အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ အထူးအစီရင်ခံစာ — ဒီမိုကရက်များ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံး ပြန်ရပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၅ နေရာ ပြောင်းယူ

အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ အထူးအစီရင်ခံစာ — ဒီမိုကရက်များ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံး ပြန်ရပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၅ နေရာ ပြောင်းယူ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်ပါတီက အောက်လွှတ်တော် (House of Representatives) ရော အထက်လွှတ်တော် (Senate) ပါ ပြန်လည်ရရှိပြီး၊ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (Governor) ၅ နေရာကိုလည်း ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီထံမှ ပြောင်းယူလိုက်သည်။ ခေါ်ပြီးသား ရလဒ်များအရ ဒီမိုကရက်များက လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံး၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ဇန်နဝါရီလတွင် စတင်မည့် ကွန်ဂရက်သစ်တွင် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

ဤအထူးအစီရင်ခံစာသည် ယနေ့နံနက်ပိုင်း သတင်းစုစည်းမှုတွင် ပါသော ခေါင်းစဉ်အတိုများထက် ပိုမိုအသေးစိတ်သော ရလဒ်အပြည့်အစုံဖြစ်သည်။ အောက်ပါ အရေအတွက်များသည် အမေရိကန် သတင်းအေဂျင်စီ Associated Press (AP) ၏ ခေါ်ဆိုမှုများနှင့် အခြားကြီးမားသော သတင်းဌာနများ၏ ခေါ်ဆိုမှုများကို အခြေခံပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်၊ တိုရွန်တို နံနက် ၁၀ နာရီ ၄၃ မိနစ် အထိ စစ်ဆေးထားသော အခြေအနေဖြစ်သည်။ ခေါ်ဆိုမှုသည် တရားဝင် အတည်ပြုရလဒ် (certified result) မဟုတ်သေးပါ — ပြည်နယ်များက လာမည့်ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း အတည်ပြုရဦးမည်ဖြစ်သည်။

အောက်လွှတ်တော် — ဒီမိုကရက် ၂၂၈၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၁၃၉၊ မခေါ်ရသေး ၆၈ နေရာ

အောက်လွှတ်တော် အမတ် ၄၃၅ နေရာလုံးအတွက် မဲပေးခဲ့ပြီး၊ အများစုရရန် ၂၁၈ နေရာ လိုသည်။ ခေါ်ပြီးသား ရလဒ်များအရ ဒီမိုကရက် ၂၂၈ နေရာ၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၁၃၉ နေရာ ရရှိပြီး၊ ၆၈ နေရာ မခေါ်ရသေးပါ။ AP က အောက်လွှတ်တော်ကို ဒီမိုကရက်ဘက်က ရသည်ဟု အရှေ့ပိုင်း နံနက် ၁ နာရီ ၂၄ မိနစ်ခန့်တွင် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီက ရီပတ်ဘလစ်ကန်က ၂၁၈ နေရာ၊ ဒီမိုကရက်က ၂၁၄ နေရာ ကိုင်ထားခဲ့သည်။ ခေါ်ပြီးသား ပြောင်းလဲမှုများတွင် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားမှ ၄ နေရာ — ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား ၁ တွင် ဘော့ဘ် ဟာဗီ (Bob Harvie)၊ ၇ တွင် ဘော့ဘ် ဘရွတ်စ် (Bob Brooks)၊ ၈ တွင် ပေ့ချ် ကော့ဂ်နက်တီ (Paige Cognetti)၊ ၁၀ တွင် ဂျနဲလ် စတဲလ်ဆင် (Janelle Stelson) — အိုင်အိုဝါမှ ၃ နေရာ၊ ဝစ္စကွန်းဆင်းမှ ၂ နေရာ အပါအဝင်၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန်လက်ရှိ အမတ်များကို ဒီမိုကရက်များက အနိုင်ယူခဲ့သည်။

အောက်လွှတ်တော်ကို ပြည်နယ်အလိုက် ဆေးခြယ်သော မြေပုံဖြင့် မပြနိုင်ပါ — အောက်လွှတ်တော်ကို မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် ဆုံးဖြတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအစီရင်ခံစာတွင် အရေအတွက်ဇယားဖြင့်သာ ပြထားသည်။

၂၂၂ နှင့် ၂၃၄ ဂဏန်းများအကြောင်း — ရှင်းလင်းချက်

နံနက်အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရသော ဒီမိုကရက် ၂၂၂ နေရာဆိုသည်မှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရေတွက်မှုသာ ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးအရေအတွက် မဟုတ်ပါ။ နောက်ပိုင်း ခေါ်ဆိုမှုများကြောင့် ခေါ်ပြီးသား အရေအတွက်က ၂၂၈ နေရာအထိ တက်လာခဲ့သည်။ ၂၃၄ နေရာဆိုသည်မှာလည်း ခေါ်ပြီးသား အရေအတွက် မဟုတ်ပါ — ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ စစ်တမ်းပျမ်းမျှများမှ တွက်ချက်သော ခန့်မှန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ အာမခံချက် မဟုတ်ပါ။ ၆၈ နေရာ မခေါ်ရသေးသဖြင့် နောက်ဆုံးအရေအတွက်က ၂၂၈ ထက် ပိုများလာဦးမည်ဖြစ်ပြီး၊ စစ်တမ်းများက ပြခဲ့သည်ထက် ဒီမိုကရက်ဘက်က အနိုင်ရသည့် အနားသတ်က ပိုကျဉ်းခဲ့ခြင်း၊ အချို့သော အပြိုင်အဆိုင် မဲဆန္ဒနယ်များ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်တွင် ကျန်ခဲ့ခြင်းနှင့် တက္ကဆပ်၊ ဖလော်ရီဒါတို့တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်က ဆွဲသော မဲဆန္ဒနယ်မြေပုံများကြောင့် မဲမှ ထိုင်ခုံသို့ ပြောင်းလဲမှု လျော့ခဲ့ခြင်းတို့က ခန့်မှန်းချက်နှင့် ခေါ်ပြီးသား အရေအတွက် ကွာခြားရသည့် အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်။

အထက်လွှတ်တော် — ဒီမိုကရက် ၅၄၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၄၄၊ မခေါ်ရသေး ၂ နေရာ

အထက်လွှတ်တော် အမတ် ၁၀၀ တွင် ၃၅ နေရာအတွက် မဲပေးခဲ့သည် — ပုံမှန် ၃၃ နေရာနှင့် ဖလော်ရီဒါ၊ အိုဟိုင်းအိုးတို့တွင် အထူးရွေးကောက်ပွဲ ၂ နေရာ ပါဝင်သည်။ အများစုရရန် ၅၁ နေရာ လိုသည်။ ခေါ်ပြီးသား ရလဒ်များအရ ဒီမိုကရက်ဘက်က ၅၄ နေရာ — ဒီမိုကရက် အမတ် ၅၂ နေရာနှင့် ဒီမိုကရက်ဘက်နှင့် အတူ မဲပေးသော လွတ်လပ်သော အမတ် ၂ နေရာ ပါဝင်သည် — ရီပတ်ဘလစ်ကန်က ၄၄ နေရာ ရရှိပြီး၊ အလာစကာနှင့် မစ္စစ္စပီတို့၏ ၂ နေရာ မခေါ်ရသေးပါ။ AP က အထက်လွှတ်တော်ကို ဒီမိုကရက်ဘက်က ရသည်ဟု အင်္ဂါနေ့ည ၁၁ နာရီ ၃၉ မိနစ်တွင်၊ အိုင်အိုဝါ ရလဒ်အပေါ် အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ဒီမိုကရက်များက ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်မှ ၇ နေရာ ပြောင်းယူခဲ့ပြီး၊ မိမိတို့၏ နေရာတစ်ခုကိုမျှ မဆုံးရှုံးခဲ့ပါ။ ပြောင်းယူခဲ့သော ၇ နေရာမှာ — မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားတွင် ရွိုင်း ကူပါ (Roy Cooper)၊ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားတွင် အန်နီ အင်ဒရူးစ် (Annie Andrews)၊ တက္ကဆပ်တွင် ဂျိမ်းစ် တလာရီကို (James Talarico)၊ အိုဟိုင်းအိုး အထူးရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှာရတ် ဘရောင်း (Sherrod Brown)၊ အိုင်အိုဝါတွင် ဂျို့ရှ် တူရက် (Josh Turek)၊ ကန်ဆက်တွင် အာဒမ် ဟာမီလ်တန် (Adam Hamilton)၊ မိန်းတွင် ထရွိုင်း ဂျက်ဆင် (Troy Jackson) တို့ဖြစ်သည်။

ဒီမိုကရက်ဘက်က ထိန်းထားသော ထင်ရှားသည့် နေရာများတွင် ဂျော်ဂျီယာတွင် ဂျွန် အော့ဆော့ဖ် (Jon Ossoff)၊ မစ်ရှီဂန်တွင် အဗ္ဗဒူလ် အယ်လ်-ဆာယက် (Abdul El-Sayed)၊ မင်နီဆိုတာတွင် ပေဂီ ဖလာနာဂန် (Peggy Flanagan)၊ နယူးဟမ်ရှိုင်းယားတွင် ခရစ် ပါပတ်စ် (Chris Pappas)၊ ဗာဂျီးနီးယားတွင် မာ့ခ် ဝါနာ (Mark Warner) တို့ ပါဝင်သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်က ထိန်းထားသော နေရာများတွင် ဖလော်ရီဒါတွင် အက်ရှ်လေ မူဒီ (Ashley Moody)၊ နီဘရာစကာတွင် ပီတီ ရစ်ကတ်စ် (Pete Ricketts)၊ အနောက်ဗာဂျီးနီးယားတွင် ရှယ်လီ မိုး ကပ်ပီတို (Shelley Moore Capito) တို့ ပါဝင်သည်။

အထက်လွှတ်တော် မြေပုံ — အနီက ရီပတ်ဘလစ်ကန် အနိုင်ရသော ပြည်နယ်၊ အပြာက ဒီမိုကရက် အနိုင်ရသော ပြည်နယ်၊ မီးခိုးရောင်က မခေါ်ရသေးသော ပြည်နယ် သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ တွင် အထက်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ မရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ အချိန်အထိ — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆၊ တိုရွန်တို နံနက် ၁၀ နာရီ ၄၃ မိနစ်။

ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး — ဒီမိုကရက် ၂၈၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၂၀၊ မခေါ်ရသေး ၂ နေရာ

ပြည်နယ် ၃၆ ခုတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်။ ခေါ်ပြီးသား ရလဒ်များအရ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စုစုပေါင်း ၅၀ နေရာတွင် ဒီမိုကရက် ၂၈ နေရာ၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၂၀ နေရာ ရရှိပြီး၊ အလာစကာနှင့် ကန်ဆက်တို့၏ ၂ နေရာ မခေါ်ရသေးပါ။ ဒီမိုကရက်များက ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်မှ ၅ နေရာ ပြောင်းယူခဲ့ပြီး၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်က တစ်နေရာမျှ ပြန်မယူနိုင်ခဲ့ပါ။

ပြောင်းယူခဲ့သော ၅ နေရာမှာ — ဂျော်ဂျီယာတွင် ကီရှာ လန့်စ် ဘော့တမ်စ် (Keisha Lance Bottoms)၊ အိုင်အိုဝါတွင် ရော့ဘ် ဆန်း (Rob Sand)၊ နီဗားဒါးတွင် အာရွန် ဖို့ဒ် (Aaron Ford)၊ အိုဟိုင်းအိုးတွင် အေမီ အက်တန် (Amy Acton)၊ တက္ကဆပ်တွင် ဂျီနာ ဟီနိုဟိုဆာ (Gina Hinojosa) တို့ဖြစ်သည်။ တက္ကဆပ်တွင် လက်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂရက် အက်ဘော့ (Greg Abbott) က ရှုံးနိမ့်ပြီး၊ အနိုင်ရသူထံ ဖုန်းဆက် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ နီဗားဒါးတွင်လည်း လက်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂျိုး လွမ်ဘာဒို (Joe Lombardo) ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

ထင်ရှားသော ပထမဆုံးမှတ်တိုင်များတွင် — ဘော့တမ်စ်သည် အမေရိကန်တွင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသော ပထမဆုံး လူမည်းအမျိုးသမီး ဖြစ်ပြီး၊ ဟီနိုဟိုဆာသည် တက္ကဆပ်၏ ပထမဆုံး လက်တင်အမျိုးသမီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်ကာ၊ ဖို့ဒ်သည် နီဗားဒါး၏ ပထမဆုံး လူမည်း အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်သည်။ အယ်လ်-ဆာယက်သည် အထက်လွှတ်တော်သို့ ရွေးချယ်ခံရသော ပထမဆုံး မွတ်စလင် အမတ် ဖြစ်ပြီး၊ အင်ဒရူးစ်သည် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားမှ အထက်လွှတ်တော်သို့ ရွေးချယ်ခံရသော ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်က ထိန်းထားသော ထင်ရှားသည့် နေရာများတွင် ဖလော်ရီဒါတွင် ဘိုင်ရွန် ဒေါ်နယ်လ်စ် (Byron Donalds)၊ တင်နက်ဆီတွင် မာရှာ ဘလက်ဘန်း (Marsha Blackburn)၊ ဗားမောင့်တွင် ဖီးလ် စကော့ (Phil Scott) တို့ ပါဝင်သည်။

ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး မြေပုံ — အနီက ရီပတ်ဘလစ်ကန် အနိုင်ရသော ပြည်နယ်၊ အပြာက ဒီမိုကရက် အနိုင်ရသော ပြည်နယ်၊ မီးခိုးရောင်က မခေါ်ရသေးသော ပြည်နယ် သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ တွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရွေးကောက်ပွဲ မရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ အချိန်အထိ — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆၊ တိုရွန်တို နံနက် ၁၀ နာရီ ၄၃ မိနစ်။

ခေါင်းဆောင်များ၏ တုံ့ပြန်ချက်

အထက်လွှတ်တော်တွင် ဒီမိုကရက် ခေါင်းဆောင် ချာ့ခ် ရှူးမား (Chuck Schumer) က ရလဒ်ကို “အထက်လွှတ်တော် မြေပုံကို မျိုးဆက်တစ်ခုစာ ပြန်လည်ဖန်တီးလိုက်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်သူများအတွက် “ကယ်ဆယ်ရေး လာနေပြီ” ဟု ပြောခဲ့သည်။ အောက်လွှတ်တော်တွင် ဒီမိုကရက် ခေါင်းဆောင် ဟာကင် ဂျက်ဖရီးစ် (Hakeem Jeffries) က “အမေရိကန်ပြည်သူများက အသွင်ပြောင်းလဲမှုကို တောင်းဆိုနေကြသည်” ဟု ပြောပြီး၊ “အမေရိကအတွက် အောင်ပွဲ” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ ဂျက်ဖရီးစ်သည် အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ (Speaker) အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရမည့် အလားအလာရှိသော ပထမဆုံး လူမည်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းမှာ ဇန်နဝါရီလတွင် လွှတ်တော်အမတ်များ၏ သီးခြားမဲပေးမှုဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရဦးမည်ဖြစ်သည်။

အထက်လွှတ်တော်တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန် ခေါင်းဆောင် ဂျွန် သွန်း (John Thune) က ရီပတ်ဘလစ်ကန်များသည် ဒီမိုကရက်တို့၏ အစီအစဉ်ကို “ငြိမ်ခံနေမည် မဟုတ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) က ဒီမိုကရက်များအား ဂုဏ်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ရလဒ်ကို မိမိအပေါ် တိုက်ရိုက် ထိုးနှက်ချက်အဖြစ် မရှုမြင်ကြောင်း ပြောခဲ့ပြီး၊ မိမိ မဲပြိုင်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကလည်း သမ္မတက ဒီမိုကရက်များ လွှတ်တော်ကို ရပါက ဥပဒေများကို ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချမည်ဟု ပြောခဲ့ဖူးသည်။

မခေါ်ရသေးသော ပြိုင်ပွဲများ

• အထက်လွှတ်တော် — အလာစကာ၊ မစ္စစ္စပီ — မခေါ်ရသေးပါ။ အလာစကာတွင် စာတိုက်မဲများကို နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်အထိ ရေတွက်မည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။
• ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး — အလာစကာ၊ ကန်ဆက် — မခေါ်ရသေးပါ။
• အောက်လွှတ်တော် — ၆၈ နေရာ မခေါ်ရသေးပါ။ ထို့ကြောင့် အောက်လွှတ်တော်၏ နောက်ဆုံး အရေအတွက်ကို ယခုအချိန်တွင် မပြောနိုင်သေးပါ။
• လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ထိန်းချုပ်မှုကိုမူ ခေါ်ပြီးဖြစ်သည် — မခေါ်ရသေးသော နေရာများက ထိန်းချုပ်မှုကို ပြောင်းလဲနိုင်လောက်အောင် မများပါ။

ကွန်ဂရက်သစ်၏ သက်တမ်းသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်တွင် စတင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အထိ လက်ရှိ ကွန်ဂရက်က ဆက်လက် တာဝန်ယူထားဦးမည်ဖြစ်သည်။

ရင်းမြစ်များ

Associated Press — https://apnews.com/projects/elections-2026/?ap_doc=ap%2Fcs1%2F20261103%2Fl

Associated Press — https://apnews.com/projects/elections-2026/?ap_doc=ap%2Frg1%2FWyJhcC92Mi8yMDI2MTEwMy9sLzk5OTk5OS9VUy9uIixbIjE3ODUwNiIsIjE3ODUwNyIsIjE3ODUwOCJdXQ

Duane Morris — https://statecapitallobbyist.com/elections/2026-midterm-elections-where-things-stand/

People — https://people.com/democrats-gain-house-majority-nationwide-wins-north-carolina-pennsylvania-virginia-12174114

CNN — https://www.cnn.com/2026/11/03/politics/midterm-election-night-takeaways?cid=external-feeds_iluminar_meta

ဆက်ဖတ်ရန် →

ICJ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအမှု — နိုဝင်ဘာ ၁၉ မှာ စီရင်ချက်ချမည်

ICJ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအမှု — နိုဝင်ဘာ ၁၉ မှာ စီရင်ချက်ချမည်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ဂမ်ဘီယာ v. မြန်မာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအမှုရဲ့ အပြီးသတ် စီရင်ချက်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ချမှတ်မယ်လို့ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ တရားဝင် ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

စီရင်ချက်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်၊ ဟိတ် ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၀ နာရီမှာ ဖတ်ကြားမှာဖြစ်ပြီး၊ UN Web TV ကနေ တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်မှာပါ။ အမှုရဲ့ တရားဝင်အမည်က လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ရာဇဝတ်မှုကို တားဆီးခြင်းနှင့် အပြစ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် အသုံးချခြင်း (ဂမ်ဘီယာ v. မြန်မာ — နိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု) ဖြစ်ပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာက ဒီအမှုကို ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ စွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်အရ ၂၀၁၇ မှာ မြန်မာအစိုးရတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ထိုးစစ်ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ အနည်းဆုံး ၇၃၀,၀၀၀ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး၊ အဲဒါက လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာဘက်ကတော့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု မဟုတ်ဘဲ၊ တရားဝင် အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်တယ်လို့ ငြင်းပါတယ်။

အမှုရဲ့ အနှစ်သာရ ကြားနာမှုတွေကို ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလမှာ လုပ်ခဲ့ပြီး၊ တရားသူကြီးတွေက အဲဒီလအကုန်မှာ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ICJ ရဲ့ စီရင်ချက်တွေက အပြီးသတ် ဖြစ်ပြီး၊ အယူခံဝင်လို့ မရပါဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ချမှတ်မယ့် စီရင်ချက်က ဘာဖြစ်မယ်ဆိုတာကိုတော့ အခုထိ မသိရသေးပါဘူး — ICJ က ရက်ကိုပဲ ကြေညာထားတာပါ၊ ရလဒ်ကို ကြိုတင် ဆုံးဖြတ်လို့ မရပါဘူး။

ရင်းမြစ်များ — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/world-court-rule-rohingya-genocide-case-19-november-2026-11-03၊ https://thediplomaticinsight.com/icj-deliver-verdict-myanmar-genocide-nov-19/

ဆက်ဖတ်ရန် →

တက္ကဆပ်နဲ့ Swing ရလဒ်များ — မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ

တက္ကဆပ်နဲ့ Swing ရလဒ်များ — မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

NBC News — တက္ကဆပ် Senate ရလဒ်၊ မဲ ၆၄% ရေတွက်ပြီးချိန် (Talarico ၅၉.၄% vs Paxton ၃၉.၁%)

ဒီနေ့မနက် ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ မေးခွန်းတွေနဲ့ အဖြေများကို စုစည်းဖော်ပြထားပါတယ်။ AP ခေါ်ဆိုမှုအရ ဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင် အတည်ပြုရလဒ် မဟုတ်သေးပါဘူး။

