နောက်ဆုံးရ

နောက်ဆုံးသတင်းများ

US DV-2027 Green Card Lottery ပြန်ဖွင့်တော့မယ် — မြန်မာတွေ လျှောက်လို့ရလား၊ ၁ ဒေါ်လာ ပေးရမှာလား

📅 💬 မှတ်ချက်

Statue of Liberty, New York

Statue of Liberty, New York — Public Domain ပုံ (Wikimedia Commons, Eldar Kamalov)

အောက်တိုဘာ ၁၄ ရက်၊ ၂၀၂၆ မှာ အမေရိကန် ဖက်ဒရယ် တရားရုံးက Diversity Visa (DV) အစီအစဉ် (Green Card Lottery) ကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ အမိန့်ချလိုက်တယ်။ DV-2027 registration က ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာမှာ ဖွင့်ရမှာကို တစ်နှစ်နီးပါး ဖွင့်မလာခဲ့ဘူး။ ဖေ့စ်ဘုတ်မှာ ပျံ့နေတဲ့ "DV ပြန်ဖွင့်ပြီ၊ လျောက်ခ ၁ ဒေါ်လာ" ဆိုတဲ့ သတင်းကို တရားဝင် ရင်းမြစ်တွေနဲ့ တိုက်စစ်ပြီးပြီ — အဓိက အချက်တွေ အကုန် မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာတွေအတွက် အရေးကြီးဆုံး အချက်တစ်ခု ရှိတယ်။

ဘာတွေ ဖြစ်ခဲ့လဲ

DV-2027 registration က ပုံမှန်ဆို ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာမှာ ဖွင့်ရမှာပါ။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (US Department of State) က ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်မှာ DV entry စနစ်မှာ အပြောင်းအလဲတွေ လုပ်နေတယ်ဆိုပြီး ရက်ကို နောက်ဆုတ်လိုက်တယ်။

ပြီးတော့ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာ — Brown University ပစ်ခတ်မှုနဲ့ MIT ပါမောက္ခ တစ်ဦး အသတ်ခံရမှုမှာ သံသယရှိသူက DV နဲ့ ဝင်လာသူဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ နောက်ခံမှာ — State Department က DV visa ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီး၊ USCIS ကလည်း အမေရိကန်ထဲမှာ DV နဲ့ green card လျှောက်ထားသူတွေရဲ့ ကိစ္စတွေကို ဆိုင်းငံ့လိုက်တယ်။

အောက်တိုဘာ ၁၄၊ ၂၀၂၆ မှာ တရားသူကြီး Jinsook Ohta က DV-2027 ကို ဆက်လုပ်ဖို့ State Department ကို အမိန့်ချလိုက်တယ်။ ဆိုလိုတာက ဒီပြန်ဖွင့်မှုက အစိုးရက စေတနာနဲ့ ဖွင့်တာ မဟုတ်ဘူး — တရားရုံးက အမိန့်နဲ့ ဖွင့်ခိုင်းတာ။

ဘယ်တော့ လျှောက်လို့ရမလဲ

တရားရုံး အမိန့်အရ —

  • အောက်တိုဘာ ၂၉၊ ၂၀၂၆ — State Department က registration ရက်အတိအကျကို ကြေညာရမယ်
  • နိုဝင်ဘာ ၁၊ ၂၀၂၆ နောက်ဆုံးထား — registration ဖွင့်ရမယ်
  • ၃၀ ရက် ဖွင့်ထားရမယ်
  • ဒီဇင်ဘာ ၃၊ ၂၀၂၆ — ရွေးချယ်ခံရသူတွေကို အကြောင်းကြားရမယ်

အခုအထိ (အောက်တိုဘာ ၁၇) portal မဖွင့်သေးဘူး။ အောက်တိုဘာ ၂၉ ကြေညာချက်ကို စောင့်ရမယ်။

ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားလဲ

၁။ လျောက်ခ ၁ ဒေါ်လာ — တကယ်

အရင် DV ဝင်ရောက်မှုက လုံးဝ အခမဲ့ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ DV-2027 က စပြီး လျောက်ခ ၁ ဒေါ်လာ ကောက်တယ်။ State Department ရဲ့ စည်းမျဉ်းအသစ် (၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၁၆ ကနေ အသက်ဝင်) နဲ့ ဖြစ်တယ်။ ၁ ဒေါ်လာကို တရားဝင် site ပေါ်မှာပဲ ပေးရမယ်။

