စိမ်းလဲ့ကန်သာ ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှု — တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာပြီ၊ တရားခံများ ယနေ့တိုင် မမိသေး

စိမ်းလဲ့ကန်သာ ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှု — တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာပြီ၊ တရားခံများ ယနေ့တိုင် မမိသေး

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

ရန်ကုန် — နှစ်ထောင့်ရှစ်ခုနှစ် မတ်လ သုံးရက် နေ့ခင်းကြောင်တောင်ကြီးတွင် ရန်ကုန်မြို့ ကမာရွတ်မြို့နယ် စိမ်းလဲ့ကန်သာလမ်း အမှတ် တစ်ရာနှစ်ဆယ့်ခြောက် နေအိမ်၌ မိသားစုဝင် လေးဦးနှင့် အိမ်အကူ တစ်ဦး စုစုပေါင်း ငါးဦး သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုမှာ တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်တာ ကြာမြင့်လာပြီ ဖြစ်သော်လည်း တရားခံများကို ယနေ့တိုင် ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း သိရှိရသည်။

(အခင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကမာရွတ်မြို့နယ် စိမ်းလဲ့ကန်သာလမ်း ခြံအမှတ် ၁၂၆)

သေဆုံးခဲ့သူများမှာ အိမ်ရှင် ဦးချာလီ (ဦးစောကြည်ဖ) အသက် ခြောက်ဆယ်၊ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စန်းစန်းမြင့် အသက် ငါးဆယ့်ရှစ်၊ သမီးများဖြစ်ကြသော ဒေါ်မြစန္ဒာ အသက် သုံးဆယ့်ခြောက်နှင့် မနှင်းပွင့်အေး အသက် နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်၊ အိမ်ဖော် မအယ်ဖော အသက် တစ်ဆယ့်ငါး တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေါ်စန်းစန်းမြင့်မှာ မိုးကုတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ပတ္တမြားသူဌေးကြီး ဦးမြမောင်နှင့် ဒေါ်အုန်းကြည်တို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ သေဆုံးသူ ငါးဦးစလုံး ဦးခေါင်းတွင် သေနတ်ဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးနေခဲ့ကြပြီး အသံတိတ် သေနတ်များ အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အမှုကို စုံစမ်းခဲ့သည့် အမည်မဖော်လိုသော ရဲအရာရှိတစ်ဦး၏ ပြောပြချက်ကို အခြေခံသည့် မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရသည်။

(သေဆုံးသူ ငါးဦး၏ အသုဘအခမ်းအနား)

လူသတ်သမားများသည် အိမ်ရှိ စိန်၊ ရွှေ၊ ရတနာများအနက် တန်ဖိုးအကြီးဆုံးများကိုသာ ရွေးနုတ် ယူသွားခဲ့ကြောင်း၊ တရားသူကြီးများရှေ့တွင် ကျန်ပစ္စည်းများ စစ်ဆေး သိမ်းဆည်းရာတွင် စိန်ရတနာများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကျန်ရှိနေသေးသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း အဆိုပါ ရဲအရာရှိက ပြောပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အိမ်ရှင်၏ ငွေရေးကြေးရေး မှတ်တမ်းများ အားလုံး ထည့်သွင်းထားသည့် ကွန်ပျူတာ လက်ပ်တော့နှင့် တယ်လီဖုန်းများမှာ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း၊ အိမ်ဘေးရှိ လျှပ်စစ်မီး မိန်းခလုတ်ကို ပိတ်သွားခဲ့သဖြင့် စီစီတီဗွီ (CCTV) ကင်မရာများ အလုပ်မလုပ်နိုင်ခဲ့ရကြောင်း၊ လက်ဗွေရာဟူ၍ လုံးဝ မကျန်ရစ်ခဲ့စေရန် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆက်လက် ပြောပြခဲ့သည်။

(အခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် အိပ်ခန်းအတွင်း တွေ့ရှိရစဉ်)

အခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် ပထမဆုံး ရောက်ရှိလာသူများမှာ စိမ်းလဲ့ကန်သာ နိုင်ငံတော် ဧည့်ဂေဟာကို လုံခြုံရေးယူထားသည့် စစ်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုတိယမှာ ရန်ကုန်တိုင်း အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းရေးအဖွဲ့၊ တတိယမှာ တစ်ရာကိုးဆယ့်ကိုး သို့ ဖုန်းဆက်သဖြင့် ရောက်လာသည့် အနောက်ပိုင်းခရိုင် ရဲအထူးတပ်ဖွဲ့ တို့ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ တကယ် စစ်ဆေးရမည့် ရဲအဖွဲ့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် လူအများ ဝင်ထွက်ပြီးဖြစ်သဖြင့် အခင်းဖြစ်ရာနေရာမှ ခြေရာလက်ရာများ ပျက်စီးနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါ ရဲအရာရှိက ပြောပြခဲ့သည်။

၎င်း၏ ပြောပြချက်အရ ဧည့်ခန်းအတွင်း မသောက်ရသေးသည့် ကော်ဖီ ငါးခွက်နှင့် နေကြာစေ့ ပန်းကန်များက ဧည့်သည် ငါးဦး ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေခံနေကြောင်း၊ ဦးချာလီကို ဧည့်ခန်းအတွင်း ပစ်ခတ်ပြီးနောက် အပေါ်ထပ်သို့ ဆွဲခေါ်သွားခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းက အနီးရှိ တုတ်ဖြင့် ပြန်ခုခံခဲ့သော်လည်း သေနတ်မှန်သွားခဲ့ကြောင်း၊ ထွက်ပြေးသည့် အိမ်ဖော်၏ နောက်စေ့ကို ထိမှန်အောင် ပစ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ကြေးစား လူသတ်သမား ပါဝင်ကြောင်း ယူဆရကြောင်း၊ လှေကားအတက် နံရံတွင် ကွမ်းတံတွေးများ ထွေးထားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

(အခင်းဖြစ်ရာ အိပ်ခန်းကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် တွေ့ရှိရသူ)

ရဲတပ်ဖွဲ့က ဦးချာလီ၏ သားမက်ဖြစ်သူနှင့် ဝန်ထမ်းများကို ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးတွင် မေ့ဆေးထိုးသွင်း အိပ်မွေ့ချ စစ်ဆေးမှုများ အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း၊ သံသယရှိသူ တစ်ဦးကို စစ်ဆေးစဉ် လက်လွန်သွားသဖြင့် ၎င်းသေဆုံးခဲ့ရပြီး စစ်ဆေးသူများကို ရာထူးချကာ နယ်စွန်နယ်ဖျားများသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရကြောင်း အဆိုပါ ရဲအရာရှိက ပြောပြခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရဲအရာရှိက "အမှုမှာ မပေါ်တဲ့အမှုနဲ့ မဖော်တဲ့အမှုဆိုပြီး ရှိတယ်။ ဒီအမှုက မပေါ်တဲ့အမှု မဟုတ်ဘူး။ အထက်က လူကြီးတွေ မဖော်တဲ့အမှုပဲ" ဟု ပြောပြခဲ့သည်။

နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်တစ်ခုနှစ် မေလ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့ ရန်ကုန် သတင်းဌာန (ဝိုင်ပီအိုင်၊ Yangon Press International) ၏ ဖော်ပြချက်အရ လူသတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီး သုံးနှစ်ကျော်ကြာသည်အထိ တရားခံကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ကျန်ရစ်သည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သေဆုံးသူများ၏ ဆွေမျိုးရင်းချာ နှစ်ဦးအား တရားရုံးမှတစ်ဆင့် ခွဲဝေပေးခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ လူသတ်သမားများက မီးခံသေတ္တာ ဆယ်လုံးအနက် ခုနစ်လုံးကိုသာ ဖွင့်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ကျန်သုံးလုံးအတွင်းမှ ဒေါ်လာငွေများ၊ စိန်နှင့် ရတနာအများအပြား သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ကြောင်း ထိုစဉ်က ပါဝင်ခဲ့သူ ရဲဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့သည်ဟု အဆိုပါ သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်နှစ်ခုနှစ်တွင် အမှုကို ရဲမှုခင်းတပ်ဖွဲ့ (စီအိုင်ဒီ၊ Criminal Investigation Department) သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့ကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲမှူးကြီး ဝင်းဗိုလ်က ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း 7daydaily သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိရသည်။ အဆိုပါ သတင်းအရ ရှစ်နှစ်ခန့် ကြာမြင့်ပြီးနောက် ယနေ့အချိန်ထိ တရားခံများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း သိရှိရသည်။

အခင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကမာရွတ်မြို့နယ် စိမ်းလဲ့ကန်သာလမ်းရှိ ခြံအမှတ် တစ်ရာနှစ်ဆယ့်ခြောက်ကို အိန္ဒိယ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ဝယ်ယူကာ နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ စားသောက်ဆိုင်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ရန် ဒေါ်လာ နှစ်သန်းကျော် အကုန်အကျခံ ပြင်ဆင်နေကြောင်း 7daydaily သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရွိုင်ရယ် လယ်ဂေစီ (ROYAL LEGACY) အမည်ရှိ အဆိုပါ ဆိုင်ကို နိုဝင်ဘာလ တစ်ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ရန် ပြင်ဆင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အခင်းဖြစ်ပွားခဲ့သော အခန်းကိုပါ ပြင်ဆင်ပြီး စားသောက်ဆိုင်ခန်းအဖြစ် အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုင်မှ ဈေးကွက်မန်နေဂျာ မရတနာက ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း အဆိုပါ သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် တရားခံများ မမိသေးသော အိမ်ကို ပြင်ဆင်မှုပြုလုပ်ပါက သက်သေခံ အထောက်အထားများ ရှာဖွေရန် အခက်အခဲ ရှိနိုင်ကြောင်း တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေ ဦးခင်ဇော်က ထောက်ပြခဲ့ကြောင်း အဆိုပါ သတင်းအရ သိရှိရသည်။

သိမ်းဆည်းရရှိသည့် ကျည်များနှင့် ပတ်သက်သော ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဖြစ်စဉ်

၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ တစ်ဆယ့်ငါးရက် ညပိုင်းက နေပြည်တော် လေဆိပ်တွင် ဦးဖြိုးကိုကိုတင့်ဆန်းနှင့် အပေါင်းအပါ နှစ်ဦးကို လက်နက်များနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း၊ နေပြည်တော်နှင့် ရန်ကုန်ရှိ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်၊ ရုံးခန်း၊ ဟိုတယ်များကို သုံးရက်ကြာ ရှာဖွေရာ သေနတ် နှစ်ဆယ့်တစ်လက် (ပစ္စတိုနှင့် ရိုင်ဖယ်) နှင့် ကျည် တစ်ထောင်နီးပါး သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ကြောင်း RFA သတင်းဌာနက ၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာလ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ပန်းတောင်းမြို့နယ် ထုံးဘိုရဲစခန်းမှ ရဲအုပ် ဝင်းထွန်းနိုင်က ၎င်း၏ ဖေ့စ်ဘုတ် စာမျက်နှာတွင် သိမ်းဆည်းရရှိသည့် ကျည်များမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စိမ်းလဲ့ကန်သာလမ်း ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုတွင် သုံးခဲ့သည့် လက်နက်မှ ကျည်များနှင့် အမျိုးအစား တူညီသည်ဟု ရေးသားခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ပဲခူးတိုင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲမှူးကြီး စိန်လွင်က ရဲအုပ် ဝင်းထွန်းနိုင်မှာ အမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ခြင်း မရှိ၊ မသိရှိဘဲ ပြည်သူများ အထင်အမြင် လွဲမှားစေနိုင်သည့် အရေးအသား ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေအရ အရေးယူခြင်း ဖြစ်ကြောင်း RFA သို့ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ကျည်များ အမျိုးအစား တူညီသည်ဟူသော ပြောဆိုချက်မှာ ရဲအုပ် ဝင်းထွန်းနိုင်၏ တစ်ဦးတည်း ပြောဆိုချက်သာ ဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်သော အတည်ပြုချက် မရှိသေးပေ။

လွတ်လပ်သော သတင်းဌာန၏ မှတ်တမ်း

Eleven Media Group က ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလခန့်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ဆောင်းပါးတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုမှာ ကမာရွတ်မြို့နယ် တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း စိမ်းလဲ့ကန်သာ လမ်းသွယ်ရှိ ခြံတစ်ခြံတွင် မိသားစုဝင် ငါးဦး သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုစဉ်က (၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ) ရှစ်နှစ်နှင့် ကိုးလကျော် ကြာမြင့်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း ကျူးလွန်သူ မည်သူမည်ဝါ မသိရဘဲ ရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် စုံစမ်းဆဲ အဆင့်တွင်သာ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆောင်းပါးမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ နှစ်ဆယ်ရက်နေ့က မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် ထောက်ကြန့် ပတ္တမြားမြို့သစ်တွင် မိသားစုဝင် လေးဦး ဓားဖြင့် ထိုးသတ် ခံရသည့် လေးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမှုကို ပြန်လည် အမှတ်ရစေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးသော မေးခွန်းများနှင့် စွပ်စွဲချက်များ

ဤအမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုစဉ်က ရဲချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဦးခင်ရီ (နှစ်ထောင့်နှစ်ခုနှစ်မှ နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်တစ်ခုနှစ်ခန့်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရဲချုပ်) နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မောင်ဦးတို့ နှစ်ဦးစလုံး အမှုကို သိရှိထားပြီး ဆက်လက် ကိုင်တွယ်ရန် လက်တွန့်နေခဲ့ကြကြောင်း၊ အမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နှုတ်ဆိတ်နေခဲ့ကြကြောင်း ဤရေးသားသူ၏ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်နှစ်ခုနှစ် ဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ပြင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၏ ဇနီး ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်မှာ ဤအမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များလည်း လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားဖော်ပြမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤရေးသားသူ၏ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်နှစ်ခုနှစ် ဆောင်းပါး "ဂမ္ဘီရကြိုင်ကြိုင် နှင့် ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှု" တွင် ဖော်ပြထားသည့် စွပ်စွဲချက် နှစ်ရပ်မှာ —

(က) မူးယစ်ဆေးဝါး အမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံရသူ အောင်ဇော်ရဲမြင့်၏ အသိုင်းအဝိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သတင်းအရ ၎င်းအပေါ် အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါက ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည့် ဤငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုကို ဖော်ထုတ်မည်ဟု အောင်ဇော်ရဲမြင့်က ပြန်လည် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခြင်း၊

(ခ) မမြစန္ဒာ၏ ခင်ပွန်း ဦးသုဇော်မှာ လောင်းကစား စွဲလမ်းသူ ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်သာအေး၏ သားအပါအဝင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ သားသမီးများနှင့် လေးကောင်ဂျင် ကစားရာတွင် အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ကာ အကြွေးတင်သွားခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ အကြွေးများ ချေဆပ်နိုင်ရန် ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်က ၎င်း၏ ယောက္ခမပိုင် ပတ္တမြားကြီးကို ယူပေးရန် စီမံညွှန်ကြားခဲ့ရာက ဤလူသတ်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခြင်း —

(ဂ) ၂၀၂၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့က AUNG AUNG LWIN OO အမည်ရှိ ဖေ့စ်ဘုတ် အကောင့်မှ တင်ခဲ့သည့် ပို့စ်တွင် CDM CID ရဲမှူး တစ်ဦး၏ ပြောပြချက်ဟု ဆို၍ ဖော်ပြထားသည့် စွပ်စွဲချက် — ထိုစဉ်က ရန်ကုန်တိုင်း စစ်တိုင်းမှူး ဦးမြင့်ဆွေ၏ ဇနီးက ငါးလောင်းပြိုင် အိမ်မှ တန်ဖိုးကြီး စိန်များကို ငှားယူပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၏ ဇနီး ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်၏ သမီးဟု ဆိုသူ "စိန်စီသောည" ထံ ပြန်လည် ငှားပေးခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းက ပြန်မပေးသဖြင့် အငြင်းပွားမှုမှ ဤလူသတ်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြောင်း၊ ပစ်ခတ်ခဲ့သည့် ၉ မီလီမီတာ ကျည်များမှာ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (ကပစ) ထုတ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြောင်း၊ သားမက်ဖြစ်သူကို ဖမ်းဆီး၍ တရားခံအဖြစ် ဖန်တီးခဲ့ကြောင်း၊ ထိုစဉ်က ရဲချုပ် ဦးခင်ရီက အမှုကို ဖုံးကွယ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်း —

(ဦးမြင့်ဆွေ)

တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ဤစွပ်စွဲချက်များမှာ သီးခြားအတည်ပြုနိုင်သော သတင်းရင်းမြစ် တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးဘဲ စွပ်စွဲချက် အဆင့်တွင်သာ ရှိနေသေးကြောင်း အထူး သတိပြုစေလိုသည်။ အထူးသဖြင့် (ဂ) မှာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပို့စ်တစ်ခုတည်း၏ အမည်မဖော်လိုသော ရင်းမြစ် ပြောပြချက်သာ ဖြစ်ပြီး မည်သည့်အစိုးရ မှတ်တမ်း၊ တရားရုံး အထောက်အထား၊ လွတ်လပ်သော သတင်းဌာန၏ အတည်ပြုချက်မျှ မရှိသေးပေ။