အချက် ၁ — Senate ထိန်းချုပ်မှုကို ဒီမိုကရက်က ရသွားပြီ

Senate မှာ ဒီမိုကရက် ၄၉ နေရာ + Independent ၂ ဦး = ၅၁ နေရာ ရောက်ပြီး၊ ဒီမိုကရက်ဘက်က ထိန်းချုပ်မှု ရသွားပါတယ်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၃၉ နေရာ ခေါ်ပြီးပါသေးတယ်။ နောက်ပိုင်း ရေတွက်မှုတွေအရ ဒီမိုကရက် ၅၄ နေရာအထိ ရောက်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ House ထိန်းချုပ်မှုကိုလည်း ဒီမိုကရက်ဘက်အတွက် AP က ခေါ်ပြီးသားပါ — AP ခေါ်ထားတဲ့ House နေရာက ၂၂၂ နေရာ ရှိပြီး၊ ၂၁၈ လိုတဲ့အထက်ကို ကျော်နေပါတယ်။

အချက် ၂ — Swing မှာ D က နိုင်သွားတဲ့နေရာများ

Flip ဖြစ်သွားတဲ့နေရာတွေက တက္ကဆပ်၊ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား၊ အိုင်အိုဝါ၊ ကန်ဆက်၊ အိုဟိုင်းအိုး၊ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား၊ မိန်းတို့ပါ။ မစ်ရှီဂန်မှာ El-Sayed၊ ဗာဂျီးနီးယားမှာ Warner၊ ဂျော်ဂျီယာမှာ Ossoff၊ နယူးဟမ်ရှိုင်ယာမှာ Pappas တို့က ထိန်းထားပါတယ်။

Swing ၁၀ ခုလုံး D က နိုင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ နီဘရာစကာမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် Pete Ricketts က Independent Dan Osborn ကို နိုင်သွားပါတယ်။ Alaska နဲ့ Mississippi က မခေါ်ရသေးပါဘူး။

အချက် ၃ — နီဘရာစကာက အရင်ကလည်း R နိုင်ထားတာလား

ဟုတ်ပါတယ်။ နီဘရာစကာက Senate နေရာ ၂ နေရာလုံး ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေပဲ ကိုင်ထားတာပါ၊ ၂၀၁၂ ကတည်းကပါ။ Pete Ricketts (R) က ၂၀၂၃ မှာ Ben Sasse (R) နှုတ်ထွက်သွားတဲ့နေရာကို ခန့်အပ်ခံရပြီး၊ ၂၀၂၄ အထူးရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အခုက သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး ၆ နှစ်ပြည့် သက်တမ်းအတွက် ပြန်နိုင်တာပါ။ ဒါကြောင့် နီဘရာစကာက R ထိန်းထားတဲ့နေရာပါ၊ D က ပြောင်းယူလိုက်တဲ့ flip မဟုတ်ပါဘူး။

အချက် ၄ — လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ် တက္ကဆပ် ရလဒ်

၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက် တက္ကဆပ် Senate ရွေးကောက်ပွဲမှာ Ted Cruz (R) က ၅၃.၀၅% (၅,၉၉၀,၇၄၁ မဲ) နဲ့ နိုင်ခဲ့ပြီး၊ Colin Allred (D) က ၄၄.၅၆% (၅,၀၃၁,၂၄၉ မဲ) ရခဲ့ပါတယ်။ ကွာခြားချက် ၈.၄၉ မှတ်ပါ။ ၂၀၂၄ မှာ R က တက္ကဆပ်မှာ ၈ မှတ်ကျော်နဲ့ နိုင်ခဲ့ရာကနေ၊ ၂၀၂၆ မှာ D (Talarico) က ပြန်နိုင်သွားတာ အလွန်ကြီးတဲ့ အပြောင်းအလဲပါ။

အချက် ၅ — ထရန့် တက္ကဆပ်ကို မဲဆွယ်ပွဲ လာခဲ့လား

၂၀၂၄ မှာလည်း လာခဲ့ပါတယ်၊ ၂၀၂၆ မှာလည်း လာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၅၊ Austin မှာ Million Air ပုဂ္ဂလိက လေယာဉ်ကွင်းမှာ နယ်စပ်လုံခြုံရေးအကြောင်း ပြောတဲ့ မဲဆွယ်ပွဲ လုပ်ခဲ့ပြီး၊ Ted Cruz ကိုယ်တိုင် ပါခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေ့ပဲ Joe Rogan podcast ရိုက်ဖို့ Austin ကို လာတာပါ။ အဲဒါက Cruz အတွက်သီးသန့် မဲဆွယ်ပွဲမဟုတ်ဘဲ၊ ထရန့်ရဲ့ သမ္မတမဲဆွယ်ပွဲဖြစ်ပြီး Cruz က ပါဝင်ခဲ့တာပါ။

၂၀၂၆ မှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က လာခဲ့ပါတယ် — ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၇၊ Corpus Christi နဲ့ Lubbock (Lubbock Memorial Civic Center) မှာ Paxton အတွက် မဲဆွယ်ပွဲ ၂ ခု လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါက တစ်လအတွင်း တက္ကဆပ်ကို တတိယအကြိမ် လာတာပါ။ အဲဒီနေ့ပဲ Talarico ကလည်း Lubbock မှာ ပြိုင်ပွဲလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ထရန့် ကိုယ်တိုင်လာပြီး မဲဆွယ်ပေးတာတောင်၊ Paxton က ရှုံးသွားတာပါ။

အချက် ၆ — ထရန့် တက္ကဆပ် နိုင်မယ်လို့ တွက်ခဲ့လား

အစကတော့ နိုင်မယ်လို့ တွက်ခဲ့ပါတယ်။ တက္ကဆပ်က ရီပတ်ဘလစ်ကန် အခိုင်အမာနယ်ပါ — ထရန့်ကိုယ်တိုင် ၂၀၂၄ မှာ ၁၄ မှတ်နဲ့ နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ထရန့်က မေလမှာ Cornyn အစား Paxton ကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး၊ Paxton က runoff မှာ ၆၄% vs ၃၆% နဲ့ နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Paxton ကိုယ်တိုင်လည်း စင်ပေါ်မှာ We are going to win this race လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲနီးလာတော့ စိုးရိမ်လာခဲ့ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလထဲမှာ စစ်တမ်းတွေက Talarico ဦးဆောင်နေတာပြပါတယ် — NYT/Siena အောက်တိုဘာ ၃ စစ်တမ်းမှာ Talarico ၅၁% vs Paxton ၄၅% ပါ။ Reuters က ရေးတာက — တစ်ချိန်က လွယ်လွယ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတဲ့ နယ်မြေတွေက အခု တိုက်ပွဲဝင်နေရတဲ့ နေရာတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ ထရန့်က တစ်လအတွင်း တက္ကဆပ်ကို ၃ ကြိမ် လာခဲ့တာပါ — ယုံကြည်မှုအပြည့်နဲ့ လာတာမဟုတ်ဘဲ၊ ရှုံးမှာစိုးလို့ လာကယ်တာပါ။

အချက် ၇ — ဘယ်နေရာက မဲအကွာဆုံးနဲ့ ရှုံးတာလဲ

မဲဆွယ်ည အစောပိုင်း ပုံမှာတော့ တက္ကဆပ်က ၅၉.၄% vs ၃၉.၁% လို့ ပြခဲ့လို့၊ တက္ကဆပ်က အကွာဆုံးလို့ ထင်စရာရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မဲအပြည့်ရေတွက်လာတော့ တက္ကဆပ်က ကွာခြားချက် ကျသွားပါတယ်။ နောက်ဆုံးအနီးစပ်ဆုံး ရလဒ်အရ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား — Cooper (D) ၅၈.၆၇% vs Whatley (R) ၃၉.၀၉% = ကွာ ၁၉.၅၈ မှတ်နဲ့ အကွာဆုံးပါ။ တက္ကဆပ် — Talarico ၅,၃၈၈,၈၄၀ မဲ vs Paxton ၄,၁၈၄,၄၁၇ မဲဆိုတော့ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၅၅.၂% vs ၄၂.၉% လောက်၊ ကွာ ၁၂ မှတ်ကျော်ပဲ ရှိပါတယ်။ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား — Andrews ၅၁.၁% vs Graham ၄၆.၇% = ကွာ ၄.၄ မှတ်၊ ကန်ဆက် — Hamilton ၅၀.၉% vs Marshall ၄၆.၁% = ကွာ ၄.၈ မှတ်၊ အိုဟိုင်းအိုး — Brown ၄၉.၆% vs Husted ၄၅.၆% = ကွာ ၄ မှတ်ပါ။ ဒါကြောင့် R ဘက်က အရှုံးအကြီးဆုံးက မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပါ၊ တက္ကဆပ်မဟုတ်ပါဘူး။

အချက် ၈ — ဘာကြောင့် မဲအများကြီး ကွာရတာလဲ

အဓိကအကြောင်းက စစ်တမ်းနဲ့ တကယ့်မဲ ကွာသွားတာပါ — စစ်တမ်းတွေက အနီးကပ်လို့ ပြခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ့်မဲပေးတဲ့နေ့မှာ D ဘက်ကို မဲတွေ အများကြီး လှည့်သွားပါတယ်။ မဲပေးသူ အရေအတွက် တက်လာတယ် — တက္ကဆပ်မှာ early voting တင် ၅ သန်းနီးပါး ရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၂ ထက် ၇၄% ပိုများပါတယ်။ မဲပေးသူ များလာတဲ့အခါ၊ ပုံမှန်မဲပေးလေ့မရှိတဲ့ လူတွေ ပါလာပြီး၊ အဲဒီအုပ်စုက ဒီတစ်ခါ D ဘက်ကို ပိုမဲပေးခဲ့ပါတယ်။ Cooper က လူသိများတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ပါ — မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၂ ကြိမ် လုပ်ခဲ့ဖူးသူပါ။ Whatley ကတော့ RNC ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း၊ ထရန့်ရဲ့ ရွေးချယ်မှုဆိုပေမဲ့၊ ပြည်နယ်တွင်းမှာ Cooper လောက် လူမသိပါဘူး။ Paxton က ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးရှိပါတယ် — ဥပဒေနဲ့ နိုင်ငံရေး ပြဿနာတွေ ရှိခဲ့ဖူးသူ၊ Cornyn ကို primary မှာ နိုင်ခဲ့ပေမဲ့၊ Cornyn ထောက်ခံသူတချို့ မဲမပေးဘဲ နေခဲ့တယ်လို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ အကြောင်းအရင်းကြီး — စားဝတ်နေရေး စျေးနှုန်းနဲ့ ထရန့်အပေါ် မကျေနပ်မှု — Reuters/Ipsos စစ်တမ်းအရ ထရန့်ရဲ့ ထောက်ခံမှုက ၃၂% အထိ ကျခဲ့ပါတယ်။ စီးပွားရေး၊ စျေးနှုန်း၊ အီရန်စစ်ပွဲ စတာတွေက swing မဲပေးသူတွေကို D ဘက်ကို တွန်းပို့ခဲ့ပါတယ် — ဒါက midterm မှာ အာဏာရပါတီကို အပြစ်ပေးတဲ့ ပုံမှန်ပုံစံပါပဲ။ ဆုံးဖြတ်မထားတဲ့ မဲပေးသူတွေ နောက်ဆုံးမှာ D ဘက်ကို လှည့်သွားတယ် — စစ်တမ်းမှာ မဆုံးဖြတ်ရသေးဆိုသူတွေ များခဲ့ပါတယ် — အဲဒီသူတွေက နောက်ဆုံးရက်တွေမှာ D ဘက်ကို ပြုံမဲပေးခဲ့လို့၊ စစ်တမ်းက ပြတာထက် ကွာခြားချက် ပိုကြီးသွားတာပါ။

သတိပေးချက် — DEM ၆၄ vs REP ၃၁ ပုံ

လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နေတဲ့ DEM ၆၄၊ REP ၃၁ ဆိုတဲ့ မြေပုံက မှားနေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် R ၅၃ – D+မဟာမိတ် ၄၇ ဖြစ်ပြီး၊ ဒီနှစ် ၃၅ နေရာပဲ ရွေးတာမို့၊ D ဘက်က အများဆုံး ပြောင်းယူနိုင်တာတောင် ၅၄–၅၆ လောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ၆၄ ရောက်ဖို့ ၁၇ နေရာ ပြောင်းယူရမှာပါ၊ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ၆၄ + ၃၁ = ၉၅ ပဲ ရှိပြီး၊ Senate ၁၀၀ ပြည့်အောင် ၅ နေရာ ပျောက်နေပါတယ်။ Iowa ကို အနီပြထားတာလည်း မှားပါတယ် — Iowa မှာ ဒီမိုကရက် Josh Turek က နိုင်သွားတာပါ။ ဒီပုံကို အချက်အလက်အဖြစ် မျှဝေဖို့ မသင့်ပါဘူး။

ရင်းမြစ်များ — https://apnews.com/projects/elections-2026/?ap_doc=ap%2Fcs1%2F20261103%2Fl၊ https://en.wikipedia.org/wiki/2024_United_States_Senate_election_in_Texas

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ နိုဝင်ဘာ ဆယ့်ကိုးရက်မှာ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အမှုကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က စီရင်ချက်ချမယ့် သတင်း၊ မြန်မာ စစ်သံမှူးကို ထိုင်းက ဆင့်ခေါ်ပြီး ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နိုဝင်ဘာ ဆယ့်နှစ်ရက်မှာ မြန်မာပြည်လာမယ့် သတင်း၊ မြောက်ဦး မီးဖွားဆောင် တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် အမ်အက်စ်အက်ဖ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်ရဲ့ လက်တုံ့ပြန်မယ့် သတိပေးချက်၊ စောနဲ့ ကျောက်တော်မှာ နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက်နဲ့ သုံးရက်က တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ဖရူဆို အနောက်ခြမ်းမှာ တိုက်ပွဲမရှိဘဲ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အမှုကို အိုင်စီဂျေက စီရင်ချက်ချမယ်

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က မြန်မာနိုင်ငံကို စွဲဆိုထားတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အမှုမှာ နိုဝင်ဘာ ဆယ့်ကိုးရက်မှာ စီရင်ချက်ချမယ်လို့ တရားရုံး တာဝန်ရှိသူတွေက နိုဝင်ဘာ သုံးရက်မှာ ကြေညာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်ကိုးခုနှစ်မှာ စွဲဆိုခဲ့တဲ့ ဒီအမှုဟာ နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်ခုနှစ်ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းက စစ်တပ်ရဲ့ ဖြိုခွင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တစ်ထောင်ကိုးရာလေးဆယ့်ရှစ်ခုနှစ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး ကွန်ဗင်းရှင်းကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်ကို အခြေခံထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ ဖြိုခွင်းမှုကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ သိန်းပေါင်းများစွာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး အခုဆိုရင် တစ်သန်းကျော်ဟာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည် စခန်းမှာ နေထိုင်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာဘက်ကတော့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု မရှိဘူးလို့ အမြဲ ငြင်းဆိုထားပြီး လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်း ဆယ့်နှစ်ဦးခန့် သေဆုံးစေခဲ့တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေအပြီးမှာ သောင်းကျန်းသူတွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ်ခုနှစ်မှာ တရားရုံးက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး ကွန်ဗင်းရှင်းက တားမြစ်ထားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ မဖြစ်အောင် မြန်မာက တတ်နိုင်သမျှ အကုန် လုပ်ဆောင်ရမယ်လို့ အမိန့်ချခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာရဲ့ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် စိန်ခေါ်မှုကို ပယ်ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အိုင်စီဂျေရဲ့ စီရင်ချက်ကို အတင်း အကောင်အထည် ဖော်ပေးမယ့် ယန္တရား မရှိပေမဲ့ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့ရင် မြန်မာ စစ်အစိုးရအပေါ် နိုင်ငံတကာ ဖိအား ပိုတိုးလာမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ထောင့်တစ်ဆယ့်ကိုးခုနှစ်မှာ တရားရုံးရှေ့မှာ လူမျိုးတုံး ရည်ရွယ်ချက် မရှိဘူးလို့ ကိုယ်တိုင် ခုခံ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ စီရင်ချက် ချမယ့်နေ့မှာ ရှိနေမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ သူမဟာ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်နှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းကတည်းက နေပြည်တော်မှာ နေအိမ် အကျယ်ချုပ် ခံနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (ဟျူးမန်း ရိုက်စ် ဝပ်ချ်) ကတော့ နိုဝင်ဘာ ဆယ့်ကိုးရက်က စီရင်ချက်ဟာ အပြီးသတ် ဖြစ်ပြီး အယူခံ ဝင်လို့ မရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုင်း — မြန်မာ စစ်သံမှူးကို ဆင့်ခေါ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မြန်မာပြည်လာမယ်

ကရင်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေ ထိခိုက်ပြီး ထိုင်းဘက်က ပစ္စည်းတွေ ပျက်စီးခဲ့တဲ့ နယ်စပ် ဖြစ်စဉ်တွေ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထိုင်းက မြန်မာ စစ်သံမှူးကို ဆင့်ခေါ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်း ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အူကရစ် ဘွန်တာနောင့်က တနင်္လာနေ့မှာ စစ်သံမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူလင်းကို ဆင့်ခေါ်ပြီး နယ်စပ်အနီး စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ပစ္စည်းတွေ လုံခြုံရေးကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားဖို့ မြန်မာဘက်ကို သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘန်ကောက်ကလည်း နောက်ထပ် တင်းမာမှု မဖြစ်အောင် နေပြည်တော်ကို တရားဝင် ကန့်ကွက်စာတွေ ပို့ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) နဲ့ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေ မြဝတီဝန်းကျင်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာကြောင့် ကျည်တွေ ထိုင်းဘက်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကျရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဧရာဝတီ သတင်းကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်တိုဘာ နှစ်ဆယ့်နှစ်ရက်မှာ မော်တာကျည် တစ်လုံးကြောင့် ထိုင်းဘက်က နေအိမ် နှစ်လုံး ပျက်စီးခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ နှစ်ဆယ့်ကိုးရက်မှာ နယ်စပ် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသား တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ရက်အကြာမှာတော့ မြန်မာ စစ်လေယာဉ်တွေက မယ်ဟောင်ဆောင်ပြည်နယ် မယ်ဆမ်လက်ဘ်ရဲ့ တစ်ဖက်ကမ်း၊ ကေအဲန်ယူ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ သော်လယ်ထှာ စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး အနီးက ထိုင်းအဆောက်အအုံတွေမှာ ပြတင်းပေါက်မှန်တွေ ကွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ထိုင်း လေတပ်က အက်ဖ်-ဆယ့်ခြောက် တိုက်လေယာဉ် နှစ်စင်းကို နယ်စပ်မှာ ကင်းလှည့်ဖို့ စေလွှတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စီဟာဆတ် ဖွမ်ကတ်ကီယိုကလည်း နိုဝင်ဘာ ဆယ့်နှစ်ရက်မှာ မြန်မာပြည်ကို လာမယ်လို့ နိုဝင်ဘာ လေးရက်မှာ ကြေညာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီခရီးစဉ်ဟာ နိုဝင်ဘာ ဆယ့်ခြောက်ရက်ကနေ ဆယ့်ရှစ်ရက်အထိ မနီလာမှာ ကျင်းပမယ့် အရှေ့တောင် အာရှ နိုင်ငံများ အသင်း (အာဆီယံ) ထိပ်သီး အစည်းအဝေးမတိုင်ခင် ဖြစ်ပြီး ဘန်ကောက်က မြန်မာနဲ့ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ဖြစ်အောင် တွန်းအားပေးဖို့ ကြိုးစားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာဘက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး တင်မောင်ဆွေနဲ့ တွေ့ဆုံမှာဖြစ်ပြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံဖို့လည်း စီစဉ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ကတော့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံသား ဒဏ်ရာရမှုအတွက် အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူတွေကို အပြစ်တင်ခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံပိုင် သတင်းတွေကို ကိုးကားပြီး အေအက်ဖ်ပီက ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြောက်ဦး မီးဖွားဆောင် တိုက်ခိုက်မှု — အမ်အက်စ်အက်ဖ်ထုတ်ပြန်၊ အေအေ လက်တုံ့ပြန်မယ်လို့ သတိပေး

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ်မှာ တနင်္ဂနွေနေ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ယာယီ မီးဖွားဆောင် ပျက်စီးခဲ့တာကို နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များ အဖွဲ့ (အမ်အက်စ်အက်ဖ်) က နိုဝင်ဘာ သုံးရက်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မွေးကင်းစ ကလေးငယ် အပါအဝင် အရပ်သား ငါးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ရရှိထားပြီး ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိတယ်လို့ အမ်အက်စ်အက်ဖ်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု မန်နေဂျာ ပေါလ် ဘရော့ခ်မန်းက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆေးရုံတွေနဲ့ လူနာတွေကို ဘယ်တော့မှ ဒီလို အန္တရာယ် မကျရောက်စေရဘူးလို့လည်း သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခကလည်း မြောက်ဦး မီးဖွားဆောင် ဗုံးကြဲခံရမှုမှာ ပါဝင်သူအားလုံးကို ပြတ်ပြတ်သားသား လက်တုံ့ပြန်မယ်လို့ သတိပေးခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ သုံးရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူက အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုကို လူသားသမိုင်းမှာ အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်ရပ်တွေထဲက တစ်ခုအဖြစ် ခေါ်ဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ တစ်ရက်က ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ ကျောက်ဖြူနဲ့ ဝိရသနီ (ပေါက်တော) မြို့နယ်တွေမှာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သား ဆယ့်နှစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဆယ့်နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကို အေအေနဲ့ ကူညီရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ သေဆုံးသူနဲ့ ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်တွေကို သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

စောနဲ့ ကျောက်တော်မှာ နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်နဲ့ ၃ ရက်က တိုက်ခိုက်မှုများ

မကွေးတိုင်း စောမြို့နယ်မှာ စစ်ဘေးရှောင်ကနေ ပြန်လာတဲ့ အရပ်သားတစ်ဦးကို စစ်တပ်က သတ်ခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ လေးရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီသတင်းအတွင်းမှာပင် နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက် ညနေ နှစ်နာရီခွဲခန့်မှာ အရပ်သား နေအိမ် ကိုးလုံး မီးရှို့ခံရပြီး နိုဝင်ဘာ သုံးရက် နံနက် နှစ်နာရီခန့်မှာ တိုက်လေယာဉ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးကို ဗုံး နှစ်လုံး ချခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကျောက်တော်မြို့နယ်မှာလည်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ သတင်းတွေကို သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဖရူဆို အနောက်ခြမ်းမှာ တိုက်ပွဲမရှိဘဲ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်

ကယားပြည်နယ် ဖရူဆို မြို့နယ် အနောက်ခြမ်းမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်း မရှိဘဲ စစ်ကောင်စီက နိုဝင်ဘာ တစ်ရက်ကနေ လေးရက်အထိ အနည်းဆုံး သုံးကြိမ် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ရွာတွေကို ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကို ကိုးကားပြီး ကန္တာရဝတီ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ လေးရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကျည်တစ်လုံး ရွာထဲကို ကျရောက်ပြီး အရပ်သား နေအိမ် တစ်လုံး ထိခိုက် ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက ရွာတွေအပေါ်မှာ ဒရုန်းတွေနဲ့ စောင့်ကြည့်နေပြီး အောက်တိုဘာမှာ အသေခံ ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်အချို့ ဘေးလွတ်ရာကို ထပ်ပြီး ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်သားတွေ မရှိတဲ့ အရပ်သား ရွာတွေကို ဒရုန်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သတင်းတိုများ

သယာဝတီ အကျဉ်းထောင်မှာ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေကို အဓမ္မ အလုပ်ခိုင်းစေပြီး ငွေညှစ်နေတယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က နိုဝင်ဘာ လေးရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရောဂါ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဗီတာမင် ဘီဝမ်းနဲ့ စီဗစ်ဆေးပြားတွေသာ ပေးတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ မကွေးတိုင်း ဖက်ဒရယ်ယူနစ်ရဲ့ စစ်ကြောင်းက တာဝန်ရှိသူ နှစ်ဦးက စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်ချခဲ့ပြီး လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု သီးခြားဖြစ်ရာမှာ တော်လှန်ရေး တိုက်ခိုက်ရေးသမား တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ကလေးငယ် တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ယူအယ်လ်အေ၊ အေအေ) နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီယာဟာခရိုင်က ကုန်တင်ယာဉ် ပိုင်ရှင်များ အသင်းတို့ဟာ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး ပိုမို ချောမွေ့စေဖို့ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကလည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ ရာဇဝတ်မှုမြောက် ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို ဆန့်ကျင်ဖို့ လုပ်ဆောင်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကျောင်းတွေ၊ ဆေးရုံတွေ၊ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံတွေ၊ စစ်ဘေးရှောင် စခန်းတွေ၊ စားနပ်ရိက္ခာ ဖြန့်ဝေတဲ့ နေရာတွေနဲ့ အရပ်သား နေထိုင်တဲ့ နေရာတွေကို ခွဲခြားမရှိဘဲ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ လက်နက်ကြီး တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်လုပ်နေတယ်လို့ သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ်မှာလည်း ရေးဗလူအဖွဲ့က မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယ ဗိုလ်တစ်ဦးနဲ့ တပ်သားတစ်ဦးကို ပစ်သတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီစစ်သားတွေဟာ ရေးမြို့နယ်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါး ဖြန့်ဝေရောင်းချနေတယ်လို့ အဲဒီအဖွဲ့က စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ သတင်းတိုတွေကို သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ — https://www.malaysia-brief.com/icj-to-rule-on-nov-19-in-rohingya-genocide-case-against-myanmar/၊ https://bayofbengalpost.com/regional/thailand-summons-myanmar-military-attach၊ https://www.bangsar.net.my/thailands-foreign-minister-visits-myanmar-amid-border-clashes-a-coup-ahead-of-asean-summit/၊ https://prezly.msf.org.uk/msf-myanmar-deadly-airstrike-damages-maternity-ward-in-mrauk-u-rakhine-state-killing-five-including-a-newborn၊ https://ktnews.org/news/7955/၊ https://moemaka.net/eng/2026/11/november-4-2026-m-cdm-domestic-news/

ဆက်ဖတ်ရန် →

အမေရိကန် Senate ရလဒ် — ဒီမိုကရက် ထိန်းချုပ်မှု ရသွားပြီ (ဇယားနှင့်တကွ)

အမေရိကန် Senate ရလဒ် — ဒီမိုကရက် ထိန်းချုပ်မှု ရသွားပြီ (ဇယားနှင့်တကွ)

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ — Senate ရလဒ် အကျဉ်းချုပ် (နိုဝင်ဘာ ၄ မနက်အထိ AP ခေါ်ဆိုမှု)

Senate ထိန်းချုပ်မှုကို ဒီမိုကရက်ဘက်က ရသွားပါပြီ။ ဒီမိုကရက် ၄၉ နေရာ + Independent ၂ ဦး = ၅၁ နေရာ ရောက်သွားပြီး၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၃၉ နေရာ ခေါ်ပြီးပါသေးတယ်။ ကျန်တဲ့ နေရာတွေက မဲရေတွက်တုန်းပါ။ AP ခေါ်ဆိုမှုပါ — တရားဝင် အတည်ပြုရလဒ် မဟုတ်သေးပါဘူး။ House ထိန်းချုပ်မှုကတော့ မခေါ်ရသေးပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်က ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၅၃ – ဒီမိုကရက်+မဟာမိတ် ၄၇ ဖြစ်ခဲ့ရာကနေ၊ ဒီမိုကရက်ဘက်က ၆ နေရာထက် ပြောင်းယူလိုက်တာပါ။

ပြည်နယ်	နိုင်သူ	ရလဒ်
တက္ကဆပ်	James Talarico (D) ၅၈.၆%	Flip (Paxton ၃၉.၈%)
မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား	Roy Cooper (D) ၅၈.၇%	Flip (Whatley ၃၉.၁%)
အိုင်အိုဝါ	Josh Turek (D) ၅၀.၇%	Flip (Hinson ၄၆.၂%)
ကန်ဆက်	Adam Hamilton (D)	Flip (Marshall)
အိုဟိုင်းအိုး (အထူး)	Sherrod Brown (D) ၅၃%	Flip (Husted ၄၇%)
တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနား	Annie Andrews (D)	Flip (Graham)
မစ်ရှီဂန်	Abdul El-Sayed (D) ၅၂%	Hold (Rogers ၄၆%) — ပထမဆုံး မွတ်စလင် Senate အမတ်
မိန်း	Troy Jackson (D)	Flip (Collins)
ဗာဂျီးနီးယား	Mark Warner (D)	Hold
ဂျော်ဂျီယာ	Jon Ossoff (D) ၅၈.၉%	Hold
နယူးဟမ်ရှိုင်ယာ	Chris Pappas (D) ၅၆.၃%	Hold (Sununu ၄၁.၉%)

ရင်းမြစ်များ

https://apnews.com/projects/elections-2026/?ap_doc=ap%2Fcs1%2F20261103%2Fl

House ၂၂၂ — Swing မှာပဲ Flat ဖြစ်သွားတာလား

မဟုတ်ပါဘူး — ၂၂၂ က တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ စုစုပေါင်းပါ၊ Swing ပြည်နယ်တွေထဲကပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် House က R ၂၂၂ vs D ၂၁၃ ပါ။ အခု D ၂၂၂ ဆိုတာ D ဘက်က Net +၉ နေရာ တိုးသွားတာပါ (၂၁၃ → ၂၂၂)။ အဲဒီ +၉ နေရာက Swing ပြည်နယ်တွေထဲကပဲ မဟုတ်ဘဲ၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ နယူးယောက်၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား၊ အရီဇိုးနား၊ ကော်လိုရာဒို၊ အိုင်အိုဝါ စတဲ့ နေရာအနှံ့က ရထားတာပါ။ Swing ခရိုင်တွေမှာတော့ တကယ်ပဲ Flat ဖြစ်သွားတဲ့ အပိုင်းရှိပါတယ် — မျှော်လင့်ထားသလောက် အားလုံး မပြောင်းသွားဘူး၊ တချို့ Toss-up ခရိုင်တွေက R ဘက်မှာပဲ ကျန်ခဲ့ပြီး၊ R ဘက်ကလည်း နေရာတချို့ ပြန်ယူသွားလို့၊ Net အမြတ်က ခန့်မှန်းခဲ့တဲ့ ၂၃၄ လောက်အထိ မရောက်ဘဲ ၂၂၂ မှာပဲ ရပ်သွားတာပါ။

ဘာလို့ မှန်းထားတဲ့ ၂၃၄ မရရတာလဲ

၂၃၄ က ခန့်မှန်းချက်ပါ၊ ရလဒ် မဟုတ်ပါဘူး — ဘာလို့မရတာလဲဆိုတာ အကြောင်းအချို့ — ၁။ ခန့်မှန်းချက်က စစ်တမ်းအပေါ် အခြေခံတာပါ။ Generic Ballot မှာ D က +၆ မှတ်လောက် ဦးဆောင်နေတယ်လို့ စစ်တမ်းတွေက ပြခဲ့လို့၊ Simulation တွေက ပျမ်းမျှ ၂၃၄ နေရာလို့ တွက်ခဲ့တာပါ။ တကယ့်မဲပေးတဲ့နေ့မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ D အသာစီးက စစ်တမ်းပြသလောက် မကြီးခဲ့ပါဘူး — အထူးသဖြင့် Swing ခရိုင်တွေမှာ။ ၂။ Swing ခရိုင်တွေ Flat ဖြစ်သွားတယ်။ မျှော်လင့်ထားတဲ့ Flip တချို့ မဖြစ်ခဲ့ပါဘူး — PA-၁၊ NY-၁၇ လို Toss-up ခရိုင်တချို့က R ဘက်မှာပဲ ကျန်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ခရိုင်ချင်း မဲအနည်းငယ်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ရတဲ့နေရာတွေမှာ၊ မဲအနည်းငယ် လွဲသွားရင် နေရာတစ်ခုလုံး ပျောက်သွားပါတယ်။ ၃။ R ဘက်ကလည်း နေရာတချို့ ပြန်ယူသွားတယ်။ D ဘက်က Flip လုပ်သလို၊ R ဘက်ကလည်း D ကိုင်ထားတဲ့ ခရိုင်တချို့ကို ပြန်ယူသွားလို့၊ Net အမြတ်က လျော့သွားပါတယ် — ဥပမာ တက္ကဆပ် တောင်ပိုင်း (Rio Grande Valley) လို နေရာတွေမှာ R ဘက်က အားကောင်းခဲ့ပါတယ်။ ၄။ မြေပုံ (Redistricting) က ကန့်သတ်ထားတယ်။ တက္ကဆပ်၊ ဖလော်ရီဒါ လို ပြည်နယ်တွေမှာ R ဘက်က ဆွဲထားတဲ့ မြေပုံကြောင့်၊ D ဘက်က မဲအများကြီး ရရင်တောင် နေရာအနည်းငယ်ပဲ ပြောင်းနိုင်ပါတယ် — မဲများတာနဲ့ နေရာများတာ တူညီမနေပါဘူး။ ၅။ ၂၃၄ က ပျမ်းမျှပါ၊ အာမခံချက်မဟုတ်ပါဘူး။ Simulation ၁ သန်းမှာ ပျမ်းမျှ ၂၃၄ လို့ ထွက်ခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ့်ရလဒ်က အဲဒီပျမ်းမျှအောက် (၂၂၂) မှာ ရှိနေတာပါ — ဒါက ခန့်မှန်းချက် လွဲတာမဟုတ်ဘဲ၊ ခန့်မှန်းချက်ရဲ့ အကွာအဝေးထဲမှာ ရှိနေတာပါ။ တိုတိုပြောရင် — စစ်တမ်းပြသလောက် D အသာစီး မကြီးခဲ့ဘူး + Swing ခရိုင်တချို့ R မှာကျန်ခဲ့တယ် + R ပြန်ယူတဲ့နေရာတွေရှိခဲ့တယ် + မြေပုံက ကန့်သတ်ထားတယ် = ၂၃၄ အစား ၂၂၂ ပဲ ရခဲ့တာပါ။

မှတ်ချက် — House ဂဏန်းက ရေတွက်မှု တိုးလာတာနဲ့အမျှ ပြောင်းနေပါတယ်။ မနက် ၅:၃၄ AP အပ်ဒိတ်အရ House က DEM ၂၂၈ vs GOP ၁၃၉ ဖြစ်နေပါပြီ၊ ၆၈ နေရာ မခေါ်ရသေးပါဘူး။ နောက်ဆုံး House ဂဏန်းကို ၁၀:၃၉ Special မှာ အသစ်ပြန်စစ်ပြီး ဖော်ပြပါမယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၈: ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ — အာဏာသိမ်းသည့်နေ့

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၈: ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ — အာဏာသိမ်းသည့်နေ့

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၇: https://www.yeyintnge.net/2026/10/blog-post_29.html

အပိုင်း ၈ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၇ ရဲ့ အဆုံးမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ချန်ခဲ့တယ် — ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်တွင် တပ်မတော်က ဖွဲ့စည်းပုံကို "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်" ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ဘယ်သူ့ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ကာကွယ်မှာလဲဟု မေးခဲ့တယ်။ အဖြေက နှစ်ရက်အကြာမှာ ပေါ်လာတယ် — ရွေးကောက်ခံအစိုးရကိုယ်တိုင်ကို ဖယ်ရှားခြင်းပဲ ဖြစ်လာတယ်။

မိုးမလင်းမီ — ဖမ်းဆီးမှုများ

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် မိုးမလင်းမီ — ရွေးကောက်ခံရသော လွှတ်တော် နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပရန် နာရီပိုင်းအလို — တွင် တပ်များက နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်များနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

အချိန်က အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ လွှတ်တော် ကျင်းပရန် နာရီပိုင်းအလိုတွင် ဖမ်းဆီးခြင်းသည်၊ ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကို ကျင်းပခွင့် မပေးဘဲ ရပ်တန့်လိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။ အပိုင်း ၇ တွင် တွေ့ခဲ့သော ပြင်ဆင်မှု — ရလဒ်ကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်း၊ စွပ်စွဲချက်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်ဆင်နိုင်သည်ဟု အချက်ပြခြင်း — သည် ဤမနက်တွင် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။

ထိုမနက် — မြဝတီရုပ်သံမှ ကြေညာချက်

ထိုနံနက်တွင် စစ်တပ်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံမှ တပ်မတော်က နိုင်ငံကို တစ်နှစ်ကြာ ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီဟု ကြေညာခဲ့ပြီး၊ "အမျိုးသားအရေးပေါ်အခြေအနေ" ကို ကိုးကားခဲ့သည်။ ဥပဒေပြု၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးဌာနများ၏ အာဏာများကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

ဤနေရာတွင် နှစ်ခုကို ခွဲခြားထားဖို့ အရေးကြီးသည်။ ပထမတစ်ခုက တပ်မတော်၏ ကြေညာချက် — တစ်နှစ်ကြာ ထိန်းချုပ်မည်၊ အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကိုးကားသည်။ ဒုတိယတစ်ခုက ထိုကြေညာချက်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မှန်ကန်မှုအပေါ် လေ့လာသူများ၏ မှတ်ချက် — အောက်တွင် ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။

ယာယီသမ္မတ ခန့်အပ်မှုနှင့် ပုဒ်မ ၄၁၇

ဒုတိယသမ္မတ မြင့်ဆွေကို စစ်တပ်ထိန်းချုပ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (NDSC) အစည်းအဝေးဖြင့် ယာယီသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၇ အရ တစ်နှစ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အပါအဝင် လေ့လာသူများက လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မမှန်ကန်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

ဤအချက်က အပိုင်း ၇ ၏ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြောကြားချက်များနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်သည်။ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် မင်းအောင်လှိုင်က ဖွဲ့စည်းပုံကို "ရုပ်သိမ်း/ပယ်ဖျက်" နိုင်သည်ဟု ပြောခဲ့ပြီး၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်တွင် တပ်မတော်က ဖွဲ့စည်းပုံကို "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်" ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံ၏ ပုဒ်မတစ်ခုကို ကိုးကား၍ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည် — သို့သော် ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ မှန်ကန်မှုကိုယ်တိုင်က လေ့လာသူများ၏ မေးခွန်းထုတ်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကိုးကားခြင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် အတူတူ မဟုတ်ကြောင်း ဤအပိုင်းက ပြသသည်။

အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် — အလဲအလှယ်

တပ်မတော်က ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၂၄ ဦးကို ဖယ်ရှားပြီး အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ လှသိန်းကိုလည်း ထိုမနက်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ နှစ်ရက်အကြာတွင် စစ်အစိုးရက သိန်းစိုးကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

ဤနှစ်ချက်ကို တွဲပြီး ကြည့်ပါ။ ဝန်ကြီး ၂၄ ဦး ဖယ်ရှားခံရခြင်းက အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို အစားထိုးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အလဲအလှယ်က အပိုင်း ၇ တွင် အငြင်းပွားခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကိုယ်တိုင်ကို ပြန်လည်စီမံမည့် အဖွဲ့ကို အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။ ရလဒ်ကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သော အဖွဲ့က၊ ရလဒ်ကို ကြေညာခဲ့သော ကော်မရှင်ကိုပါ အစားထိုးလိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ပထမ — ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော် ကျင်းပရန် နာရီပိုင်းအလိုတွင် ခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခြင်းဖြင့်၊ လွှတ်တော်ကိုယ်တိုင်ကို ကျင်းပခွင့် မပေးခဲ့ပေ။

ဒုတိယ — အာဏာများကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ လွှဲပြောင်းကြောင်း ကြေညာပြီး၊ တစ်နှစ်ကြာ ထိန်းချုပ်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည် — သို့သော် ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ မှန်ကန်မှုကို လေ့လာသူများက မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

တတိယ — အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌတို့ကို တစ်ပြိုင်တည်း အစားထိုးခြင်းဖြင့်၊ အုပ်ချုပ်ရေးရော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းပါ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။

ပြင်ဆင်မှုပြီးတဲ့အခါ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ပြီး၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုက တစ်နေ့တည်းတွင် ဖမ်းဆီးမှု၊ ကြေညာချက်၊ ခန့်အပ်မှုနှင့် အစားထိုးမှုတို့ကို တစ်ပြိုင်တည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၉ — အမေစု အပေါ် အနိုင်ကျင့်မှု — ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နှိမ်နင်းခံရမှု — အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သူမအပေါ် စွဲချက်များ၊ ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများ မည်သို့ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ရင်းမြစ်များ (English references): IFJ; Jane's; Reuters (မိုးမလင်းမီ ဖမ်းဆီးမှုများ); မြဝတီရုပ်သံ (တစ်နှစ်ကြာ ထိန်းချုပ်ကြောင်း ကြေညာချက်); New Mandala; EU Council (ယာယီသမ္မတ ခန့်အပ်မှုနှင့် ပုဒ်မ ၄၁၇); HRW; ANFREL (ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၂၄ ဦး ဖယ်ရှားမှု; ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ အလဲအလှယ်)

ဆက်ဖတ်ရန် →

Swing ပြည်နယ်တွေက သမ္မတကို တကယ်ထိန်းချုပ်နေသလား

Swing ပြည်နယ်တွေက သမ္မတကို တကယ်ထိန်းချုပ်နေသလား

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲတိုင်းမှာ "swing state" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားရပါတယ်။ Swing ပြည်နယ်ဆိုတာ ဒီမိုကရက်ရော၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါ နိုင်ခြေရှိတဲ့ ပြည်နယ်၊ မဲကွာခြားမှု အနည်းငယ်နဲ့ ဘက်ပြောင်းသွားနိုင်တဲ့ ပြည်နယ်ကို ခေါ်တာပါ။ Solid ပြည်နယ်တွေနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပါ — solid ပြည်နယ်တွေမှာ ဘယ်ပါတီနိုင်မယ်ဆိုတာ ကြိုသိနေပြီးသားပါ။

