှစ် ရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ခန့်မှန်းခြေ တစ်သောင်း ခန့် အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ တရားရုံး ဥက္ကဋ္ဌက ဖတ်ကြားခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ရိုဟင်ဂျာ အရပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကျူးလွန်ကာ ကလေးသူငယ်များအပေါ် အလွန်အမင်း အကြမ်းဖက်ခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးနေသူများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုပါတယ်။ မြန်မာ့ လုပ်ရပ်များမှာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု တရားရုံးက ဖော်ပြခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဆိုသော အထောက်အထားများမှ ရနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည့် အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ ထိုရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေးများမှာ တရားဝင် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး လုပ်ဆောင်ချက်များ ဖြစ်သည်ဟူသော မြန်မာ၏ ခုခံချေပမှုကိုလည်း တရားရုံးက ပယ်ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမှုကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက အစ္စလာမ္မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (အိုအိုင်စီ) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် စွဲဆိုခဲ့ပြီး တရားရုံးက ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်တွင် အမှုကို ကြားနာရန် အခွင့်အာဏာ ရှိသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကနေဒါ အပါအဝင် နိုင်ငံ ဆယ့်တစ် နိုင်ငံက အမှုတွင် ကြားဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စီရင်ချက်မှာ အပြီးသတ်ဖြစ်ပြီး အယူခံ ဝင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ သို့သော် တရားရုံးတွင် စီရင်ချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်ရန် နည်းလမ်း မရှိဘဲ လိုက်နာမှု မရှိပါက ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ တင်ပြခြင်းသာ ပြုလုပ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ ရှစ်သိန်း ကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် တစ်သန်း သုံးသိန်း ခန့် နေထိုင်နေတယ်လို့ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် နိုင်ငံတကာ (အမ်နက်စတီ အင်တာနေရှင်နယ်) က ဖော်ပြထားပါတယ်။
လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် နိုင်ငံတကာ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အက်ဂနက် ကယ်လာမတ်က လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ဆိုသည်မှာ အိုင်စီဂျေ၏ မငြင်းနိုင်သော တွေ့ရှိချက်ဖြစ်ပြီး ရိုဟင်ဂျာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများအတွက် သမိုင်းဝင် တရားမျှတမှု တစ်ရပ်ဟု ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု ချမှတ်ရန်နှင့် မြန်မာအခြေအနေကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး (အိုင်စီစီ) သို့ လွှဲပြောင်းရန် သူမက တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးကို ကြီးကြပ်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယခု မြန်မာ၏ သမ္မတ ဖြစ်နေပြီး အစိုးရများက သူ့ကို နိုင်ငံတကာ စင်မြင့်တွင် ကြိုဆိုခြင်း မပြုသင့်ဘဲ လက်နက်၊ လုံခြုံရေးနှင့် စောင့်ကြည့်ရေး ပစ္စည်းများ လွှဲပြောင်းမှု အားလုံးကို ရပ်တန့်သင့်သည်ဟုလည်း သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (အိတ်ချ်အာရ်ဒဗလျူ) ကလည်း မြန်မာက စီရင်ချက်ကို လိုက်နာပြီး ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဖိနှိပ်မှုကို ရပ်တန့်ရန်၊ အစိုးရများက ဒုက္ခသည်များ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ မိမိဆန္ဒအလျောက် ပြန်လာနိုင်ရေးကို ထောက်ခံရန် တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကနေဒါတွင် နေထိုင်သူ ရိုဟင်ဂျာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မိုဟာမက် နောက်ကင်းကလည်း ဒါဟာ မိမိတို့၏ ဒုက္ခကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဩစတြေးလျ ရိုဟင်ဂျာ အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဩစတြေးလျ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုဗဟိုဌာနတို့ကလည်း ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်ကောင်စီနှင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ) တို့၏ တရားဝင် တုံ့ပြန်ချက်ကိုတော့ သတင်းချုပ် ထုတ်ဝေချိန်အထိ မရရှိသေးပါဘူး။ စစ်ကောင်စီက ရိုက်တာ သတင်းဌာန၏ မေးမြန်းမှုကို စီရင်ချက် မချမီက တုံ့ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ စီရင်ချက်မှာ နိုင်ငံအဆင့် တာဝန်ယူမှုသာ ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းစီ၏ ရာဇဝတ်မှု တာဝန်ယူမှုကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး၏ အစိုးရရှေ့နေက ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ထိုတောင်းဆိုမှုအပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက် အများပြည်သူ သိအောင် ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ကုလ အထူးကိုယ်စားလှယ် ကာရီက မြန်မာအာဏာပိုင်များကို ဂိုဏ်းသားများဟု ခေါ်ဆို
မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး အထူးအစီရင်ခံစာ တင်သူ ကယ်လီ ကာရီက နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဒါကာမြို့၌ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ကာ မြန်မာအာဏာပိုင်များကို ဂိုဏ်း၊ မာဖီးယားဂိုဏ်း နှင့် ဂိုဏ်းသားများဟု ခေါ်ဆိုခဲ့တယ်လို့ မဇ္ဈိမ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာတွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ပိုမို ပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း တရားဥပဒေမဲ့မှုနှင့် အလှူငွေ လျော့နည်းလာခြင်းတို့ကြောင့် အကျပ်အတည်း ပိုမို နက်ရှိုင်းလာနေသည်ဟု သူမက သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
ကာရီက နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှ ၁၈ ရက်အထိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး ဒါကာ၊ ကော့စ်ဘဇားနှင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများကို သွားရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာသို့ သွားရောက်ခွင့် တရားဝင် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက လက်ခံရန် အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဟု ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်သည် ရိုဟင်ဂျာများ၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အရေးကြီးသော နေ့ရက် ဖြစ်မည်ဟု သူမက မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောခဲ့ပြီး တရားရုံးက ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုများကို အသိအမှတ် ပြုပြီး တရားမျှတမှုဆီသို့ လမ်းဖွင့်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်ကောင်စီကို ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့က ကာကွယ်ပေးနေပြီး ထိုနှစ်နိုင်ငံက စစ်တပ်၏ အကြီးဆုံး လက်နက်ရောင်းချသူများထဲတွင် ပါဝင်သည်ဟုလည်း သူမက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရင်း စစ်အစိုးရကို ထောက်ခံနေသော နိုင်ငံများမှာ မိမိတို့၏ လူ့အခွင့်အရေး ကတိကဝတ်များကို ကိုယ်တိုင် ချိုးဖောက်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စီရင်ချက် ချမှတ်ပြီးနောက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အားလုံးတွင် စီရင်ချက်ကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည် ဖော်ရန် ထောက်ခံရမည့် တာဝန် ရှိသည်ဟု သူမက ဆိုပါတယ်။ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံများက စစ်အစိုးရနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများတွင် ပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ချမှတ်နိုင်ပြီး လုံခြုံရေးကောင်စီကလည်း လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု သို့မဟုတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံးသို့ လွှဲပြောင်းမှုကို စဉ်းစားနိုင်သည်ဟုလည်း သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ကော့စ်ဘဇား ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်းတွင် မလုံခြုံမှုနှင့် တရားဥပဒေမဲ့မှုက အထိခိုက်လွယ်ဆုံး သူများ၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများကို အဆိုးဆုံး ထိခိုက်နေပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ကလေးများအပေါ် ပြင်းထန်သော ပြစ်မှုများ မြင့်တက်လာနေတယ်လို့ သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အလှူငွေ ဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် ဒုက္ခသည်များနှင့် အိမ်ရှင် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုနှင့် မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ရာဇဝတ်နှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသို့ စုဆောင်းခံရမှုနှင့် အွန်လိုင်း လောင်းကစားတို့ဘက်သို့ တွန်းပို့ ခံနေရပြီး ဖြတ်တောက်မှု ဆက်လက်ရှိပါက မျှော်လင့်ချက် မရှိသော လူငယ်မျိုးဆက်တစ်ရပ် ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟုလည်း သူမက သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု — ငပလီတွင် ညီအစ်မ နှစ်ဦး သေ