၂။ Passport scan တင်ရမယ် — စည်းမျဉ်းအသစ်

DV-2027 က စပြီး လျှောက်ထားသူတွေက သက်တမ်း ရှိတဲ့ passport အချက်အလက် + passport မျက်နှာဖုံး (biographic နဲ့ လက်မှတ် စာမျက်နှာ) scan ကို entry form နဲ့အတူ တင်ရမယ် (၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ ကနေ အသက်ဝင်တဲ့ စည်းမျဉ်း)။ Passport scan မပါရင် entry ကို လက်မခံဘူး။

ဘယ်လို လျှောက်ရမလဲ

တရားဝင် site တစ်ခုတည်း: dvprogram.state.gov — တခြား ဘယ် site မှ မဟုတ်ဘူး။

  • dvprogram.state.gov မှာ electronic entry form ဖြည့်ပါ
  • Passport အချက်အလက် + passport scan တင်ပါ
  • ဓာတ်ပုံ (DV သတ်မှတ်ချက် အတိုင်း) တင်ပါ
  • ၁ ဒေါ်လာ ကို site ပေါ်မှာပဲ ပေးပါ
  • Confirmation number ကို သိမ်းထားပါ — ဒါမရှိရင် ရွေးခံရမရ စစ်လို့ မရဘူး
  • တစ်ယောက် တစ်ခါပဲ လျှောက်လို့ရတယ် — နှစ်ခါ လျှောက်ရင် ပယ်ခံရမယ်

ရွေးခံရရင် — Entrant Status Check နဲ့ ကိုယ်တိုင် စစ်ပြီး၊ DS-260 ဖြည့်၊ ၃၃၀ ဒေါ်လာ visa fee ပေး၊ စာရွက်စာတမ်း တင်၊ interview ဖြေရမယ်။ ၂၀၂၇ စက်တင်ဘာ ၃၀ မတိုင်မီ အကုန် ပြီးရမယ်။

မြန်မာတွေအတွက် ဘာအခွင့်အလမ်းလဲ

ဝင်ခွင့်က မွေးဖွားရာ နိုင်ငံနဲ့ ဆုံးဖြတ်တယ် — နိုင်ငံသား ဖြစ်မှု၊ နေထိုင်ရာ နိုင်ငံနဲ့ မဟုတ်ဘူး။ ဝင်ခွင့် မရှိတဲ့ နိုင်ငံစာရင်း (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ တရုတ် (mainland)၊ ကိုလံဘီယာ၊ ဒိုမီနီကန်၊ အယ်လ်ဆာဗေဒို၊ ဟေတီ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျမေကာ၊ မက္ကဆီကို၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဗီယက်နမ် စသည်) ထဲမှာ မြန်မာ မပါဘူး။ DV-2026 မှာတောင် မြန်မာကနေ ၁,၅၄၀ ယောက် ရွေးခံရဖူးတယ် (State Department စာရင်း)။

ဒါပေမယ့် — travel ban က အရေးကြီးဆုံး အချက်။ မြန်မာက အပြည့် travel ban စာရင်း (Presidential Proclamation 10998, ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ ကနေ အသက်ဝင်) ထဲမှာ ပါတယ်။ အဲဒီ ban က immigrant visa အားလုံးကို ပိတ်ထားတယ် — DV visa အပါအဝင်။ ဆိုလိုတာက ဝင်လို့ရတယ်၊ ပေါက်လို့ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် ban ရှိနေသမျှ ဗီဇာ ထုတ်မပေးဘူး။ ခြွင်းချက်က — dual national ဖြစ်ပြီး ban မရှိတဲ့ နိုင်ငံ passport နဲ့ သွားသူ၊ အမေရိကန်ထဲမှာ ရှိနေသူ၊ green card ကိုင်ထားသူ စတာတွေပဲ။

ဒါကြောင့် DV လျှောက်မယ်ဆိုရင် travel ban အခြေအနေကို တစ်ပြိုင်နက် စောင့်ကြည့်ရမယ် — ban ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက် အသစ်တွေ ထွက်လာရင် အခြေအနေ ပြောင်းနိုင်တယ်။

အမေရိကန်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ မြန်မာတွေ — Student / TPS / Asylum / Refugee

DV ဝင်ခွင့်က မွေးဖွားရာ နိုင်ငံနဲ့ ဆုံးဖြတ်တယ် — အမေရိကန်မှာ ဘာအခြေအနေနဲ့ ရှိနေလဲဆိုတာ ဝင်ခွင့်ကို မထိခိုက်ဘူး။ Student, TPS, asylum, refugee — လေးမျိုးလုံး လျှောက်လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝင်လို့ရတာနဲ့ green card ရတာ မတူဘူး။

