နောက်ဆုံးရ

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၁၇: စစ်တိုင်းမှူးများ အလဲအလှယ် — စစ်ရှုံးမှုများ၏ အကျိုးဆက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၁၆: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_14.html

အပိုင်း ၁၇ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၁၆ ရဲ့ အဆုံးမှာ ချန်ခဲ့တယ် — အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တပ်တွင်း သန့်စင်မှုများ မည်သို့ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ စစ်ရှုံးမှုများကြောင့် စစ်တိုင်းမှူးများ မည်မျှ အကြိမ်ကြိမ် အလဲအလှယ် ခံခဲ့ရသည်ကို — ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး (၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ စတင်) နောက်ပိုင်း လောက်ကိုင်၊ လားရှိုး၊ အမ်း ကျဆုံးမှုများနှင့်အတူ — ဆက်လက် တင်ပြပါမည် ဟု။ ဤအပိုင်းက ထိုအကြောင်းအရာကိုပင် တင်ပြသည်။

ISP-Myanmar စစ်တမ်း — တိုင်းမှူး အကြိမ် ၅၀ အလဲအလှယ်

ISP-Myanmar ၏ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ စစ်တမ်း (ST2025/05) အရ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ မှ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ အထိ ငါးနှစ်နီးပါးအတွင်း မင်းအောင်လှိုင်သည် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (Regional Military Command, RMC) ၁၄ ခုတွင် တိုင်းမှူး အကြိမ် ၅၀ ပြောင်းလဲခဲ့သည် — အရာရှိ ၄၆ ဦး (ဗိုလ်ချုပ် ၄၀ ဦး + ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး) ထိခိုက်ခဲ့ပြီး၊ တိုင်းမှူး ၂၃ ဦးမှာ တစ်နှစ်အောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမတိုင်က တိုင်းမှူးတစ်ဦး၏ ပုံမှန် သက်တမ်းမှာ ၂–၃ နှစ် ဖြစ်သည်။

အလဲအလှယ် အများဆုံးမှာ အရှေ့မြောက်တိုင်း ဖြစ်သည် — ထို့နောက် အရှေ့ပိုင်းတိုင်း၊ နေပြည်တော်တိုင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်း (ရခိုင်) တွင် တိုင်းမှူး ၂ ဦးသာ ရှိခဲ့သည် — တစ်ကြိမ်သာ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

ISP-Myanmar ၏ မှတ်ချက်မှာ အရေးကြီးသည် — တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှု နည်းသော တိုင်းများတွင်ပါ တိုင်းမှူးများ ပြောင်းလဲခံခဲ့ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အလဲအလှယ်သည် စစ်ဆင်ရေးလိုအပ်ချက်တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဟု ဆိုလိုသည်။

လောက်ကိုင် (ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄) — ပထမဆုံး အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်မှု

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး (၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ စတင်) နောက်ပိုင်း ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်တွင် လောက်ကိုင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ သုံးဖွဲ့မဟာမိတ်အဖွဲ့ — မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (Myanmar National Democratic Alliance Army, MNDAA)၊ တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (Ta'ang National Liberation Army, TNLA)၊ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (Arakan Army, AA) — ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ တပ်သား ၂,၃၈၉ ဦး (ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး အပါအဝင်) နှင့် မိသားစုဝင်များ လက်နက်ချခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက စစ်ကောင်စီ၏ အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်မှု ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။

ဇန်နဝါရီ နှောင်းပိုင်းတွင် လွတ်လပ်သော သတင်းဌာနများ (The Irrawaddy၊ Khit Thit) က နေပြည်တော် စစ်ခုံရုံး (စစ်တပ်အတွင်း တရားစီရင်သည့် တရားရုံး) က ဗိုလ်မှူးချုပ် ၃ ဦးကို သေဒဏ်၊ ကျန် ၃ ဦးကို တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ Agence France-Presse (AFP) ကလည်း ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ တွင် ထိုအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီကမူ ပြစ်ဒဏ်များ ချမှတ်ခဲ့သည်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ BBC မြန်မာပိုင်းကလည်း သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသူ ၃ ဦးအနက် တစ်ဦး၏ အမည်သာ အခြားသတင်းများနှင့် တိုက်ဆိုင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် — ပြစ်ဒဏ်အတိအကျကို သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။