အဆိုပါ ရဲအရာရှိ၏ ပြောပြချက်အရ အဓိက ပျောက်ဆုံးသွားသည့် ပစ္စည်းမှာ သမိုင်းဝင် နားဋောင်းတစ်ရံ ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းမှာ ဓမ္မစေတီမင်းကြီး၏ မိဖုရား ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော နားဋောင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်နှစ်ခုနှစ် ဆောင်းပါးတွင်မူ ရှင်စောပု ဘုရင်မကြီး ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့် နားကပ်တစ်ဘက် ရှိသည်ဟူသော သတင်းအနံ့ရသဖြင့် ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်က မရမက ရှာပုံတော် ဖွင့်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားရာ မည်သည့်ရတနာ ဖြစ်သည်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ရရှိထားသည့် ထိုစဉ်က မြန်မာ သတင်းစာ ဖြတ်ပိုင်း ဓာတ်ပုံတစ်ပုံတွင် "တရားခံသေနတ်သမားကိုရှာပေးရန် အမိန့်နာခံသည့် ဗိုလ်လေးခု" ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လူသတ်တရားခံကို ရှာဖွေရန် အမိန့်ပေးထားသည့် သတင်း ဖော်ပြထားကြောင်း၊ အဓိက ဓာတ်ပုံမှာ သေဆုံးသူ ငါးဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ခြင်ထောင်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည့် အသုဘအခမ်းအနား ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

(ထိုစဉ်က သတင်းစာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် အသုဘအခမ်းအနား)

ရင်းမြစ်များ

• 7daydaily သတင်းဌာန — "ငါးလောင်းပြိုင်လူသတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ စိမ်းလဲ့ကန်သာလမ်းရှိ ခြံအမှတ် (၁၂၆)" — https://www.shweproperty.com/real-estate/news/home-to-resturent
• ရဲရင့်ငယ် — "ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုမှ ထပ်မံထွက်ပေါ်လာသည့် မြှုပ်ကွက်များ (၂)" (မတ်လ၊ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်နှစ်) — https://www.yeyintnge.net/2022/03/blog-post_950.html
• ရဲရင့်ငယ် — "ဂမ္ဘီရကြိုင်ကြိုင် နှင့် ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှု (စ/ဆုံး)" (မတ်လ၊ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်နှစ်) — https://www.yeyintnge.net/2022/03/blog-post_367.html
• Tomorrow ဂျာနယ် စုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက် (စက်တင်ဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်၊ နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်လေး) — အထက်ပါ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဆောင်းပါးများတွင် ကိုးကားထားသည်
• ရန်ကုန် သတင်းဌာန (ဝိုင်ပီအိုင်၊ Yangon Press International) (မေလ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့၊ နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်တစ်) — အထက်ပါ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဆောင်းပါးတွင် ကိုးကားထားသည်
• AUNG AUNG LWIN OO ဖေ့စ်ဘုတ် ပို့စ် (သြဂုတ်လ ၆ ရက်၊ ၂၀၂၅) — https://www.facebook.com/share/p/1A2XY8LBvt/ — (ဂ) စွပ်စွဲချက်၏ ရင်းမြစ်၊ စွပ်စွဲချက် အဆင့်သာ
• RFA သတင်းဌာန — "ငါးလောင်းပြိုင်လူသတ်မှုမှာ သုံးခဲ့တဲ့ကျည်နဲ့ အမျိုးအစားတူတယ် လို့ ရေးသားတဲ့ ရဲအုပ်ကို ဖမ်းဆီး" (အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်၊ ၂၀၁၇) — https://www.rfa.org/burmese/news/arrest-winhtunnaing-10222017090336.html
• Eleven Media Group — "၂၀၀၈ ငါးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုကို ပြန်လည် အမှတ်ရစေခဲ့သော လေးလောင်းပြိုင် လူသတ်မှုနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး စိန်ခေါ်နေသည့် လူသတ်မှုများ" (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၆ ခန့်) — https://news-eleven.com/article/282797

ဆက်ဖတ်ရန် →

ကြပ်ပြေးနန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ အပိုင်း(၃)

ကြပ်ပြေးနန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ အပိုင်း(၃)

📅 💬 မှတ်ချက်

ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်အနေနဲ့ကလည်း သူ့စစ်မှုထမ်းသက်တမ်းတလျှောက် တိုက်ခိုက်ရေးတာဝန်တွေထက် Staff Duty ခေါ် ဦးစီးအရာရှိတာဝန်တွေကိုသာ ပိုပြီးထမ်းဆောင်ခဲ့ရတဲ့အတွက် စစ်ဘက်ရေးရာကိစ္စတွေထက် နိုင်ငံရေးကိစ္စတွေမှာ ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်အနေနဲ့ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ရရှိဖို့မျှော်လင့်မထားပေမဲ့ နဝတဒုဥက္ကဌရာထူး ရရှိဖို့ကိုတော့ အများကြီးမျှော်လင့်ထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ဗိုလ် ချုပ်ခင်ညွန့်ကို ဒီလိုရာထူးမျိုးပေးဖို့ မူလကတည်းက စိတ်မကူးခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်က ရည်ရွယ်ချက်ကြီးပြီး ပါးနပ်မှုလည်းရှိတဲ့အပြင် ဦးနေဝင်းမိသားစုအပါအဝင် မဆလ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတွေကလည်း သူ့ကို အားပေးထောက်ခံ နေကြတဲ့အတွက် ဒီရာထူးပေးလိုက်ရင် နဝတဥက္ကဌနေရာကိုပါ ခြိမ်းခြောက်လာမှာစိုးရိမ်တာကြောင့် ဒီရာထူးကို ဘယ်သူ့ကို မှမပေးဘဲ (၂)နှစ်နီးပါးလောက်ကြာအောင် အချိန်ဆွဲထားခဲ့ပါတယ်။ နဝတ စစ်အာဏာသိမ်းကောင်စီနဲ့ ဝန်ကြီးအဖွဲ့အတွင်း ဒီရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်သာ ရထိုက်တယ်၊ ဗိုလ်ချုပ် ကြီး မောင်အေးသာ ရထိုက်တယ်နဲ့ အတွင်းကျိတ် အုပ်စုတိုက်ပွဲတွေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်အထိ ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဧပြီလ(၂၇)ရက်နေ့မှာ နဝတ ဒုဥက္ကဌရာထူးကို လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမောင်အေး ကိုသာ ချီးမြှင့်ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်ဟာ စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သူ့ကို နှုတ်ထွက်ခွင့်ပေးဖို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေထံ အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆို ခဲ့ပေမဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက နှုတ်ထွက်ခွင့်လည်းမပေး၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်လည်း တိုးမပေးဘဲ ကြိုးရှည်ရှည်နဲ့ လှန်ထားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်ကို အာဏာရှိသယောင်၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသယောင် လူမြင်ကွင်း မီဒီယာတွေပေါ်မှာ ပြသပေးထား ပေမဲ့ အရေးကြီးတဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်မှန်သမျှကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမောင်အေး တို့ကသာ နောက်ကွယ်က ထိမ်း ချုပ်ထားခဲ့ကြောင်း သုံးသပ် တင်ပြလိုက်ရပါတယ်။ ကြပ်ပြေးနန်းတွင်းအရှုတ်တော်ပုံကိုလေ့လာရာမှာ စစ်အာဏာရှင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေရဲ့ အတွင်းပဋိပက္ခတွေလောက်ကို လေ့လာယုံနဲ့ ပြည့်စုံမှာမဟုတ်ပါဘူး။ စစ်အာဏာရှင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေရဲ့ ထူးဆန်းတဲ့စိတ်ရောဂါတွေနဲ့ သူတို့နောက်ကွယ်က မဟေသီကြီးတွေရဲ့ “မီးဖိုချောင်ကက်ဘိနက်” အခြေအနေတွေကိုပါ ပူးတွဲလေ့လာနိုင်မှသာ နန်းတွင်းအရှတ်တော်ပုံရဲ့ အကြောင်းရင်းဇစ်မြစ်ကို ပိုမိုနားလည် သဘောပေါက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်တဲ့ တချို့အကြောင်းအရာ တွေကို မဖေါ်ပြချင်ပေမဲ့ နန်းတွင်းအရှုတ်တော်ပုံနဲ့ ဆက်နွယ်ပတ်သက်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတချို့ကိုတော့ မလွှဲမရှောင်သာ ထည့်သွင်းဖေါ်ပြရဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင် က သူ့ကိုယ်သူ ကျန်ခဲ့တဲ့စစ်သား “ကျန်စစ်သား” ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ ကမ္ဘာကျော် မာရသွန် မိန့်ခွန်းရှည်ကြီးတခုမှာ ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ဘူးပါတယ်။ စစ်ထောက်လှမ်းရေးတွေဦးစီးတဲ့ သောင်ရင်းစာပေဝိုင်း ဆိုတဲ့အဖွဲ့က လည်း “များစွာသော ခပ်သိမ်းသောသူအပေါင်းတို့သည် သားတကွဲ၊ မယားတကွဲ၊ မိတကွဲ၊ ဘတကွဲ ဖြစ်ကြရကုန်၏။ ထိုသ တို့၏ ဆင်းရဲခြင်းဒုက္ခကို ငါငြိမ်းပါအံ့။ ထိုသူတို့၏ မျက်ရည်ကို ငါသုတ်ပါအံ့။ ငါ၏ လင်္ကျာလက်ဖြင့် ဆန်စပါး ရိက္ခာကိုပေးအံ့။ ငါ၏ လက်ဝဲလက်ဖြင့် ဝတ်စားတန်ဆာကိုပေးအံ့။ အမိသည် သားငယ်ကို ရင်ခွင်၌ နှစ်သိမ့်စေသကဲ့သို့ ငါသည်လည်း တိုင်းသူ ပြည်သားတို့ကို နှစ်သိမ့်စေအံ့။ (ကျန်စစ်သားမင်း ခရစ်နှစ် ၁ဝ၈၄-၁၁၁၂) ဆိုပြီး “မုဒိတာ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ သူတို့ရဲ့ လစဉ် ထုတ် မြက်ခင်းသစ် မဂ္ဂဇင်းတွေရဲ့ ရှေ့ဆုံးစာမျက်နှာတွေကနေ “မင်းရူးဘုံဆော်” လုပ်ပေးခဲ့ဘူးပါတယ်။ နောက်ဆုံးရလာဒ်က တော့ ကျန်စစ်သားမင်းအဖြစ် ယဉ်ယဉ်လေးရူးနေရာက စစ်ရုံးမှာရှိသမျှ လက်အောက်အရာရှိတွေကို သူ့စိတ်ပုတီးကို လက်နဲ့ ထိခိုင်းပြီး “ဘယ်လိုထူးခြားတဲ့ ခံစားမှုမျိုးရှိသလဲ”လို့ နေ့စဉ်မေးတဲ့အထိ သွက်သွက်ခါတဲ့အဆင့်ကို ရောက်ရှိသွားခဲ့တာ ဖြစ် ပါတယ်။ အဲဒီ ကျန်စစ်သားမင်းကိုဖယ်ရှားပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေကလည်း သူ့ဇာတိ ကျောက်ဆည် ဒေသမှာ တချိန်က ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ “သာလွန်မင်းတရားကြီး” ဝင်စားသူလို့ သူ့ကိုယ်သူ ယုံကြည်နေသူဖြစ်ပါတယ်။ ခလရ(၁) တပ်ရင်းမှူးကတော် ဒေါ်မကြိုင် တဖြစ်လဲ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကတော် ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင် ကလည်း ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်ကစပြီး သူ့ကို “မယ်တော်ကြီး”လို့ ခေါ်ပြီး သူ့သမီးတွေကို “သမီးတော်”တွေလို့ ခေါ်ဝေါ်ကြဖို့ သူတို့မိသားစုနဲ့နီးစပ်တဲ့ စစ်ဘက်အရပ်ဘက် အရာရှိကြီးတွေကို နှုတ်မိန့်နဲ့ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲရဲ့ စံအိမ်တော် ဧည့်ခန်းမ မှာလည်း မင်းတရားကြီးနဲ့ မယ်တော်ကြီးအတွက် ဆိုဖာ(၂)လုံးသာချထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး နဲ့ ဒေါ်မြမြ စန်း တို့အပါအဝင် လာသမျှဧည်သည်အားလုံး ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ ပုဆစ်တုတ် ထိုင်ခိုင်းလေ့ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သမီးတော် တွေရဲ့ စံအိမ်တော်တွေမှာလည်း အလားတူ ဧည့်သည်တွေကို ကြမ်းပေါ်မှာ ထိုင်ခိုင်းလေ့ရှိကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ လာ သူ့ကိုယ်သူ ဆင်ဖြူရှင်မိဘုရားကြီးဝင်စားသူလို့ ယုံကြည်နေတဲ့ မယ်တော်ကြီး ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်ကလည်း ရခိုင်ပြည် နယ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်က ဖမ်းမိလာတဲ့ ဆင်ဖြူတွေကို ရန်ကုန်အရောက် လှေတတန်၊ ကားတတန်နဲ့ သယ်ဆောင်လာဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး အင်းစိန်(၉)မိုင် တရုတ်သင်္ချိုင်းနေရာဟောင်းမှာ ဆင်ဖြူတွေထားဖို့ အဆောက်အဦးတွေကို တခန်းတနား ဆောက်လုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ မယ်တော်ကြီးနဲ့ သမီးတော်တွေဟာ သူတို့ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်နေတဲ့ ဗေဒင်၊ နက္ခတ် ဆရာတချို့ရဲ့အခါတော်ပေးချက်အရ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်နဲ့ ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွေအတွင်း ညဖက်မှာ နန်းဝတ်နန်းစားတွေကိုဝတ်ဆင်ပြီး ဆင်ဖြူတွေစီးဖို့ (၉)မိုင်သင်္ချိုင်းကို သွားရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ အဝတ်အစား ကိုးယို့ကားယားနဲ့မို့ ဆင်တွေကလန့်ပြီး ထွက်ပြေးတဲ့ အတွက် တော်ဝင်မိသားစု ဆင်ပေါ်က ပြုတ်ကျသူကျ၊ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအဖြစ်အပျက်ကို အတွင်းကျကျ သိရှိ ခဲ့ကြတဲ့ နအဖဝန်ကြီးတွေနဲ့ စစ်ရုံးချုပ်အရာရှိကြီးတွေကတော့ ကွယ်ရာမှာ “ဆင်နင်းပြီး မြင်းကန်ခံလိုက်ရတဲ့ တော်ဝင်မိသား စု” ဆိုပြီး ဟာသလုပ် ပြောဆိုနေကြကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ တော်ဝင်မိသားစုမှာ သားတော်(၂)ပါးနဲ့ သမီးတော်(၄)ပါး ရှိပါတယ်။ ဦးကြိုင်စန်းရွှေ၊ ဦးထွန်းနိုင်ရွှေ၊ ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေ၊ ဒေါ်ကြည်မာရွှေ ခေါ် ဒေါ်ကြည်ကြည်ရွှေ၊ ဒေါ်သစ်သစ်ရွှေ ခေါ် ဒေါ်အေ ခေါ် ဒေါ်အေးအေးသစ်ရွှေနဲ့ ဒေါ်သန္တာရွှေ ခေါ် ဒေ ခေါ် ဒေဝါရွှေ ခေါ် ပေါက် ပေါက် တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးကြိုင်စန်းရွှေရဲ့ဇနီးက းက ဗိုလ်မှူးခင်ဝင်းစိန် င်းစိန် ဖြစ်ပြီး ဂျေဒိုးနတ် စားသောက်ဆိုင်တွေကို ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဦးထွန်းနိုင်ရွှေရဲ့ ဇနီးကတော့ ဟောင်ကောင်သူ တရုတ်အမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ အများအပြားရှိကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေရဲ့ ခင်ပွန်းက ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းနိုင် (တပ်မတော်−လေ) ဖြစ်ပြီး မကြာခင် ကပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ တပ်တွင်းရာထူးအပြောင်းအလဲတွေမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်နဲ့ မင်္ဂလာဒုံလေတပ်စခန်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ် ခံခဲ့ရကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒေါ်ကြည်မာရွှေ ခေါ် ဒေါ်ကြည်ကြည်ရွှေရဲ့ ခင်ပွန်းက ဗိုလ်မှူးကြီး နေစိုးမောင် (တပ်မတော်-ရေ) ဖြစ်ပြီး သူတို့ရဲ့သား ဖိုးလပြည် ခေါ် နေရွှေသွေးအောင် ဟာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ အချစ်ဆုံးမြေးတဦးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ ပါတယ်။ (နေရွှေသွေးအောင် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲနေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ သိရှိသွားခဲ့ရာမှ မီးခိုးကြွက်လျှောက် လိုက်ရင်း မူးယစ်ဆေးဝါး ဖြန့်ဖြူးရောင်းချသူ အောင်ဇော်ရဲမြင့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲမြင့်၏သား) နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် မောင်ဝိတ် တို့ကို မကြာခင်က ဖမ်းဆီးထိမ်းသိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။) စိန်စီသောည ဗွီဒီယိုမင်းသမီး ဒေါ်သန္တာရွှေ ခေါ် ဒေဝါရွှေရဲ့ ခင်ပွန်းကတော့ ဗိုလ်မှူး ဇော်ဖြိုးဝင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ မိသားစုဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတွေကို ထင်ထင်ပေါ်ပေါ် ထူထောင်လုပ်ကိုင်တာမျိုး မတွေ့ရပေမဲ့ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနအသီးသီးကနေ ပုံမှန်ဆက်ကြေးငွေတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်လိုင်စင်တွေကို လက္ခံရယူ ပြီး ပြန်ရောင်းစားတာတွေ ပြုလုပ်နေကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ၂၀၀၄ခုနှစ် စက်တင်္ဘာ(၁၈)ရက်နေ့မှာ ဖြုတ်ထုတ်ဖယ်ရှားခံ လိုက်ရတဲ့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနဲ့ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ညွန့်တင်ရဲ့ လာဘ်စားမှုတွေကို အင်းစိန် အထူး တရားရုံးမှာ စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဗိုလ်ချုပ်ညွန့်တင်ရဲ့ဇနီး ဒေါ်ခင်မျိုးဦးက သူတို့ရတဲ့လာဘ်ငွေတွေထဲက မယ်တော်ကြီး ဒေါ်ကြိုင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ကြောင်း သမီးတော်တွေကို ကတုံးလျှင် ဒေါ်လာ က၅)သန်းတန်တဲ့ စိန်(မှာ) လုံးနဲ့ တန်းရတာလာယျက် ထွက်နိုင်မှ ကြောင်း ၂ဝဝ၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၁၂)ရက်နေ့ထုတ် ဘန်ကောက်ပို့စ်သတင်းစာမှာ ဆောင်းပါးရှင် လယ်ရီဂျေဂင် က ထုတ် ဖေ ဖေါ်ရေးသားခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သစ်တောဝန်ကြီး ဦးအောင်ဖုန်း ဆီက တောင်းယူရရှိထားတဲ့ သစ်ထုတ်လုပ်ခွင့် လိုင်စင်တွေကို ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်က သစ်လုပ်ငန်းကုမ္ပဏီတွေကို ရောင်းစားခဲ့ရာမှာလည်း အဲဒီလိုင်စင်ပါ သစ်တောတွေဟာ ခုတ် လှဲရောင်းချထားပြီးဖြစ်လို့ ခုတ်စရာတပင်မှမကျန်တော့ကြောင်း ကုမ္ပဏီက ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်ကို ပြန်လည်တိုင်ကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဦးအောင်ဖုန်းကို ချက်ချင်း ဖြုတ်ထုတ်ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရဲ့မိသားစုက ပုဂံလေကြောင်းလိုင်းအပါအဝင် သူဌေးလေးဦးတေဇနဲ့ သူဌေးလေးမောင်ဝိတ် တို့ရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း အစုရှယ်ယာတွေအများအပြား ထည့်ဝင်ထားကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ရန်ကုန် ကန်တော်ကြီး ကန်ရိပ်သာ စားသောက်ဆိုင်နဲ့ ကျောက်ဆည်-မန္တလေး ပြေးဆွဲနေတဲ့ ဆင်ဖြူတော် ဟိုင်းလတ်ကားသင်းတွေကိုလည်း ဗိုလ် ချုပ်မှူးကြီးရဲ့ သမီးတော်တွေက ပိုင်ဆိုင်ကြကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ သမီးတော်(၄)ဦးလုံးဟာ နိုင်ငံခြားရေးဌာနမှာ အတွင်းဝန်ရာထူးတွေကိုလည်း ရယူထားကြပါတယ်။ ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေ ဟာ ၂ဝဝဝ-၂ဝဝ၁ ခုနှစ်က ဆွစ္စလန်နိုင်ငံ ဂျနီဖာသံရုံးမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အတွင်းဝန် တဦးရဲ့အလုပ် တွေကို လုပ်ကိုင်ခြင်းမပြုဘဲ ဘုရင့်သမီးတော်တယောက်လိုနေထိုင်ပြီး နိုင်ငံတော်ငွေတွေကို ထင်သလို သုံးဖြုံးနေခဲ့တယ်လို့ ဆို ပါတယ်။ သံအမတ်ကြီး ဦးမြသန်းက ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေကို တခွန်းမှ ပြန်မပြောရဲတဲ့အပြင် ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေ ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း တသွေမတိမ်း လိုက်နာလုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေဟာ လင်ယောင်္ကျားကြီး ရှိပါလျှက်နဲ့ ဆွစ္စလန် သံရုံးမှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ သံရုံးအတွင်းဝန် ကိုဇော်ထွန်းဦး (နအဖအတွင်းရေးမှူး(၂) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးတင်ဦးရဲ့သား) နဲ့ ဘာဘာညာညာ အသံဗလံတွေထွက်ခဲ့တဲ့အတွက် ကိုဇော်ထွန်းဦးနဲ့ သူ့ဇနီး မသီတာ (ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးကိုလေး၏ သမီး) တို့အကြားမှာ အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာတွေ အကြီးအကျယ်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒီပြဿနာတွေကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ ကိုဇော်ထွန်းဦး ကို မလေးရှားသံရုံးကို ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းခဲ့ရပြီး ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေ ကို တော့ ရန်ကုန်ကို ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့ရပါတယ်။ ဘာမဆိုင်ညာမဆိုင် ကြားက ငထွားခါးနာ ဖြစ်ရသူကတော့ သံအမတ်ကြီး ဦးမြသန်း ဖြစ်ပါတယ်။ သမီးတော်ကို ကောင်းကောင်း ထိမ်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်မှုမရှိဘူးဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ ဦးမြသန်းကို ဆွစ္စလန် သံရုံးမှာမထားဖို့ မယ်တော်ကြီးကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားခဲ့တာကြောင့် မြန်မာပြည်ကို ချက်ချင်း ပြန်လည်ခေါ်ယူခံခဲ့ရပြီး သူ့နေရာ ကို ဂျာမဏီနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးညွန့်မောင်ရှိန်နဲ့ အစားထိုးခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒေါ်ခင်ပြုံးရွှေဟာ မြန်မာ ပြည်ရောက်တာတောင် နိုင်ငံခြားကို မကြာခဏထွက်ပြီး ကိုဇော်ထွန်းဦးနဲ့ ဆက်လက်တွေ့ဆုံ ဆက်သွယ်နေသေးတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ အမှိုက်ကစ ပြဿဒ်မီးလောင် ဆိုသလို လူငယ်တွေရဲ့အမှုက မိဘတွေအထိ ရောက်လာပြီး လူကြီးချင်းပါ “ညိ” ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂ဝဝ၁ ဖေဖေါ်ဝါရီလမှာ ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျ သေဆုံးသွားရတဲ့ နအဖအတွင်းရေးမှူး (၂) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးတင်ဦးနဲ့ ၂၀၀၄ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ(၅)ရက်နေ့မှာ ပြောင်းရွှေ့ဖယ်ရှား ဖြုတ်ထုတ်ခံလိုက်ရတဲ့ ရန်ကုန် မြို့တော်ဝန် ဦးကိုလေး (အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးကြီး) (အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးကြီး) တို့ရဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေနောက်ကွယ်မှာ တခြား မမြင်နိုင်တဲ့အကြောင်းအရာ တွေ အများအပြားရှိနေနိုင်သေးတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်က လက်ထပ်ခဲ့တဲ့ ဒေါ်သန္တာရွှေ ကတော့ တရုတ်နိုင်ငံ ပီကင်းမြန်မာသံရုံးက အတွင်းဝန်တဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အတွင်းဝန်တာဝန်တွေကို မထမ်းဆောင်ဘဲနဲ့ ရှန်ဟဲက တက္ကသိုလ်တခုမှာ ပါရဂူဘွဲ့ယူဖို့ နိုင်ငံတော်စားရိတ်နဲ့ ကျောင်း တက်နေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရှန်ဟဲမှာကျောင်းတက်နေစဉ် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ပြုစုပေးဖို့အတွက်လည်း ပီကင်းမြန်မာသံရုံးက သံရုံးဝန်ထမ်း အမျိုးသမီးတဦးကိုပါ (On duty) အနေနဲ့ ထည့်ပေးခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါ်သန္တာရွှေရဲ့ ရင့်ရင့်သီးသီး ဆက် ဆံ ခိုင်းစေမှုဒဏ်တွေကို မခံနိုင်တဲ့အတွက် ၄၊ ၅ ရက်အတွင်းမှာ သံရုံးကိုပြန်လာခွင့်ပြုဖို့ တင်ပြတောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ သံ အမတ်ကြီးက နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ဝင်းကို ဆက်လက်တင်ပြခဲ့ရာမှာ ဦးခင်မောင်ဝင်းက ပြန်ခေါ် ဖို့ ခွင့်ပြုခဲ့တဲ့အတွက် အဲဒီဝန်ထမ်းအမျိုးသမီးကို ပီကင်းသံရုံးကို ပြန်ခေါ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါ် သန္တာရွှေက မယ်တော်ကြီးဒေါ်ကြိုင်ကြိုင် တိုင်ကြားတာကြောင့် ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်ရဲ့အမိန့်နဲ့ သံရုံးအရာရှိ အမျိုးသမီးတဦးနဲ့ သံရုံးဝန်ထမ်း အမျိုးသားတဦးကို ဒေါ်သန္တာရွှေ လက်တိုလက်တောင်းခိုင်းစေဖို့ ရှန်ဟဲကို ချက်ချင်းစေလွှတ်ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်ရဲ့ မျက်မာန်တော်ရှမှုကို ခံလိုက်ရတဲ့ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ဝင်း ဟာလည်း ၂ဝဝ၄ ခုနှစ် စက်တင်္ဘာ (၁၈)ရက်နေ့မှာ ဖြုတ်ထုတ်ရှင်းတဲ့အထဲ ပါသွားခဲ့ရပါတယ်။ ဒေါ်အေးအေးသစ်ရွှေနဲ့ ဒေါ်ကြည်ကြည်ရွှေတို့ ညီအမ(၂)ဦးကတော့ စင်္ကာပူမြန်မာသံရုံးက အတွင်းဝန်တွေ ဖြစ်ပါ တယ်။ နိုင်ငံတော်လစာနဲ့ ခံစားခွင့်တွေကိုယူပြီး စင်္ကာပူမှာရှိတဲ့ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကိုဦးစီးရင်း စာသင်နေကြသူ တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ စင်္ကာပူမှာ အကောင်းဆုံးနေအိမ်၊ အကောင်းဆုံးကားတွေနဲ့ စည်းစိမ်ရှိရှိ နေထိုင်ကြတဲ့အပြင် အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်း နိုင်ငံတော်ပိုင် MAI လေကြောင်းလိုင်းက လေယာဉ်တွေနဲ့ ပြည်တော်ပြန်လေ့ရှိပါတယ်။ တခါတရံ သူတို့ ညီအမတွေ ဈေးဝယ်နေတာကို စောင့်ပေးနေရတဲ့အတွက် လေယာဉ်ထွက်ခွာချိန်တွေ နောက်ကျလေ့ရှိကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဒီညီအမ (၂)ဦးဟာ သူဌေးလေး ဦးတေဇနဲ့ စီးပွားရေးအရ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ နီးကပ်စွာဆက်ဆံရတဲ့အတွက် ဝေဘန်ပြောဆိုသံ တွေ အမျိုးမျိုးပေါ်ထွက်ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ သာလွန်မင်းတြားကြီးဝင်စားတာလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်နေတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေကတော့ မြန်မာ့သမိုင်း မှာ သူ့မင်းဆက်ကိုတည်ထောင်နိုင်ဖို့ စိတ်ကူးယဉ်နေသူဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ကိုယ်သူ စတုတ္တမြောက် မြန်မာနိုင်ငံတော်ရဲ့ အရှင် သွင်အဖြစ် သမိုင်းမော်ကွန်းတင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရအောင် စီစဉ်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေဟာ သူ့ရှေ့က ထင် ပေါ်ကျော်ကြား ဩဇာကြီးမားတဲ့ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့သမိုင်းကို မှေးမိန် ပျောက်ကွယ်သွားအောင် စနစ်တကျ အကွက်ချ လုပ်ဆောင်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ဆရာရင်းဖြစ်ခဲ့တဲ့ စစ်အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ရဲ့ ဩဇာအာဏာ အရှိန်အဝါအားလုံးကို တပ်မတော်အတွင်းမှာ မြူတမှုံတောင်မကျန်ရအောင် ဖယ်ရှားရှင်းလင်းပစ်ခဲ့သလို၊ တပ်မတော်ရဲ့ဖခင် ကြီးဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့အရှိန်အဝါကိုလည်း တပ်မတော်ထဲမှာသာမက ပြည်သူလူထုအတွင်းမှာပါ လုံးဝ ပျောက် ကွယ်သွားအောင် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေဟာ ၁၉၉၂ ခုနှစ် (၄၅)ကြိမ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ကစပြီး အစိုးရအဆက်ဆက်က (၄၄)နှစ် ကြာ ကျင်းပပြုလုပ်လာခဲ့တဲ့ အာဇာနည်နေ့အခန်းအနား အစဉ်အလာတွေကို စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ ဒီနှစ် ဇူလိုင် (၁၉)ရက်နေ့ (၆၁)နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့အခန်းအနားဟာ အဆိုးဝါးဆုံးဖြစ်တာကို တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီနှစ်မှာ အာဇာ နည်နေ့အခန်းအနားကို နိုင်ငံတော်အဆင့်အနေနဲ့တောင် မကျင်းပတော့ပဲ ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်လောက်က ဦးဆောင်ကျင်းပတဲ့ အဆင့်အထိ မှေးမိန်လျှော့ချပစ်ခဲ့တာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဗိုလ်သန်းရွှေသာ မသေမချင်း ဆက်ပြီးအာဏာရနေဦးမယ်ဆိုရင် နောက်ပိုင်းမှာ အာဇာနည်နေ့ဆိုတာကိုတောင် မြန်မာ့သမိုင်းက လုံးဝ ဖျောက်ဖျက်ပစ်နိုင်ပါတယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်

အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်နဲ့ တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် နှစ်ရက်စာ မြန်မာသတင်းချုပ်ကို တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ မနေ့က အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်သတင်းချုပ် ထုတ်ဝေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့တဲ့အတွက် ဒီနေ့မှာ နှစ်ရက်စာသတင်းတွေကို ပေါင်းပြီး တင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်ရက်အတွင်းမှာ ကျောက်တော်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအသစ် ဖြစ်ပွားခဲ့သလို၊ အမေရိကန်အစိုးရနဲ့ စစ်အုပ်စုတို့ တိုကျိုမှာ လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပခဲ့တဲ့သတင်း၊ ရသေ့တောင်က ရိုဟင်ဂျာတွေကို ထွက်ခွာခိုင်းတဲ့ သတ်မှတ်ရက် ကုန်ဆုံးသွားတဲ့သတင်း၊ စစ်တွေစစ်မျက်နှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာတဲ့သတင်းနဲ့ ကေအဲန်ယူက ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကို ပယ်ချလိုက်တဲ့သတင်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

၁။ ကျောက်တော် ပိချောင်းမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု — အရပ်သားတွေ သေဆုံး

ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ် ပိချောင်းဒေသကို စစ်တပ်က အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် ညနေပိုင်းမှာ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ နယ်စပ်သတင်းအေဂျင်စီက ဖော်ပြပါတယ်။

တိုက်ခိုက်မှုဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေရှိတဲ့ ဧရိယာနဲ့ ပြည်သူတွေ သွားလာနေတဲ့ လမ်းမကြီးပေါ်ကို ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသမီးတွေအပါအဝင် အရပ်သားအများအပြား သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီဒေသဟာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ထိန်းချုပ်နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ စစ်တပ်ဟာ အေအေထိန်းချုပ်တဲ့ မြို့နယ်တွေမှာ နေ့စဉ်နီးပါး လေကြောင်းကင်းထောက်မှုနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်နေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ဆက်လက် စုဆောင်းနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဆက်စပ်သတင်းအနေနဲ့ စက်တင်ဘာလတစ်လတည်းမှာပဲ စစ်တပ်ဟာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု တစ်ရာ့ခုနစ်ဆယ့်ငါးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ဗုံးအလုံးခြောက်ရာ့ငါးဆယ် ကြဲချခဲ့တဲ့အနက် အရပ်သား တစ်ရာ့လေးဆယ့်ငါးဦး သေဆုံး၊ နှစ်ရာ့တစ်ဆယ့်လေးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သံလွင်တိုင်မ်စ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

၂။ ရေစကြိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု — သေဆုံးအရေအတွက် အတည်မပြုနိုင်သေး

မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့နယ်၊ သစ်ကြီးတောရွာက စတာလင့်ခ် အင်တာနက်ဆိုင်ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတင်းဌာနတွေအကြား ကွဲလွဲနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ခေတ်သစ် သတင်းကတော့ ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် လူတစ်ဆယ့်ငါးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပေမဲ့၊ အေးယားဝတီတိုင်မ်စ်နဲ့ မြန်မာနောင်း သတင်းတွေရဲ့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက် သတင်းတွေမှာတော့ ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် လူတစ်ဆယ့်နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြပြီး၊ အမ်စီဒီအမ် သတင်းကတော့ အနည်းဆုံး လူဆယ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို အတည်ပြုနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အေးယားဝတီတိုင်မ်စ်ရဲ့ သတင်းမှာတော့ သေဆုံးသူ၊ ဒဏ်ရာရသူတွေကို ကူညီကယ်ဆယ်နေသူတွေကိုပါ လေယာဉ်က ထပ်မံ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရက် ညနေ သုံးနာရီလောက်မှာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ရဟတ်ယာဉ်တွေနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးမှာ စစ်တပ်ရဲ့ ဒရုန်းတွေဟာ ရွာအပေါ်မှာ ဆက်လက် ပျံဝဲနေပြီး၊ ရွာသားတွေ ထွက်ပြေးနေရသလို ဖုန်းလိုင်းတွေလည်း ပြတ်တောက်နေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မကွေးတိုင်း ကျေးရွာတစ်ရွာ (ဖိုင်ဓာတ်ပုံ — Ninjastrikers / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

၃။ စစ်တွေစစ်မျက်နှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာ — အေအေ စခန်းတွေ သိမ်းယူ

ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ဟာ စစ်တွေမြို့ ဒေသဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (အာရ်အိုစီ) အနီးက စစ်တပ်ရဲ့ အရေးပါတဲ့ စခန်းနှစ်ခုကို သိမ်းယူခဲ့တယ်လို့ ဗမာသတင်းဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။ စခန်းတစ်ခုကို အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့က သိမ်းယူခဲ့ပြီး နောက်တစ်ခုကို အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့က သိမ်းယူခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်တွေမြို့ခံအချို့နဲ့ စစ်တပ်အရာရှိအချို့ဟာ မြို့ကနေ ထွက်ခွာနေကြတယ်လို့ အမ်စီဒီအမ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

စစ်တပ်ဘက်က ပြောင်းလဲသွားတဲ့ ကပ္ပတိန် ဇင်ယော်ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦးနဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦးတို့ဟာ ပစ်မှတ်မခံရအောင် အဆက်မပြတ် နေရာပြောင်းနေကြပြီး၊ အထူးစစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ (ဘီအက်စ်အို) အကြီးအကဲလည်း မြို့ထဲမှာ ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကံကော်ကျွန်းဟာ အဆုံးအဖြတ်ပေးမယ့် နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ အေအေက အဲဒီကျွန်းကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ရင် စစ်တွေတိုက်ပွဲဟာ ပြီးဆုံးသွားပြီလို့ ယူဆရမယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ စစ်တပ်ဟာ လူအင်အား ပြတ်လပ်နေတာကြောင့် အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရက်နေ့မှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး) ဝင်တွေ၊ အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ၊ စွမ်းအားရှင်အဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (အေအယ်လ်ပီ) ဝင်တွေကို ဒိုင်နာ ကားနှစ်စီးနဲ့ စစ်တွေစစ်မျက်နှာကို ပို့ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး ဂလိုဘယ် အာရကန် နက်ဝါ့ခ်က ဖော်ပြပါတယ်။ လက်ရှိမှာ စစ်မျက်နှာ ခုနစ်ခုထက်မနည်းမှာ ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေပြီး၊ စစ်တပ်ဟာ ပေါက်တောမြို့နယ် ငပျီကျွန်းကို အောက်တိုဘာ ကိုးရက်နေ့က ရေကြောင်းကနေ တက်ရောက် တိုက်ခိုက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ အေအေက ပြန်လည် တွန်းလှန်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်တွေမြို့ (ဖိုင်ဓာတ်ပုံ — DANIEL JULIE / Wikimedia Commons, CC BY 2.0)

၄။ ရသေ့တောင် အနောက်ပြင်ရွာ — သတ်မှတ်ရက် ကုန်ဆုံးပြီ၊ အတည်ပြုချက် မရှိသေး

ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ အနောက်ပြင်ရွာက ရိုဟင်ဂျာ ခြောက်ရာကျော်ကို ရွာကနေ ထွက်ခွာဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက် ရက်စွဲ ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။ ရွာသားတွေကို ကိုးကားပြီး ရိုဟင်ဂျာ ခိုဘော် သတင်းက ဖော်ပြခဲ့တဲ့ အဆိုအရ အေအေ တပ်မှူးတစ်ဦးက အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်တစ်ရက်နေ့မှာ အဲဒီအမိန့်ကို ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ဘင်္ဂါလီလို့ ခေါ်ဆိုကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို သွားဖို့ ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် ညနေပိုင်းအထိ စစ်ဆေးချက်အရ မိသားစုတွေ တကယ် ထွက်ခွာခဲ့သလား၊ ရွာမှာ ဆက်လက် နေထိုင်နေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဖမ်းဆီးခံရမှု ရှိခဲ့သလားဆိုတာကို အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သတင်းတစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ပေါ်လာခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေဟာ ရွာသားတွေရဲ့ ပြောကြားချက်တွေကို အခြေခံပြီး ရိုဟင်ဂျာ ခိုဘော်၊ အာရကန် ဂျာနယ်၊ ဘေး အော့ဖ် ဘင်္ဂါယ် ပို့စ် စတဲ့ သတင်းဌာနတွေမှာ ဖော်ပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးသလို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ဘက်ကလည်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုမှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိသေးပါဘူး။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ရိုဟင်ဂျာ ရက်စက်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှု (အေအေအာရ်အေ) အဖွဲ့က စက်တင်ဘာ နှစ်ဆယ့်သုံးရက်ကနေ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ရက်အထိ ရိုဟင်ဂျာ ရွာသား ငါးဆယ့်တစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကိုလည်း သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

၅။ အမေရိကန်–စစ်အုပ်စု တိုကျို လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲ၊ ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ထောက်ခံဖို့ တောင်းဆို

အမေရိကန် အစိုးရအရာရှိတွေဟာ မြန်မာစစ်အုပ်စုနဲ့ ဒုတိယအကြိမ် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲကို တိုကျိုမှာ ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းက သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြပါတယ်။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီး မိုက်ကယ် လင်ဒါးဟာ စစ်အုပ်စုကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်တွေကို ဒေါ်လာဘီလီယံနဲ့ချီ လိမ်လည်ခဲ့တဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစင်တာတွေ ပိတ်သိမ်းရေးနဲ့ မြန်မာ့ရှားပါးမြေသတ္တုတွေ ရရှိရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်မှာ အမေရိကန်ဟာ စစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးရဲ့ သမီးအပေါ် ချမှတ်ထားတဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒါဟာ ဆွေးနွေးမှုချဉ်းကပ်ပုံ အသစ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုကတော့ ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

လိုဝီ အင်စတီကျုရဲ့ ဟန်တာ မာ့စတန်ကတော့ ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီအရေးထက် စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားသက်သက်ကို ကြည့်တဲ့ ချဉ်းကပ်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။ ရှားပါးမြေသတ္တု သိုက်အများစုဟာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေတွေမှာ ရှိနေပြီး၊ အဓိက ဝယ်ယူသူ တရုတ်နိုင်ငံဘက်ကလည်း ကန့်ကွက်နိုင်တယ်လို့ သတင်းက ဆိုပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံက ဒီဆွေးနွေးပွဲကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ဂျပန်ရဲ့ သံတမန်ကိုယ်စားလှယ်ဟာ ဒီလအစောပိုင်းမှာ စစ်အုပ်စုရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီချဉ်းကပ်မှုဟာ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ ဖိအားပေးမှုနဲ့ သိသိသာသာ ကွဲပြားသွားတာဖြစ်တယ်လို့ အီးအဲန်အမ် သတင်းက သုံးသပ်ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ခြောက်ဦးက ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်လက် ထောက်ခံဖို့နဲ့၊ စစ်အုပ်စုက သူ့နေရာကို အစားထိုးဖို့ ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှကို ဆန့်ကျင်ဖို့ အမေရိကန် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးကို အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့စွဲ စာနဲ့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခု စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကုလသမဂ္ဂ အထောက်အထား စိစစ်ရေးကော်မတီက မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့တာကြောင့် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ သူ့တာဝန်ကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်နေနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိအစီအစဉ်ကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ရင် အမေရိကန်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနဲ့ တရားဝင်မှုကိုလည်း ထိခိုက်စေမယ်လို့ လွှတ်တော်အမတ်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်၊ နယူးယောက် (ဖိုင်ဓာတ်ပုံ — LPulecio-WMF / Wikimedia Commons, CC BY 4.0)

၆။ စစ်မြေပြင်သတင်းများ — ပေါင်းတည်၊ ကော့သိုးလေး၊ ကချင်၊ မကွေး

ပေါင်းတည် — ကိုယ့်တပ်ကိုယ်မှား ဗုံးကြဲမိတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို သတင်းရင်းမြစ် တွေ့ရှိ။ ပဲခူးတိုင်း ပေါင်းတည်မြို့နယ်မှာ အောက်တိုဘာ ငါးရက်နဲ့ ခြောက်ရက် နှစ်ရက်ဆက် မြေမြှုပ်မိုင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရာရှိ တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်တပ် တစ်ဆယ့်နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ပြည်ခရိုင် တပ်ရင်း တစ်က ပြောပါတယ်။ မောင်းသတင်းရဲ့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ငါးရက် သတင်းမှာလည်း စစ်တပ်ရဲ့ လေယာဉ်က သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် တပ်တွေကို မှားယွင်း ဗုံးကြဲမိလို့ ကိုးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ကော့သိုးလေး — ပုလောအနီး စခန်းသိမ်း၊ ဝင်းရည်မှာ သုံးရက်တိုက်ပွဲ။ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအဲန်အယ်လ်အေ) ဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့မှာ ပုလော (မြိတ်–ထားဝယ်) အနီးက စစ်တပ်စခန်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး စစ်တပ် ဆယ်ဦး သေဆုံးကာ လက်နက်တွေ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ကရင်သတင်းတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ မုဒုံမြို့နယ်ကနေ စစ်တပ် အင်အား နှစ်ရာခန့်ပါ စစ်ကြောင်းဟာ ဝင်းရည်မြို့နယ် (ဒူးပလာယာ) ကို ဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲအပြီးမှာ စစ်တပ် သုံးဆယ်ခန့် သေဆုံးပြီး ဆုတ်ခွာသွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မကွေး — မင်းတုန်း၊ ငဖဲ၊ မြိုင်။ မကွေးတိုင်း မင်းတုန်းနဲ့ ငဖဲမြို့နယ်တွေမှာ အောက်တိုဘာ ရှစ်ရက်နဲ့ ကိုးရက်နေ့တွေက စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပေမဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) နဲ့ ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အထိနာပြီး ဆုတ်ခွာခဲ့ရတယ်လို့ ပြည်သူ့စပရင်း သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ မြိုင်မြို့နယ်မှာလည်း အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်နေ့က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်တပ်တပ်မှူးတစ်ဦးအပါအဝင် စစ်သားအချို့ သေဆုံးပြီး၊ စစ်တပ်ထောက်ခံသူ ပျူစောထီးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို အရှင်ဖမ်းမိခဲ့တယ်လို့ မန္တလေး ဖရီးပရက်စ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

ကချင် — ဗန်းမော်ပြန်သိမ်း၊ ခေါင်လန်ဖူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး သေဆုံး။ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ) နဲ့ မဟာမိတ်တွေဟာ ဗန်းမော်မြို့မှာ စစ်တပ်တက်လာခဲ့တဲ့ ရပ်ကွက်အားလုံးကို ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆဲဗင်းတီးဖိုး မီဒီယာက ဖော်ပြပါတယ်။ စစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်ကနေ မောင်းထုတ်ခံရစဉ် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတစ်ခုကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်မှာတော့ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲဖို့ တာဝန်ပေးခံရတဲ့ စစ်တပ် ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်တစ်ရက်နေ့မှာ ကေအိုင်အေရဲ့ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

မွန်–ကရင် နယ်စပ်နဲ့ မုံရွာ။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) တပ်မဟာ ခြောက်ရဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်တွေဟာ မွန်–ကရင် နယ်စပ်မှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကို အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်ကနေ နှစ်ရက်ဆက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မုံရွာမှာလည်း တော်လှန်ရေးတပ်တွေဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ငါးရက် မနက် ခြောက်နာရီလောက်မှာ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ဝင်းထဲနဲ့ တိုင်းရဲဌာနချုပ်ထဲမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်တပ်ကို ပြည်တွင်းဖြစ် ဒုံးကျည် ဆယ်စင်းနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း သုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။

၇။ ကေအဲန်ယူ — စစ်ရာဇဝတ်ကောင်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးစရာ အကြောင်းမရှိ

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) အစိုးရရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စောတောနီးက စစ်ရာဇဝတ်ကောင်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးစရာ အကြောင်းမရှိဘူးလို့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်နေ့မှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ခေတ်သစ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ကေအဲန်ယူ၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးနဲ့ မတူကွဲပြားတဲ့ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦးတို့ကို ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြန်လာဖို့နဲ့၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကို တရားဥပဒေ မူဘောင်ထဲ ဝင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့မှုကို တုံ့ပြန်တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ တရုတ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အာရှရေးရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီကျွင်းဟာ တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (အန်စီအေ) လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တာ တစ်ဆယ့်တစ်နှစ် ပြည့်တဲ့ အခမ်းအနားမှာ ဗီဒီယို မိန့်ခွန်းပြောခဲ့ပြီး၊ မြန်မာအစိုးရနဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး ကတိကဝတ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့နဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတွေအတွက် ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရှာဖွေဖို့ မျှော်လင့်တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်အုပ်စုအစိုးရဟာလည်း အာဆီယံရေးရာ ကော်မတီရဲ့ ပထမဆုံး ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်သုံးရက်နေ့မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ အာဆီယံရဲ့ အချက်ငါးချက် သဘောတူညီချက်နဲ့ မြန်မာရဲ့ အာဆီယံအတွင်း အခန်းကဏ္ဍနဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ပြန်လည်ရရှိရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (အာစီအက်စ်အက်စ်) ကိုယ်စားလှယ် ဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းငေင်းကတော့ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခု စစ်အာဏာသိမ်းမှုဟာ အန်စီအေကို အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် ယုံကြည်မှုကို အများကြီး လျော့ကျစေခဲ့တယ်လို့ ဝန်ခံပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

၈။ မန္တလေးခုခံရေးအရာရှိ သေဒဏ်ချမှတ်ခံရ၊ ပလောဘုရားကျောင်းပျက်စီး

မန္တလေးတိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) ရဲ့ ဦးဆောင်အရာရှိ ကိုဝဏ္ဏအောင်ကို အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်ထဲက စစ်တပ်ထိန်းချုပ် တရားရုံးက အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့မှာ သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး အမ်စီဒီအမ် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ ကိုဝဏ္ဏအောင်ဟာ တံတားဦးမြို့နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (အန်အယ်လ်ဒီ) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ဇနီးကို ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း ကျိုင်းတုံမြို့နယ်မှာ စစ်အုပ်စုက အရင်က ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူ့ကို အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (အန်ဒီအေအေ)၊ မိုင်းလားအဖွဲ့က စစ်အုပ်စုကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲထားပေမဲ့၊ မိုင်းလားအဖွဲ့ကတော့ အဲဒီဖမ်းဆီးလွှဲပြောင်းမှုကို မသိဘူးလို့ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကရင်ပြည်နယ် ကဆာဒိုး (ပလော) မြို့နယ်၊ ဘုရင့်တောင်ရွာက ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်း ခန်းမတစ်ခုဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့မှာ စစ်တပ်ရဲ့ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုကြောင့် လုံးဝ ပျက်စီးသွားတယ်လို့ ကေအဲန်ယူ မြိတ်–ထားဝယ် ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတွေဟာ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုတွေနဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်ကြောင့် နေအိမ်တွေကနေ ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

၉။ စီးပွားရေး — ကျပ်ငွေကျဆင်း၊ ဗဟိုဘဏ် ချေးငွေနဲ့ ပြည်ပအလုပ်သမားတွေ တားဆီးခံရ

မြန်မာကျပ်ငွေဟာ မကြာသေးမီ ရက်တွေအတွင်း သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ နှစ်နှစ်နီးပါး တည်ငြိမ်နေခဲ့တဲ့ တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် လေးထောင်သုံးရာမှ လေးထောင်လေးရာအထိ နှုန်းကနေ အပြင်ဈေးကွက်မှာ တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် လေးထောင်ခြောက်ရာမှ လေးထောင်ခုနစ်ရာအထိ ရောက်ရှိသွားတယ်လို့ မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဗဟိုဘဏ်ဟာ ဘတ်ဂျက်လိုငွေ ကျပ် ရှစ်ထရီလီယံကျော် ကာမိဖို့ ကျပ် နှစ်ထရီလီယံ တစ်ရာဘီလီယံ ချေးယူဖို့ အတည်ပြုခဲ့တယ်လို့ ဘာမီးစ် သတင်းရေဒီယိုက ဖော်ပြပါတယ်။ ကျပ်ငွေ ငါးသောင်းတန် ငွေစက္ကူသစ် ထုတ်မယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလတွေကိုတော့ အရာရှိတွေက ငြင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ပြီးခဲ့တဲ့ သုံးပတ်အတွင်း အလုပ်သမားဦးစီးဌာနဟာ ဝင်ငွေခွန် နှစ်ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ တရားဝင်လမ်းကြောင်းကနေ ဝင်ငွေရဲ့ နှစ်ဆယ့်ငါးရာခိုင်နှုန်း ပြန်ပို့ဆောင်ရေး စည်းမျဉ်းတွေကို မလိုက်နာခဲ့လို့ ပြည်ပ အလုပ်သမား သုံးရာကျော်ကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ပြန်ထွက်ခွင့် တားဆီးခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ မေလကတည်းက ခွင့်နဲ့ပြန်လာတဲ့ အလုပ်သမားတွေဟာ သံရုံး ဒါမှမဟုတ် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးရဲ့ ထောက်ခံချက်၊ အလုပ်ရှင်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ အခွန်ပေးဆောင်မှု၊ ငွေပြန်ပို့မှုအထောက်အထားတွေ ပြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အလုပ်သမားဝန်ကြီးအသစ် ဦးမောင်မြင့်ဟာ ငွေပြန်ပို့မှုကောက်ခံရေးကို အဓိကတာဝန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