  • Student (F-1, status ထိန်းထား): ပေါက်ရင် အမေရိကန်ထဲမှာပဲ Form I-485 နဲ့ Adjustment of Status လုပ်ပြီး green card ယူလို့ရတယ်။
  • Asylum လျှောက်ထားသူ (pending): ဝင်လို့ရတယ်။ ပေါက်ရင် green card ရဖို့က တရားဝင် ဝင်လာခဲ့လား + status ကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်လား ဆိုတာပေါ် မူတည်တယ်။ Status ပျက်နေသူ / နယ်စပ်က တရားမဝင် ဝင်လာသူက အမေရိကန်ထဲမှာ adjust လုပ်လို့ မရဘူး။
  • TPS: မြန်မာ TPS က ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၇ ရက်မှာ ရပ်ဆိုင်းသွားပြီ (USCIS ထုတ်ပြန်ချက်)။ TPS status မရှိတော့ဘူး။
  • Refugee (အမေရိကန်မှာ လက်ခံပြီး): DV လိုကို မလိုဘူး — အမေရိကန်ရောက်ပြီး ၁ နှစ် ပြည့်ရင် green card လျှောက်လို့ရတဲ့ ကိုယ်ပိုင်လမ်း ရှိပြီးသား။

Travel ban က အမေရိကန်ပြင်ပမှာ ရှိနေပြီး ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ မှာ valid visa မရှိသူတွေကိုပဲ သက်ရောက်တယ်။ အမေရိကန်ထဲမှာ ရှိနေပြီး I-485 နဲ့ adjust လုပ်သူကို ban က တိုက်ရိုက် မပိတ်ဘူး။

Singapore ကနေ လာပြီး Asylum စောင့်နေသူတွေ

Singapore မှာ နေခဲ့တာက DV ဝင်ခွင့်ကို မထိခိုက်ဘူး — မွေးဖွားရာ နိုင်ငံနဲ့ပဲ ဆုံးဖြတ်တယ်။

  • Court စောင့်နေသူ: တရားရုံးထဲ ရောက်နေသူရဲ့ I-485 ကို Immigration Judge ကပဲ ဆုံးဖြတ်ရတယ်။ 245(c)(2) အတားအဆီး ရှိတယ် — BIA ရဲ့ Matter of L-K- (2004) အရ asylum ကို တရားရုံးကို လွှဲပြီးရင် status ပျက်တာ "technical reasons" မဟုတ်တော့ဘူး၊ adjust လုပ်လို့ မရဘူး။ Asylum က USCIS မှာ မဆုံးဖြတ်ရသေး၊ တရားရုံးကို မလွှဲရသေးသူတွေအတွက်ပဲ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ခြွင်းချက် ရှိနိုင်တယ်။
  • ICE ခေါ်ခံရသူ: DV ဝင်တာကို မတားဘူး။ ဒါပေမယ့် DV ဝင်ထားတာက ICE ကို မကာကွယ်ဘူး။ Final removal order ထွက်သွားရင် DV လမ်း ပျက်ပြီ။
  • TPS ကနေ asylum ပြောင်းသူ: TPS valid ရှိနေတုန်း (ဩဂုတ် ၇၊ ၂၀၂၆ မတိုင်မီ) asylum တင်ခဲ့သူက ပိုကောင်းတယ်။ TPS ကုန်ပြီးမှ တင်သူက တင်ချိန်မှာတင် out of status ဖြစ်နေပြီ။
  • Singapore passport ရှိသူ (dual national): Singapore passport နဲ့ သွားရင် travel ban မသက်ရောက်ဘူး — ဒါပေမယ့် နိုင်ငံပြင်ပ သံရုံးမှာ လုပ်မှပဲ အကျိုးရှိတယ်။ အမေရိကန်ထဲမှာ တရားရုံးစောင့်နေသူက ထွက်လိုက်ရင် asylum ပျက်ပြီး unlawful presence ban ထိနိုင်တယ်။

အနှစ်ချုပ်: Asylum ကိုပဲ အဓိက အားကိုးပြီး DV ကို ၁ ဒေါ်လာတန် အပို အခွင့်အရေးအဖြစ် မြင်ပါ။ Court date နဲ့ ICE check-in အားလုံးကို မပျက်မကွက် သွားရမယ် — တစ်ခါ ပျက်ရင် in absentia removal order ထွက်ပြီး အရာအားလုံး ဆုံးပြီ။ DV ပေါက်ရင် ချက်ချင်း လိုင်စင်ရ immigration ရှေ့နေနဲ့ ဆက်သွယ်ပါ။