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့နယ်၊ ငပလီမြို့ လင်းသာ (၁) ရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်က နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် ညနေ ငါး နာရီ မိနစ် နှစ်ဆယ်နှင့် ငါး နာရီ မိနစ် နှစ်ဆယ့်ငါး မိနစ်တွင် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး နှစ်ကြိမ် ကြဲချခဲ့ရာ ညီအစ်မ နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ ဘီဗွီဂျေ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပထမဗုံးမှာ လင်းသာကမ်းခြေဘက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဗုံးမှာ မင်္ဂလသုခ ဘုန်းကြီးကျောင်း အနီးသို့ ကျရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သေဆုံးသူများမှာ လင်းသာ (၁) ရပ်ကွက်နေ မအေးအေးစိုး၊ အသက် နှစ် ဆယ့် ငါး နှစ်နှင့် ညီမဖြစ်သူ မအေးအေးသန်း၊ အသက် ဆယ့် လေး နှစ်တို့ ဖြစ်ပြီး မအေးအေးစိုးက နေရာတွင် ပင် သေဆုံးခဲ့ပြီး မအေးအေးသန်းက ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရသွားတာကြောင့် ဆေးရုံပို့ဆောင်ချိန် လမ်းတွင် သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း နောက်ထပ် ကလေးငယ် တစ်ဦးလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းဆောင်နှင့် ခြံစည်းရိုးများ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရခိတ တိုင်းမ်ကလည်း ထိုဖြစ်စဉ်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၁၇ ရက်အတွင်း သံတွဲ၊ ကျောက်တော်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ စနဲနှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်များကို လေကြောင်းဗုံးကြဲခြင်းနှင့် ရေတပ်မှ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား ဆယ့်လေး ဦး သေဆုံးပြီး နှစ် ဆယ့် ငါး ဦးမှ နှစ် ဆယ့် ရှစ် ဦးအထိ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ သတင်းများ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံက ဒဏ်ရာရသူ နှစ် ဆယ့် ရှစ် ဦးဟု ဖော်ပြထားပြီး နယ်စပ် သတင်းအေဂျင်စီ (ဘီအဲန်အေ) က သေဆုံးသူ ဆယ့်ငါး ဦးဟု ဖော်ပြထားသဖြင့် သေဆုံး ဆယ့်လေး ဦးမှ ဆယ့်ငါး ဦး၊ ဒဏ်ရာရ နှစ် ဆယ့် ငါး ဦးမှ နှစ် ဆယ့် ရှစ် ဦးအထိ ဂဏန်း ကွဲလွဲနေပြီး အတည်မပြုရသေးပါဘူး။ ပလက်ဝ သူဌေးကုန်းရွာ (နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်၊ ဆယ့်နှစ် ဦးသေ) နှင့် သံတွဲ ဂျီတီအိုင် အနီး (နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်၊ နှစ် ဦးသေ) ဖြစ်စဉ်များကို မနေ့က သတင်းချုပ်တွင် ဖော်ပြပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။
ကရင်နီပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုမြို့နယ်ကိုလည်း စစ်တပ်က အသေခံဒရုန်းများဖြင့် နှစ်ရက်ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် အထက်တန်းကျောင်းသူ အမျိုးသမီး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ကန္တရဝတီတိုင်းမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
မကွေးတိုင်း၊ ထီးလင်းမြို့နယ်မှ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ရွှေအောင်သာစခန်းဘက်သို့ ချီတက်လာသော စစ်ကြောင်းကို ထောက်ပံ့ရန် စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဝိုင်တွဲ လေယာဉ် စုစုပေါင်း ဆယ် စင်းဖြင့် နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၁၈ ရက်အတွင်း လေကြောင်း ဗုံးကြဲမှု အနည်းဆုံး နှစ် ဆယ့် ခုနှစ် ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးဘက်က သတင်းများ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အရပ်သား ထိခိုက်မှု ဂဏန်းကိုတော့ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် သုံးလအတွင်း သေဆုံးမှု အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ ပဋိပက္ခ အကဲဖြတ်လေ့လာရေးအဖွဲ့ (အမ်စီအေအာရ်အိုင်) ၏ အစီရင်ခံစာသစ်ကို ကိုးကား၍ ရခိတ တိုင်းမ်က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တတိယသုံးလပတ် (ဇူလိုင်မှ စက်တင်ဘာအထိ) အတွင်း ရခိုင်ပြည်တွင် သေဆုံးသူ သုံး ရာ ကိုး ဆယ့် ရှစ် ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက် ကျောက်တော်မြို့ဈေး ဗုံးကြဲမှု တစ်ခုတည်းတွင်ပင် အရပ်သား ငါးဆယ် ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြထားပြီး ယခင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် အေပီ၏ သုံး ဆယ့် သုံး ဦးဆိုချက်နှင့် ကွဲလွဲနေပြီး အတည်မပြုရသေးပါဘူး။ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ထိုသုံးလအတွင်း စုစုပေါင်း သုံး ထောင့် လေး ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အဲဒီအထဲတွင် အရပ်သား ခုနစ် ရာ နှစ် ဆယ့် ကိုး ဦး ပါဝင်ကာ စက်တင်ဘာတစ်လတည်းတွင် တစ် ထောင့် နှစ် ရာ ငါး ဆယ့် ခုနှစ် ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အရပ်သား သေဆုံးမှု၏ ရှစ်ဆယ့်ငါး ဒသမ သုံး ရာခိုင်နှုန်း (ခြောက် ရာ နှစ် ဆယ့် နှစ် ဦး) က စစ်ကောင်စီတပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီမှ ဇွန်အထိ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ငါး ရာ နှစ် ဆယ် ကြိမ်ကြောင့် အရပ်သား အနည်းဆုံး သုံး ရာ ဆယ့် လေး ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိုကာလ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု၏ ခြောက် ဆယ့် နှစ် ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ ချင်း၊ စစ်ကိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်တွင် ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ရှေ့တန်း ဆယ့်ခုနှစ် ခုတွင် ထိုးစစ်ဆင်နေ
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရဲမွန်က တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရှေ့တန်း ဆယ့်ခုနှစ် ခုခန့်တွင် ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီမံကိန်းများ တည်ရှိရာ ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ရယူရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (စီအာရ်ပီအိတ်) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ အမ် စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဦးရဲမွန်က နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်က ကျင်းပသော ကော်မတီ၏ ပုံမှန် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လက်ရှိလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် အနာဂတ်အစီအစဉ်များကို တင်ပြစဉ် ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်တပ်၏ စစ်သားစုဆောင်းရေးကို တုံ့ပြန်ရန် နည်းဗျူဟာများ၊ ဝင်ငွေရရှိသော သယံဇာတ ကြွယ်ဝသည့် နယ်မြေများကို ထိန်းချုပ်ထားရန်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များအတွက် စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ရေးတို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။
မကွေးတိုင်း၊ ထီးလင်းမြို့နယ်မှ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ရွှေအောင်သာစခန်းဘက်သို့ ချီတက်လာသော စစ်သား နှစ် ရာ ခန့်ပါ စစ်ကြောင်းကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၁၇ ရက်အထိ လေးရက်ဆက်တိုက် ချောင်းမြောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိ တပ်ရင်းမှူးလက်ထောက် ဗိုလ်မှူး မျိုးမြင့်အောင် (အမှတ် သုံး ရာ ဆယ့်ငါး ခြေလျင်တပ်ရင်း) အပါအဝင် စစ်သားအများအပြား သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးဘက်က သတင်းများ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဗိုလ်မှူး မျိုးမြင့်အောင်၏ ရုပ်အလောင်းကို ကြီးချောင်း တောင်ဘက် တောအတွင်း မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး ကျန်စစ်ကြောင်းက မိုးရွာနေသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ရွှေအောင်သာစခန်းဘက်သို့ ဆက်လက် ချီတက်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တူရွင်းဘိုရွာနှင့် သစ်ရုံ့ရွာကြား လမ်းပေါ်တွင် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် နံနက် ကိုး နာရီ ငါး ဆယ့် ရှစ် မိနစ်တွင် အရပ်သားပစ္စည်းများကို လုယူနေသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော စစ်ကြောင်းတစ်ခုကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက မိုင်းခွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြင်းခြံ ပြည်သူ့ကြယ် အဖွဲ့နှင့် မြင်းခြံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) တို့ ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး စစ်သား ဆယ့်လေး ဦး နေရာတွင် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု တော်လှန်ရေးဘက်က ဆိုပါတယ်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိခိုက်မှု မရှိဘဲ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများ လစာ နှစ် ဆယ့် ငါး ရာခိုင်နှုန်း လွှဲခိုင်းမှုနှင့် စီအိုင် အကျပ်အတည်း — အိုင်အယ်လ်အို ဆွေးနွေးရန် ပြင်ဆင်