၁၀။ အခြားသတင်းတိုများ

မလေးရှားမှာ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှစ်ခု။ မလေးရှားနိုင်ငံ ကလန်တန်ပြည်နယ်မှာ မြန်မာဒုက္ခသည်အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှစ်ခု ဖွင့်လှစ်ထားတယ်လို့ ဘာနာမာ သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးနဲ့ အခြား တစ်ဆယ့်နှစ်ဦးဟာ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် နေ့လည်မှာ ပြန်လွတ်လာခဲ့ပြီး၊ ထောက်ခံသူ ငါးဆယ်ခန့်က ကြိုဆိုခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က အိုအိုင်စီကို ဖိအားဆက်ပေးဖို့ တိုက်တွန်းချက်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်နယ်ဝန်ကြီး ဟူမာယွန် ကိုဘီရ်က အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်နေ့က ဘဂ္ဂဒတ်မှာ ကျင်းပတဲ့ အိုအိုင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကောင်စီ ငါးဆယ့်နှစ်ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးမှာ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ၊ စေတနာအလျောက်၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ပြန်လာနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် သံတမန်ဖိအားပေးမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းဖို့ အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေကို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ ဘေး အော့ဖ် ဘင်္ဂါယ် ပို့စ်က ဖော်ပြပါတယ်။

မြောက်ဦးမှာ မြေသိမ်းတိုင်းတာ။ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ပေါင်းဒုတ်ရွာအနီးက မြေတွေကို ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် / ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ယူအယ်လ်အေ / အေအေ) က အတင်းအကျပ် သိမ်းယူဖို့ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက် မနက် ကိုးနာရီလောက်ကတည်းက တိုင်းတာနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကို ကိုးကားပြီး နယ်စပ်သတင်း အေဂျင်စီက ဖော်ပြပါတယ်။ မြေတစ်ဧကကို ကျပ် သန်း ရှစ်ဆယ် လျော်ကြေးပေးမယ်လို့ ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားပေမဲ့၊ အဲဒီပမာဏဟာ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် အများကြီး နည်းတာကြောင့် မြေပိုင်ရှင်တွေက လက်မခံဘူးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဘူးသီးတောင်မှာ ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသမီး ဖမ်းဆီးခံရ။ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ စိန်ဒင်ပြင်ရွာမှာ လေးဆယ့်ခုနစ်နှစ်အရွယ် ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) အဖွဲ့ဝင်တွေက သူ့အိမ်ကနေ ခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး ရိုဟင်ဂျာ ခိုဘော် သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ သူ့နေရာနဲ့ အခြေအနေကို မသိရသေးသလို၊ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဆောမြို့နယ်မှာ လမ်းပိတ်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဂန့်ဂေါခရိုင် တပ်ရင်း ၆ က အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရက်နေ့မှာ မကွေးတိုင်း ဆောမြို့နယ်က ပုပ္ပကိုင်း–လေးဖြူ–ဝက်ကူလမ်းမှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် မော်တော်ယာဉ်သွားလာမှုကို တားမြစ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဆိုင်ကယ်တွေကိုတော့ ခွင့်ပြုထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေ စစ်မှုထမ်းကင်းလွတ်ခွင့် ရုပ်သိမ်း။ စစ်အုပ်စုဟာ ဒီအပတ်အတွင်း တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေရဲ့ စစ်မှုထမ်းခြင်းကင်းလွတ်ခွင့်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့တယ်လို့ ဒီဗွီဘီ သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

ပုဂံမှာ လေပူဖောင်းစီးပျံသန်းမှု ပြန်စ။ ပုဂံမှာ လေပူဖောင်းစီးပျံသန်းမှုတွေ အောက်တိုဘာ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့က ပြန်လည်စတင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

• နယ်စပ်သတင်း အေဂျင်စီ — ကျောက်တော် ပိချောင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု: https://bnanews.net/arakha-region/8827/
• Global Arakan Network (ခေတ်သစ် သတင်း ကိုးကား) — ရေစကြို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု: https://www.globalarakannetwork.com/post/15-people-including-children-killed-in-mass-casualties-from-military-airstrike-on-yesagyo-township
• အေးယားဝတီတိုင်မ်စ် / မြန်မာနောင်း (Burma Coup Resistance Notes ကိုးကား) — ရေစကြို သေဆုံးအရေအတွက် ကွဲလွဲမှု: https://burmacoupresistancenotes.substack.com/p/burma-coup-resistance-notes-october-804
• သံလွင်တိုင်မ်စ် (Burma Coup Resistance Notes ကိုးကား) — စက်တင်ဘာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စာရင်း: https://burmacoupresistancenotes.substack.com/p/burma-coup-resistance-notes-october-804
• Burma News International — စစ်တွေ အာရ်အိုစီ အနီး စခန်းသိမ်းယူမှု: https://www.bnionline.net/en/news/aa-seizes-key-outposts-near-sittwe-battle-rakhine-capital-intensifies
• Global Arakan Network (ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များ) — စစ်တွေ စစ်မျက်နှာ ဝန်ထမ်းပို့ဆောင်မှု: https://www.globalarakannetwork.com/post/terrorist-myanmar-military-deploys-departmental-personnel-including-alp-members-in-sittwe-to-front
• Rohingya Khobor — ရသေ့တောင် ထွက်ခွာခိုင်းမှု: https://rohingyakhobor.com/over-600-rohingya-reportedly-ordered-to-leave-rathedaung-village-by-october-17/
• ရိုက်တာ — အမေရိကန်–စစ်အုပ်စု တိုကျို လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲ: https://bworldonline.com/world/2026/10/16/787456/us-holds-more-secret-talks-with-myanmars-military-backed-rulers-in-tokyo-sources-say/
• ENMNEWS — တိုကျိုဆွေးနွေးပွဲ သုံးသပ်ချက်: https://enmnews.com/2026/10/18/trump-courts-myanmar-junta-rare-earth-prize
• m.CDM — အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ်များ စာ: https://moemaka.net/eng/2026/10/october-16-2026-m-cdm-domestic-news/
• မောင်းသတင်း (Burma Coup Resistance Notes ကိုးကား) — ပေါင်းတည် ကိုယ့်တပ်ကိုယ်မှား ဗုံးကြဲမှု: https://burmacoupresistancenotes.substack.com/p/burma-coup-resistance-notes-october-804
• m.CDM — အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက် ပြည်တွင်းသတင်း (စစ်တွေ၊ မုံရွာ၊ ပေါင်းတည်): https://moemaka.net/eng/2026/10/october-18-2026-m-cdm-domestic-news/
• Burma Coup Resistance Notes — အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက် စစ်မြေပြင်စုစည်းချက် (ကော့သိုးလေး၊ မင်းတုန်း/ငဖဲ၊ ဗန်းမော်၊ မြိုင်၊ မွန်–ကရင်): https://burmacoupresistancenotes.substack.com/p/burma-coup-resistance-notes-october-804
• ခေတ်သစ် သတင်း (Burma Coup Resistance Notes ကိုးကား) — ကေအဲန်ယူ စောတောနီး ပြောကြားချက်: https://burmacoupresistancenotes.substack.com/p/burma-coup-resistance-notes-october-804
• MoeMaKa — ကျပ်ငွေ ကျဆင်း: https://moemaka.net/eng/2026/10/myanmar-kyat-depreciates-amid-growing-instability-raising-concerns-over-rising-consumer-prices/
• ဘာနာမာ (bangsar.net.my ကိုးကား) — မလေးရှား ကလန်တန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု: https://www.bangsar.net.my/police-open-two-probes-into-viral-issue-involving-activist-and-myanmar-refugee-community-in-kelantan/
• Bay of Bengal Post — ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အိုအိုင်စီ တိုက်တွန်းချက်: https://bayofbengalpost.com/regional/bangladesh-urges-oic-to-maintain-pressure-on-myanmar
• Border News Agency — မြောက်ဦး မြေသိမ်းတိုင်းတာ: https://bnanews.net/arakha-region/8821/
• Rohingya Khobor — ဘူးသီးတောင် ဖမ်းဆီးမှု: https://rohingyakhobor.com/rohingya-woman-reportedly-detained-by-aa-over-dispute-involving-her-son-in-buthidaung/

ဓာတ်ပုံအားလုံး ဖိုင်ဓာတ်ပုံများဖြစ်ပြီး သတင်းဖြစ်စဉ်ကို တိုက်ရိုက် ဖော်ပြထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

ဆက်ဖတ်ရန် →

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၃: သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်း — ရွှေမန်းကို ဖယ်ရှားမှု (၂၀၁၅)

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၃: သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်း — ရွှေမန်းကို ဖယ်ရှားမှု (၂၀၁၅)

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၂ "စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၂: ပထမဆုံး သန့်စင်မှု (၂၀၁၁)" ကို ဒီမှာ ဖတ်ပါ။

၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်ညမှ ၁၃ ရက်မနက်သို့ ကူးတဲ့ သန်းခေါင်ယံအချိန်။ နေပြည်တော်။

လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (Union Solidarity and Development Party, USDP) ဌာနချုပ်ကို ဝန်းရံလိုက်တယ်။

ပါတီရုံးကို တပ်ဖွဲ့တွေက ဝန်းရံထားတဲ့ မြင်ကွင်းဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ ထူးဆန်းတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု မဟုတ်ဘူး — ဒါပေမဲ့ ဒီတစ်ခါ ပစ်မှတ်က အတိုက်အခံပါတီ မဟုတ်ဘူး။ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံကိုယ်တိုင် တည်ထောင်ထားတဲ့ အာဏာရပါတီကိုယ်တိုင်ပဲ။

အဲဒီညရဲ့ ရလဒ်က ရှင်းတယ် — ပါတီဥက္ကဋ္ဌ သူရရွှေမန်းကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်တယ် [ရင်းမြစ်စုံ — Brookings Institution, ဩဂုတ် ၂၀၁၅; Stimson Center]။

ဖယ်ရှားခံရသူ — သူရရွှေမန်း

သူရရွှေမန်း

သူရရွှေမန်းဟာ အဲဒီအချိန်မှာ ရာထူးနှစ်ခု တစ်ပြိုင်နက် ကိုင်ထားသူ ဖြစ်တယ် —

ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ဥက္ကဋ္ဌ

ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ

ပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားခံရပေမဲ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တော့ ဆက်ရှိနေခဲ့တယ်။ ဒီခွဲခြားမှုကိုက အဖြစ်အပျက်ရဲ့ သဘောကို ဖော်ပြနေတယ် — ဒါက လွှတ်တော်ကို တိုက်ခိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပါတီကို ပြန်သိမ်းတာပဲ။

အစားထိုးမှုတွေကလည်း တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ခဲ့တယ် —

ဥက္ကဋ္ဌအသစ်အဖြစ် ဌေးဦး ကို ခန့်အပ်ခဲ့တယ်

အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး မောင်မောင်သိန်း ကိုလည်း ဖယ်ရှားခဲ့တယ် [ရင်းမြစ်စုံ — Brookings Institution, ဩဂုတ် ၂၀၁၅; Stimson Center]

ဌေးဦး — ၂၀၁၅ ဩဂုတ်မှာ USDP ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူ

ပါတီထိပ်ပိုင်း နှစ်နေရာကို တစ်ညတည်း လဲပစ်လိုက်တာ — ဒါက သာမန် ပါတီတွင်း ရာထူးအပြောင်းအလဲ မဟုတ်ဘူး။ ဒါက အာဏာသိမ်းမှုတစ်ခု၊ ပါတီအတွင်းက အာဏာသိမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

ဘာကြောင့် ရွှေမန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သလဲ — Brookings ၏ ဖော်ပြချက်

Brookings Institution ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဒီလုပ်ရပ်ရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ လူနှစ်ဦး ရှိတယ် [ရင်းမြစ်စုံ — Brookings; Stimson Center] —

ပထမတစ်ဦးက တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်။ ဒုတိယတစ်ဦးက တပ်ချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (ဟောင်း) သန်းရွှေ။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်

Brookings ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သန်းရွှေရဲ့ မီးစိမ်းပြမှုဖြင့် သမ္မတ သိန်းစိန်ကို ရွှေမန်းအား ဖယ်ရှားရန် တွန်းအားပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်က ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) အပေါ် တပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ပြန်လည်အတည်ပြုရန်ပဲ။

အကြောင်းရင်းဟု ဖော်ပြချက်မှာ ဒီလိုပါ — ရွှေမန်းဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် တပ်မတော်၏ လွှတ်တော်အာဏာကို လျှော့ချမည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်များကို လွှတ်တော်မှာ မဲခွဲခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ ထိုပြင်ဆင်ချက်ဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို တိုက်ရိုက်အကျိုးပြုမယ်လို့ ဖော်ပြချက်က ဆိုတယ် [ရင်းမြစ်စုံ — Brookings; Stimson Center]။

ဒီမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်ကို သတိထားပါ — ရွှေမန်းရဲ့ "အမှား" ဟာ တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်တာ မဟုတ်ဘူး။ သူ လုပ်ခဲ့တာက လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံမှန်လုပ်ငန်းကို လုပ်ခဲ့တာပဲ — ပြင်ဆင်ချက်တစ်ရပ်ကို မဲခွဲခွင့်ပြုခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ တပ်မတော်ရဲ့ ရှုထောင့်က ကြည့်ရင် အဲဒါက လိုင်းကျော်မှုပဲ။ တပ်မတော်ရဲ့ လွှတ်တော်အာဏာကို ထိခိုက်စေမယ့် ဘယ်အဆိုကိုမဆို မဲခွဲခွင့်ပြုတာကိုက သစ္စာဖောက်မှုလို့ ယူဆခံရတယ်။

ဒါက ၂၀၁၁ သန့်စင်မှုနဲ့ အတူတူပဲ — အပိုင်း ၂ မှာ တွေ့ခဲ့သလို၊ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ နည်းလမ်းက မပြောင်းလဲဘူး။ သူ့ကို စိန်ခေါ်သူ၊ သူ့အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်သူ မှန်သမျှကို ဖယ်ရှားပစ်တယ်။ ကွာခြားတာက ဒီတစ်ခါ ပစ်မှတ်က တပ်တွင်းက ဗိုလ်ချုပ်တွေ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌနဲ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်နေတာပဲ။

ငြင်းဆိုမှု — လွတ်လပ်သောအာရှအသံ (RFA) အင်တာဗျူး

ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပဲ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မင်းအောင်လှိုင်က လွတ်လပ်သောအာရှအသံ (Radio Free Asia, RFA) နဲ့ အင်တာဗျူးမှာ သူ သို့မဟုတ် သန်းရွှေဟာ ရွှေမန်း ဖယ်ရှားခံရမှုနဲ့ ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့တယ် [ရင်းမြစ်စုံ]။

ဒီငြင်းဆိုမှုကို ဘယ်လို ဖတ်ရမလဲ။

တစ်ဖက်မှာ Brookings လို သုတေသနအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ဖော်ပြချက် — မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သန်းရွှေရဲ့ မီးစိမ်းပြမှုနဲ့ သိန်းစိန်ကို ဖိအားပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ နောက်တစ်ဖက်မှာ မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင်ရဲ့ ငြင်းဆိုမှု — သူရော သန်းရွှေပါ ဒီကိစ္စနဲ့ မပတ်သက်ဘူးလို့ ဆိုတယ်။

နှစ်ခုစလုံးကို မှတ်တမ်းတင်ရမယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သမိုင်းမှတ်တမ်းမှာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုတည်းကို ပြောတဲ့ အသံနှစ်သံ ရှိတဲ့အခါ၊ အဲဒီကွာခြားမှုကိုယ်တိုင်က သတင်းအချက်အလက် ဖြစ်နေလို့ပဲ။ တပ်ချုပ်တစ်ယောက်က ပါတီဥက္ကဋ္ဌတစ်ယောက်ကို ဖယ်ရှားမှုနဲ့ သူ မပတ်သက်ဘူးလို့ ငြင်းရတဲ့အထိ အဲဒီလုပ်ရပ်ကို လူသိရှင်ကြား ဝန်ခံလို့ မရတဲ့ အကြောင်းရင်း ရှိခဲ့တယ် ဆိုတာကို ဒီငြင်းဆိုမှုက ပြသနေတယ်။

နောက်ဆက်တွဲ — ၂၀၁၆ ဧပြီလ ထုတ်ပယ်မှု

ဇာတ်လမ်းက ၂၀၁၅ ဩဂုတ်လမှာ ပြီးမသွားဘူး။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ရွှေမန်းကို ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) မှ လုံးဝထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး၊ အကြီးတန်းပါတီဝင် ၁၇ ဦးပါ ပါဝင်တယ်လို့ ဖော်ပြချက်တွေက ဆိုတယ် [ရင်းမြစ်စုံ]။

ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားခံရတာက ပထမအဆင့်၊ ပါတီကနေ လုံးဝထုတ်ပယ်ခံရတာက ဒုတိယအဆင့်။ ရှစ်လအတွင်း ရွှေမန်းဟာ ပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ကနေ ပါတီဝင်အဖြစ်ကနေ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့တယ်။ သူနဲ့အတူ အကြီးတန်းပါတီဝင် ၁၇ ဦးပါ ပါသွားတယ် — ဒါက လူတစ်ယောက်တည်း ဖယ်ရှားခံရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ရွှေမန်းရဲ့ ပါတီတွင်း အင်အားစုတစ်ခုလုံး ရှင်းလင်းခံရတာပဲ။

သမ္မတ သိန်းစိန်နှင့် ကွဲလွဲမှု

သမ္မတ သိန်းစိန်

ဒီအပိုင်းရဲ့ နောက်ခံမှာ နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ ကွဲလွဲမှုတစ်ခု ရှိတယ် — သမ္မတ သိန်းစိန်နဲ့ တပ်ချုပ် မင်းအောင်လှိုင်တို့အကြား ကွဲလွဲမှု။

