နောက်ဆုံးရ

ထိုင်းရောက် မြန်မာအလုပ်သမားများ — ၂% အခွန်နှင့် ၂၅% ပြန်လွှဲရေး ညှစ်ယူမှု

ရဲရင့်ငယ် — ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

CI ရဖို့ ၂% + ၂၅% ပေးရတယ်

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ မြန်မာအလုပ်သမားတွေ တရားဝင် အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ CI (Certificate of Identity, နိုင်ငံသားအထောက်အထား လက်မှတ်) ထုတ်ပေးရေးစင်တာ ၅ ခု ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၄ ရက်မှာ ဖွင့်ခဲ့တယ် — စမွတ်ပရာကန်၊ စမွတ်စခွန်၊ စူရတ်ဌာနီ၊ ချင်းမိုင်၊ ချွန်ဘူရီ ရွေ့လျားစင်တာ။ ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်အထိ လုပ်မယ်။

CI ရဖို့ အလုပ်သမားတွေက လစာရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို စစ်ကောင်စီ ထိန်းချုပ်တဲ့ ဘဏ်တွေကနေ မိသားစုထံ ပြန်လွှဲပြီးကြောင်း သက်သေပြရမယ်။ ၂ ရာခိုင်နှုန်း ဝင်ငွေခွန်လည်း ပေးရမယ် — တစ်ဦးကို ဘတ် ၆,၀၀၀ ဝန်းကျင် (Asia Daily)။ ဒါ့အပြင် CI ထုတ်ပေးဖို့ လစာမှတ်တမ်းတွေကို ၃ လကနေ ၆ လအထိ နောက်ကြောင်းပြန် တောင်းယူစစ်ဆေးတယ် (Myanmar Pressphoto Agency, MPA)။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ မိသားစု မရှိတဲ့ အလုပ်သမားတွေဆိုရင် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လွှဲပြီးကြောင်း သက်သေပြနိုင်စရာကို မရှိဘူး — ပြည်သူ့ပါတီ အမတ် စဟတ်စဝပ် ကွမ်ကွန် (Sahassawat Kumkong, ချွန်ဘူရီ) က လွှတ်တော်မှာ ထောက်ပြတယ်။ လစာရဲ့ ၄ ပုံ ၁ ပုံကို လတိုင်း အတင်းပြန်လွှဲခိုင်းရင် ထိုင်းမှာ အလုပ်သမားတွေရဲ့ ဝယ်နိုင်စွမ်းအား ကျဆင်းသွားမယ်လို့လည်း သူက ဆိုတယ်။

ကုန်ကျစရိတ် — ဘတ် ၃၀၀ ကနေ ၅,၀၀၀ ကျော်အထိ

CI ကြေးကိုယ်တိုင်က ကိုဗစ်ကာလတုန်းက ဘတ် ၃၀၀ လောက်ကနေ အခု တရားဝင်ကြေး ဘတ် ၂,၆၇၀ ဖြစ်လာပြီ။ ဒါပေမဲ့ တကယ်ကုန်တာက ဘတ် ၅,၀၀၀ ကျော်တယ်လို့ အလုပ်သမားတွေ ပြောတယ် — စာရွက်စာတမ်းကြေးအပြင် ရက်ချိန်းရဖို့ တရားမဝင် ပေးရတာတွေ (၁,၃၅၀–၁,၅၀၀ ဘတ်) ပါ ပေါင်းရင်။ ၂ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်ကိုလည်း TrueMoney ကနေ လွှဲပြီး 7-Eleven မှာ ထပ်ပေးရတယ်လို့ အလုပ်ရှင်ကိုယ်စားလှယ် နိလူဘွန် ဖုန်ပရိုင် (Nilubon Pongpayom) က လွှတ်တော်မှာ ပြောတယ် (Asia Daily)။