အဝါရောင်အစက်တွေက အဓိက swing မြို့တွေ — Philadelphia, Pittsburgh, Detroit, Milwaukee, Phoenix, Las Vegas, Atlanta, Charlotte, Raleigh။ မြေပုံက အချိုးအစားအတိအကျမဟုတ်ပါ၊ ရှင်းလင်းချက်အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခရမ်းရောင်ပြည်နယ်တွေက swing ပြည်နယ်တွေပါ။

Swing ပြည်နယ်တွေမှာ ဘယ်လိုလူတွေ နေသလဲ

တစ်မျိုးတည်းသော လူတွေပဲ နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြို့ကြီးနေသူနဲ့ ကျေးလက်နေသူ၊ ပညာတတ်နဲ့ အလုပ်သမား၊ ပါတီစွဲနဲ့ ပါတီမစွဲ လူတွေ အရေအတွက် နီးနီးကပ်ကပ် ရောနှောနေလို့ swing ဖြစ်နေတာပါ။

Rust Belt လို့ခေါ်တဲ့ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား၊ မစ်ရှီဂန်၊ ဝစ္စကွန်းဆင်းတို့မှာ စက်ရုံအလုပ်သမား၊ သမဂ္ဂဝင်ဟောင်းတွေနဲ့ ဆင်ခြေဖုံးနေသူတွေ များပါတယ်။ Sun Belt လို့ခေါ်တဲ့ အရီဇိုးနား၊ ဂျော်ဂျီယာ၊ နီဗားဒါး၊ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားတို့မှာ ဆင်ခြေဖုံးပညာတတ်၊ လာတီနိုနဲ့ လူမည်းမဲဆန္ဒရှင်တွေ များပါတယ်။

Swing မဲဆန္ဒရှင်ဆိုတာ ပါတီတစ်ခု အမြဲမဲမပေးတဲ့သူတွေ — စီးပွားရေး၊ အလုပ်အကိုင်၊ စျေးနှုန်း၊ ကျန်းမာရေးလို ကိုယ့်ဘဝနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေကို ကြည့်ပြီး၊ မဲမပေးခင် နောက်ဆုံးအချိန်မှ ဆုံးဖြတ်တတ်သူတွေပါ။

နယူးယောက်မှာလည်း အဲဒီလူမျိုးတွေပဲ ရှိတာလား၊ ဘာလို့ အပြာပဲ နိုင်သလဲ

လူအမျိုးအစား တူပေမဲ့၊ အချိုးအစား မတူပါဘူး။ နယူးယောက်မြို့ကြီးတစ်ခုတည်းက ပြည်နယ်လူဦးရေရဲ့ ၄၀% ကျော်ရှိပြီး၊ မြို့ကြီးနေသူတွေက ဒီမိုကရက်ဘက် အပြတ်အသတ် များပါတယ်။ Buffalo, Rochester လို မြို့ကြီးတွေလည်း ဒီမိုကရက်ဘက် ပိုများပါတယ်။ အထက်ပိုင်းကျေးလက်က ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက် နိုင်ပေမဲ့ လူဦးရေနည်းလို့ မကျော်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် နယူးယောက်က ဒီမိုကရက် ၅၅% လောက်၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၄၃% လောက်နဲ့ အမြဲနိုင်နေတာပါ။ Swing ပြည်နယ်တွေမှာတော့ မြို့ကြီးမဲနဲ့ ကျေးလက်မဲက ၅၀-၅၀ လောက် နီးနေလို့ ဆင်ခြေဖုံးမဲ အနည်းငယ်က ရလဒ်ကို ပြောင်းလဲစေပါတယ်။

သမ္မတကို swing က တကယ်ထိန်းချုပ်နေသလား

တရားဝင် အာဏာနဲ့ ထိန်းချုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်အရှုံးကို ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ အားနဲ့ ထိန်းချုပ်တာပါ။ သမ္မတတစ်ယောက်ရဲ့ စကားအမှားက swing မှာ ရှုံးစေနိုင်လို့၊ swing စိတ်ဆိုးလောက်အောင် သူ မပြောရဲပါဘူး၊ မခြိမ်းခြောက်ရဲပါဘူး။ အမေရိကန်မှာ တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်တာက ဥပဒေနဲ့လည်း ငြိပါတယ်။ ဒါကြောင့် သမ္မတရဲ့ စကားတွေက ပါးစပ်နဲ့ ဆူပူမာန်မဲတဲ့ အဆင့်မှာပဲ ရပ်နေတတ်ပါတယ် — လူသိရှင်ကြား ခြောက်လှန့်တဲ့ ပုံစံ၊ တကယ့် ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် လုပ်ရဲတာ မလွယ်ပါဘူး။

ဗီတိုအာဏာက ဘာလဲ — သုံးချင်တိုင်း သုံးလို့ရလား

သမ္မတက ကွန်ဂရက်က အတည်ပြုပေးလိုက်တဲ့ ဥပဒေမူကြမ်း (bill) တစ်ခုချင်းစီကို ဗီတိုပစ်နိုင်ပါတယ် — သုံးတဲ့ အကြိမ်အရေအတွက်မှာ ကန့်သတ်ချက် မရှိပါဘူး။ ကြိုက်သလောက် အကြိမ်ရေ သုံးလို့ရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဗီတိုက အပြီးသတ် အာဏာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကွန်ဂရက်က ၂/၃ မဲနဲ့ ဗီတိုကို ပယ်ဖျက်နိုင်ပါတယ် — House မှာ ၂၉၀ မဲ၊ Senate မှာ ၆၇ မဲ လိုပါတယ်။ အဲဒီမဲရရင် သမ္မတရဲ့ ဗီတိုကို ကျော်ပြီး ဥပဒေ ဖြစ်သွားပါတယ်။ သမ္မတက တစ်ပိုင်းပဲ ပယ်လို့ မရပါဘူး — ဥပဒေတစ်ခုလုံးကိုပဲ ဗီတိုပစ်ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် အတိုက်အခံက ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ပြီး အများစု (၅၁) ရရုံနဲ့ သမ္မတကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပေမဲ့၊ ၆၇ မရရင် ဗီတိုကို ကျော်လို့ မရပါဘူး။ ၅၁ ရရင် သမ္မတလမ်းကို ပိတ်နိုင်တယ်၊ ၆၇ ရမှ သမ္မတကို ကျော်ပြီး ကိုယ့်လမ်းကို ဖောက်နိုင်တယ်လို့ မှတ်ထားနိုင်ပါတယ်။

Swing တွေရဲ့ လက်ရှိစီးပွားရေးအပေါ် အမြင်

၂၀၂၆ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် စစ်တမ်းတွေအရ၊ swing မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ ထိပ်ဆုံးကိစ္စက စီးပွားရေး၊ အလုပ်အကိုင်၊ နေထိုင်စားရိတ်ပါ။ အဲဒီထဲက အများစုက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့ နေထိုင်စားရိတ်ကိုပဲ အဓိကစိုးရိမ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ စားသုံးသူစိတ်ဓာတ်အညွှန်းကလည်း သမိုင်းမှာ အနိမ့်ဆုံးနီးပါး ဖြစ်နေပြီး၊ လွတ်လပ်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ အများစုက စီးပွားရေး ပိုဆိုးသွားတယ်လို့ ခံစားနေကြပါတယ်။ ဒီစိတ်ပျက်မှုက swing တွေကို မဲပြောင်းစေတဲ့ အဓိကအကြောင်းတစ်ခုပါ။

သမိုင်းမှာ midterm မှန်သမျှ swing တွေက အတိုက်အခံကို ဘာလို့မဲပေးတာလဲ

ဒါက အမေရိကန်နိုင်ငံရေးရဲ့ ပုံမှန်ပုံစံပါ။ Midterm က သမ္မတအပေါ် အမှတ်ပေးတဲ့ စာမေးပွဲဖြစ်လို့၊ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ ပေးခဲ့တဲ့ ကတိတွေ အကုန်မဖြစ်သေးဘူး၊ စျေးနှုန်းတက်တယ်ဆိုရင် မဲဆန္ဒရှင်တွေ စိတ်ပျက်သွားကြပါတယ်။ Swing မဲဆန္ဒရှင်တွေက ပါတီစွဲမရှိလို့၊ စိတ်ပျက်တာနဲ့ တစ်ခါတည်း ဘက်ပြောင်းမဲပေးလိုက်တာပါ။ နောက်တစ်ခုက သမ္မတတစ်ယောက်တည်းကို အာဏာအကုန်ပေးထားရတာ မကြိုက်ဘဲ၊ လွှတ်တော်ကို အတိုက်အခံလက်ထဲ ပေးပြီး သမ္မတကို ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ စိတ်ပါ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးကတည်းက သမ္မတရဲ့ပါတီက House မှာ အမြဲလိုလို ထိုင်ခုံဆုံးရှုံးခဲ့ပါတယ်။

တိုင်းပြည်ကံကြမ္မာ အပြောင်းအလဲက swing တွေလက်ထဲမှာလား

ရွေးကောက်ပွဲအရဆိုရင် ဟုတ်ပါတယ်။ Solid ပြည်နယ်တွေက ရလဒ် ကြိုသိနေပြီးသားမို့၊ swing ပြည်နယ်တွေကသာ House၊ Senate ထိန်းချုပ်မှုနဲ့ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ swing မဲဆန္ဒရှင်တွေက လူဦးရေရဲ့ အနည်းစုပဲ ရှိပြီး၊ winner-take-all စနစ်ကြောင့် သူတို့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က အချိုးမညီအောင် အလေးချိန်ကြီးနေတာပါ။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံ၊ တရားရုံး၊ ဗီတိုအာဏာတို့က သမ္မတနဲ့ လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ထားပါသေးတယ်။ အပြောင်းအလဲရဲ့ သော့က swing လက်ထဲမှာပါ၊ ဒါပေမဲ့ သော့တစ်ချောင်းတည်းနဲ့ တံခါးအကုန် ဖွင့်လို့ မရပါဘူး။

Swing ပြည်နယ်တွေ ဘယ်လိုပြောင်းလဲလာလဲ

Swing ဆိုတာ ထာဝရမဟုတ်ပါဘူး။ ဖလော်ရီဒါနဲ့ အိုဟိုင်းအိုးတို့ဟာ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွေမှာ နာမည်ကြီး swing ပြည်နယ်တွေဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အခု ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ရောက်သွားပါပြီ။ အကြောင်းက လူဦးရေဖွဲ့စည်းမှု ပြောင်းလဲတာ၊ လာတီနိုမဲဆန္ဒရှင်တွေထဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်ကို ပြောင်းသူ များလာတာ၊ ကျေးလက်မဲဆန္ဒရှင်တွေ ပိုမိုခိုင်မာလာတာတို့ကြောင့်ပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ဂျော်ဂျီယာနဲ့ အရီဇိုးနားတို့က မြို့ပြကြီးထွားတာ၊ လူငယ်နဲ့ လူနည်းစုမဲဆန္ဒရှင်တွေ တိုးလာတာကြောင့် အသစ် swing ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်နယ်တစ်ခု swing ဖြစ်မဖြစ်ဆိုတာ လူဦးရေနဲ့ စီးပွားရေးပြောင်းလဲမှုအပေါ် မူတည်ပြီး အချိန်နဲ့အမျှ ပြောင်းလဲနေပါတယ်။

Swing မဲဆန္ဒရှင်ရဲ့ စိတ်ပညာ

Swing မဲဆန္ဒရှင်တွေက ပါတီတစ်ခုကို သစ္စာမခံပါဘူး။ သူတို့က ရွေးကောက်ပွဲတိုင်းမှာ ကိုယ့်ဘဝနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆိုင်တဲ့ မေးခွန်းကို မေးပါတယ် — စျေးနှုန်းကျသလား၊ အလုပ်ရှိသလား၊ နယ်စပ်လုံခြုံသလား၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု တတ်နိုင်သလား။ ဖြေရှင်းချက်ပေးနိုင်တဲ့ဘက်ကို မဲပေးပြီး၊ စိတ်ပျက်ရင် နောက်တစ်ခါ ဘက်ပြောင်းမဲပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ကို "လွတ်လပ်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်" လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က နောက်ဆုံးရက်သတ္တပတ်တွေမှ ဖြစ်တတ်ပြီး၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးက သူတို့ကိုပဲ အဓိကထားရတာပါ။

Electoral College စနစ် — လူထုမဲနိုင်ပြီး သမ္မတရှုံးနိုင်သလား

ရနိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတကို လူထုမဲအရေအတွက်စုစုပေါင်းနဲ့ မရွေးပါဘူး။ ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီက Electoral College မဲတွေနဲ့ ရွေးပါတယ်။ ပြည်နယ်အများစုမှာ winner-take-all စနစ်ဖြစ်လို့၊ ပြည်နယ်တစ်ခုမှာ မဲ ၅၁% နဲ့နိုင်ရင် အဲဒီပြည်နယ်ရဲ့ Electoral မဲအားလုံးကို ရသွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံးလူထုမဲ ပိုရပေမဲ့၊ swing ပြည်နယ်တွေမှာ ရှုံးရင် သမ္မတရှုံးနိုင်ပါတယ်။ ၂၀၀၀ နဲ့ ၂၀၁၆ မှာ အဲဒီလိုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါက swing ပြည်နယ်တွေရဲ့ အာဏာကို ပိုကြီးစေတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုပါပဲ။

ဒါကြောင့်လည်း မဲဆွယ်စရိတ်နဲ့ အချိန်အများစုက swing ပြည်နယ်တွေမှာပဲ ကုန်တာပါ — သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့သူတိုင်းက swing ကို ကျေနပ်အောင် လုပ်ရမယ်ဆိုတာ သိထားလို့ပါ။

ဆက်ဖတ်ရန် →

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၃၂–၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄–၂၆°C ခန့် ရှိမယ်။ နေရာအများစုမှာ တိမ်အသင့်အတင့်၊ နေရောင်ရ၊ လေ ပေါ့ပါးမယ်။ နေ့လယ်ပိုင်းနဲ့ ညနေပိုင်းမှာ ရန်ကုန်နဲ့ နေပြည်တော်တို့မှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၄၀%။ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်၊ မိုးရေချိန် ၀–၂ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၃၂°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၅°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၄၀%။ ညနေပိုင်းမှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။

မနက်ဖြန် — ၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန် တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် ၃၃–၃၄°C / ၂၄–၂၆°C ခန့်၊ တိမ်အသင့်အတင့်။ ရန်ကုန် ၃၄/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၅၀%၊ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။ မန္တလေး ၃၃/၂၅°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ နေပြည်တော် ၃၄/၂၄°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ မော်လမြိုင် ၃၃/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ဆိုင်ကလုန်း မုရာစု (Murasu) အားပျော့လာ

ဆိုင်ကလုန်း မုရာစုဟာ ၃ နိုဝင်ဘာ မနက်ပိုင်းမှာ အိန္ဒိယ အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေကို ကုန်းတွင်းဝင်ပြီးနောက် တဖြည်းဖြည်း အားပျော့လာတယ်။ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) ရဲ့ ၄ နိုဝင်ဘာ ၀၂:၃၀ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အခု အနက်ရှိုင်းသော လေဖိအားနည်းရပ် (deep depression) အဆင့်သာ ကျန်ပြီး ဗီဂျာဝါဒါ အနောက်ဘက် ၆၀ ကီလိုမီတာခန့်၊ ကမ်းခြေ အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ်နဲ့ တီလန်ဂါနား အရှေ့ဘက်မှာ ရှိနေတယ်။ လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၅၅–၆၅ ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၇၅ ကီလိုမီတာ အထိ ရှိတယ်။ မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားပြီး ၄ နိုဝင်ဘာ မနက်ပိုင်းမှာ သာမန် လေဖိအားနည်းရပ် (depression) အဆင့်သို့ ထပ်မံ အားပျော့မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။

မုရာစုဟာ မြန်မာဘက်သို့ ဦးတည်ခြင်း မရှိဘူး — အိန္ဒိယ ကုန်းတွင်းဘက်သို့သာ ရွေ့လျားနေတယ်။ ဒါကြောင့် ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

DMH — ၄ နိုဝင်ဘာ အတွက် DMH ထုတ်ပြန်ချက် အသစ် တိုက်ရိုက် မရခဲ့ပါ (ယခင် ၃၁ အောက်တိုဘာ ထုတ်ပြန်ချက်ရဲ့ မှန်းချက်ကာလ ၃ နိုဝင်ဘာမှာ ကုန်ဆုံးပြီ)။ ဒီခန့်မှန်းချက်ကို အောက်ပါ ရင်းမြစ်များ ယှဉ်စစ်ပြီး ရေးထားတယ်။
IMD via https://transclew.com/news/cyclone-murasu-andhra-live-updates/
weather.com city forecasts — Yangon, Mandalay, Naypyitaw, Mawlamyine
weather2travel (meteoblue) — https://weather2travel.com/myanmar/yangon/forecast/?Units=0
weather25 — https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar?page=14
Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →

အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲစနစ် သိကောင်းစရာ — Senate၊ House နဲ့ ၂၀၂၆ လက်ရှိအခြေအနေ

အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲစနစ် သိကောင်းစရာ — Senate၊ House နဲ့ ၂၀၂၆ လက်ရှိအခြေအနေ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ (နိုဝင်ဘာ ၃) ဟာ အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနေ့ပါ။ သမ္မတကို မဲပေးရတဲ့ နေ့မဟုတ်ပါဘူး — လွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို မဲပေးရတဲ့ နေ့ပါ။ ဒီပို့စ်က အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကို အခြေခံကနေ ရှင်းပြပြီး ၂၀၂၆ လက်ရှိအခြေအနေကို ဖော်ပြထားတာပါ။ ရလဒ်တွေ ဒီညမှ ထွက်လာမှာဖြစ်လို့၊ ဒီပို့စ်မှာ ရလဒ် မပါသေးပါဘူး။

စနစ် အခြေခံ — လွှတ်တော် နှစ်ရပ်

အမေရိကန် လွှတ်တော်မှာ အပိုင်း နှစ်ပိုင်း ရှိပါတယ်။ အထက်လွှတ်တော် (Senate) မှာ အမတ် ၁၀၀ ရှိပြီး ပြည်နယ် တစ်ပြည်နယ်ကို ၂ ဦးစီ ပေးထားပါတယ် — လူဦးရေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ အမတ် သက်တမ်းက ၆ နှစ်ဖြစ်ပြီး ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် သုံးပုံတစ်ပုံလောက် လဲလှယ်ပါတယ်။ အောက်လွှတ်တော် (House) မှာတော့ အမတ် ၄၃၅ ဦး ရှိပြီး လူဦးရေပေါ် မူတည်ပြီး ပြည်နယ်တွေကို ခွဲဝေပေးပါတယ်။ အမတ် သက်တမ်းက ၂ နှစ်ပဲ ရှိလို့ ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် အားလုံး ပြန်မဲပေးရပါတယ်။

ဥပဒေတစ်ခု ဖြစ်ဖို့ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးက အတည်ပြုရပြီး သမ္မတက လက်မှတ်ထိုးရပါတယ်။ သမ္မတက ဗီတိုအာဏာနဲ့ ပယ်ချနိုင်တယ် — အဲဒါကို ပယ်ဖျက်ဖို့ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးမှာ ၃ ပုံ ၂ ပုံ လိုပါတယ်။

လဲလှယ်တယ်ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာလို့ လဲလှယ်ရတာလဲ

လဲလှယ်တယ်ဆိုတာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၁၀၀ လုံးကို တစ်ပြိုင်နက် ပြန်မဲပေးရတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် သုံးပုံတစ်ပုံလောက်ပဲ ပြန်မဲပေးရတာကို ပြောတာပါ။ အမတ်တွေကို အတန်း ၃ တန်း (Class I, Class II, Class III) ခွဲထားပါတယ် — တစ်တန်းကို ၃၃ ဦး သို့မဟုတ် ၃၄ ဦးပါ။ ဥပမာ ၂၀၂၆ မှာ Class II တန်း မဲပေးရတာဖြစ်ပြီး အထူးရွေးကောက်ပွဲ ၂ နေရာ (ဖလော်ရီဒါနဲ့ အိုဟိုင်းအိုး) ပါ ထပ်ပေါင်းလို့ စုစုပေါင်း ၃၅ နေရာ ဖြစ်သွားတာပါ။

ဘာလို့ ဒီလိုလုပ်ရသလဲဆိုတော့ တည်ငြိမ်မှုအတွက်ပါ။ အမတ် ၁၀၀ လုံးကို တစ်ပြိုင်နက် လဲလိုက်ရင် လွှတ်တော်မှာ အတွေ့အကြုံရှိသူ တစ်ယောက်မှ ကျန်မှာ မဟုတ်သလို၊ ဥပဒေတွေ၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေ ရုတ်တရက် လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။ သုံးပုံတစ်ပုံပဲ လဲလှယ်တော့ အမတ် သုံးပုံနှစ်ပုံက အတွေ့အကြုံနဲ့ ဆက်ရှိနေပြီး အလုပ်တွေ ဆက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲသူတွေက ရည်ရွယ်ပြီး ထည့်ထားတာပါ — ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် ထင်ဟပ်စေရင်း၊ အစိုးရကိုလည်း ရုတ်တရက် အပြောင်းအလဲကြီးကနေ ကာကွယ်ထားတာပါ။