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် မဟာဗျူဟာနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးစင်တာ (Center for Strategic and International Studies, CSIS) က သီးခြားရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ သမ္မတ သိန်းစိန်နှင့် တပ်ချုပ် မင်းအောင်လှိုင်တို့ဟာ "တူညီသော စာမျက်နှာပေါ်တွင် မရှိကြောင်း" ဖော်ပြခဲ့တယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သိန်းစိန်နဲ့ ရွှေမန်းတို့နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် မကျေနပ်မှုကို ထုတ်ဖော်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ် [ရင်းမြစ်စုံ — CSIS; Carnegie Endowment]။

စဉ်းစားကြည့်ပါ — ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ မြန်မာပြည်ရဲ့ အာဏာထိပ်ပိုင်းမှာ လူသုံးဦး ရှိတယ်။ သမ္မတ သိန်းစိန်၊ တပ်ချုပ် မင်းအောင်လှိုင်၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ + လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ သူရရွှေမန်း။ အဲဒီသုံးဦးအထဲက တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ကျန်နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် မကျေနပ်ဘူးလို့ ဖော်ပြချက်တွေက ဆိုတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီမကျေနပ်မှုရဲ့ ပထမဆုံး သားကောင်က ရွှေမန်း ဖြစ်သွားတယ်။

ဒါက ၂၀၁၁ သန့်စင်မှုရဲ့ ပုံစံကို ထပ်ပြီး မြင်နေရတာပဲ — မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူနဲ့ သဘောထားမတိုက်ဆိုင်တဲ့သူတွေကို တစ်ယောက်ချင်း ဖယ်ရှားသွားတယ်။ အပိုင်း ၂ မှာ တပ်တွင်းက ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ၊ ဒီအပိုင်းမှာ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ။ နောက်ထပ် ဘယ်သူတွေ ကျန်သေးလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက အဲဒီအချိန်က နေပြည်တော်မှာ လူတိုင်း မေးနေတဲ့ မေးခွန်းပဲ ဖြစ်ခဲ့မှာ။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

၂၀၁၅ ခုနှစ် "သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်း" ဟာ အချက်သုံးချက်ကို ပြသနေတယ်။

ပထမ — တပ်မတော်ဟာ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီကိုတောင် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားလိုတယ်။ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ဟာ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံ ပါတီဖြစ်ပေမဲ့၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌက လွှတ်တော်ရဲ့ လွတ်လပ်မှုကို အနည်းငယ်ပြသလိုက်တာနဲ့ တပ်မတော်က ဝင်စွက်ဖက်ခဲ့တယ်။

ဒုတိယ — မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာဟာ တပ်တွင်းမှာတင် ရပ်မနေဘူး။ သူ့ရဲ့ သြဇာဟာ ပါတီနိုင်ငံရေးအထိ၊ သမ္မတအထိ ရောက်နေပြီ။ သမ္မတကို ပါတီဥက္ကဋ္ဌကို ဖယ်ရှားဖို့ တွန်းအားပေးနိုင်တယ်ဆိုတာ သမ္မတထက် တပ်ချုပ်က ပိုပြီး အာဏာရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ သက်သေပဲ။

တတိယ — သန်းရွှေရဲ့ အရိပ်ဟာ ဆက်ရှိနေဆဲ။ Brookings ရဲ့ ဖော်ပြချက်သာ မှန်ရင်၊ အနားယူသွားပြီဖြစ်တဲ့ တပ်ချုပ်ဟောင်းဟာ ၂၀၁၅ မှာတောင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌတစ်ယောက်ရဲ့ ကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ RFA ငြင်းဆိုမှုကြောင့် ဒီအချက်ကို သတိနဲ့ ဖတ်ရမယ် — ဖော်ပြချက်အရ ဆိုတဲ့ အဆင့်မှာပဲ ရှိသေးတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (ဟောင်း) သန်းရွှေ

ဒီသုံးချက်စလုံးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကို ဦးတည်နေတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်က မှတ်တိုင်တွေပဲ — ဒါပေမဲ့ အဲဒါက နောက်အပိုင်းတွေရဲ့ ဇာတ်လမ်းပါ။

နောက်အပိုင်းမှာ: ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက် ရွေးကောက်ပွဲ — အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (National League for Democracy, NLD) ရဲ့ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရမှု၊ အာဏာလွှဲပြောင်းမှုနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တပ်ချုပ်သက်တမ်းတိုးမှု — တပ်ချုပ်နေရာကို ဘယ်လို ၅ နှစ်ထပ် ဆက်ထိန်းထားခဲ့သလဲ။

ရင်းမြစ်များ (English references):

Brookings Institution, August 2015

Stimson Center

Radio Free Asia (RFA), August 2015 interview with Min Aung Hlaing

Center for Strategic and International Studies (CSIS), 2015

Carnegie Endowment for International Peace

ဆက်ဖတ်ရန် →

MNDAA နောက်က တရုတ် — ၁၀၂၇ ကို ဘယ်သူ တွန်းခဲ့သလဲ၊ ဘယ်သူ ဘရိတ်အုပ်ခဲ့သလဲ

MNDAA နောက်က တရုတ် — ၁၀၂၇ ကို ဘယ်သူ တွန်းခဲ့သလဲ၊ ဘယ်သူ ဘရိတ်အုပ်ခဲ့သလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

ပထမပိုင်း "၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး — ကိုးကန့်သမိုင်းအစကနေ ရမခကျဆုံးမှုအထိ" ကို ဒီမှာ ဖတ်ပါ။

ပထမပိုင်းမှာ တင်ပြခဲ့တယ် — ရမခကျတာ တရုတ်တပ်တွေ တိုက်ရိုက်ဝင်တိုက်လို့ မဟုတ်ဘူးလို့။ ဒါပေမယ့် မေးခွန်း ကျန်သေးတယ်။ ဒါဆို MNDAA ရဲ့ အနောက်မှာ တရုတ် လုံးဝ မရှိဖူးလား။ ၂၀၁၅ မှာ လောက်ကိုင်တောင် မသိမ်းနိုင်ခဲ့တဲ့ တပ်ဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၃–၂၄ မှာ လားရှိုးထိ ဘယ်လို ရောက်သွားတာလဲ။ ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေဟာ မြန်မာ့တော်လှန်ရေးရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ပါ ဆိုင်တယ်။

၂၀၁၅ နဲ့ ၂၀၂၃ — ဘာကွာသွားသလဲ

၂၀၁၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာ MNDAA ကိုးကန့်ကို ထိုးစစ်ဆင်တယ်၊ ပျက်ကွက်တယ်။ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာမှာ စတင်တဲ့ ၁၀၂၇ ကတော့ လောက်ကိုင်သိမ်း၊ လားရှိုးသိမ်း၊ ရမခသိမ်းအထိ ဖြစ်သွားတယ်။ ရှစ်နှစ်အတွင်း ဘာတွေ ပြောင်းသွားသလဲ။

ပထမ — လက်နက်။ ၂၀၁၅ တုန်းက MNDAA ဟာ တပ်အင်အားရော လက်နက်အရပါ ချို့တဲ့တယ်။ ၂၀၁၅ အပြီး UWSA (ဝ တပ်ဖွဲ့) ရဲ့ လက်နက်ထောက်ပံ့လမ်းကြောင်းကနေ ပြန်လည်တပ်ဆင်ခဲ့တယ်။ MNDAA ကိုယ်တိုင် UWSA က လက်နက်တွေ ရခဲ့တယ်လို့ ဝန်ခံထားတယ် (RFA, 2024)။

ဒုတိယ — ဒရုန်း။ ၂၀၁၅ မှာ ဒရုန်းစစ်ပွဲ မရှိသေးဘူး။ ၂၀၂၃ မှာတော့ သုံးဖွဲ့မဟာမိတ်ဟာ တရုတ်ဈေးကွက်က အရပ်သုံး လယ်ယာဒရုန်းတွေ လအတော်ကြာ အများအပြား ဝယ်စုခဲ့ပြီး၊ ဗုံး အလုံးနှစ်သောင်းကျော် ကြဲချတဲ့ "ဒရုန်းစစ်တပ်" ဖြစ်လာတယ် (LSE, 2026)။

တတိယ — စစ်ကောင်စီ အင်အားချည့်နဲ့မှု။ ၂၀၁၅ မှာ တပ်မတော်ဟာ ကိုးကန့်တစ်ခုတည်းကို အာရုံစိုက်နိုင်တယ်။ ၂၀၂၃ မှာတော့ တစ်နိုင်ငံလုံး PDF တွေ၊ EAO တွေနဲ့ မျက်နှာစာပေါင်းများစွာ ဖွင့်ထားရတယ်။ လားရှိုးကို ကူညီဖို့ တပ်မ မပို့နိုင်ဘူး။

စတုတ္ထ — တရုတ်ရဲ့ သဘောထား။ ဒါဟာ အရေးအကြီးဆုံးအချက်။ ၂၀၁၅ မှာ တရုတ်က MNDAA ကို ထောက်ခံတာ မရှိဘူး။ ၂၀၂၃ မှာတော့ "၁၀/၂၀" လူသတ်မှုအပြီး လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေ ချေမှုန်းဖို့ တရုတ် မီးစိမ်းပြခဲ့တယ်။

တရုတ်ရဲ့ "မီးစိမ်း" — သက်သေများ

တရုတ်က ၁၀၂၇ ကို အမိန့်ပေးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် "သဘောတူညီမှု" (tacit approval) ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေက ခိုင်မာတယ် —

ရိုက်တာ (2023-12-15) ကို အမေရိကန်သံအမတ်ဟောင်း စကော့မာရှယ်က ပြောတယ် — "တရုတ်က သူတို့ကို တိုက်ရိုက်ခိုင်းစေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေကို တိုက်တာကိုတော့ တရုတ် စိတ်မဆိုးဘူး။"

ဂျပန်ကာကွယ်ရေးသုတေသန NIDS — "တရုတ်ရဲ့ သဘောတူညီမှုမပါဘဲ ဒီအရွယ်အစား စစ်ဆင်ရေး မဖြစ်နိုင်ဘူး။"

Brookings (Yun Sun) — "၁၀၂၇ အောင်မြင်မှုရဲ့ အဓိကအချက်တစ်ချက်က တရုတ်ရဲ့ သဘောတူညီမှု။"

လက်နက်တွေ UWSA လမ်းကြောင်းက ရောက်လာတာ — UWSA ဟာ တရုတ်ဩဇာအောက်က အကြီးဆုံး EAO။ တရုတ် မသိဘဲ ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ လက်နက်စီးဆင်းမှု မဖြစ်နိုင်ဘူး။

ဆိုလိုတာက — တရုတ်ဟာ စစ်တိုက်ဖို့ အမိန့်မပေးဘူး၊ ဒါပေမယ့် တိုက်ဖို့ ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ "၁၀/၂၀" မှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အသတ်ခံရတာ၊ လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေ တရုတ်ကို ဒုက္ခပေးနေတာကို ရှင်းချင်တဲ့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ MNDAA ရဲ့ ကိုးကန့်ပြန်သိမ်းလိုတဲ့ ဆန္ဒ တိုက်ဆိုင်သွားတာ ဖြစ်တယ်။

တရုတ်ရဲ့ "ဘရိတ်" — ဖိအားပေးနည်း ခုနစ်မျိုး

ဒါပေမယ့် တရုတ်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ဟာ အကန့်အသတ်နဲ့ ဖြစ်တယ်။ ရမခကျပြီး MNDAA လားရှိုးကို ထိန်းချုပ်ထားတာ တရုတ်အတွက် "လွန်သွားပြီ" ဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်ကစပြီး တရုတ်ဟာ ဖိအားပေးနည်းတွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ထုတ်သုံးတယ် —

၁။ နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ပိတ်တာ။ ၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်မှာ ချင်းရွှေဟော်၊ ပန်ဆိုင်း၊ ကြင်စန်းကျော့၊ နောင်တောင်း ဂိတ်တွေ ပိတ်တယ်။ ဩဂုတ် ၂၄ ရက်မှာ UWSA ထိန်းချုပ်တဲ့ မန်ဟာ ဂိတ်ပါ ပိတ်တယ်။ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်ကစပြီး ဂိတ် ၁၄ ခုထက် မနည်းကို အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ထားလိုက်တယ်။ ဆန်၊ ဆေး၊ လောင်စာ၊ ကျည်အထိ ဖြတ်တောက်ခံရတယ်။

၂။ လျှပ်စစ်၊ အင်တာနက် ဖြတ်တာ။ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ တရုတ်က ပေးနေတဲ့ လျှပ်စစ်နဲ့ အင်တာနက်တွေ ဖြတ်တောက်ခံရတယ်။

၃။ ဒဏ်ရာရတွေကို ဆေးကုသခွင့် ပိတ်တာ။ တရုတ်ဘက်က ဆေးရုံတွေမှာ MNDAA ဒဏ်ရာရစစ်သားတွေ တက်ရောက်ကုသခွင့် ပိတ်ပင်ခံရတယ်။

၄။ သတိပေးစာတွေ။ ရွှေလီမြို့ လုံခြုံရေးကော်မတီက TNLA ကို ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၃၁ ရက်မှာ "ချက်ချင်းတိုက်ပွဲရပ်၊ မရပ်ရင် အကျိုးဆက်ခံရမယ်" လို့ စာပို့တယ်။ ရွှေလီ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကော်မတီကလည်း အလားတူ သတိပေးတယ်။

၅။ ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းထိန်းတာ။ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာနှောင်းပိုင်းမှာ ဖုန်တာရွှင်ကို "ဆေးကုသမှု" အကြောင်းပြပြီး ကူမင်းမှာ ထိန်းသိမ်းထားလိုက်တယ်။

၆။ UWSA ကို ဖိအားပေးတာ။ တရုတ်အထူးကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီကျွင်း (Deng Xijun) က UWSA ကို တိုက်ရိုက်ပြောတယ် — "တရုတ်ဟာ မြန်မာစစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အစိုးရပြိုလဲတာ၊ NUG တက်လာတာကို လက်မခံဘူး။ MNDAA ကို စားနပ်ရိက္ခာ၊ လောင်စာ၊ လက်နက် ထပ်မပေးနဲ့" (ISDP, 2026)။

၇။ စစ်ကောင်စီကို လက်နက်ပေးတာ။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်မှာ တရုတ်က စစ်ကောင်စီကို တိုက်လေယာဉ် ၆ စင်းအပါအဝင် စစ်လက်နက်တွေ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့တယ်။

ဒီဖိအားတွေရဲ့ ရလဒ်က — ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ အပစ်ရပ်၊ ၂၀၂၅ ဧပြီ ၂၁ ရက် လားရှိုးပြန်အပ်မှု။ တိန့်ရှီကျွင်းကိုယ်တိုင် လားရှိုးမှာ စောင့်ကြည့်အဖွဲ့နဲ့ ကြီးကြပ်တယ်။ TNLA ကလည်း ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက် အပစ်ရပ်နဲ့ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ်က ဆုတ်ပေးရတယ်။

မူဆယ်-ရွှေလီ နယ်စပ်ဂိတ် — တရုတ်ရဲ့ ဖိအားပေးနည်းတွေထဲမှာ ဂိတ်ပိတ်တာဟာ အထိရောက်ဆုံး လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တယ် — ဓာတ်ပုံ: Shansoba / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

မင်းအောင်လှိုင်-တရုတ် ဆက်ဆံရေး — ချစ်ခြင်းမဟုတ်၊ အပေးအယူ

ဒီကိစ္စကြောင့် မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တရုတ်ကြား ဆက်ဆံရေး ဘယ်လို ရှိသလဲ။ အဖြေက ရှင်းတယ် — မဟာမိတ်မဟုတ်၊ အပေးအယူသမားတွေ။

တရုတ်ဘက်က ကြည့်ရင် — "မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ စစ်တပ်ဟာ အရေးအကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်း" (၂၀၂၄ ဩဂုတ် တရုတ်ကြေညာချက်)။ တရုတ် လိုချင်တာက နယ်စပ်တည်ငြိမ်မှု၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ BRI စီမံကိန်းတွေ (ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်း၊ ပိုက်လိုင်းတွေ)၊ လိမ်လည်ဂိုဏ်းနှိမ်နင်းရေး။ ဒါတွေကို စစ်တပ်ကပဲ ပေးနိုင်တယ်လို့ တရုတ် ယူဆတယ်။ ဒါပေမယ့် မင်းအောင်လှိုင်ကို တရုတ် မယုံဘူး — လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေကို နှစ်ချီ ကာကွယ်ပေးခဲ့သူ၊ ၁၀/၂၀ မှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ သေမှ ခေါင်းငုံ့ခဲ့ရသူ။

မင်းအောင်လှိုင်ဘက်က ကြည့်ရင် — တရုတ်ကို မုန်းပေမယ့် မှီခိုနေရသူ။ တရုတ်က နယ်စပ်ဂိတ်ပိတ်ရင် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဝင်ငွေ ထိတယ်။ တရုတ်က လက်နက်ပေးရင် စစ်ကောင်စီ အသက်ရှူချောင်တယ်။ ဒါကြောင့် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ တခြားရွေးချယ်စရာတွေ ရှာတယ် — ၂၀၂၅ ကတည်းက ဝါရှင်တန် lobbying ကုမ္ပဏီ DCI Group ငှားတယ်၊ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာမှာ အမေရိကန်နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုတွေ စတင်တယ် (ရိုက်တာ)။ ဒါဟာ ပေကျင်းကို ပြတဲ့ "ငါ့မှာ တခြားလမ်းရှိတယ်" ကတ် ဖြစ်တယ်။

ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ကတော့ — တရုတ်က ကြိုးကိုင်ထားတယ်။ လားရှိုးကို မင်းအောင်လှိုင် တိုက်ယူခဲ့တာ မဟုတ်၊ တရုတ် ပြန်အပ်ခိုင်းလို့ ရတာ။ ဒါဟာ နှစ်ဖက်လုံးကို တရုတ်က ပြသလိုက်တဲ့ သင်ခန်းစာ — "ငါမရှိဘဲ ဘယ်သူမှ အနိုင်မရဘူး။"

NUG/PDF နဲ့ ပြည်သူ — အားကိုးခဲ့ရတဲ့ ၁၀၂၇

၁၀၂၇ ဟာ တော်လှန်ရေးဘက်မှာ မျှော်လင့်ချက်လှိုင်း ထသွားစေခဲ့တယ်။ အချက်အလက်တွေ ကြည့်မယ် —

NUG ကို မတိုင်ပင်ဘဲ စခဲ့တယ်။ IISS ရဲ့ စုံစမ်းချက်အရ ညီနောင်သုံးဖွဲ့ဟာ ထိုးစစ်မစခင် NUG ကို တိုင်ပင်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် NUG က ချက်ချင်း ကြိုဆိုတယ် — ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှာပဲ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ်လို့ ကြေညာတယ်။ "တော်လှန်ရေး ရက် ၁,၀၀၀ ပြည့်ပြီ၊ အမှောင်ထုကို ကျော်လွန်ပြီ၊ အရုဏ်သစ်ရောက်လာပြီ" လို့ NUG က ဆိုတယ်။

တစ်နိုင်ငံလုံး ကူးစက်သွားတယ်။ ၁၀၂၇ ရဲ့ လှုံ့ဆော်မှုနဲ့ — နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ KIA, AA, PDF တွေ ကောလင်းကို သိမ်းတယ် (အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အလယ်ပိုင်းမှာ ပထမဆုံးကျတဲ့ မြို့)။ ကရင်နီမှာ KNDF ရဲ့ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး။ ၂၀၂၄ ဇွန် ၂၇ ရက်မှာ NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက "ရှမ်းမန်း" စစ်ဆင်ရေး ကြေညာပြီး ၁၀၂၇ ဒုတိယအဆင့်နဲ့ ချိတ်ဆက်တယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၆ ရက် အစည်းအဝေးမှာ ဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းက ရမခကျဆုံးမှုကို "တော်လှန်ရေးအတွက် ကြီးမားတဲ့ အောင်ပွဲ" လို့ ချီးကျူးတယ်။

ပြည်သူက ငွေထည့်တယ်။ ISP-Myanmar ရဲ့ မှတ်တမ်းအရ ဗမာအရပ်သားအဖွဲ့တွေက MNDAA ကို ကျပ် သိန်း ၅,၀၀၀ (သန်း ၅၀၀) လှူဒါန်းခဲ့တယ်။ ဗမာ-ကိုးကန့် သမိုင်းအရ ဒါဟာ ထူးခြားတဲ့ ယုံကြည်မှု ပြယုဂ် ဖြစ်တယ်။

ပြီးတော့ စိတ်ပျက်မှုလည်း ရောက်လာတယ်။ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာမှာ MNDAA က ကြေညာတယ် — "နယ်မြေထပ်မချဲ့ဘူး၊ တရုတ်-မြန်မာကို ဆန့်ကျင်တဲ့ နိုင်ငံခြားအင်အားစုတွေနဲ့ မပူးပေါင်းဘူး၊ တရုတ်လမ်းညွှန်မှုအောက် အပစ်ရပ်ဖို့ အသင့်" (NIDS)။ ဒါဟာ NUG နဲ့ ပူးပေါင်းမှု ရပ်ဆိုင်းကြောင်း အချက်ပြမှု ဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၅ ဧပြီ လားရှိုးပြန်အပ်မှုအပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကြားမှာ "ရောထွေးတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ" ရှိခဲ့တယ် (Moe Maka)။

သင်ခန်းစာ

၁၀၂၇ က သင်ပေးသွားတဲ့ သင်ခန်းစာ သုံးခု ရှိတယ်။

ပထမ — တရုတ်မရှိဘဲ MNDAA လားရှိုးထိ မရောက်နိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် "တရုတ်က တိုက်ခိုင်းလို့" မဟုတ်ဘူး။ တရုတ်က ခွင့်ပြုခဲ့လို့၊ လက်နက်လမ်းကြောင်း ဖွင့်ပေးထားလို့၊ ပြီးတော့ ကိုယ်တိုင် ဘရိတ်အုပ်နိုင်တဲ့ ကြိုးကို ကိုင်ထားလို့။

ဒုတိယ — မင်းအောင်လှိုင်ဟာ တရုတ်ရဲ့ အကျဉ်းသား ဖြစ်နေပြီ။ လားရှိုးကို တိုက်ယူတာ မဟုတ်၊ အပ်ခံရတာ။ သူ့အာဏာ တည်ဖို့ ပေကျင်းမျက်နှာ ကြည့်နေရသူ။

တတိယ — တော်လှန်ရေးရဲ့ အောင်ပွဲကို ပေကျင်းရဲ့ စိတ်အခြေအနေပေါ် ပုံအပ်လို့ မရဘူး။ ၁၀၂၇ ဟာ ပြည်သူကို မျှော်လင့်ချက် ပေးခဲ့တယ် — ဒါပေမယ့် အဲဒီမျှော်လင့်ချက်ရဲ့ သော့ဟာ နောက်ဆုံး တရုတ်လက်ထဲမှာ ရှိနေခဲ့တယ်။ MNDAA က "NUG နဲ့ မပူးပေါင်းဘူး" လို့ ကြေညာတဲ့အချိန်မှာ၊ လားရှိုးကို ပြန်အပ်တဲ့အချိန်မှာ ဒါကို ရှင်းရှင်းမြင်ရတယ်။ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတဲ့ တော်လှန်ရေးသာ ရေရှည်မှာ ယုံကြည်ရမယ့် လမ်း ဖြစ်တယ်။

မှီငြမ်းများ

Reuters, "Rebel fire and China's ire: Inside Myanmar's anti-junta offensive" (2023-12-15): https://www.reuters.com/world/asia-pacific/rebel-fire-chinas-ire-inside-myanmars-anti-junta-offensive-2023-12-15/

Reuters, "How an anxious China is backing Myanmar's faltering junta in civil war" (2024-10-25): https://www.reuters.com/world/asia-pacific/how-an-anxious-china-is-backing-myanmars-faltering-junta-civil-war-2024-10-25/

IISS Myanmar Conflict Map, "Operation 1027 reshapes Myanmar's post-coup war" (2023-11): https://myanmar.iiss.org/analysis/2023-11

IISS Myanmar Conflict Map, "China pressures Myanmar opposition groups to halt latest offensive" (2024-07): https://myanmar.iiss.org/analysis/2024-07

ISDP, "Gauging the Influence of China's PLA over the Ruling Junta in Myanmar" (2026-09): https://www.isdp.eu/wp-content/uploads/2026/09/Brief-Cogan-Sep-8-2026-new.pdf

ISP-Myanmar, "Sanctions with Chinese Characteristics" (2024-12): https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/12/30MinWithTheISP_Event5_Sanctions-with-Chinese-Characteristics_ENG.pdf

ISP-Myanmar, "Bilateral Ceasefires" (2026-06): https://ispmyanmar.com/community/wp-content/uploads/2026/06/Bilateral-Ceasefires_June-2026.pdf

US-ASEAN Business Council, "Lashio Handover: The China Factor and the Impact on Broader Resistance": https://www.usasean.org/article/lashio-handover-china-factor-and-impact-broader-resistance

SAC-M, "China has adopted a policy of open interference in Myanmar" (2025-05): https://specialadvisorycouncil.org/2025/05/china-interference-policy-myanmar/

NIDS (Japan), "China and the Myanmar Civil War": https://www.nids.mod.go.jp/english/publication/commentary/pdf/commentary353e.pdf

Brookings, "Operation 1027: Changing the tides of the Myanmar civil war?": https://www.brookings.edu/articles/operation-1027-changing-the-tides-of-the-myanmar-civil-war/

LSE, "How Myanmar's War Became the World's Second Biggest Drone War" (2026-01): https://www.lse.ac.uk/asset-library/2026-01-myanmararnold-web.pdf

BNI Online, "NUG Urges Simultaneous Building of Federal Democratic Union Alongside Operation 1027": https://www.bnionline.net/en/news/nug-urges-simultaneous-building-federal-democratic-union-alongside-operation-1027

Myanmar Peace Monitor, "Operation 1027 Second Phase And China's Restless Moves": https://mmpeacemonitor.org/330336/operation-1027-second-phase-and-chinas-restless-moves/

ဆက်ဖတ်ရန် →

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး — ကိုးကန့်သမိုင်းအစကနေ ရမခကျဆုံးမှုအထိ

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး — ကိုးကန့်သမိုင်းအစကနေ ရမခကျဆုံးမှုအထိ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် မနက်မှာ စတင်ခဲ့တဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးဟာ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်သမိုင်းမှာ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက စစ်စခန်းတွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ကျသွားတယ်။ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှာ လောက်ကိုင်ကျတယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်မှာ လားရှိုးက အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) ကျတယ် — မြန်မာ့တပ်မတော်သမိုင်းမှာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု ရန်သူ့လက်ထဲ ပထမဆုံးကျဆုံးမှု ဖြစ်တယ်။ ပြီးတော့ ၂၀၂၅ ဧပြီမှာ လားရှိုးကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ရသွားတယ် — တိုက်ယူတာ မဟုတ်ဘူး၊ တရုတ်ဖိအားနဲ့ ပြန်အပ်ခံရတာ။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ကိုးကန့်သမိုင်း အစကနေ ယနေ့အထိ ခြုံငုံတင်ပြမယ်။ ပြီးရင် လူတွေ အမေးများတဲ့ မေးခွန်းလေးခု — ရမခကျတာ တရုတ်ဝင်တိုက်လို့လား၊ MNDAA က တရုတ်အပိုင်လား၊ မင်းအောင်လှိုင် ပြန်တိုက်ယူနိုင်လား၊ ကိုးကန့်က တရုတ်နယ်မြေဖြစ်သွားပြီလား — ကို သက်သေအထောက်အထားနဲ့ ဖြေမယ်။

ကိုးကန့်ဆိုတာ ဘယ်သူတွေလဲ

ကိုးကန့်လူမျိုးတွေဟာ တရုတ်ဟန် (Han Chinese) အနွယ်ဝင်တွေ ဖြစ်တယ်။ ၁၇ ရာစုမှာ မင်မင်းဆက်ကို သစ္စာခံခဲ့သူတွေ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တောင်ကြောတွေဆီ ထွက်ပြေးခိုလှုံလာရာက အခြေချခဲ့ကြတယ်လို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေက ဆိုတယ်။ ၁၈ ရာစုကစပြီး ယန် (Yang) မိသားစုက မြို့စားအဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့တယ်။ ဗြိတိသျှခေတ်၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ ကိုးကန့်ဒေသဟာ ကိုယ်ပိုင်အထောက်အထားနဲ့ ရပ်တည်ခဲ့တယ်။

၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CPB) က ကိုးကန့်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်။ ဖုန်ကြားရှင် (တရုတ်: 彭家声, Peng Jiasheng) ဟာ CPB ရဲ့ ကိုးကန့်တပ်ရင်းမှူး တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့တယ်။

၁၉၈၉ — ဖုန်ကြားရှင် ခွဲထွက်ပြီး MNDAA တည်ထောင်မှု

၁၉၈၉ မတ်မှာ CPB ပြိုကွဲတယ်။ ဗမာလူမျိုး ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို လူမျိုးစု တပ်ရင်းတွေက ပုန်ကန်ကြတယ်။ ဖုန်ကြားရှင်ဟာ ပထမဆုံး ခွဲထွက်သူ ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၉ မတ် ၁၁/၁၂ ရက်မှာ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ကို တည်ထောင်တယ်။ အဲဒီနောက် စစ်အစိုးရ (နဝတ) နဲ့ အပစ်ရပ်စာချုပ် ချုပ်တယ်။ ကိုးကန့်ဟာ "ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁)" အဖြစ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နဲ့ ရပ်တည်ခွင့်ရခဲ့တယ်။ ဖုန်ကြားရှင်ဟာ "ကိုးကန့်ဘုရင်" လို့ အမည်ကျော်ကြားခဲ့တယ်။

၂၀၀၉ — ကိုးကန့်အရေး

၂၀၀၉ ဩဂုတ်မှာ တပ်မတော်က ကိုးကန့်ကို ဝင်တိုက်တယ်။ ဖုန်ကြားရှင် ပြုတ်ကျပြီး ထွက်ပြေးရတယ်။ သူ့နေရာမှာ တပ်မတော်နဲ့ ပေါင်းသွားတဲ့ "မိသားစုလေးစု" — ပယ် (Bai), ဝေ (Wei), လျို (Liu), မင် (Ming) — တက်လာတယ်။ ပယ်ဆောက်ချိန် (Bai Suocheng) ဟာ ကိုးကန့်ဒေသ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာတယ်။ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် လူသောင်းချီ တရုတ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးရတယ် — နန်းဆန်လို နယ်စပ်မြို့တွေမှာ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေ ပေါ်ခဲ့တယ်။

၂၀၀၉ ကိုးကန့်အရေးအပြီး တရုတ်ဘက် နန်းဆန်မြို့မှာ ခိုလှုံနေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်များ — ဓာတ်ပုံ: David and Jessie Cowhig / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

၂၀၁၅ — ထိုးစစ်ပျက်ကွက်မှု

၂၀၁၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာ MNDAA က ကိုးကန့်ကို ပြန်သိမ်းဖို့ ထိုးစစ်ဆင်တယ်။ လအတော်ကြာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပြီး MNDAA အရေးနိမ့်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် MNDAA မပျက်ဘူး — UWSA (ဝ တပ်ဖွဲ့) ရဲ့ အကူအညီနဲ့ လက်နက်တွေ ပြန်စုတယ်၊ တပ်ပြန်ဖွဲ့တယ်။ ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်မှာ ဖုန်ကြားရှင် မိုင်းလားမှာ ကွယ်လွန်တယ် (အသက် ၉၀)။ သားဖြစ်သူ ဖုန်တာရွှင် (Peng Daxun) ဦးဆောင်မှုကို ဆက်ခံတယ်။

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက် တစ်ခု ဖြတ်ပြောမယ်။ တချို့က "ရမခထဲမှာ သိမ်းထားတဲ့ ဖုန်ကြားရှင်ကို တရုတ်ကို လွှဲပေးလိုက်ရတယ်" လို့ ပြောကြတယ်။ ဒါဟာ မမှန်ဘူး။ ဖုန်ကြားရှင်ဟာ ၂၀၂၂ မှာတင် ကွယ်လွန်ခဲ့တာ — ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး မစခင်ကတည်းက မရှိတော့ဘူး။ တရုတ်ကို တကယ်လွှဲပေးခံရတာက ပယ်ဆောက်ချိန်နဲ့ ကိုးကန့်သူဌေး ၉ ဦး — ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက် ညမှာ စစ်ကောင်စီရဲတပ်ဖွဲ့က နေပြည်တော်မှာ တရုတ်ရဲတွေကို လွှဲပေးခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။

လိမ်လည်ဂိုဏ်းခေတ်နဲ့ ၁၀/၂၀ လူသတ်မှု

ဖုန်ကြားရှင်ခေတ်က မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ကျော်ကြားခဲ့ရင်၊ မိသားစုလေးစုခေတ်က အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (scam) နဲ့ ကျော်ကြားခဲ့တယ်။ လောက်ကိုင်မှာ ကာစီနိုအဆောက်အအုံတွေဟာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေ ဖြစ်လာတယ်။ လူကုန်ကူးခံရသူတွေ၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသူတွေ မနည်းဘူး။

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်မှာ မင်းမိသားစုရဲ့ အစောင့်တပ်တွေက ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ် — "၁၀/၂၀" အမှုလို့ လူသိများတယ်။ တရုတ်ရဲတွေက အလောင်းတွေ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ တရုတ်က မင်းရွှယ်ချန် (Ming Xuechang), မင်းကွေ့ဖိန် (Ming Guoping), မင်းကျူလန် (Ming Julan), မင်းကျန်းကျန်း (Ming Zhenzhen) တို့ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်တယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်မှာ သုံးဦး (ရွှယ်ချန်ကတော့ ဖမ်းဆီးစဉ်မှာ သေဆုံး) ကို တရုတ်ကို လွှဲပေးခဲ့တယ်။

ဒီ "၁၀/၂၀" အမှုဟာ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးရဲ့ မီးစာဖြစ်ခဲ့တယ် — တရုတ်အစိုးရဟာ ကိုးကန့်က လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်မှု

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် — ညီနောင်သုံးဖွဲ့ (MNDAA, TNLA, AA) က ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို စတင်တယ်။ ကြေညာထားတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေက လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေ ချေမှုန်းရေး၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဖြုတ်ချရေး။ ဒါပေမယ့် MNDAA ရဲ့ တကယ့်ရည်မှန်းချက်က ရှင်းတယ် — ကိုးကန့်ကို ပြန်သိမ်းဖို့။

စစ်ဆင်ရေးရဲ့ အထင်ရှားဆုံး လက္ခဏာက ဒရုန်းစစ်ပွဲ ဖြစ်တယ်။ LSE ရဲ့ လေ့လာမှုအရ ၁၀၂၇ မှာ ဗုံး အလုံးနှစ်သောင်းကျော် ဒရုန်းနဲ့ ကြဲချခဲ့တယ်လို့ ခန့်မှန်းတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာမှာ "နိုင်ငံခြား ဒရုန်းပညာရှင်တွေ ကူညီနေတယ်၊ ဒရုန်းဗုံး ၂၅,၀၀၀ ကျော် ကြဲချခံရတယ်" လို့ ပြောခဲ့တယ်။