လိမ်ညာမှု သတိပေးချက်

  • ၁ ဒေါ်လာ ထက် ပိုတောင်းရင် လိမ်တာ။ Fee ကို တရားဝင် site ပေါ်မှာပဲ ပေးရမယ် — ဘယ်သူ့ကိုမှ ငွေလွှဲပြီး လျှောက်ခိုင်းလို့ မရဘူး။
  • "ပေါက်ဖို့ အာမခံတယ်"၊ "အခကြေးငွေ ပေးရင် ရွေးပေးမယ်" ဆိုတာ အကုန် လိမ် — ရွေးချယ်မှုက ကွန်ပျူတာ ကျပန်းရွေး။
  • ရွေးခံရမရ ကို email နဲ့ အကြောင်းမကြားဘူး — ကိုယ်တိုင် Entrant Status Check နဲ့ စစ်ရမယ်။ "မင်း ပေါက်ပြီ၊ ငွေလွှဲပေး" ဆိုတဲ့ email/message မှန်သမျှ လိမ်တာ။

မှတ်ချက်: ဒီဆောင်းပါးက တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေကို အခြေခံတဲ့ သတင်း/ဗဟုသုတ မျှဝေခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းအတွက် immigration သို့မဟုတ် ဥပဒေအကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ လိုင်စင်ရ ရှေ့နေနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

ကနေဒါ PR အခွင့်အလမ်းသစ် — Express Entry CRS အမှတ် တိုး + LMIA မလို (နိုဝင်ဘာ ၃)

📅 💬 မှတ်ချက်

အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်၊ Ontario ပြည်နယ် Kitchener မြို့မှာ ကနေဒါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီး Lena Metlege Diab က Express Entry စနစ်မှာ အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ခု ကြေညာသွားတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်၊ ၂၀၂၆ ကနေ စတင် အသက်ဝင်မယ်။

ဒါက ကနေဒါမှာ အလုပ်လုပ်နေသူတွေ၊ PGWP ကိုင်ထားသူတွေ၊ Express Entry Pool ထဲမှာ PR ဖိတ်ခေါ်စာ စောင့်နေသူတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အပြောင်းအလဲပဲ။ ဖေ့စ်ဘုတ်မှာ ပျံ့နေတဲ့ ပို့စ်ကို IRCC (Immigration, Refugees and Citizenship Canada) ရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေနဲ့ တိုက်စစ်ပြီးပြီ — အဓိက အချက်တွေ အကုန် မှန်တယ်။

ဘာတွေ ပြောင်းလဲ သွားလဲ

၁။ Canadian Work Experience ရှိသူတွေ — CRS အမှတ် ၇၀ အထိ အပို

High-Wage Occupation တွေမှာ အနည်းဆုံး ၁ နှစ် (၁,၅၆၀ နာရီ) Canadian Work Experience ရှိသူတွေ အောက်ပါ အပိုအမှတ်တွေ ရမယ် —

  • NOC ရဲ့ median wage က ပျမ်းမျှ median wage ရဲ့ ၁.၃ ဆနှင့်အထက် — ၂၀ မှတ်
  • ၁.၅ ဆနှင့်အထက် — ၄၀ မှတ်
  • ၂ ဆနှင့်အထက် — ၇၀ မှတ်

ဒီအမှတ်တွေဟာ လုပ်သက်အလိုက် ရတဲ့ Canadian Work Experience အမှတ် (အများဆုံး ၈၀) အပေါ် ထပ်ပေါင်းပေးတာ။ စုစုပေါင်း Canadian Work Experience အတွက် အများဆုံး ၁၅၀ မှတ် (အိမ်ထောင်ဖက် မပါသူ) / ၁၄၀ မှတ် (အိမ်ထောင်ဖက် ပါသူ) အထိ ရနိုင်တယ်။

၂။ High-Wage Job Offer ရှိသူတွေ — CRS အမှတ် ၁၀၀ အထိ

၂၀၂၅ မတ်လမှာ ဖယ်ရှားခဲ့တဲ့ Job Offer CRS အမှတ်ပေးစနစ်ကို ပြန်ထည့်လိုက်တယ် —

  • Median wage ရဲ့ ၁.၃ ဆနှင့်အထက် — ၅၀ မှတ်
  • ၁.၅ ဆနှင့်အထက် — ၇၀ မှတ်
  • ၂ ဆနှင့်အထက် — ၁၀၀ မှတ်

သတိထားရမှာ — Work Experience အမှတ်နဲ့ Job Offer အမှတ်ကို နှစ်ခုပေါင်း ယူလို့ မရဘူး။ ဘယ်ဟာက ပိုများလဲ အဲဒီတစ်ခုကိုပဲ ယူပေးမယ်။ ဥပမာ Work Experience အတွက် ၁၁၀ မှတ်၊ Job Offer အတွက် ၁၀၀ မှတ် ရနိုင်ရင် ၁၁၀ မှတ်ကိုပဲ သုံးမယ်။