အောက်လွှတ်တော်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ကွာခြားချက်က ရှင်းပါတယ် — အောက်လွှတ်တော်အမတ်တွေက သက်တမ်း ၂ နှစ်ပဲ ရှိလို့ ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် အားလုံး ပြန်မဲပေးရပါတယ်။ အထက်လွှတ်တော်ကတော့ သက်တမ်း ၆ နှစ်နဲ့ လဲလှယ်စနစ်ကြောင့် ပိုတည်ငြိမ်ပြီး ရေရှည်စဉ်းစားနိုင်တဲ့ အဖွဲ့အဖြစ် ရည်ရွယ်ထားတာပါ။

ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ (Midterm) ဆိုတာ ဘာလဲ

သမ္မတ သက်တမ်း ၄ နှစ်ရဲ့ အလယ်မှာ လုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲလို့ ခေါ်ပါတယ်။ သမ္မတကို မဲပေးစရာ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လွှတ်တော်ကို ဘယ်ပါတီ ထိန်းချုပ်မလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပေးလို့ အရေးကြီးပါတယ်။ သမိုင်းအရ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ သမ္မတရဲ့ ပါတီက နေရာတွေ ဆုံးရှုံးတတ်ပါတယ် — ဒါကြောင့် ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲကို လူတွေ စောင့်ကြည့်နေကြတာပါ။

အရေးကြီးတဲ့ ဝေါဟာရများ

Filibuster — အထက်လွှတ်တော်မှာ ဥပဒေတစ်ခု မဲပေးခြင်းကို ကြန့်ကြာအောင် လုပ်တဲ့ နည်းပါ။ အဲဒါကို ကျော်ဖို့ ၆၀ မဲ လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် အများစု ၅၁ နေရာ ရှိရုံနဲ့ ဥပဒေတိုင်း ဖြတ်လို့ မရပါဘူး။

Reconciliation — ဘတ်ဂျက်နဲ့ အခွန်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေကို filibuster မထိဘဲ ၅၁ မဲနဲ့ ဖြတ်နိုင်တဲ့ အထူးနည်းပါ။ တစ်နှစ်မှာ အကန့်အသတ်နဲ့ပဲ သုံးလို့ရပါတယ်။

Electoral College — သမ္မတကို တိုက်ရိုက် ပြည်သူ့မဲနဲ့ မရွေးပါဘူး။ ပြည်နယ်တိုင်းက ရွေးကောက်ပွဲအဖွဲ့ဝင်တွေ (elector) ကို ပေးပြီး အဲဒီအဖွဲ့က သမ္မတကို ရွေးပါတယ်။ ပြည်နယ်အများစုမှာ အနိုင်ရသူက elector အားလုံးကို ယူသွားပါတယ်။ ၂၀၂၆ ကြားဖြတ်မှာ ဒါ မပါပါဘူး — ၂၀၂၈ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာမှ ပါမှာပါ။

Toss-up — အနိုင်အရှုံး မသေချာတဲ့ ပြိုင်ပွဲပါ။ စစ်တမ်းတွေက အနီးကပ်နေပြီး ဘယ်ဘက် နိုင်မလဲ ကြိုမသိနိုင်ပါဘူး။

ပါတီစွဲမြေပုံ — အနီ၊ အပြာ၊ swing

မြေပုံမှာ အပြာရင့်က ဒီမိုကရက် အခိုင်အမာ၊ အပြာနုက ဒီမိုကရက်ဘက် ယိမ်းတယ်၊ ခရမ်းရောင်က swing၊ အနီနုက ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက် ယိမ်းတယ်၊ အနီရင့်က ရီပတ်ဘလစ်ကန် အခိုင်အမာပါ။ အဝါရောင် အမှတ်ပါတဲ့ မိန်းနဲ့ ဗာမောင့်မှာ လွတ်လပ်သော အမတ်တွေ ရှိပါတယ် — Angus King (မိန်း) နဲ့ Bernie Sanders (ဗာမောင့်)၊ ၂ ဦးလုံးက ဒီမိုကရက်ဘက်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မဲပေးတတ်ပါတယ်။

ပါတီစွဲဆိုတာ ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ အရင်က swing ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဖလော်ရီဒါ၊ အိုဟိုင်းအိုးတို့က အခုဆို ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက် ယိမ်းလာပြီ။ ဗာဂျီးနီးယား၊ ကော်လိုရာဒိုတို့ကလည်း ဒီမိုကရက်ဘက် ယိမ်းလာပြီ။ ဒါကြောင့် ဒီမြေပုံက လက်ရှိအခြေအနေ အကြမ်းဖျင်းပါ။

နေရာအရေအတွက် သတ်မှတ်ချက်များ

အထက်လွှတ်တော်မှာ အများစုရဖို့ ၅၁ နေရာ လိုပါတယ်။ ၅၀-၅၀ ဖြစ်ရင် ဒုသမ္မတက မဲခွဲပေးပါတယ် — အခု ဒုသမ္မက ရီပတ်ဘလစ်ကန် JD Vance ဖြစ်လို့ ၅၀ နေရာပဲ ရရင် ဒီမိုကရက်ဘက်က ထိန်းချုပ်မှု မရပါဘူး။ filibuster ကျော်ဖို့ ၆၀၊ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ရဖို့ ၆၇ လိုပါတယ်။ အောက်လွှတ်တော်မှာ အများစုရဖို့ ၂၁၈၊ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ရဖို့ ၂၉၀ လိုပါတယ်။

၂၀၂၆ လက်ရှိအခြေအနေ

အထက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၅၃၊ ဒီမိုကရက်ဘက် ၄၇ ရှိနေပါတယ်။ ဒီနှစ် အထက်လွှတ်တော် ၃၅ နေရာ မဲပေးရတာဖြစ်ပြီး အဲဒီထဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ကိုင်ထားတာ ၂၂ နေရာ၊ ဒီမိုကရက်ကိုင်ထားတာ ၁၃ နေရာ ရှိပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တွေ အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အသာ ၄ နေရာ လိုပါတယ်။

အောက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၂၁၈၊ ဒီမိုကရက် ၂၁၄ ရှိနေပါတယ်။ အမတ် ၄၃၅ ဦးလုံး ပြန်မဲပေးရမှာဖြစ်ပြီး ဒီမိုကရက်တွေ ထိန်းချုပ်ဖို့ အသာ ၄ နေရာ လိုပါတယ်။ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၃၆ နေရာလည်း ဒီနှစ် မဲပေးရပါတယ်။

ဒီည စောင့်ကြည့်ရမှာက ခရမ်းရောင် swing ပြည်နယ်တွေနဲ့ အနီးကပ် ပြိုင်ပွဲတွေပါပဲ — မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား၊ မိန်း၊ မစ်ရှီဂန်၊ တက္ကဆပ်၊ အိုဟိုင်းအိုး၊ ကန်ဆက်၊ အိုင်အိုဝါ၊ နီဘရာစကာတို့လို နေရာတွေ။ ရလဒ်တွေ ထွက်လာရင် စစ်တမ်းဦးဆောင်မှုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြန်တိုက်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

ထပ်ရှင်းပြစရာ ဝေါဟာရများ

ဗီတို (Veto) — သမ္မတက လွှတ်တော်က အတည်ပြုထားတဲ့ ဥပဒေကို လက်မှတ်မထိုးဘဲ ပယ်ချတာပါ။ ပယ်ဖျက်ဖို့ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးမှာ ၃ ပုံ ၂ ပုံ လိုပါတယ်။

အထူးရွေးကောက်ပွဲ (Special election) — အမတ် ရာထူးကနေ ထွက်တာ၊ ကွယ်လွန်တာ၊ တခြားရာထူးရသွားတာကြောင့် လစ်လပ်သွားတဲ့ နေရာကို သက်တမ်းမကုန်ခင် ဖြည့်ဖို့ လုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပါ။ ၂၀၂၆ မှာ ဖလော်ရီဒါနဲ့ အိုဟိုင်းအိုးက အဲဒီလိုနေရာတွေပါ။

ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (Governor) — ပြည်နယ်တစ်ပြည်နယ်ရဲ့ အကြီးအကဲပါ။ ပြည်နယ်ဥပဒေ၊ ဘတ်ဂျက်၊ အမျိုးသားအစောင့်တပ်တို့ကို ဦးဆောင်ပါတယ်။ ဒီနှစ် ၃၆ နေရာ မဲပေးရပါတယ်။

မူလရွေးကောက်ပွဲ (Primary) — ပါတီတစ်ခုထဲက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအများအပြားထဲက တစ်ယောက်ကို ရွေးတဲ့ အဆင့်ပါ။ Primary နိုင်မှ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ပြိုင်ရပါတယ်။

Gerrymandering — House မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေကို တစ်ပါတီ အသာရအောင် ပုံဖော်ဆွဲတာပါ။ ဒါကြောင့် House ပြိုင်ပွဲတချို့က နယ်မြေဆွဲထားပုံကြောင့် ကြိုသိနေသလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

Popular vote — ပြည်သူတွေ တိုက်ရိုက်ပေးတဲ့ မဲအရေအတွက် စုစုပေါင်းပါ။ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ popular vote အနိုင်ရတိုင်း သမ္မတ ဖြစ်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး — Electoral College က ဆုံးဖြတ်တာပါ။

Called / Projection နဲ့ အတည်ပြုရလဒ် — ဒီည သတင်းဌာနတွေက "X နိုင်ပြီ" လို့ ကြေညာတာက projection (ခန့်မှန်း) ပါ — မဲအရေအတွက်နဲ့ ခန့်မှန်းပြီး ခေါ်တာပါ။ တရားဝင် အတည်ပြုရလဒ်ကတော့ ပြည်နယ်တွေက မဲရေတွက်ပြီး ရက်သတ္တပတ်အကြာမှ ထုတ်ပြန်တာပါ။

Majority Leader / Minority Leader — အထက်လွှတ်တော်မှာ အများစုပါတီကို ဦးဆောင်သူက Majority Leader၊ အနည်းစုပါတီကို ဦးဆောင်သူက Minority Leader ပါ။ အစီအစဉ် ဘယ်ဥပဒေကို အရင်မဲပေးမလဲဆိုတာ Majority Leader က အဓိက ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

https://www.congresscountdown.com/elections/2026

https://news.kalshi.com/p/how-many-senate-seats-are-up-for-reelection-in-2026

ဆက်ဖတ်ရန် →

ဒီမိုကရက်တွေ အနိုင်ရခဲ့ရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲ — Senate နဲ့ House နှစ်ခုလုံး (စိတ်ကူးယဉ်)

ဒီမိုကရက်တွေ အနိုင်ရခဲ့ရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲ — Senate နဲ့ House နှစ်ခုလုံး (စိတ်ကူးယဉ်)

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒါက မဲရလဒ် မဟုတ်ပါ — စိတ်ကူးယဉ် ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ပါ။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နေ့လယ်ပိုင်းမှာ တကယ့်မဲရလဒ် တစ်ခုမှ မထွက်သေးပါဘူး။ ဒီမိုကရက်တွေ အနိုင်ရခဲ့ရင် ဘာတွေ ဖြစ်လာနိုင်လဲဆိုတာကို အထက်လွှတ်တော် (Senate) နဲ့ အောက်လွှတ်တော် (House) နှစ်ခုလုံးကို ယှဉ်ပြီး ရှင်းပြထားတာပါ။

အခုလက်ရှိ အခြေအနေ

အထက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၅၃ နေရာ၊ ဒီမိုကရက် ၄၅ နေရာနဲ့ ဒီမိုကရက်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းတဲ့ လွတ်လပ်သူ ၂ နေရာ ရှိနေပါတယ်။ စုစုပေါင်း ဒီမိုကရက်ဘက် ၄၇ နေရာပါ။ အောက်လွှတ်တော်မှာတော့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၂၁၈ နေရာ၊ ဒီမိုကရက် ၂၁၄ နေရာ ရှိနေပါတယ်။

ဒီနှစ် အထက်လွှတ်တော် ၃၅ နေရာပဲ မဲပေးရတာပါ — ရီပတ်ဘလစ်ကန်ကိုင်ထားတဲ့ ၂၂ နေရာနဲ့ ဒီမိုကရက်ကိုင်ထားတဲ့ ၁၃ နေရာ။ ကျန် ၆၅ နေရာက မဲပေးစရာ မလိုပါဘူး။

အထက်လွှတ်တော် — ဂဏန်းတွေ ဘာကို ဆိုလိုသလဲ

၅၀ နေရာ — ထိန်းချုပ်မှု မရပါဘူး။ ၅၀-၅၀ ဖြစ်ရင် ဒုသမ္မတ JD Vance (ရီပတ်ဘလစ်ကန်) က မဲခွဲပေးမှာဖြစ်လို့ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက်က ထိန်းချုပ်ထားဦးမှာပါ။

၅၁ နေရာ — အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌတွေ၊ အစီအစဉ်၊ တရားသူကြီးနဲ့ အရာရှိခန့်အပ်မှုတွေ အတည်ပြုနိုင်တယ်။ ဘတ်ဂျက်/အခွန်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေကို reconciliation နည်းနဲ့ ၅၁ မဲနဲ့ ဖြတ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သာမန်ဥပဒေအများစုကို filibuster နဲ့ ပိတ်နိုင်တယ် — အဲဒါကို ကျော်ဖို့ ၆၀ မဲ လိုပါတယ်။ သမ္မတဗီတိုကိုလည်း ပယ်ဖျက်လို့ မရပါဘူး။

၆၀ နေရာ — filibuster ကို ကျော်နိုင်ပါတယ်။ သာမန်ဥပဒေတွေကို အတိုက်အခံမဲမလိုဘဲ ဖြတ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတဗီတိုကတော့ ကျန်နေဦးမှာပါ။

၆၇ နေရာ (၃ ပုံ ၂ ပုံ) — အထက်လွှတ်တော်မှာ အင်အားအကြီးဆုံးပါ။ နိုင်ငံတကာစာချုပ်တွေ အတည်ပြုနိုင်တယ်။ House က စွဲချက်တင်ပြီးရင် သမ္မတကို ရာထူးက ဖြုတ်ချနိုင်တယ်။ သမ္မတဗီတိုကို ပယ်ဖျက်ဖို့လည်း အထက်လွှတ်တော်ဘက်က အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ — ဒါပေမဲ့ House မှာပါ ၃ ပုံ ၂ ပုံ လိုပါတယ်။

အောက်လွှတ်တော် — ဂဏန်းတွေ ဘာကို ဆိုလိုသလဲ

၂၁၈ နေရာ — အောက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဥပဒေကြမ်းတွေ တင်သွင်းတာ၊ ကော်မတီတွေ၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်။ ဥပဒေတစ်ခု ဖြစ်ဖို့ အောက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုရမှာမို့ ဒါက မရှိမဖြစ် အဆင့်ပါ။ ဒါပေမဲ့ အထက်လွှတ်တော်ကပါ အတည်ပြုရဦးမှာဖြစ်ပြီး သမ္မတဗီတိုကိုလည်း ရင်ဆိုင်ရဦးမှာပါ။

၂၉၀ နေရာ (၃ ပုံ ၂ ပုံ) — သမ္မတဗီတိုကို အောက်လွှတ်တော်ဘက်က ပယ်ဖျက်နိုင်ပါတယ်။ အထက်လွှတ်တော်မှာပါ ၆၇ နေရာ ရှိမှ ဗီတိုကို တကယ် ပယ်ဖျက်နိုင်မှာပါ။

ဇာတ်လမ်း ၁ — House အများစု + Senate ၅၁ နေရာ

ဒါက လက်တွေ့ကျဆုံး ဇာတ်လမ်းပါ။ ဒီမိုကရက်တွေ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ် — ဥပဒေတွေ ဖြတ်နိုင်တယ်၊ ခန့်အပ်မှုတွေ အတည်ပြုနိုင်တယ်၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သာမန်ဥပဒေအများစုကို အထက်လွှတ်တော်မှာ filibuster နဲ့ ပိတ်နိုင်သေးတယ်၊ သမ္မတဗီတိုကိုလည်း ပယ်ဖျက်လို့ မရပါဘူး။ ဒါကြောင့် ညှိနှိုင်းပြီး ဖြတ်နိုင်တဲ့ ဥပဒေတွေပဲ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဇာတ်လမ်း ၂ — House အများစု + Senate ၆၇ နေရာ

အထက်လွှတ်တော်မှာ ဘယ်အတိုက်အခံမှ မလိုတော့ပါဘူး — စာချုပ်တွေ၊ ရာထူးဖြုတ်ချမှုတွေ၊ filibuster ကျော်တာတွေ အားလုံး လုပ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ House မှာ ၂၉၀ မရှိရင် သမ္မတဗီတိုကို ပယ်ဖျက်လို့ မရသေးပါဘူး။ ဥပဒေအသစ်တိုင်းကလည်း House က အတည်ပြုရဦးမှာပါ။

ဇာတ်လမ်း ၃ — စိတ်ကူးယဉ်အကြီးဆုံး — House ၂၉၀ + Senate ၆၇

ဒါဆိုရင် သမ္မတဗီတိုကို လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးက ပယ်ဖျက်နိုင်ပြီ၊ သမ္မတကို ဖြုတ်ချနိုင်ပြီ၊ ဥပဒေတွေ ဖြတ်နိုင်ပြီ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါတောင် အကန့်အသတ်ရှိပါတယ် — ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ဖို့ ပြည်နယ် ၃ ပုံ ၄ ပုံ (၃၈ ပြည်နယ်) ရဲ့ သဘောတူညီချက် လိုပါသေးတယ်။ တရားရုံးတွေကလည်း ဥပဒေတွေကို ပယ်ချနိုင်တယ်၊ သမ္မတကလည်း ဥပဒေတွေကို ဘယ်လို အကောင်အထည်ဖော်မလဲ ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသေးတယ်။

ဘာကြောင့် ၆၇ နေရာ မဖြစ်နိုင်သလဲ

ပထမအချက်က မဲပေးရတဲ့ နေရာအရေအတွက်ပါ။ ဒီနှစ် အထက်လွှတ်တော် ၃၅ နေရာပဲ မဲပေးရတာဖြစ်ပြီး ကျန် ၆၅ နေရာက မဲပေးစရာ မလိုပါဘူး။ အဲဒီ ၆၅ နေရာမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၃၁ နေရာ အသေအချာ ရှိနေပြီးသားပါ။ ဒါကြောင့် ဒီမိုကရက်တွေ ၆၇ ရောက်ဖို့ မဲပေးမယ့် ၃၅ နေရာလုံးကို အနိုင်ရမှ ဖြစ်မှာပါ — တစ်နေရာမှ မရှုံးရပါဘူး။

ဒုတိယအချက်က အဲဒီ ၃၅ နေရာထဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အပြတ်အသတ်နိုင်တဲ့ ပြည်နယ်တွေ ပါဝင်တာပါ — အလာဘားမား၊ အိုင်ဒါဟို၊ ဝိုင်အိုးမင်း၊ တောင်ဒကိုတာ၊ အိုကလာဟိုးမား၊ အနောက်ဗာဂျီးနီးယားတို့လို ပြည်နယ်တွေမှာ ဒီမိုကရက် ပြိုင်ပွဲတောင် ပြင်းထန်မနေပါဘူး။ အဲဒီပြည်နယ်အားလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် အနိုင်ရဖို့ဆိုတာ လက်တွေ့မှာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

တတိယအချက်က ကိုယ်ကိုင်ထားတဲ့ ၁၃ နေရာကိုလည်း တစ်နေရာမှ မဆုံးရှုံးရပါဘူး။ တစ်နေရာလောက် ရှုံးသွားရင်တောင် ၆၇ ဆိုတဲ့ ဂဏန်း မရောက်တော့ပါဘူး။

အောက်လွှတ်တော်မှာလည်း အလားတူပါပဲ — ၂၉၀ နေရာ ရဖို့ လက်ရှိ ၂၁၄ ကနေ ၇၆ နေရာ ထပ်တိုးရမှာဖြစ်ပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန် အပြတ်နိုင်တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေပါ အနိုင်ရရမှာပါ။ ဒါကြောင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးမှာ ၃ ပုံ ၂ ပုံ ရဖို့ဆိုတာ ဒီရွေးကောက်ပွဲတစ်ကြိမ်တည်းနဲ့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး — အနည်းဆုံး ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ထပ် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်ကြိမ်လောက်နဲ့ ပိုအဆင်ပြေတဲ့ မြေပုံမျိုး လိုပါလိမ့်မယ်။