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားရေးရာ အဖွဲ့ (အိုင်အယ်လ်အို) က မြန်မာစစ်အာဏာပိုင်များက ရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားများကို လစာ၏ နှစ် ဆယ့် ငါး ရာခိုင်နှုန်းကို လွှဲပြောင်းရန် အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုနေမှုနှင့် လွှဲပြောင်းမှု သက်သေပြနိုင်မှသာ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေး လက်မှတ် (စီအိုင်) ထုတ်ပေးနေမှုတို့ကို ဆွေးနွေးရန် အထူးအစည်းအဝေး ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု အမ် စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ် (စီတီယူအမ်) ၏ တိုင်ကြားချက်အရ ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်အာဏာပိုင်များ၏ တောင်းဆိုချက်များကို မလိုက်နာနိုင်သော လုပ်သားများမှာ တရားဝင် စာရွက်စာတမ်း မရှိသူ ဖြစ်သွားနိုင်ပြီး ပြည်ပတွင် အလုပ်လုပ်ခွင့် သုံး နှစ်အထိ ပိတ်ပင်ခံရနိုင်သည်ဟု ဆိုပါတယ်။ ထိုင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီး ဂျူလာပွန် အမိုဗီဝပ်က နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်တွင် ယင်းတောင်းဆိုချက်များသည် လုပ်သားများ၏ တရားဝင် နေထိုင်ခွင့်ကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ကန့်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်က ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စီဟဆတ် ဖွမ်ကတ်ကီယို နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်စဉ် ဤကိစ္စကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ တိုက်ရိုက် တင်ပြခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ထိုင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီးက မြန်မာသံအမတ်ထံ အတင်းလွှဲခိုင်းမှုနှင့် စီအိုင် စင်တာများတွင် အဂတိလိုက်စားမှုတို့ကို ဖြေရှင်းရန် တောင်းဆိုသော တရားဝင် စာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်း အာဏာပိုင်များကလည်း စီအိုင် စင်တာများတွင် အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် တရားမဝင် ပွဲစားခများ ကောက်ခံမှုတို့ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး ထိုင်း ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သူ မည်သူမဆို နိုင်ငံသား ဖြစ်သည်ဖြစ်စေ တရားစွဲဆိုခံရမည်ဟု ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် စီအိုင် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ လုပ်သားများ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို အတည်ပြုရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်ဟုလည်း သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာအာဏာပိုင်များက ပြဿနာများကို ထိုင်း၏ တောင်းဆိုချက်များနှင့်အညီ မဖြေရှင်းပါက ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် အခြားနည်းလမ်းများကို စဉ်းစားရနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုပါတယ်။
မြန်မာအာဏာပိုင်များသည် လုပ်သားအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများအတွက် အိုင်အယ်လ်အို ဖွဲ့စည်းပုံ အပိုဒ် သုံး ဆယ့် သုံး အရ အရေးယူမှုများ ခံနေရပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ကတော့ လွှဲပြောင်းငွေနှင့် ပတ်သက်သော ငွေလဲနှုန်း ကွာခြားမှုများကို ဗဟိုဘဏ်နှင့် ညှိနှိုင်း ဖြေရှင်းမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းဟာလည်း ရင်းမြစ် တစ်ခုတည်းကသာ လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂထံ လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရန် စာပေးပို့