တပ်မတော်ဥပဒေအရ တာဝန်ကျရာ စခန်းကို စွန့်ခွာအပ်နှံခြင်းသည် သေဒဏ်ထိုက်သော ပြစ်မှု ဖြစ်သည် — လောက်ကိုင်၌ လက်နက်ချခဲ့သော အရာရှိကြီးများအပေါ် ထိုဥပဒေကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ခဲ့ခြင်းကိုယ်တိုင်က တပ်တွင်း၌ မည်သည့်သတင်းစကား ပေးသည်ကို ပြသည်။

လားရှိုး (ဩဂုတ် ၂၀၂၄) — ပထမဆုံး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကျဆုံးမှု

၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် MNDAA က အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လားရှိုးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် — တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တစ်ခုလုံး တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့လက်သို့ ကျရောက်ခြင်း ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။

အရှေ့မြောက်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် စိုးတင့် ဖမ်းဆီးခံရသည် — အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက သူပုန်များ ဖမ်းဆီးရမိသော အဆင့်အမြင့်ဆုံး စစ်ကောင်စီအရာရှိ ဖြစ်သည် (Radio Free Asia)။ သူသည် လားရှိုး မကျမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီးသူ ဖြစ်သည် — သူ၏ နေရာကို ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးလှိုင် ဆက်ခံခဲ့သော်လည်း စိုးလှိုင်ကိုယ်တိုင် မူဆယ်ဘက်တွင် ပိတ်မိနေခဲ့သည်။

တိုင်းစစ်ဦးစီးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သန့်ထင်စိုးနှင့် ကျောက်မဲ အခြေစိုက် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (၁) မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်းထွေးတို့လည်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဩဂုတ် ၃ ညနေ ၆:၃၀ နောက်ပိုင်း အရာရှိကြီးများနှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်သွားသည်ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။

အမ်း (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄) — ဒုတိယမြောက် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကျဆုံးမှု

၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမ်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် — ကျဆုံးသော ဒုတိယမြောက် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဖြစ်သည်။

အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဦးစီးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းနှင့် ဒုတိယတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းတို့ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ စက်တင်ဘာ ၂၆ တွင် စတင်ခဲ့သော အမ်းတိုက်ပွဲသည် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည် — ရက္ခိုင့်တပ်တော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် အများစုကို ထိန်းချုပ်ထားပြီ ဖြစ်သည်။

မင်းအောင်လှိုင်အပေါ် ဖိအား — ထောက်ခံသူများကိုယ်တိုင် လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်မှု

၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှစ၍ စစ်တပ်ထောက်ခံသူ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုယ်တိုင်က ၁၀၂၇ ရှုံးနိမ့်မှုများနောက် မင်းအောင်လှိုင်အား အရည်အချင်းမရှိဟု လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့ကြသည် (Reuters, ဇန်နဝါရီ ၃၁၊ ၂၀၂၄)။

၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ပြင်ဦးလွင်၌ စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲတစ်ခု၌ ရဟန်းတော် ပေါက်ကိုတော် (ဦးအာရိယဝံသ) က မင်းအောင်လှိုင်သည် အရပ်သားတာဝန်သို့ ပြောင်းပြီး တပ်ချုပ်ရာထူးကို ဒုတိယတပ်ချုပ် စိုးဝင်းသို့ လွှဲပြောင်းသင့်သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ထောက်ခံသူ မောင်မောင် က "သုံးနှစ်ဆိုလုံလောက်ပြီ" ဟု YouTube တွင် ပြောခဲ့သည်။

Fulcrum ၏ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၄ ဆန်းစစ်ချက်အရ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်ပြီး နှစ်လအတွင်း စစ်ကောင်စီသည် ဗိုလ်ချုပ် ၈ ဦး (သေ၊ ဖမ်းဆီး၊ လက်နက်ချ)၊ ခြေလျင်တပ်မ ၆ ခု၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၁ ခု ဆုံးရှုံးခဲ့သည် — အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အကြီးအကျယ် စစ်ရှုံးမှု ဖြစ်သည်။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ဤအပိုင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်များကို အတူတကွ ကြည့်ပါက ပုံစံတစ်ခုက ပေါ်လာသည်။