အဓိကအချက်

၂၀၂၆ မှာ ဒီမိုကရက်တွေ ၆၇ နေရာ ရဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး — မဲပေးမယ့် နေရာအားလုံးကို အနိုင်ရမှ ဖြစ်မှာဖြစ်ပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန် အပြတ်နိုင်တဲ့ ပြည်နယ်တွေပါ ပါလို့ပါ။ လက်တွေ့ကျတဲ့ ပန်းတိုင်က House အများစု (၂၁၈) နဲ့ Senate အများစု (၅၁) ပါ။ အဲဒါရရင်တောင် သမ္မတဗီတိုနဲ့ filibuster ကြောင့် ညှိနှိုင်းမှုတွေ လိုနေဦးမှာပါ။ တကယ့်ရလဒ်တွေကတော့ ဒီညမှ ထွက်လာမှာပါ။

Swing ဆိုတာ ဘာလဲ

Swing ပြည်နယ် (swing state) ဆိုတာ အနိုင်အရှုံး ကြိုမသိနိုင်တဲ့ ပြည်နယ်ပါ — တစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်နိုင်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်နိုင်သွားနိုင်တယ်။ မဲကွာခြားချက်က နည်းနည်းလေးပဲ ရှိတတ်တယ်။ အခိုင်အမာ ပြည်နယ်တွေနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပါ — အခိုင်အမာ ပြည်နယ်မှာ တစ်ပါတီက အမြဲအပြတ်အသတ်နိုင်နေတယ်။

Swing မဲဆန္ဒရှင် (swing voter) ဆိုတာ ပါတီစွဲမရှိတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်ပါ — တစ်ကြိမ်မှာ ဒီမိုကရက်ကို မဲပေးပြီး နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ကို မဲပေးနိုင်တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း၊ စီးပွားရေး၊ ပြဿနာတွေပေါ် မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်တတ်တယ်။

ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲဆိုတော့ အမေရိကန်စနစ်က ပြည်နယ်အလိုက် အနိုင်ရသူက အကုန်ယူတဲ့ စနစ်ဖြစ်လို့၊ အခိုင်အမာ ပြည်နယ်တွေရဲ့ ရလဒ်က ကြိုသိနေပြီးသားပါ။ ရွေးကောက်ပွဲကို တကယ်ဆုံးဖြတ်တာက swing ပြည်နယ်အနည်းငယ်နဲ့ အဲဒီမှာရှိတဲ့ swing မဲဆန္ဒရှင်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးတွေက swing ပြည်နယ်တွေမှာ အများဆုံး စုပြုံနေတာပါ။

ဒီည တိုက်ကြည့်ရန် စာရင်း — ရလဒ်မထွက်ခင် စစ်တမ်းများ

ဒါက ရလဒ်မဟုတ်ပါ — ရလဒ်မထွက်ခင် စစ်တမ်းဦးဆောင်မှုများပါ။ ဒီညရလဒ်တွေ ထွက်လာရင် ဒီစာရင်းနဲ့ ပြန်တိုက်ကြည့်လို့ရအောင် မှတ်ထားတာပါ။ ဒီမိုကရက်တွေ အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အသာ ၄ နေရာ လိုပါတယ် (၄၇ မှ ၅၁ သို့)။ အောက်လွှတ်တော်ကိုလည်း ထိန်းချုပ်ဖို့ အသာ ၄ နေရာ လိုပါတယ် (၂၁၄ မှ ၂၁၈ သို့)။

မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား (ရီပတ်ဘလစ်ကန်ကိုင်ထား၊ နေရာလွတ်) — YouGov: Cooper ၅၅၊ Whatley ၄၄ (+၁၁)။

မိန်း (ရီပတ်ဘလစ်ကန် Collins) — YouGov: Jackson ၅၂၊ Collins ၄၇ (+၅)။ NYT/Siena: Jackson +၆။

မစ်ရှီဂန် (ဒီမိုကရက်ကိုင်ထား၊ နေရာလွတ်) — YouGov: El-Sayed ၅၁၊ Rogers ၄၇ (+၄)။ NYT/Siena: El-Sayed +၁၁။

တက္ကဆပ် (ရီပတ်ဘလစ်ကန်) — YouGov: Talarico ၅၁၊ Paxton ၄၇ (+၄)။ NYT/Siena: Talarico +၇။

အိုဟိုင်းအိုး အထူးရွေးကောက်ပွဲ (ရီပတ်ဘလစ်ကန် Husted) — YouGov: Brown ၅၀၊ Husted ၄၈ (+၂)။ NYT/Siena: Brown +၅။

ကန်ဆက် (ရီပတ်ဘလစ်ကန် Marshall) — YouGov: Hamilton ၅၀၊ Marshall ၄၉ (+၁)။ NYT/Siena: Hamilton +၅။

အိုင်အိုဝါ (ရီပတ်ဘလစ်ကန် ကိုင်ထား၊ နေရာလွတ်) — YouGov: Turek ၅၀၊ Hinson ၄၉ (+၁)။

နီဘရာစကာ (ရီပတ်ဘလစ်ကန် Ricketts) — YouGov: Osborn ၄၉၊ Ricketts ၄၉ (သရေ)။ NYT/Siena: Ricketts +၆။ GrayHouse: Ricketts +၄။

ဒီည တိုက်ကြည့်ရန် — ဒီမိုကရက်ဘက်က အထက်ပါ ရီပတ်ဘလစ်ကန်နေရာတွေထဲက ဘယ်နှစ်နေရာ အနိုင်ရသလဲ၊ နီဘရာစကာလို စစ်တမ်းတွေ သဘောမတူတဲ့ နေရာမှာ ဘယ်ဘက် အနိုင်ရသလဲ၊ ကိုယ်ကိုင်ထားတဲ့ မစ်ရှီဂန်နေရာကို ထိန်းနိုင်သလား — အဲဒါတွေက အထက်လွှတ်တော် ထိန်းချုပ်မှု ဘယ်ဘက်ရမလဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးမှာပါ။

ရွေးကောက်ပွဲစနစ်နဲ့ ပါတီစွဲမြေပုံ

မြေပုံမှာ အပြာရင့်က ဒီမိုကရက် အခိုင်အမာ ပြည်နယ်တွေ၊ အပြာနုက ဒီမိုကရက်ဘက် ယိမ်းတဲ့ ပြည်နယ်တွေ၊ ခရမ်းရောင်က swing ပြည်နယ်တွေ၊ အနီနုက ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဘက် ယိမ်းတဲ့ ပြည်နယ်တွေ၊ အနီရင့်က ရီပတ်ဘလစ်ကန် အခိုင်အမာ ပြည်နယ်တွေပါ။ အဝါရောင် အမှတ်ပါတဲ့ မိန်းနဲ့ ဗာမောင့်ပြည်နယ်တွေမှာ လွတ်လပ်သော အမတ်တွေ ရှိပါတယ် — အဲဒီအမတ် ၂ ဦးက ဒီမိုကရက်ဘက်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မဲပေးတတ်ပါတယ်။

အဓိကအချက်က ပြည်နယ်တိုင်းကို အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၂ ဦးစီ ပေးထားတာပါ — လူဦးရေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ လူ ၆ သိန်းလောက်ပဲ ရှိတဲ့ ဝိုင်အိုးမင်းနဲ့ လူ သန်း ၄၀ ရှိတဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ အမတ် အရေအတွက် အတူတူပါပဲ။ ဒါကြောင့် လူဦးရေနည်းတဲ့ ကျေးလက်ပြည်နယ်ငယ်တွေရဲ့ အသံက အထက်လွှတ်တော်မှာ ပိုကြီးနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို တကယ်ဆုံးဖြတ်တာက မြေပုံပေါ်က ခရမ်းရောင် swing ပြည်နယ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ် — ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား၊ မစ်ရှီဂန်၊ ဝစ္စကွန်းဆင်၊ အရီဇိုးနား၊ ဂျော်ဂျီယာ၊ နီဗားဒါး၊ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား။ အပြာနဲ့ အနီ အခိုင်အမာ ပြည်နယ်တွေရဲ့ ရလဒ်က ကြိုသိနေပြီးသားမို့၊ ဒီည စောင့်ကြည့်ရမှာက ခရမ်းရောင် ပြည်နယ်တွေပါပဲ။

ဒီမြေပုံက အကြမ်းဖျင်း ရှင်းပြဖို့ပါ — ပြည်နယ်တစ်ခု၏ ပါတီစွဲက နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

ရလဒ်မထွက်ခင် ခန့်မှန်းချက် အတိုချုပ်

Senate ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ဒီမိုကရက်တွေ အသာ ၄ နေရာ လိုပြီး၊ ခန့်မှန်းချက်တွေအရ ၇၅% လောက် အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။ House ကိုလည်း အသာ ၄ နေရာ လိုပြီး၊ ၈၉–၉၄% လောက် အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခုမှ သေချာတာ မဟုတ်ပါဘူး — မဲရေတွက်ပြီးမှ အတည်ဖြစ်မှာပါ။ အိုင်အိုဝါ၊ နီဘရာစကာလို အနီးကပ် ပြိုင်ပွဲတွေက ရလဒ်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

https://www.congresscountdown.com/elections/2026

https://news.kalshi.com/p/how-many-senate-seats-are-up-for-reelection-in-2026

ဆက်ဖတ်ရန် →

အီရန် ကျီရှ်မ်ကျွန်းကို အမေရိကန် ကန့်သတ်တိုက်ခိုက် — ကြီးမားကျယ်ပြန့်တိုက်ခိုက်မှုဟု အတည်မပြုနိုင်သေး

အီရန် ကျီရှ်မ်ကျွန်းကို အမေရိကန် ကန့်သတ်တိုက်ခိုက် — ကြီးမားကျယ်ပြန့်တိုက်ခိုက်မှုဟု အတည်မပြုနိုင်သေး

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ပျံ့နှံ့နေတဲ့ "နာရီပိုင်းအတွင်း အမေရိကန်က အီရန်ကို ကြီးမားကျယ်ပြန့်စွာ တိုက်ခိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ သတင်းကို အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သက်သေမရှိသေးပါ။ အတည်ပြုနိုင်တာက နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်နေ့က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားက ကျီရှ်မ်ကျွန်းကို အမေရိကန်က ကန့်သတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရိုက်တာသတင်းအရ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ကျီရှ်မ်ကျွန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကို အတည်ပြုပြီး၊ တိုက်ခိုက်မှုက ကန့်သတ်ထားတာဖြစ်ကာ စစ်ဆင်ရေးအကြီးစား ပြန်စတာမဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ နောက်တစ်ဦးကတော့ အမေရိကန်ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ် ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်နေတဲ့ အီရန်တွေကို ခုခံကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

အီရန်နိုင်ငံပိုင်သတင်း IRNA ကလည်း ကျွန်းပေါ်မှာ ပေါက်ကွဲသံများစွာ ကြားခဲ့ရတယ်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ Wall Street Journal က ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ပထမဆုံး သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အမေရိကန်က ထုတ်ဖော်မပြောဘဲ လုပ်ခဲ့တဲ့ ကန့်သတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေထဲက နောက်ဆုံးတစ်ခုလို့ ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန် ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာန (CENTCOM) ကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး အများပြည်သူသို့ ထုတ်ပြန်ချက် မထုတ်သေးပါဘူး။ ပျက်စီးမှု ဒါမှမဟုတ် သေဆုံးမှုအရေအတွက်ကိုလည်း အတည်ပြုနိုင်တဲ့ အချက်အလက် မရှိသေးပါဘူး။

ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေနဲ့ပတ်သက်ပြီး Wall Street Journal ကို ကိုးကားတဲ့ သတင်းတွေမှာ အမေရိကန်က ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေကို နိုဝင်ဘာ ၃ နောက်ပိုင်း "တို၍ ပြင်းထန်တဲ့ စစ်ဆင်ရေး" အတွက် ပြင်ဆင်ထားဖို့ သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတထရမ့်က နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက် မချရသေးဘူးလို့လည်း အဲဒီသတင်းတွေမှာပဲ ဖော်ပြထားပြီး၊ တနင်္လာနေ့မှာ သူက ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အရေးပါတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြန်စမယ်လို့ မရှိဘူးလို့ ပြောခဲ့တယ်လို့ BBC က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ကြီးမားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်မယ်ဆိုတာက အတည်မပြုနိုင်သေးတဲ့ သတင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ:

https://941theduke.com/2026/11/02/us-struck-irans-qeshm-island-wall-street-journal-reports/

https://www.justsecurity.org/163177/early-edition-november-3-2026/

https://thediplomaticinsight.com/us-limited-strikes-iran-qeshm-island-midterms/

https://stockbiz.vn/en/news/us-warns-of-possible-military-action-against-iran-after-november-3/42507383

ဆက်ဖတ်ရန် →

Express Entry CRS အပြောင်းအလဲ — နိုဝင်ဘာ ၃ မှ စတင်အသက်ဝင်ပြီ

Express Entry CRS အပြောင်းအလဲ — နိုဝင်ဘာ ၃ မှ စတင်အသက်ဝင်ပြီ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကနေဒါ Express Entry ရဲ့ CRS အမှတ်ပေးစနစ် အပြောင်းအလဲက ယနေ့ နိုဝင်ဘာ ၃၊ ၂၀၂၆ မှ စတင်အသက်ဝင်ပြီဖြစ်ပြီး ရွှေ့ဆိုင်းထားခြင်းမရှိပါ။

အပြောင်းအလဲအသစ်က Labour Market Integration အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ လစာမြင့်အလုပ်အတွေ့အကြုံအတွက် အပိုအမှတ် ၂၀၊ ၄၀၊ ၇၀၊ လစာမြင့်အလုပ်ကမ်းလှမ်းမှုအတွက် ၅၀၊ ၇၀၊ ၁၀၀ အထိ ရနိုင်ပြီး၊ နှစ်မျိုးလုံးရရှိသူအတွက် ပိုများတဲ့တစ်မျိုးကိုသာ ပေးပါတယ်၊ နှစ်မျိုးပေါင်းမပေးပါ။ ကန့်သတ်အများဆုံးက ၁၅၀/၁၄၀ ဖြစ်ပါတယ်။

အရည်အချင်းပြည့်မီတဲ့ Express Entry အလုပ်ကမ်းလှမ်းမှုတွေအတွက် LMIA မလိုအပ်တော့ပါ (နိုဝင်ဘာ ၃ နောက်ပိုင်း ITA ရသူတွေအတွက် ယာယီမူဝါဒ)။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်ပါမစ်အတွက် LMIA ဆက်လက်လိုအပ်ပြီး ကမ်းလှမ်းမှုအစစ်အမှန်ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးမှုတွေ ဆက်ရှိပါတယ်။

Express Entry pool ထဲက အမှတ်တွေကို ပြန်တွက်နေပြီး ၂ ပတ်အထိ ကြာနိုင်ကာ၊ အဲဒီကာလအတွင်း draw တွေ ခေတ္တရပ်ထားပါတယ်။ Profile မှာ အလုပ်ကမ်းလှမ်းမှုအချက်အလက် ထည့်သွင်းရမယ့် နောက်ဆုံးရက်က နိုဝင်ဘာ ၃ မတိုင်ခင် ဖြစ်ခဲ့တာမို့ အခုတော့ ကျော်လွန်သွားပါပြီ။

ရင်းမြစ်များ:

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/news/2026/10/canada-refocusing-express-entry-on-top-talent-that-drives-economic-growth.html

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/news/2026/10/changes-to-express-entry-for-high-wage-occupations.html

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/immigrate-canada/express-entry/check-score/high-wage.html

ဆက်ဖတ်ရန် →

ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ — အပိုင်း ၁၀ — တိုင်းမှူးသစ် ၁၂ ဦး၊ "တော် (၃) တော်" နှင့် လာဘ်စားစနစ်

ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ — အပိုင်း ၁၀ — တိုင်းမှူးသစ် ၁၂ ဦး၊ "တော် (၃) တော်" နှင့် လာဘ်စားစနစ်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မူရင်းမှတ်တမ်း: Network for Democracy and Development (NDD), Documentation and Research Department, Mae Sot, Thailand

အပိုင်း ၉: https://www.yeyintnge.net/2026/10/blog-post_390.html

အပိုင်း ၁၀ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

တိုင်းမှူးသစ် ၁၂ ဦး — ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်

အသစ်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရတဲ့ စစ်တိုင်းမှူး (၁၂)ဦးကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်မယ်ဆိုရင် စစ်တက္ကသိုလ် (DSA) ကျောင်းဆင်းအရာရှိ (၈)ဦး၊ ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (OTS) ကျောင်းဆင်းအရာရှိ (၃)ဦးနဲ့ အလုပ်သင်ဗိုလ်သင်တန်း (တေဇ) ကျောင်းဆင်းအရာရှိ(၁)ဦး၊ ရှိတာကို တွေ့ရသည်။ Batch အနေနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် DSA-13 က (၂)ဦး၊ DSA-15 က (၃)ဦး၊ DSA-17 က (၂)ဦး၊ DSA-18 က (၁)ဦး၊ OTS-43 က (၂)ဦး၊ OTS-47 က (၁)ဦး နဲ့ အလုပ်သင်−၁ က (၁)ဦးတို့ ဖြစ်သည်။ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ အနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် တပ်မမှူးဘဝက လာသူ (၇)ဦး၊ စကခမှူးဘဝကလာသူ (၄)ဦးနဲ့ ဒကစမှူးဘဝကလာသူ (၁)ဦး၊ တို့ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ စစ်တိုင်းမှူးဖြစ်သင့်ပါလျက်နဲ့ ဖြစ်မလာသူတွေထဲမှာ DSA (13, 14, 15, 16) လို စီနီယာကျတဲ့ တပ်မမှူး၊ စကခမှူးတွေ အများအပြားကျန်ခဲ့တာကို တွေ့နိုင်သည်။ စစ်တိုင်းမှူးတစ်ဦးဖြစ်လာဖို့အတွက် စွမ်းရည်(၃)ရပ်၊ မြဲ(၃)မြဲ၊ မြင်(၄)မြင် ပြည်စုံရုံမျှနဲ့ မလုံလောက်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထိပ်ပိုင်းရာထူးရဖို့ နောက်ထပ် ဘာတွေ လိုသနည်း ဆိုသည်ကို အောက်တွင် ဆက်လက် တင်ပြသွားမည်။

ထိပ်ပိုင်းရာထူးများ — လက်ရွေးစင်စနစ်

မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ ကက/ထူး လို့ လူသိများတဲ့ စစ်ရာထူးခန့်ချုပ် (MAG/ Military Appointment General) နဲ့ စစ်ရာထူးခန့်ဘုတ်အဖွဲ့ (MS Board/ Military Service Board) ဆိုတာရှိပေမဲ့ ထိပ်ပိုင်း စစ်ဘက် ရာထူးကြီးတွေဖြစ်တဲ့ တိုင်းမှူး၊ တပ်မမှူး၊ စကခမှူးတွေနဲ့ စစ်ရုံးချုပ် လက်ရုံးအကူဝန်ထမ်းတပ်တွေရဲ့ ညွန်ကြားရေးမှူးအဆင့် တွေကို စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေကိုယ်တိုင် စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခန့်ထားလေ့ရှိတာ တွေ့ရသည်။

မဆလခေတ်မှာ စစ်အာဏာရှင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက သူကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ထားတဲ့ တပ်မမှူးတွေကိုသာ စစ်တိုင်း မှူးတွေအဖြစ် တာဝန်ပေးလေ့ရှိသလို နအဖ စစ်အစိုးရခေတ်မှာလည်း စစ်အာရှင်လက်သစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေကိုယ်တိုင် စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ထားတဲ့ တပ်မမှူးတွေ၊ စကခမှူးတွေနဲ့ စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးတွေကိုသာ စစ်တိုင်းမှူးတွေအဖြစ်နဲ့ တာဝန်ပေးခန့်အပ်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ နဝတ၊ နအဖ စစ်အစိုးရခေတ်မှာ စစ်အင်အားတွေကို အလွန်အကျွံ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း ခဲ့တာကြောင့် တပ်မတွေအပြင် တပ်မတွေနဲ့ဖွဲ့စည်းပုံတူတဲ့ စကခ ခေါ် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်တွေပါ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါ တယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်ကစပြီး စစ်တိုင်းမှူးတွေအဖြစ် တာဝန်ပေးခန့်အပ်ရာမှာလည်း တပ်မမှူးတွေထဲကသာမက စကခမှူးတွေထဲကပါ ရွေးချယ်လာရတာဖြစ်သည်။

၂၀၀၁ ခန့်အပ်မှုများ — တပ်မမှူးနှင့် စကခမှူးများ

၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ အသစ်ခန့်အပ်ခံရတဲ့ စစ်တိုင်းမှူးတွေအနက် ဗိုလ်မှူးချုပ်မြင့်ဆွေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အေးကြွေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်ဆွေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်သူရမြင့်အောင်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဌေးဦး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်မင်းနဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ရဲမြင့် တို့က တပ်မမှူး တွေဖြစ်ကြပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ်မြင့်လှိုင်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ခင်မောင်မြင့်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်ဦး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်စိုးနိုင်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ချစ်သန်း တို့ က စကခမှူးတွေ ဖြစ်ကြသည်။