CI လိုအပ်သူ ၇ သိန်းလောက် ရှိပြီး ပတ်စပို့ သက်တမ်းနီးနေသူ ၁ သန်းကျော် ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းတယ်။ ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ ကိုယ်စားလှယ် ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (Myanmar Migrant Workers' Representative Coordinating Committee in Thailand, MMWRCCT) ရဲ့ စစ်တမ်းအရ အလုပ်သမား ၂ သန်းကျော်က CI လုပ်ငန်းစဉ်ကို ငြင်းဆန်နေတယ်။

၂,၁၀၀ ဈေး — ဈေးကွာခြားချက်ကလည်း ညှစ်ယူမှုပဲ

၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လွှဲရတာက ငွေပမာဏတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး — ဈေးနှုန်းကလည်း ညှစ်ယူမှုပဲ။ စစ်ကောင်စီသတ်မှတ်တဲ့ တရားဝင်ငွေလဲနှုန်းက တစ်ဒေါ်လာ ၂,၁၀၀ ကျပ် (မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ရည်ညွှန်းဈေး၊ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်)။ ဈေးကွက်ဈေးကတော့ တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် ၅,၀၀၀ ဝန်းကျင်။

ဆိုလိုတာက အလုပ်သမားတစ်ဦး လစာရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို တရားဝင်ဈေးနဲ့ လွှဲလိုက်ရင် တန်ဖိုးရဲ့ ထက်ဝက်ကျော်က လမ်းမှာတင် စစ်ကောင်စီလက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ဈေးကွာခြားချက်က စစ်ကောင်စီရဲ့ အမြတ်ဖြစ်နေတယ် — ဒါကိုလည်း အလုပ်သမားအရေး လေ့လာသူတွေက ထောက်ပြထားတယ်။

ဘာလို့ ညှစ်တာလဲ — ကျောက်စိမ်း၊ မြေရှား၊ နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ဆုံးရှုံးသွားလို့

၂ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်နဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လွှဲရေး စည်းမျဉ်းကို စစ်ကောင်စီက ၂၀၂၃ မှာ ထုတ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတုန်းကတည်းက "ခမ်းခြောက်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ အရံအတားကို ပြန်ဖြည့်ဖို့" ဆိုတဲ့ ဝေဖန်မှုနဲ့ ထုတ်ခဲ့တာပဲ။

အကြောင်းရင်းက ရှင်းတယ် — ကမ္ဘာ့ဘဏ်အဆိုအရ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီရဲ့ အခွန်ဝင်ငွေက ထက်ဝက်လောက် ကျသွားတယ်။ မြေရှားသတ္တု — ၂၀၂၃ မှာ တရုတ်ဆီ တင်ပို့မှု ဒေါ်လာ ၁.၄ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့တယ်၊ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာမှာ KIA က ချီဖွေနဲ့ ပန်ဝါကို သိမ်းလိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီအတွက် သုညဖြစ်သွားပြီ (ISP-Myanmar)။ ကျောက်စိမ်း အချက်အချာဒေသတွေ ဆုံးရှုံးတယ် — လေလံကိုတောင် တရုတ်နိုင်ငံ ရွှေလီမှာ လုပ်ရတယ်။ နယ်စပ်ဂိတ်အခွန်တွေကလည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဆီ ရောက်ကုန်ပြီ။

ကျန်တာ ဓာတ်ငွေ့ပဲ — တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံဝန်းကျင်၊ ဒါလည်း ထုတ်လုပ်မှု ကျနေတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်ပ အလုပ်သမားတွေဆီ လှည့်ညှစ်တာ — ထိုင်းမှာ အလုပ်သမား သန်းချီရှိတယ်၊ CI စင်တာတွေက ငွေကောက်ဖို့ အကောင်းဆုံး နေရာပဲ။