ပထမ — အလဲအလှယ်သည် စစ်ရှုံးမှု၏ အကျိုးဆက်သာမက အာဏာထိန်းသိမ်းရေး နည်းလမ်းလည်း ဖြစ်သည်။ ISP-Myanmar ၏ မှတ်ချက်အရ တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှု နည်းသော တိုင်းများတွင်ပါ တိုင်းမှူးများ ပြောင်းလဲခံခဲ့ရသည် — တိုင်းမှူးတစ်ဦးဦးက ကိုယ်ပိုင်အာဏာအခြေစိုက်စခန်း တည်ဆောက်မသွားစေရန် ကာကွယ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ငါးနှစ်အတွင်း အကြိမ် ၅၀ ပြောင်းလဲမှုသည် စစ်ဆင်ရေးထက် တပ်တွင်း အာဏာစနစ်ကို ပြသည်။

ဒုတိယ — ရှုံးနိမ့်မှုအတွက် အပြစ်ပေးမှုက ပြင်းထန်လာသည်။ လောက်ကိုင်၌ လက်နက်ချခဲ့သော ဗိုလ်မှူးချုပ်များကို သေဒဏ်၊ တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ခဲ့သည် — စစ်ကောင်စီက ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ထိုသတင်းကိုယ်တိုင်က တပ်တွင်း အရာရှိကြီးများအား "ရှုံးနိမ့်လျှင် ဤသို့ ဖြစ်မည်" ဟု သတင်းစကား ပေးခဲ့သည်။

တတိယ — ဖိအားသည် အပြင်ဘက်မှသာမက အတွင်းဘက်မှပါ လာသည်။ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများကိုယ်တိုင်က ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှစ၍ မင်းအောင်လှိုင်အား လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည် — တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ ကျဆုံးခြင်းသည် တပ်ချုပ်ကိုယ်တိုင်၏ အရည်အချင်းကို မေးခွန်းထုတ်ခံရစေခဲ့သည်။ တပ်တွင်း သန့်စင်မှုများ မည်သို့ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ စစ်ရှုံးမှုများကြောင့် တိုင်းမှူးများ မည်မျှ အလဲအလှယ် ခံခဲ့ရသည်ကို သိပြီးနောက် — နောက်အပိုင်းတွင် တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုများနှင့် ထွက်ပြေးမှုများ မည်မျှ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၁၈ — တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုနှင့် ထွက်ပြေးမှုများ။ တိုင်းမှူးများ အလဲအလှယ် မည်သို့ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ တပ်တွင်း သဘောထားကွဲမှုများနှင့် တပ်သားများ ထွက်ပြေးမှုများ မည်မျှ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို — စစ်ရှုံးမှုများနှင့် တိုင်းမှူးများ အလဲအလှယ်၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် — ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ရင်းမြစ်များ

  • ISP-Myanmar (ST2025/05, ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၈)
  • Wikipedia (အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်; အမ်းတိုက်ပွဲ)
  • Radio Free Asia (RFA) (လားရှိုး၊ ဩဂုတ် ၂၀၂၄; အမ်း၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄)
  • Agence France-Presse (AFP) (လောက်ကိုင် စစ်ခုံရုံး၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄)
  • The Irrawaddy; Khit Thit (လောက်ကိုင် စစ်ခုံရုံး၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄)
  • BBC News (လောက်ကိုင် စစ်ခုံရုံး; ထောက်ခံသူများ ဝေဖန်မှု၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄)
  • Reuters (ဇန်နဝါရီ ၃၁၊ ၂၀၂၄)
  • Fulcrum (ဇန်နဝါရီ ၂၄၊ ၂၀၂၄)
  • Burma News International (BNI) (ထောက်ခံသူများ ဝေဖန်မှု၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄)
  • The ASEAN Daily (ဇန်နဝါရီ ၁၃၊ ၂၀၂၄)
မျှဝေရန် — Facebook · X · Telegram ·

မှတ်ချက်များ

Post a Comment