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်စွဲပါ စာတစ်စောင်ကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် အဆင့်မြင့် အရာရှိများထံ ပေးပို့ခဲ့ပြီး မြန်မာအကျပ်အတည်းအတွက် လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ အမ် စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ စာတွင် အတင်းအကျပ် စစ်သားစုဆောင်းမှုနှင့် ပုံမှန် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံမှု အစီအစဉ်များ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေမှုတို့ အပါအဝင် ဇူလိုင် ၁၅ ရက်အထိ အခြေအနေများကို ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဇူလိုင် ၆ ရက်က ဂျီနီဗာတွင် ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးတွင် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများဆိုင်ရာ အစ္စလာမ္မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (အိုအိုင်စီ) ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တညီတညွတ်တည်း အတည်ပြုခဲ့မှုကိုလည်း စာတွင် ရည်ညွှန်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သံအမတ်ကြီးက စစ်အာဏာပိုင်များသည် တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် ပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ပြောခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီကို မြန်မာပြည်သူများအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိစေရန် အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး လက်တွေ့ကျသော လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ တိုင်းရင်းသား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေရန်လည်း သူက တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။
တစ်ဆက်တည်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ သား ကိုထိန်လင်း (ကင်းမ် အဲရစ်) က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်၏ သူ့မိခင်နှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားအားလုံးကို ချက်ချင်းနှင့် ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုချက်ကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထောက်ခံမှု စကားများနောက် လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်မှုများ လိုက်ပါရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂူတာရက်စ်က မနီလာတွင် ကျင်းပသော အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးရန် ထပ်မံ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ကိုထိန်လင်းက သူ့မိခင်နှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားအားလုံးကို ချက်ချင်း လွှတ်ပေးသင့်ပြီး နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်းများစွာ စောင့်ဆိုင်းစေခြင်း မပြုသင့်ဟု ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ကလည်း အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အပြစ်ပေးမှု ကင်းလွတ်ခွင့်ကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာအာဏာပိုင်များနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အာဆီယံ အနေဖြင့် အလျှော့မပေးရန် သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့တို့တွင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် အိုင်စီဂျေက ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုအမှုအပေါ် စီရင်ချက် ချမှတ်မည်ကို ကြိုဆိုသော ဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရန်ကုန် ပြည်သူ့သပိတ်၊ ရန်ကုန် တော်လှန်ရေး ညီအစ်ကိုများနှင့် မြန်မာပြည် ပြည်ပရောက် လှုပ်ရှားမှုတို့ ပူးပေါင်း စီစဉ်ခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများက အိုင်စီဂျေကို ကြိုဆိုကြောင်း၊ မြန်မာ စစ်အစိုးရခေတ် အဆုံးသတ်ရန်၊ ရိုဟင်ဂျာများနှင့် အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ရေးသားထားသော ဆိုင်းဘုတ်များ ကိုင်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရန်ကုန်တွင် မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ လွတ်လပ်ရေးကျောက်တိုင်အနီးနှင့် ရွှေတိဂုံဘုရား ပလက်တော်ပေါ်ရှိ ပထမ ကျောင်းသားသပိတ် အထိမ်းအမှတ်နေရာတို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ချင်းမိုင်တွင် မြန်မာ ကောင်စစ်ဝန်ရုံးအပြင်နှင့် တာပေ တံခါးဝ၌ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သတင်းတိုများ