စည်းပျက်မှုနှင့် စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်သစ်များ

နဝတ၊ နအဖ စစ်အစိုးရလက်ထက်မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်ဟာ အလွန်အကျွံ စည်းပျက်ကမ်းပျက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်တက္ကသိုလ်နဲ့ စစ်သင်တန်းကျောင်းကြီးတွေကို အရင်ကလို “မကောင်းကျောင်းပို့” ခံရတဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီးတွေ ရဲ့လက်ထဲ “ဝ” ကွက်မအပ်ရဲတော့ပဲ တပ်မမှူးတွေထဲက အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့စည်းကမ်းပိုင်းမှာ ထူးချွန်သူတွေကိုရွေးချယ်ပြီး စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ် တာဝန်ပေးတဲ့ပုံစံသစ်ကို တီထွင်သုံးစွဲလာခဲ့ရသည်။ ဒါကြောင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်က စပြီး စစ်တိုင်းမှူးတွေအဖြစ်ရွေးချယ်ရာမှာ တပ်မမှူး၊ စကခမှူးတွေထဲကသာ မကတော့ဘဲ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး တွေကိုပါ ထည့်သွင်းရွေးချယ်လာရတာ ဖြစ်သည်။

အုန်းမြင့်နှင့် မင်းအောင်လှိုင် — ကျောင်းအုပ်မှ တိုင်းမှူးသို့

အခု ကက/ကြည်းမှာ ကစထမှူး တာဝန်ကိုထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အုန်းမြင့် ဆိုရင် တပ်မ(၈၈) တပ်မမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရာက ၂၀၀၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ မေမြို့ စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ်နဲ့ ပြောင်းရွှေ့ခန့် အပ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လကျမှ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ်နဲ့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ အလားတူ အခု ကစထမှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင် ဆိုရင်လည်း ယွင်က တပ်မ (၄၄)ရဲ့ တပ်မမှူး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှာ မေမြို့ စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ပေး ခံရပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကျမှ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။

တိုင်းမှူးရာထူး မက်မောမှုနှင့် အဖားယှဉ်ပြိုင်မှု

တပ်မမှူး၊ စကခမှူးတွေဟာ စစ်တိုင်းမှူးရာထူးကို သိပ်မက်မောကြသည်။ စစ်တိုင်းမှူးဖြစ်လာခဲ့ရင် ကိုယ့်ဒေသ အတွင်း ဘုရင်ငယ်တစ်ဆူလို ဩဇာအာဏာတွေရရှိနိုင်တဲ့အပြင် ဒေသဆိုင်ရာဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်မျိုးတွေကိုလည်း ရရှိလာမှာမို့ ဖြစ်သည်။ စစ်တိုင်းမှူးကတဆင့် ကက/ကြည်းရဲ့ အဆင့်မြင့်ရာထူးတွေကို တဆင့်တက် မျှော်မှန်းနိုင်တဲ့အပြင် အခြေအနေမပေးလို့ ဒီရာထူးတွေကို မရခဲ့ရင်တောင်မှ ဝန်ကြီးအဖြစ်တော့ တာဝန်ပေးခံရဖို့ သေချာနေတာကြောင့် စစ်တိုင်း မှူးရာထူးကို မက်မောကြတာဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့် ဒီရာထူးကိုရရှိနိုင်ဖို့အတွက် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်လောက်ကတည်းကအကျိတ်အနယ် ကြိုးစားယှဉ်ပြိုင်ကြရသည်ဟု သိရှိရသည်။ ယှဉ်ပြိုင်တယ်ဆိုတာက စစ်ရေးစွမ်းရည်၊ အုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းရည်၊ စည်းရုံးရေးစွမ်းရည်ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်(၃)ရပ်မှာ ယှဉ်ပြိုင်ကြရတာမဟုတ်ဘဲ ဒီရာထူးရရှိဖို့အတွက် စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေ နှစ် သက် သဘောကျလာအောင် အပြိုင်အဆိုင် ဖားကြရတာ ဖြစ်သည်။

အရာရှိအဆင့် ၃ ဆင့်နှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် (NDC)

မြန်မာ့တပ်မတော်ရဲ့အရာရှိတွေကို ဗိုလ်၊ မှူး၊ ချုပ် ဆိုပြီး အဆင့်(၃)ဆင့် ခွဲထားသည်။ (ဗိုလ်)အဆင့်မှာ ဒုဗိုလ် အဆင့်ကနေ ဗိုလ်ကြီးအထိပါဝင်ပြီး (မှူး)အဆင့်မှာတော့ ဗိုလ်မှူးကနေ ဗိုလ်မှူးကြီးအထိ ပါဝင်ပါ တယ်။ (ချုပ်)အဆင့်မှာ တော့ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ကနေ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ ပါဝင်သည်။ (ဗိုလ်)အဆင့် အရာရှိအားလုံး တပ်မတော် (ကြည်း) တိုက်ခိုက်ရေးသင်တန်းကျောင်းတွေကို တက်ရောက်ကြရသည်။ (မှူး)အဆင့် အရာရှိတွေကတော့ ဦးစီးတက္ကသိုလ် ကို တက်ရောက်ကြရသည်။ (မှူး)အဆင့်ကနေ (ချုပ်)အဆင့်ကို တက်လှမ်းမဲ့သူတွေအတွက်ကတော့ နိုင်ငံတော်ကာကွယ် ရေးတက္ကသိုလ် (NDC / National Defence College) ကို တက်ရောက်ကြရသည်။

ဒါကြောင့် စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေက တိုင်းမှူး၊ တပ်မမှူးနဲ့ စကခမှူးတွေအပါအဝင် ထိပ်ပိုင်းစစ်ဘက်ရာထူးကြီးတွေ မှာ တာဝန်ပေးဖို့ရည်မှန်းထားတဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးတွေကိုရွေးချယ်ပြီး နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်မှာ တက်ရောက်ခိုင်းလေ့ ရှိသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်တစ်ခုလုံးမှာ ယူနီဖေါင်းမချွတ်သေးတဲ့ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးတချို့နဲ့ နယ်ဘက်အရာရှိကြီးတချို့ အပါအဝင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အရာရှိ စုစုပေါင်း (၃၂၀)လောက်ရှိသည်။ ဒီအထဲက ယုံကြည်စိတ်ချရမဲ့ အသက်ငယ်ရွယ်သူ တွေနဲ့ လာဘ်များများထိုးနိုင်သူတွေကိုသာ ရွေးချယ်ပြီး တက်ခိုင်းလေ့ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

NDC မူဝါဒလမ်းညွှန်အဖွဲ့နှင့် လာဘ်စနစ်

လက်ရှိ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ရဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်အဖွဲ့မှာ နယကကြီးက ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၊ ဥက္ကဌကြီးက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး၊ အတွင်းရေးမှူးက ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အဖွဲ့ဝင်(၈)ဦးက ညှိကွပ်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)၊ စစ်ရေးချုပ်၊ စစ်ထောက်ချုပ်၊ တပ်မတော် လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် တို့ ပါဝင်သည်။ ဒါကြောင့် ဒီတက္ကသိုလ်ကို တက်ရောက်ချင်တဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးတွေဟာ ဒီအဖွဲ့မှာပါဝင်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေကို သူတို့ရဲ့ ကတော် တွေ၊ မဟေသီတွေထံကတဆင့် လက်ဆောင်အမျိုးမျိုးနဲ့ ချဉ်းကပ်ကြရသည်ဟု သိရှိရသည်။ ဗိုလ်လောင်းတစ်ဦးဖြစ်ဖို့အတွက် တောင် တပ်မတော်ဗိုလ်ရွေးအဖွဲ့ကို သိန်းနဲ့ချီ လာဘ်ထိုးခဲ့ရတာမို့ တပ်မမှူး/စကခမှူးလောင်း၊ တိုင်းမှူးလောင်း၊ နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲလောင်းဖြစ်မဲ့ ဒီတက္ကသိုလ်ကို တက်ရောက်ခွင့်ရရှိဖို့အရေးမှာလည်း မူဝါဒဆိုင်ရာလမ်းညွှန်အဖွဲ့ကို ကျပ်ငွေသန်းချီ လာဘ်ထိုးကြရတာဟာ မဆန်းလှဘူးလို့ ဆိုနိုင်သည်။ လာဘ်စားသူတွေဘက်က ကျားကြီးလို့ ခြေရာလည်းကြီးလာတဲ့ သဘော ဖြစ်သလို၊ လာဘ်ထိုးသူတွေဘက်ကလည်း ဘီလီယံမြင်လို့ မီလီယံစွန့်တဲ့သဘောလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

အမှတ်ကောင်းရဖို့ လာဘ်ထိုးမှု — ၂၀၀၆ ဖမ်းဆီးမှုများ

ကျောင်းတက်ခွင့်ရရှိပြန်တော့လည်း အမှတ်ကောင်းကောင်းရမှသာ တပ်မမှူး/စကခမှူးတွေ ဖြစ်မှာမို့ တက္ကသိုလ်က ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီးနဲ့ ဌာနမှူးတွေကို လာဘ်ထိုးကြရပြန်သည်။ တက္ကသိုလ်တက်ခွင့်ရဖို့အတွက် ကာ ကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ရဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာလမ်းညွှန်အဖွဲ့က သန်းနဲ့ချီလာဘ်စားနေတာကို ဖမ်းဆီးဖေါ်ထုတ် အရေးယူတာမျိုး မကြားခဲ့ဘူးပေမဲ့ သိန်းဂဏန်းအဆင့်လောက်သာ လာဘ်စားရတဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ ဒုကျောင်းအုပ်ကြီးနဲ့ ဌာနမှူးတချို့က တော့ ၂၀၀၆ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာ ဖမ်းဆီးအရေးယူတာကို ခံခဲ့ကြရသည်။ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မိုးဟိန်း၊ ဒုတိယကျောင်း အုပ်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းမောင်နဲ့ ဌာနမှူးတွေဖြစ်ကြတဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးရဲထွန်းဝင်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီးဝင်းနိုင်နဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးညွန့်ဝေ တို့ကို လာဘ်စားမှုတွေနဲ့ ဖမ်းဆီးအရေးယူ ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့တာ ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မိုးဟိန်းဟာ (DSA)အမှတ်စဉ်(၁၀)ကဖြစ်ပြီး စာအသင်အပြနဲ့ အုပ်ချုပ်မှုကောင်းမွန်တဲ့အတွက် ဗထူး တိုက်ခိုက်ရေးသင်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်အဖြစ်ကနေ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်း ရွှေ့ တာဝန်ပေးအပ်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စက်တင်္ဘာ(၁၈)ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေး ခံခဲ့ရတဲ့ ဒု-တပ်မတော် လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ဥာဏ်ဝင်း (DSA-18) ဆိုရင် လည်း လာဘ်စားရာမှာနံမည်ကြီးသူတဦးဖြစ်ပေမဲ့ အထက်ကိုအဖားကောင်းတဲ့အတွက် အရေးယူမခံရတဲ့အပြင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးပေးခံခဲ့ရသည်ဟု သိရှိရသည်။

NDC ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လက်တွေ့

နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ကို နိုင်ငံတော်က ချမှတ်ထားတဲ့ပေါ်လစီတွေနဲ့အညီ အဂ္ဂမဟာဗျူဟာရည်မှန်းချက် (Grand Strategy) တွေကို အကောင်အထည်ဖေါ်နိုင်ဖို့အတွက် အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်တွေ ပေါ်ထွန်းလာအောင် လေ့ ကျင့်ပေးဖို့ ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့တာဆိုပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို လက်ဆင့်ကမ်းသယ်ဆောင်ဖို့အတွက် စိတ်ချရတဲ့ လူယုံတပည်ရင်းတွေကို စီစစ်ရွေးချယ်လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ကျောင်းသာ ဖြစ်သည်။

NDC အပတ်စဉ် ၁–၅ သင်တန်းဆင်းများ

ဒီနေ့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဆိုသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရရွှေမန်း နဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေဖြစ်ကြတဲ့ သီဟသူရတင်အောင်မြင့်ဦး၊ မောင်ဘို၊ ကျော်ဝင်းနဲ့ အုန်းမြင့်တို့ဟာ ၁၉၉၄ ခုနှစ် မတ်လမှာ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်(၁)သင်တန်းဆင်းတွေဖြစ်ပြီး၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြင့်ဆွေ၊ ဗိုလ်ချုပ်မောင်ဦး၊ ဗိုလ်ချုပ်ဌေးဦးနဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဆန်း တို့ က ၁၉၉၆ နိုဝင်ဘာလမှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ်(၂) သင်တန်းဆင်းတွေ ဖြစ်သည်။ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေဖြစ်ကြတဲ့ ခင်မောင်သန်း၊ မြင့်လှိုင်နဲ့ ဗိုလ်ချုပ်တွေဖြစ်ကြတဲ မောင်မောင်ဆွေ၊ စိုးနိုင်၊ ခင်မောင်မြင့်၊ ခင်ဇော်၊ တို့က ၁၉၉၈ ဩဂုတ်လ မှာဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ်(၃) သင်တန်းဆင်းတွေဖြစ်သည်။ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေဖြစ်ကြတဲ့ သာအေး၊ မြတ်ဟိန်းနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်/ ဗိုလ်မှူးချုပ်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ မင်းအောင်လှိုင်၊ ဉာဏ်ဝင်း၊ ဝေလွင်၊ တင်နိုင်သိန်း၊ ခင်ရီ တို့က ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလမှာ စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ်(၄)သင်တန်းဆင်းတွေ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်/ဗိုလ်မှူးချုပ်တွေဖြစ်ကြတဲ့ သောင်းအေး၊ လှဌေးဝင်း၊ အောင်သန်းထွဋ် ၊ ခင်ဇော်ဦး၊ သက်နိုင်ဝင်း၊ လှမင်း တို့က ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှာ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ်(၅) သင် တန်းဆင်းတွေ ဖြစ်တာကို တွေ့ရှိရသည်။

သင်တန်း ၇ ခု၊ အရာရှိ ၃၅၁ ဦး — ချောင်ထိုးခံရသူများ

နအဖစစ်အစိုးရဟာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကစပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် သင်တန်း(၇)ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အရာရှိ (၃၅၁)ဦးကို လေ့ကျင့်ပုံသွင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအရာရှိတွေ အားလုံး တပ်မှူး၊ စကခမှူး၊ တိုင်းမှူးနဲ့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲတွေ ဖြစ်လာခြင်းတော့မရှိပါဘူး။ စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေ ယုံ ကြည်အားကိုးတဲ့ တချို့လောက်သာ တပ်မမှူး စကခမှူး၊ တိုင်းမှူးတွေဖြစ်လာကြပြီး အများစုကတော့ သံအမတ်တွေ၊ စစ်သံ မှူးတွေနဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးတွေအဖြစ် ချောင်ထိုးခံရ၊ နယ်နှင်ခံခဲ့ကြရသည်။

"တော် (၃) တော်" — ပင်ကိုယ်တော်၊ ဆွေမျိုးတော်၊ အဖားတော်

မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ ထိပ်တန်းရာထူးကြီးတွေကိုရရှိဖို့အတွက် စွမ်းရည်(၃)ရပ်ပြည့်စုံနေရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ၊ “တော် (၃)တော်”ထဲမှာ အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ “အဖားတော်”ဖို့၊ အကြီးအကဲဆိုသူတွေနဲ့ “ဆွေမျိုးတော်” ဖို့လည်း အရေးကြီးကြောင်း တွေ့ရသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ ထိပ်တန်းရာထူးကြီးတွေကိုရရှိဖို့အတွက် စွမ်းရည်(၃)ရပ် ပြည့်စုံနေရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ “တော် (၃) တော်” ဆိုတဲ့ “ပင်ကိုယ်တော်” ၊ “ဆွေမျိုးတော်”၊ “အဖားတော်” ဖို့လည်း လိုအပ်တယ်လို့ မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းမှာ ပြော ဆိုနေကြသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းမှာ “ပင်ကိုယ်တော်” သူတွေ အများအပြား ရှိသည်။ ဒါပေမဲ့ ပင်ကိုယ်တော်သူ အများစုဟာ တပ်မတော်ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းရာထူးကြီးတွေကို ရရှိလေ့မရှိဘဲ စစ်တက္ကသိုလ်၊ စစ်ကျောင်းတွေမှာ နောက်ဆုံးပိတ်အဆင့်က အောင်ခဲ့ကြသူ တွေကသာ တပ်မတော်ရဲ့ ထိပ်ဆုံးရာထူးကြီးတွေကို ရရှိလာကြတာ တွေ့ရသည်။ လက်ရှိ မြန်မာ့တပ်မတော်ရဲ့ ဦးစီးချုပ်နဲ့ ဒုဦးစီး ချုပ်တွေဆိုရင် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းနဲ့ စစ်တက္ကသိုလ်တွေမှာ သင်တန်းဆင်းခဲ့စဉ်က သူတို့နောက်မှာ ဆိုင်းဘုတ်ပဲ ကျန်တော့ တယ်လို့ ဆိုစမှတ်ပြုခံခဲ့ရသူတွေ ဖြစ်သည်။

ဦးသောင်း — ပင်ကိုယ်တော်သူမှ အဖားတော်သူသို့

မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ “ပင်ကိုယ်တော်” ဖို့ထက် “အဖားတော်” ဖို့နဲ့၊ “ဆွေမျိုးတော်” တတ်ဖို့က ပိုအရေးကြီးတယ် ဆို တာကို အခိုင်အမာသက်သေပြနိုင်တဲ့ သာဓကတွေ အများအပြားရှိသည်။ ဒီသာဓကတွေအနက် အများမြင်သာမဲ့ ဥပမာတစ်ခု အနေနဲ့ နအဖစစ်အစိုးရ သိပ္ပံနဲ့နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဝန်ကြီးဦးသောင်းရဲ့ ဘဝဖြစ်စဉ်တချို့ကို ထုတ်နှုတ်နှိုင်းယှဉ် တင်ပြလိုပါ တယ်။ ဒီကနေ့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဆိုသူရဲ့ သက်တော်ရှည်ဝန်ကြီးတွေထဲမှာ တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်နေတဲ့ ဝန်ကြီး ဦးသောင်းဆို သူဟာ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူဟာ လက်ရှိ နအဖ ဒုကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးအပြင် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဘလက်ခ်နိုဝင်ဘာမှာ ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ ရှင်း ခံလိုက်ရတဲ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းကြည်၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဘ တို့နဲ့အတူ DSA အပတ်စဉ်(၁) ကျောင်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်လောင်းမောင်သောင်းဟာ ပင်ကိုယ်တော်သူတစ်ဦး ဖြစ်တဲ့အတွက် DSA အပတ်စဉ်(၁)မှာ အကောင်းဆုံးဗိုလ်လောင်း (Best Cadet) ဆုကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဒုဗိုလ်မောင်သောင်းရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်က (ကြည်း/၇၈၅၆) ဖြစ်ပြီး၊ ဒုဗိုလ်ထွန်းကြည် ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်က (ကြည်း/၇၈၆၄)၊ ဒုဗိုလ်မောင်အေးရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်က (ကြည်း/၇၈၇၅)၊ ဒုဗိုလ် ကျော်ဘရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နံပါတ် က (ကြည်း/၇၉၂၄) ဖြစ်သည်။ ပင်ကိုယ်တော်တဲ့ ဗိုလ်မောင်သောင်းကို အဲဒီအချိန်က ဒုကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်နေတဲ့ ဗိုလ် မှူးချုပ်အောင်ကြီးက သူ့ရဲ့ ကိုယ်ရေးအရာရှိ (PSO) အဖြစ် “တော်”ကောက်ခဲ့ပေမဲ့ ဗိုလ်မောင်သောင်း တစ်ယောက် “ကံ”မကောင်းခဲ့ပါဘူး။ စစ်အာ ဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းနဲ့ သူ့လက်ထောက် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီးတို့ရဲ့ ၁၉၆၃ ခုနှစ် အာဏာလုပွဲမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး က ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ ရှင်း ခံရပြီး ဗိုလ်မောင်သောင်း က ချောင်ထိုးခံခဲ့ကြရသည်။