ထိုင်းဘက်က တုံ့ပြန်မှု — အမတ်တွေပါ ဝင်လာပြီ

ထိုင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီး ဂျူလပန် အမွန်ဝီဝပ် (Julapun Amornvivat) က မြန်မာသံအမတ်နဲ့ ၂ ကြိမ် တွေ့ဆုံပြီးပြီ။ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ CI စင်တာတွေကို မဖျက်သိမ်းဘူး (အထောက်အထား အတုစိုးရိမ်လို့) ဒါပေမဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သတ်မှတ်ချက်ကို ဖယ်ဖို့ မြန်မာဘက်ကို တရားဝင် တောင်းမယ်လို့ ပြောတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်မှာ "လစာရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အတင်းပြန်လွှဲခိုင်းတာက နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားရေးရာ အခြေခံမူတွေနဲ့ မကိုက်ညီဘူး" လို့ ပြောပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကနေတစ်ဆင့် တရားဝင် ကန့်ကွက်စာ ပို့မယ်လို့ ဆိုတယ် (MPA)။

ပြည်သူ့ပါတီ အမတ် စဟတ်စဝပ် ကွမ်ကွန် (ချွန်ဘူရီ) က နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်မှာ လွှတ်တော်ထဲမှာ ဒီကိစ္စကို ထောက်ပြခဲ့တယ်။ ပြည်သူ့ပါတီရဲ့ အရိပ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပီဆန် မနာဝါပတ် (Pisan Manawapat) က ၂ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်က နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ ၂၀၀၂ မှာ ထိုင်းနဲ့ မြန်မာ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ နှစ်ထပ်အခွန်ကောက်ခံမှု သဘောတူညီချက်နဲ့ မကိုက်ညီဘူးလို့ ဆိုပြီး ထိုင်းအစိုးရကို မြန်မာဘက်ကို တရားဝင် အသိပေးဖို့ တောင်းဆိုတယ်။ ပြည်သူ့ပါတီက CI စင်တာတွေကို ထိုင်းဘက်က ကြီးကြပ်ဖို့နဲ့ ထိုင်းစီမံတဲ့ မှတ်ပုံတင်စနစ် ပြောင်းဖို့လည်း တောင်းဆိုတယ်။

ထိုင်း ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအဖွဲ့ (Thailand Migration Reform Consortium, TMR) ကလည်း အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်မှာ CI စင်တာတွေ ခေတ္တရပ်ဆိုင်းပြီး ထိုင်းစီမံတဲ့ ယာယီမှတ်ပုံတင်စနစ် ပြောင်းဖို့ အဆိုပြုထားတယ်။ အလုပ်သမားအရေး အဖွဲ့တွေကလည်း CI လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြန်သုံးသပ်ဖို့ တောင်းဆိုနေတယ်။

ထိုင်းဘက်က ကန့်ကွက်တာက မြန်မာအလုပ်သမားတွေကို ကာကွယ်ပေးနေတာ မဟုတ်ဘူး — ထိုင်းရဲ့ လုပ်သားအင်အားကို စစ်ကောင်စီက ညှစ်ယူနေတာကို တားနေတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်သမားတွေအတွက်တော့ ဒီကန့်ကွက်မှုက အသက်ရှုချောင် တစ်ပေါက် ဖြစ်နေတယ်။

ရင်းမြစ်များ

Asia Daily — Myanmar Migrants in Thailand Face Alleged 2% Tax

Teakdoor — Why millions of Myanmar workers are rejecting Thailand's ID process

Myanmar Pressphoto Agency — မြန်မာအလုပ်သမားများ လုပ်ခ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လွှဲပို့ခိုင်းမှုနှင့် CI ထုတ်ပေးရေးအတွက် လစာမှတ်တမ်းတောင်းခံမှုကို ထိုင်းအစိုးရ ကန့်ကွက်မည်

Central Bank of Myanmar — CBM Reference Rate, 17 November 2026 (2,100 MMK per USD)

ISP-Myanmar — Unearthing the Cost: Rare Earth Mining in Myanmar's War-Torn Regions

The War Dispatch — The Kachin rare-earth corridor: a multibillion-dollar lifeline changes sides

ဆက်ဖတ်ရန် →