ဆိုင်ကလုန်း အက်ဗန်မှာ အားလျော့သွားပြီး အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (အိုင်အမ်ဒီ) ၏ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် နံနက် ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုဝင်ဘာ ၂၀ ရက် နေ့လယ်တွင် နယ်လိုးနှင့် ဗီဇာခါပတ္တနမ်ကြား အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်နှင့် ယာနမ်ကမ်းခြေကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်ရောက်ချိန်တွင် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ တစ်ရာ မှ တစ်ရာ ဆယ် ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု တစ်ရာ နှစ် ဆယ် ကီလိုမီတာအထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး အစောပိုင်း ခန့်မှန်းချက် (တစ်နာရီ တစ်ရာ နှစ် ဆယ်မှ တစ်ရာ သုံး ဆယ် ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု တစ်ရာ လေး ဆယ့် ငါး ကီလိုမီတာအထိ) ထက် အားလျော့သွားပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် နံနက် ငါး နာရီ ခွဲတွင် မုန်တိုင်းမှာ ဗီဇာခါပတ္တနမ်မှ အရှေ့တောင်ဘက် ခြောက် ရာ ဆယ် ကီလိုမီတာခန့် အကွာတွင် တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်ကမ်းခြေနှင့် အိုဒီရှာ တောင်ပိုင်းအတွက် လိမ္မော်ရောင် သတိပေးချက် ထုတ်ထားပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၉-၂၀ ရက်များတွင် ကမ်းခြေဒေသများ၌ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းနိုင်ကာ နှစ် ဆယ့် တစ် စင်တီမီတာ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော မိုးရေချိန် ရရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိသေးပါဘူး။
မြန်မာတော်လှန်ရေး အကြောင်း မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ဝိုက်တိုက်ဂါ ကော်လံ (၉၅ မိနစ်) သည် အမ်စတာဒမ်တွင် ကျင်းပသော အိုင်ဒီအက်ဖ်အေ ၂၀၂၆ ပွဲတော်၏ နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲဝင်အဖြစ် ပါဝင်နေပြီး အကောင်းဆုံး ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဆုအတွက် ဆန်ကာတင် ဝင်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် ညနေပိုင်းတွင် အမ်စတာဒမ်မြို့၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး သတင်းချုပ် ထုတ်ဝေချိန်အထိ ဆုရလဒ် ထွက်ရှိခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ ရုပ်ရှင်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် Royal Theatre Carré ၌ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ပြသခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။
ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ စစ်တပ်ထောက်ခံသော ပျူစောထီး ရွာများသို့ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းချသည်ဟု သံသယရှိသူ လေး ဆယ့် ခုနှစ် ဦးကို အောက်တိုဘာနှောင်းပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး စစ်ဆေးမေးမြန်းနေတယ်လို့ အမ် စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် ဩစတြေးလျ၊ မဲလ်ဘုန်းမြို့၌ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူများအတွက် ဆုတောင်းပွဲနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားအားလုံး လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုသော Free Her လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရင်းမြစ်များ — https://www.tbsnews.net/rohingya-crisis/icj-begins-delivering-verdict-myanmars-alleged-genocide-against-rohingya-1607766, https://newstro.com/articles/world-court-rules-myanmar-committed-rohingya-genocide-2026.html, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/11/historic-un-ruling-that-myanmar-committed-genocide-against-rohingya-is-rare-victory-for-survivors/, https://www.hrw.org/news/2026/11/19/world-court-finds-myanmar-responsible-for-rohingya-genocide, https://acij.org.au/joint-statement-the-rohingya-genocide-the-judgment-by-international-court-of-justice/, https://eng.mizzima.com/2026/11/19/40907, https://www.bvjnews.com/post/ayeayesoeayeayethan, https://arakhatimes.com/news_mm/30728/, https://arakhatimes.com/news_mm/30734/, https://www.crphsupportgroup.no/post/airstrikes-kill-14-civilians-and-injure-28-in-4-days-across-chin-and-rakhine-states, https://moemaka.net/eng/2026/11/november-19-2026-m-cdm-domestic-news/, https://euro-burma.eu/all-news/, https://watchers.news/2026/11/18/cyclone-akvan-landfall-nellore-visakhapatnam-noon-november-20-2026/, https://festival.idfa.nl/en/news/main-competition-selections-now-revealed/