ဒီနေရာမှာ အမှန်ကို ခွဲခြားဖို့ လိုတယ်။ တချို့က "တရုတ်က ဒရုန်း ထောင်သောင်းချီ ပံ့ပိုးပေးတယ်" လို့ ပြောကြတယ်။ သက်သေအထောက်အထားတွေက ပြောတာက — သုံးဖွဲ့မဟာမိတ်ဟာ တရုတ်ဈေးကွက်က အရပ်သုံး လယ်ယာဒရုန်းတွေ (ဟက်စ်ကాప்டာခြောက်လုံးပါ ကုန်တင်ဒရုန်း) ကို လအတော်ကြာ အများအပြား ဝယ်ယူစုဆောင်းခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ တရုတ်အစိုးရက စစ်သုံးဒရုန်း ထောင်သောင်းချီ ပေးပို့ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိဘူး။ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက — ၂၀၂၄ နှစ်လယ်ပိုင်းကစပြီး တရုတ်ဒရုန်း ထောင်ချီ ဝယ်ယူတပ်ဆင်ခဲ့တာက စစ်ကောင်စီဘက် ဖြစ်တယ် (အလုံး ၂,၀၀၀–၃,၀၀၀ အစီအစဉ်)။

လောက်ကိုင်ကျဆုံးမှု

စစ်ဆင်ရေး စပြီး နှစ်လခွဲအကြာ၊ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်မှာ လောက်ကိုင်ကျတယ်။ MNDAA ဟာ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှာ "ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁)" ကို ပြန်လည်ထူထောင်ကြောင်း ကြေညာတယ် — ဒါပေမယ့် မြန်မာအစိုးရ (ဘယ်အစိုးရမှ) အသိအမှတ်မပြုဘူး။ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှာ တရုတ်ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနဲ့ ဟိုက်ဂန် (Haigeng) အပစ်ရပ်စာချုပ် ချုပ်တယ်။

လောက်ကိုင်မြို့ ရှုခင်း — ဓာတ်ပုံ: Phyo WP / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

လားရှိုးတိုက်ပွဲနဲ့ ရမခကျဆုံးမှု

၂၀၂၄ ဇွန်မှာ ဟိုက်ဂန်အပစ်ရပ် ပျက်ပြယ်တယ်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်မှာ MNDAA က လားရှိုးကို စတိုက်တယ်။ ဇူလိုင် ၂၅ ရက်မှာ ရမခဌာနချုပ်ဝင်းအတွင်းကို ဝင်ရောက်တယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၃ ရက်မှာ ရမခဌာနချုပ် အလုံးစုံ ကျသွားတယ် — မြန်မာ့တပ်မတော်သမိုင်းမှာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု ပထမဆုံးအကြိမ် ရန်သူ့လက်ထဲ ကျဆုံးမှု။

အဖမ်းခံရတဲ့ အရာရှိကြီးတွေထဲမှာ ရမခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်စိုးတင့် (ဇူလိုင် ၁၈ ရက်မှာ အစားထိုးခံထားရသူ), ဗိုလ်မှူးချုပ်သန့်ထင်စိုး, ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးမင်းထွေး တို့ ပါဝင်တယ်။ စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရသူ ဇော်မင်းထွန်းက ဩဂုတ် ၅ ရက်မှာ အရာရှိကြီးတွေ အဖမ်းခံရကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ရတယ်။

ဒီနေရာမှာလည်း အမှန်ကို ဖြတ်ပြောမယ်။ တချို့က "မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တပည့် စိုးထွဋ်ကို ဟန်ပြအရေးယူလိုက်ရတယ်" လို့ လားရှိုးအရေးနဲ့ ဆက်စပ်ပြောကြတယ်။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဟောင်း) ဟာ ၂၀၂၃ စက်တင်ဘာမှာ ရာထူးက ဖယ်ရှားခံရပြီး ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာမှာ အဂတိမှုနဲ့ ထောင် ၅ နှစ် ချမှတ်ခံရတာ — လားရှိုးမကျခင် တစ်နှစ်နီးပါးက ဖြစ်တယ်။ လားရှိုးအရေးနဲ့ မဆိုင်ဘူး။ လားရှိုးကျပြီးနောက် အရေးယူခံရတာတွေက တခြားသူတွေ — BBC မြန်မာပိုင်းရဲ့ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၈ ရက် သတင်းအရ ထိပ်တန်းအရာရှိ ၅၀ ကျော် ရာထူးက ဖယ်ရှားခံခဲ့ရတယ်။

လားရှိုးမြို့ — ရမခဌာနချုပ် တည်ရှိရာ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်မှာ MNDAA သိမ်းပိုက်) — ဓာတ်ပုံ: Go-Myanmar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

တရုတ်ရဲ့ ဖိအား — လားရှိုးပြန်အပ်ရမှု

ရမခကျပြီးနောက် တရုတ်ရဲ့ သဘောထား ပြောင်းသွားတယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်မှာ တရုတ်က "မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ စစ်တပ်ဟာ အရေးအကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်း" လို့ ကြေညာပြီး၊ တိုက်ပွဲတွေ မရပ်ရင် အကူအညီအားလုံး ဖြတ်တောက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်တယ်။ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာနှောင်းပိုင်းမှာ ဖုန်တာရွှင်ကို "ဆေးကုသမှု" အကြောင်းပြပြီး ကူမင်းမှာ ထိန်းသိမ်းထားလိုက်တယ် — အပြင်လူတွေက အကျယ်ချုပ်လို့ ခေါ်ကြတယ်။

၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီမှာ အပစ်ရပ်စာချုပ် ထပ်ချုပ်တယ်။ ၂၀၂၅ ဧပြီ ၂၁ ရက်မှာ MNDAA က လားရှိုးကို ပြန်အပ်တယ်။ နောက်တစ်နေ့ (ဧပြီ ၂၂) မှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ တရုတ်ကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီကျွင်း (Deng Xijun) အပါအဝင် တရုတ်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ရဲ့ ကြီးကြပ်မှုအောက်မှာ မြို့ထဲ ပြန်ဝင်တယ်။

ဆိုလိုတာက — မင်းအောင်လှိုင်ဟာ လားရှိုးကို တိုက်ယူခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ တရုတ်ဖိအားနဲ့ ပြန်အပ်ခံရတာ ဖြစ်တယ်။ ရမခဌာနချုပ်ကိုလည်း လားရှိုးမှာ ပြန်မတည်တော့ဘူး — ၂၀၂၄ ဩဂုတ်ကတည်းက မိုင်းရယ် (Mongyai) ကို ပြောင်းရွှေ့ထားတယ်။ ကရင်နီဘက်မှာ တည်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး။

တရားမျှတမှု — ဝင်ကျိုးတရားရုံးနဲ့ ကွပ်မျက်မှုများ

၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ဝင်ကျိုး (Wenzhou) အလယ်တန်းတရားရုံးမှာ မင်းမိသားစု ၃၉ ဦးကို ရုံးတင်တယ်။ ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ စီရင်ချက်ချတယ် — မင်းကွေ့ဖိန်၊ မင်းကျန်းကျန်း အပါအဝင် ၁၁ ဦးကို သေဒဏ်၊ ၅ ဦးကို သေဒဏ် (၂ နှစ် ဆိုင်းငံ့), ၁၁ ဦးကို တစ်သက်တစ်ကျွန်း။ အယူခံတွေ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်မှာ ပယ်ချခံရတယ်။ အမြင့်တရားရုံး (SPC) အတည်ပြုပြီးနောက် ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်မှာ ၁၁ ဦးလုံးကို ကွပ်မျက်တယ် — တရုတ်မှာ သေဒဏ်ကို ဆေးထိုးသတ်တဲ့ နည်းနဲ့ စီရင်လေ့ရှိတယ်။ ဒါဟာ လတ်တလောက လူတွေ ပြောနေကြတဲ့ "တရုတ်က ဆေးထိုးသတ်လိုက်တာ" ပဲ ဖြစ်တယ်။

မေးခွန်းလေးခု — အဖြေများ

၁။ ရမခကျသွားတာ တရုတ်ဝင်တိုက်/ပံ့ပိုးခဲ့လို့လား？

တရုတ်တပ်တွေ တိုက်ရိုက်ဝင်တိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိဘူး။ တိုက်ခဲ့တာက MNDAA, TNLA, AA ညီနောင်သုံးဖွဲ့ပဲ။

ဒါပေမယ့် တရုတ်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်ခဲ့တယ် — တခြားနည်းနဲ့။ ပထမ၊ မီးစိမ်းပြခဲ့တယ် — ၁၀/၂၀ လူသတ်မှုအပြီး လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေ ချေမှုန်းဖို့ ၁၀၂၇ ကို တရုတ် ကန့်ကွက်မထားဘူး။ ရိုက်တာသတင်းဌာနရဲ့ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက်အရ အမေရိကန်သံအမတ်ဟောင်း စကော့မာရှယ်က "တရုတ်က သူတို့ကို တိုက်ရိုက်ခိုင်းစေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် လိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေကို တိုက်တာကိုတော့ တရုတ် စိတ်မဆိုးဘူး" လို့ ဆိုတယ်။ ဂျပန်ကာကွယ်ရေးသုတေသန (NIDS) ကလည်း "တရုတ်ရဲ့ သဘောတူညီမှုမပါဘဲ ဒီအရွယ်အစား စစ်ဆင်ရေး မဖြစ်နိုင်ဘူး" လို့ သုံးသပ်တယ်။ လက်နက်တွေကလည်း UWSA လမ်းကြောင်းကနေ ရောက်လာတာ — MNDAA ကိုယ်တိုင် ဝန်ခံထားတယ်။

ဒုတိယ၊ ဘရိတ်အုပ်ခဲ့တယ် — ရမခကျပြီးနောက် တရုတ်က ခြိမ်းခြောက်တယ်၊ ဖုန်တာရွှင်ကို ကူမင်းမှာ ထိန်းတယ်၊ လားရှိုးကို ပြန်အပ်ခိုင်းတယ်။

အတိုချုပ်ပြောရရင် — တရုတ် မဝင်တိုက်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် စစ်ပွဲရဲ့ အစနဲ့ အဆုံး နှစ်ခုလုံးကို တရုတ်က ပုံဖော်ခဲ့တယ်။

၂။ MNDAA က တရုတ်အပိုင်လား？

မဟုတ်ဘူး။ MNDAA ဟာ ဖုန်မိသားစုရဲ့ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ — မြန်မာနိုင်ငံသား ကိုးကန့်လူမျိုးတွေရဲ့ တပ်ဖွဲ့။ ရည်မှန်းချက်က ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ပြန်ရဖို့။

ဒါပေမယ့် တရုတ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးက နက်ရှိုင်းတယ် — လက်နက်၊ ငွေ၊ ဆေးကုသမှု၊ ယွမ်ငွေသုံး စီးပွားရေး။ ဒါကို "အပိုင်" လို့ ခေါ်လို့ မရဘူး။ သက်သေက — တရုတ်က တားနေတဲ့ကြားက MNDAA ဟာ လားရှိုးကို ဆက်တိုက်ခဲ့တယ်။ တရုတ်စကားတောင် အပြည့်အဝ နားမထောင်တဲ့ အခိုက်အတန့်တွေ ရှိခဲ့တယ်။ "ဩဇာအောက်မှာ ရှိတဲ့ ကိုယ်ပိုင်တပ်ဖွဲ့" လို့ ပြောရင် ပိုမှန်မယ်။

၃။ မင်းအောင်လှိုင် ပြန်တိုက်ယူနိုင်/တိုက်ရဲသေးလား？

လားရှိုးကို သူ တိုက်ယူခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး — တရုတ် ပြန်အပ်ခိုင်းလို့ ပြန်ရတာ။ ဒါဟာ အဖြေပဲ။

ကိုးကန့်ကို စစ်အင်အားနဲ့ ပြန်သိမ်းဖို့ကတော့ လက်တွေ့မှာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အကြောင်းသုံးချက် — (၁) တရုတ် ခွင့်မပြုဘူး၊ နယ်စပ်မှာ စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်မှာ တရုတ် အလိုမရှိဘူး။ (၂) တပ်မတော်ဟာ မျက်နှာစာပေါင်းများစွာမှာ အင်အားချည့်နဲ့နေတယ်။ (၃) MNDAA ဟာ လောက်ကိုင်မှာ ခိုင်ခိုင်မာမာ အခြေချနေပြီ၊ UWSA ရဲ့ ကျောထောက်နောက်ခံလည်း ရှိတယ်။ "တိုက်ရဲလား" ဆိုရင် — ပေကျင်းကို ဆန့်ကျင်ပြီး တိုက်ရဲတဲ့ သတ္တိ မင်းအောင်လှိုင်မှာ မရှိဘူး။ သူ့အာဏာ တည်ဖို့ တရုတ်အကူအညီ လိုနေတဲ့သူ ဖြစ်တယ်။

၄။ ကိုးကန့်ဒေသဟာ တရုတ်နယ်မြေပိုင် ဖြစ်သွားပြီလား？

မဖြစ်သေးဘူး။ ကိုးကန့်ဟာ ယနေ့ထိ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပိုင်နက် ဖြစ်တယ်။ MNDAA က ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှာ "ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁)" ပြန်ထူထောင်ကြောင်း ကြေညာပေမယ့် ဘယ်အစိုးရမှ အသိအမှတ်မပြုဘူး။ လက်တွေ့ကတော့ MNDAA ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်နေတယ်၊ တရုတ်ယွမ်ငွေ သုံးတယ်၊ တရုတ်ဖုန်းလိုင်းတွေ မိတယ်၊ တရုတ်စီးပွားရေးနဲ့ တွယ်ဆက်နေတယ်။ ဒါဟာ "နယ်မြေသိမ်း" မဟုတ်ဘူး — "ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု" ဖြစ်တယ်။ တရုတ်အစိုးရကိုယ်တိုင်က မြန်မာ့အချုပ်အခြာကို လေးစားတယ်လို့ တရားဝင် ပြောထားတယ်။ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု ပြောင်းသွားတာမျိုး မရှိဘူး။

လက်ရှိအခြေအနေ (၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ)

MNDAA ဟာ ကိုးကန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ လားရှိုးကတော့ ၂၀၂၅ ဧပြီ ၂၂ ရက်ကတည်းက စစ်ကောင်စီလက်ထဲ ပြန်ရောက်နေတယ်။ ရမခဌာနချုပ်က မိုင်းရယ်မှာ ရှိနေတယ်။ TNLA ဟာ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ်တို့မှာ ရှိနေတယ် (၂၀၂၅ နှောင်းပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီကို ပြန်လွှဲပေးဖို့ သဘောတူညီမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်)။ တရုတ်ဟာ ရှမ်းမြောက်မှာ နောက်ထပ်တိုက်ပွဲကြီးတွေ မဖြစ်ဖို့ နှစ်ဖက်လုံးကို ဖိအားပေးနေတယ်။

၁၀၂၇ ဟာ ပြသွားတာက ဒါပဲ — မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်မှာ အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တာ လက်နက်ချည်း မဟုတ်ဘူး၊ ပေကျင်းရဲ့ သဘောထားပဲ ဖြစ်တယ်။

မှီငြမ်းများ

Reuters, "Rebel fire and China's ire: Inside Myanmar's anti-junta offensive" (2023-12-15): https://www.reuters.com/world/asia-pacific/rebel-fire-chinas-ire-inside-myanmars-anti-junta-offensive-2023-12-15/

Reuters, "Myanmar junta says senior officers held as rebels take over major base" (2024-08-05): https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-says-senior-officers-held-rebels-take-over-major-base-2024-08-05/

The War Dispatch, "Peng Daxun took Lashio in 90 days, then handed it back to Beijing in 90 more": https://thewardispatch.com/feature/myanmar-peng-daxun-lashio

US-ASEAN Business Council, "Lashio Handover: The China Factor and the Impact on Broader Resistance": https://www.usasean.org/article/lashio-handover-china-factor-and-impact-broader-resistance

NIDS (Japan), "China and the Myanmar Civil War": https://www.nids.mod.go.jp/english/publication/commentary/pdf/commentary353e.pdf

LSE, "How Myanmar's War Became the World's Second Biggest Drone War" (2026-01): https://www.lse.ac.uk/asset-library/2026-01-myanmararnold-web.pdf

Vocal Media, "Myanmar Said No Chinese Died. Chinese Police Dug Up Three Bodies" (10/20 case): https://vocal.media/criminal/myanmar-said-no-chinese-died-chinese-police-dug-up-three-bodies

Caixin Global, "China Sentences 11 to Death in Cross-Border Crime Ring Case" (2025-09-29): https://www.caixinglobal.com/2025-09-29/china-sentences-11-to-death-in-cross-border-crime-ring-case-102367542.html

Wikipedia: Operation 1027, Battle of Lashio, Pheung Kya-shin (Peng Jiasheng), Northeastern Regional Military Command

ISP-Myanmar visual timeline: https://visual.ispmyanmar.com/mndaa

ဒုတိယပိုင်း ဆက်ဖတ်ရန်: MNDAA နောက်က တရုတ် — ၁၀၂၇ ကို ဘယ်သူ တွန်းခဲ့သလဲ၊ ဘယ်သူ ဘရိတ်အုပ်ခဲ့သလဲ

ဆက်ဖတ်ရန် →