ဗိုလ်မောင်သောင်း ဟာ ပင်ကိုယ်တော်တာမှန်ပေမဲ့ အဲဒီအချိန်က ဖားတဲ့နေရာမှာတော့ “လျှော်” ခဲ့တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါ တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ ဘယ်သူအာဏာအရှိဆုံးလဲ၊ ဘယ်သူ့ကို ပိုဖားရမလဲ၊ ဆိုတာကို မရွေးချယ်နိုင်ခဲ့လို့ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်မောင်သောင်း ဟာ မဖားတတ်တဲ့သူတော့ ဟုတ်ဟန်မတူပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူ့ရဲ့ အရှင်သခင်ကို ဖားတဲ့အနေနဲ့ ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ သူ့ရဲ့သားဦးကို အောင်ကြီး ခေါ် အောင်ကြည် လို့ အမည်ပေးခဲ့တာကြည့်ရင် သိနိုင်သည်။ ဒါကြောင့် လည်း သူ့ကို အာဏာရှင်ကြီးဦးနေဝင်းက တပ်ကထွက်ခိုင်းခဲ့ပြီး သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်က “ဘဓရ” ခေါ် ဘူမိဗေဒနဲ့ ဓါတ်သတ္တုရှာဖွေရေးဦးစီးဌာနမှာ အထူးအရာရှိအဖြစ်ခန့်အပ်ကာ တောတောင်တွေထဲကို နယ်နှင်ဒဏ် ပေးခဲ့သည်။ ဒါပေမဲ့ ပင်ကိုယ်တော်တဲ့ ဦးသောင်းဟာ မဆလခေတ်ကုန်ကာနီးမှာ ဘဓရ ရဲ့ ညွန်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်မှာ မင်းပြောင်းမင်းလွှဲဖြစ်တော့ ဦးသောင်းအတွက် ကံဇာတာ တက်လာခဲ့သည်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဦးသောင်းနဲ့ ကျောက်ဆည်တနယ်ထဲသား ရပ်ဆွေရပ်မျိုးတော်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေနဲ့ DSA အပတ်စဉ်(၁)မှာ အတူကျောင်း တက်ခဲ့ကြတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေတပြုံတမကြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှာ ပါလာခဲ့တဲ့အတွက် ဖြစ်သည်။ အဲဒီ အချိန်ကစပြီး ဦးသောင်းဟာ “ပင်ကိုယ်တော်” ဖို့ထက် “အဖားတော်” ဖို့နဲ့ အကြီးအကဲဆိုသူတွေကို ကြံဖန်ပြီး “ဆွေမျိုးတော်” တတ်ဖို့ကပိုအရေးကြီးတယ်ဆိုတာကို ကောင်းကောင်း သဘောပေါက်လာခဲ့ပုံ ရသည်။ ဒါကြောင့် ဦးသောင်းဟာ နည်းဗျူဟာပြောင်းပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မောင်အေး၊ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းကြည်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ဘ တို့အိမ်တွေကို ချောင်းပေါက်မတတ် ဝင်ထွက် သွားလာမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။ သူ့ဇနီးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်မေကြည်စိန် ကိုလည်း မယ်တော်ကြီး ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်နဲ့ သမီးတော် တွေထံ နေ့စဉ် အခစားဝင်ခိုင်းခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။

အဲဒီလို အဖားတော်မှုတွေကြောင့် ဦးသောင်း ဟာ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမြဲတမ်း မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၇ စစ်အုပ်စုတွင်း အာဏာလုပွဲတွေအပြီးမှာ စစ်အာဏာရှင်လက်သစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်း ရွှေက “ကိုသောင်းရေ ဥသျှစ်သီး အရွယ်လောက်ပဲဖြစ်ဖြစ် အနုမြူဗုံးတစ်လုံးလောက်တော့ ရအောင်လုပ်ဗျာ” ဆိုတဲ့ တစ်ချက် လွှတ်အမိန့်နဲ့အတူ ၁၉၉၈ခုနှစ်မှာ အသစ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ “သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန”မှာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန် ပေးတာကို ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး ဦးသောင်းဟာ ဩဇာအရှိန်အဝါကြီးတဲ့ သက်တော်ရှည် အမတ်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်လာခဲ့ သည်။ သူရှာဖွေရရှိသမျှထဲက တပ်ချုပ်ကြီး(၂)ဦးကို ပုံမှန်ဆက်ကြေးပေးလေ့ရှိတဲ့ ဦးသောင်းကို တပ်ချုပ်ကြီး(၂)ဦးလုံးက သဘော ကျပြီး စားပေါက်ချောင်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်(MIC) မှာပါ ဥက္ကဌအဖြစ်နဲ့ ပူးတွဲတာဝန်ပေးခဲ့သည်။ ဒါပေမဲ့ နအဖအဖွဲ့ထဲမှာလည်း ဒီနေရာကိုလိုချင်သူတွေ အများအပြားရှိနေတာကြောင့် သူ့ထက်ပိုပြီး လာဘ်ထိုးနိုင်တဲ့ မွေးမြူရေးနဲ့ရေလုပ် ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်သိမ်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှာ ဒီတာဝန်ကို တပ်ချုပ်ကြီးက လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

မဖားတတ်သူများ — အုန်းကျော်မြင့်၊ ဝင်းထိန်၊ စိန်သောင်း

မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ “ပင်ကိုယ်တော်”ပြီး စစ်အာဏာရှင်တွေကို “ဖား”ဖို့၊ “ဆွေမျိုးတော်”ဖို့၊ အလွန်ဝန်လေးတဲ့ မျိုးချစ် ပြည်ချစ် တပ်မတော်သားတွေလည်း အများအပြားရှိတာကို တွေ့ရသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်မှာ မဆလစစ်အာဏာရှင်ကြီး တွေကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းပြီး တပ်မတော်နဲ့ ပြည်သူလူထုကို ကယ်တင်ဖို့ကြိုးစားရင်း သေဒဏ်ပေးခံခဲ့ရတဲ့ ဗိုလ်ကြီးအုန်းကျော်မြင့် ဆိုရင် OTS အပတ်စဉ်(၂၉)မှာ အကောင်းဆုံး ဗိုလ်လောင်း (Best Gadet) ဆုကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ကြီးအုန်းကျော်မြင့် အမှုနဲ့ တပ်ထဲကထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံးလူထုအရေးတော်ပုံနဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှာ တက်ကြွစွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် အခုအချိန်အထိ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံနေရတဲ့ ဗိုလ်ကြီးဝင်းထိန် ဆိုရင်လည်း ၁၉၆၃ ခုနှစ် DSA အပတ် စဉ်(၅) သင်တန်းဆင်း (Best Gadet) တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဲဒီအမှုနဲ့ဆက်နွယ်ပြီး အရေးယူခံခဲ့ရတဲ့ ဗိုလ်ကြီးစိန်သောင်း ဆိုရင် လည်း OTS အပတ်စဉ်(၃၀)ရဲ့ (Best Gadet) တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့တာကို တွေ့နိုင်သည်။

လေးလပတ်အစည်းအဝေးနှင့် လက်ဆောင်စနစ်

မဆလ၊ နဝတ၊ နအဖ စစ်အာဏာရှင်ခေတ်တွေမှာ စစ်တိုင်းမှူးဖြစ်သင့်ပါလျက် မဖြစ်ဘဲ ချောင်ထိုး၊ ဖယ်ရှားခံလိုက် ရတဲ့ စီနီယာ တပ်မမှူးတွေ၊ စကခမှူးတွေလည်း အများအပြားရှိခဲ့တာကို တွေ့နိုင်သည်။ ဒီအရာရှိတွေဟာ စီနီယာ ကျရုံသာမက ပင်ကိုယ်အရည်အချင်းနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုအပိုင်းမှာလည်း ထူးချွန်ထက်မြက်ကျပေမဲ့ စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေကို ဖားတဲ့နေရာမှာ ညံ့တဲ့အတွက် နယ်စားပယ်စား စစ်ဘုရင်ငယ်တွေလို အာဏာရှိတဲ့ စစ်တိုင်းမှူးတွေအဖြစ် နေရာပေး ခန့်အပ်မခံကြရတာဖြစ် ကြောင်း သိရှိရသည်။ တပ်မမှူး၊ စကခမှူးတွေဖြစ်လာကြပြီဆိုရင် တိုင်းမှူးဖြစ်လာဖို့အတွက် စစ်အာဏာရှင်ကြီးတွေကို သူ့ထက် ငါ အပြိုင်အဆိုင် ဖားကြရသည်ဟု သိရှိရသည်။ နအဖတပ်တွင်းက ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ ပြောင်းရွှေ့ပွဲတွေကို လေးလပတ်အစည်းအဝေး ပွဲတွေအပြီးမှာ လုပ်လေ့ရှိတာကြောင့် စစ်တိုင်းမှူးရာထူးကို ငမ်းငမ်းတက် လိုချင်နေကြတဲ့ တပ်မမှူး နဲ့ စကခမှူးတွေဟာ တစ်နှစ်ကို (၃)ကြိမ်ကျင်းပတဲ့ လေးလပတ်အစည်းအဝေးတွေကို သွားတက်တဲ့အခါတိုင်းမှာ ကျပ်ငွေသန်းချီ တန်တဲ့ လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေကို ယူဆောင်သွားကြရသည်ဟု သိရှိရသည်။

၂၀၀၅ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ လေးလပတ်အစည်းအဝေးတွေကို ယူဆောင်သွားရတဲ့ ပဲခူးအခြေစိုက် တပ်မ (၇၇)ရဲ့ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဝင်းမြင့်ရဲ့ လက်ဆောင်ပစ္စည်းစာရင်းကို လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် စစ်တိုင်းမှူးတဦးဖြစ်ဖို့ အတွက် အရင်းအနှီး ဘယ်လောက်ကြီးတယ်ဆိုတာကို ခန့်မှန်းသိရှိနိုင်ပါလိမ္မယ်။

၂၀၀၅ လက်ဆောင်စာရင်း — အဆင့်ဆင့်

တပ်ချုပ်ကြီးနဲ့ ဒုတပ်ချုပ်ကြီးဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေနဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး တို့အတွက် ကျပ် တစ် သိန်းစီတန်တဲ့ လက်ဆောင်ပစ္စည်း၊ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိ/ကွပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရရွှေမန်းနဲ့ ဇနီး၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ် ရေးအရာရှိ ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းနဲ့ဇနီး၊ စစ်ရေးချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းစိန်နဲ့ဇနီး၊ တို့အတွက် ကျပ်လေးသောင်းစီတန် လက်ဆောင်ပစ္စည်း၊ ကစထမှူးတွေဖြစ်ကြတဲ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲမြင့်နဲ့ဇနီး၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးအောင်ထွေးနဲ့ ဇနီး၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်မောင်သန်းနဲ့ဇနီး၊ ဒုဗိုလ်ချုပ် ကြီးမောင်ဘိုနဲ့ဇနီး၊ စစ်ထောက်ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရတင်အောင်မြင်ဦးနဲ့ဇနီး၊ ကက/ ထုတ် လို့ခေါ်တဲ့ ကာကွယ်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးတင်အေးနဲ့ ဇနီး၊ တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဝင်းနဲ့ဇနီး တို့ အတွက် ကျပ်သုံးသောင်းစီတန် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ။

ကက/ရေ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးသိန်းနဲ့ဇနီး၊ ကက/လေ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြတ်ဟိန်းနဲ့ဇနီး၊ ရကတ တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်မြင့်ဆွေနဲ့ဇနီး၊ (ကကရေး) ဗိုလ်ချုပ်လှရွှေနဲ့ဇနီး၊ (ကကထောက်) ဗိုလ်ချုပ်ထင်အောင်ကျော်နဲ့ဇနီး၊ (ကကည) ဗိုလ်ချုပ်စိုးမောင်နဲ့ဇနီး၊ (ကကစစ်) ဗိုလ်ချုပ်သိန်းထိုက်နဲ့ဇနီး၊ (ကကထူး) ဗိုလ်ချုပ်ဆန်းဆင့်နဲ့ဇနီး၊ (ကကယာ) ဗိုလ်ချုပ်ထင်ထွန်းနဲ့ဇနီး၊ စစ်ဘက် လက်ထောက် ဗိုလ်တပခ ချုပ်နေဝင်းနဲ့ဇနီး၊ (နကတ) ဗိုလ်ချုပ်မိုးဟိန်းနဲ့ဇနီး၊ တ ဗိုလ်ချုပ်ကို ကိုကိုနဲ့ဇနီး၊ လပခ ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နဲ့ဇနီး၊ (ကကအင်) ဗိုလ်ချုပ် ငွေသိန်းနှင့်ဇနီး၊ စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်လှဌေးဝင်းနဲ့ ဇနီး၊ ကကထောက် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်မောင်ထွန်းနှင့်ဇနီး၊ (ကကဆေး) ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းအောင်နှင့်ဇနီး၊ ကိုယ်ရေးအရာရှိ ဗိုလ်မှူးကြီးစိုးရှိန် တို့အတွက် ကျပ်နှစ်သောင်းစီတန် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ။

ကရခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်အုန်းမြင့်နဲ့ဇနီး၊ တသခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ခင်ဇော်နဲ့ဇနီး၊ ရပခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ခင်မောင်မြင့်နဲ့ဇနီး၊ နတခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်စိုးနိုင်နဲ့ဇနီး၊ နမခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်သာအေးနဲ့ဇနီး၊ ရမခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်မြင့်လှိုင်နှင့်ဇနီး၊ မပခတိုင်းမှူး ဗိုလ် ချုပ်မောင်မောင်ဆွေနဲ့ဇနီး၊ ရတခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်သူရမြင့်အောင်နဲ့ဇနီး၊ နပခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ဇနီး၊ (ကကလျှပ်) ဗိုလ်ချုပ်အေးမြင့်နှင့်ဇနီး၊ (ကကဆက်) ဗိုလ်ချုပ်သိန်းထွန်းနှင့်ဇနီး။

ကကကြည်း(စဆရ) တွေဖြစ်ကြတဲ့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးမောင်မောင်သန်းနဲ့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်အေး၊ ကကထူး မှ ဒုဗိုလ်မှူး ကြီး ကျော်နိုင်ဦး၊ ကကကြည်း(တာဝန်)မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ဆန်းချစ်၊ ရကတမှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ညိုစော၊ ရကတ (စစ်ဘက်ရေးရာ)မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတင်ဆန်း၊ ဒုတပ်ချုပ်ရုံးမှ ဗိုလ်မှူးကျော်စွာလင်း တို့အတွက် ကျပ်ငါးထောင်စီတန် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ။

ဒကစ(တနိုင်း) ဗိုလ်မှူးချုပ်ခင်မောင်အေး၊ ဒကစ(လောက်ကိုင်) ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းနေလင်း၊ ဒကစ(လွိုင်ကော်)ဗိုလ်မှူးကြီး လှမြင့်ရွှေ၊ ဒကစ(စစ်တွေ) ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းထွန်းအောင်၊ ဒကစ(ကလေး) ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဦးလွင်၊ ဒကစ(ပြည်) ဗိုလ်မှူးချုပ်လှမင်း၊ တမခ(၂၂) ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ဆွေ၊ တမခ(၃၃) ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ထွန်းအောင်၊ တပ်မခ(၄၄) ဗိုလ်မှူးချုပ်သက်နိုင်ဝင်း၊ တမခ(၅၅) ဗိုလ် မှူးချုပ်သက်ဦး၊ တပ်မခ(၆၆) ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်ဇော်ဦး၊ တပ်မခ(၈၈) ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းထွန်းဦး၊ တမခ(၉၉) (ပျက်ကွက်)၊ တပ်မခ(၁၀၁) ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်မောင်အုန်း၊ စကခ(၁) ဗိုလ်မှူးကြီး စံမြင့်ဦး၊ စကခ(၂)မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်သောင်းအေး၊ စကခ(၃)မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်မြင့် ဟိန်း၊ ဗကခ(၄) ဗိုလ်မှူးကြီးမြင့်နောင်၊ စကခ(၅) ဗိုလ်မှူးချုပ်မြင့်စိုး၊ စကခ(၆) ဗိုလ်မှူးကြီး တင်ငွေ၊ စကခ(၇) ဗိုလ်မှူးကြီးမျိုးအေး၊ စကခ(၈) ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်အောင်၊ စကခ(၉) ဗိုလ်မှူးကြီးရာပြည့်၊ စကခ(၁၀) ဗိုလ်မှူးကြီးစိုးဝင်း၊ စကခ(၁၂) ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်ရှိန်၊ စကခ(၁၃) ဗိုလ်မှူးချုပ်သက်ဦးမောင်၊ စကခ(၁၄) ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ယု၊ စကခ(၁၅) ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်နိုင်၊ စကခ(၁၆) ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဦး၊ စကခ(၁၇) ဗိုလ်မှူးချုပ်ညွန့်လှိုင်၊ စကခ(၁၈) ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်း အောင်၊ စကခ(၁၉) ဗိုလ်မှူးချုပ်ချိုထွန်းအောင်၊ စကခ(၂၀) ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ဖြိုး၊ စကခ(၂၁) ဗိုလ်မှူးချုပ်စိုးနွယ် တို့ကို ကျပ် သုံးထောင်တန် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ။

ကကကြည်း (စဆရ)မှ ဗိုလ်မှူးကျော်ကျော်ဟန်၊ ဗိုလ်ကြီးသန်းထိုက်၊ ရကတ(စဆရ) ဗိုလ်မှူးအောင်ပိုင်ဦး၊ ဗိုလ်ကြီးအောင် ဇော်မင်း၊ ဗိုလ်ကြီးစိုးမြတ်ထွဋ် ၊ ဒုတပ်ချုပ်ရုံး ဗိုလ်ကြီးကိုကိုဦး တို့အတွက် ကျပ် တစ်ထောင်ငါးရာတန် လက်ဆောင် ပစ္စည်းများ။

လက်ဆောင်တန်ဖိုး တွက်ချက်ချက်

စသည်ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကနေ စစ်ရုံးချုပ် အပေါက်စောင့်အရာရှိအဆင့်အထိ လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေ ပေးရတာကို တွေ့နိုင်တယ်။ တပ်မမှူးတစ်ဦးအတွက် လေးလပတ်အစည်းအဝေး တစ်ကြိမ်တက်တိုင်း လာဘ်ထိုးဖို့ ကျပ်(၁)သန်း(၂)သိန်း(၁) သောင်း(၅)ထောင်ဖိုးတန်တဲ့ လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေကို ကားအပြည့်တင်ပြီး ယူသွားရတာကို တွေ့နိုင်သည်။ လေးလပတ် အစည်းအဝေးကို တစ်နှစ်သုံးကြိမ် ပြုလုပ်လေ့ရှိတာကြောင့် တပ်မမှူးတစ်ဦးအတွက် တစ်နှစ်စာ လာဘ်ထိုးရတဲ့ငွေဟာ ကျပ်(၄) သန်းနီးပါးရှိတာကို တွေ့နိုင်သည်။ တပ်မမှူးတစ်ဦးရဲ့လစာဟာ ဒီလောက်ပေးကမ်းနိုင်အောင်လည်း မများတာကိုလည်း လူတိုင်း သိနိုင်သည်။ လေးလပတ်အစည်းအဝေး သွားတက်ကြရတဲ့ တိုင်းမှူးတွေ၊ တပ်မမှူးတွေ၊ စကခမှူးတွေ၊ ဒကစမှူး တွေအားလုံးက ဒီလို၊ ဒီထက်၊ များတဲ့လက်ဆောင်တွေကို ပုံမှန်ယူသွားပြီး လာဘ်ထိုးနေကျဆိုရင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆိုသူတွေအတွက် တစ်နှစ်မှာ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တွေကပေးတဲ့ လက်ဆောင်ဆိုတဲ့ လာဘ်ငွေတန်ဖိုးတွေကတင် နှစ်စဉ် ဘယ်လောက် အထိ ရှိနိုင်မလဲဆိုတာ သင်္ချာပေါင်းစက်နဲ့ ချတွက်ကြည့်နိုင်သည်။ တခြားနေရာအသီးသီးက ရတဲ့ လက်ဆောင်တွေနဲ့ပါပေါင်းရင် ရေတွက်လို့တောင် နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ ဘာကြောင့် အာဏာလက်လွှတ်ဖို့ ဝန်လေးနေကြသလဲဆိုတာ ဒီအချက်ကိုကြည့်ရုံနဲ့တင် ခန့်မှန်းလို့ရနိုင်သည်။

"(င)လေးလုံးရှောင်" နှင့် စံပြဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ချက်

ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဆိုသူအနေနဲ့ “ငါ့အတွက်၊ ငါ့သားသမီးအတွက်၊ ငါ့မိန်းမအတွက်၊ ငါ့အမျိုးအတွက်” မပြုလုပ်ရ ဆိုတဲ့ “(င)လေးလုံးရှောင်” ဆောင်ပုတ်တွေကို လူကြားကောင်းရုံ နေရာတိုင်းမှာ ချိတ်ဆွဲခိုင်းနေမဲ့အစား၊ ညှိကွပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ တွင်း(၁) ဆိုသူတွေကလည်း “သန့်ရှင်းစင်ကြယ်တဲ့အစိုးရ” ဖြစ်အောင်လုပ်မယ်လို့ လူကြားကောင်းအောင် အော်ဟစ်ပြနေမဲ့ အစား၊ ကိုယ်တိုင်က “စံပြ” အဖြစ် လုပ်ပြကြဖို့လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြလိုက်ရသည်။ ။

နောက်အပိုင်း (အပိုင်း ၁၁) တွင် သက်တော်ရှည်အမတ်ကြီးများ ဖြစ်သော ဦးသောင်း နှင့် ဦးအောင်သောင်း တို့၏ အကြောင်းများကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ဆက်ဖတ်ရန် →