၃။ High-Wage Occupation ဆိုတာ ဘာလဲ

လူအများစု နားလည်မှု လွဲနိုင်တဲ့ အချက်။ ကိုယ့်လစာ များနေရုံနဲ့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီ NOC Code အောက်မှာ ကနေဒါတစ်နိုင်ငံလုံးက လုပ်နေသူတွေရဲ့ median wage က ပျမ်းမျှ median wage ရဲ့ ၁.၃ ဆနဲ့ အထက် ရှိမှ High-Wage Occupation ဖြစ်တယ်။

IRCC ရဲ့ တရားဝင် High-Wage Occupation List ထဲမှာ ကိုယ့် NOC Code ပါမှ အမှတ် ရမယ်။ Engineer / Nurse / IT ဖြစ်ရုံနဲ့ မရဘူး — NOC Code က List ထဲမှာ ပါရမယ်။

တရားဝင် List စစ်ရန်: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/immigrate-canada/express-entry/check-score/high-wage.html

၄။ LMIA မလိုတော့ဘူးဆိုတာ တကယ်လား — တကယ်၊ ဒါပေမယ့် နယ်နိမိတ် ရှိတယ်

နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်က စပြီး သတ်မှတ်ချက်ပြည့်တဲ့ Job Offer တွေအတွက် —

  • Express Entry CRS အမှတ် ရဖို့ LMIA မလိုတော့ဘူး
  • Federal Skilled Worker Program (FSWP) နဲ့ Federal Skilled Trades Program (FSTP) တို့ရဲ့ Job Offer eligibility အတွက်လည်း LMIA မလိုတော့ဘူး (ယာယီ public policy နဲ့)

ဒါပေမယ့် LMIA စနစ်တစ်ခုလုံး ဖျက်သိမ်းလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ Work Permit လျှောက်ထားရာမှာ LMIA လိုတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ဆက်ရှိတယ်။ IRCC က Job Offer အစစ်အမှန် ဟုတ်မဟုတ် ဆက်စစ်မယ် — အလုပ်ရှင် အမှန်တကယ် စီးပွားရေး လုပ်နေလား၊ လစာ ပေးနိုင်လား၊ လျှောက်ထားသူ အရည်အချင်း ပြည့်လား။ Job Offer ဝယ်ပြီး PR အာမခံတယ်ဆိုတဲ့ ကြော်ငြာတွေကို လုံးဝ မယုံနဲ့။ အတု မိရင် misrepresentation အဖြစ် ၅ နှစ် တားမြစ်ခံရနိုင်တယ်။

၅။ Pool ထဲမှာ ရှိနေသူတွေ ဘာလုပ်ရမလဲ

  • နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ IRCC က Pool ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ Profile တွေရဲ့ CRS အမှတ်တွေကို အလိုအလျောက် ပြန်တွက်ပေးမယ် (Work Experience အမှတ်အတွက်)။
  • Job Offer အမှတ် လိုချင်သူတွေကတော့ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် မတိုင်မီ Profile ထဲမှာ Job Offer အချက်အလက်တွေ အပြည့်အစုံ မှန်ကန်အောင် ဖြည့်ထားရမယ်။
  • ပြန်တွက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ၂ ပတ်အထိ ကြာနိုင်ပြီး အဲဒီကာလမှာ Express Entry Invitation Draw တွေ ယာယီ ရပ်ထားမယ်။ စနစ်ကို အပြီးပိတ်တာ မဟုတ်ဘူး။

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် ဘာအခွင့်အလမ်းလဲ

ကနေဒါထဲမှာ Work Permit / PGWP နဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ မြန်မာတွေ၊ Skilled Workers တွေ၊ PR စောင့်နေသူတွေအတွက် ဒီအပြောင်းအလဲက တိုက်ရိုက် အကျိုးရှိတယ် — အထူးသဖြင့် High-Wage Occupation တွေမှာ Canadian Work Experience ရှိသူတွေ။

မြန်မာပြည်ကနေ တိုက်ရိုက် လျှောက်မယ့်သူတွေအတွက် သတိထားရမှာ — Canadian Work Experience မရှိရင် ဒီအမှတ်သစ် မရဘူး။ FSWP eligibility (၆၇ မှတ် grid)၊ ဘာသာစကား စာမေးပွဲ (IELTS/CELPIP/TEF)၊ ပညာအရည်အချင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း (ECA) တို့က အရင် လိုအပ်နေဆဲပဲ။ ဒီအပြောင်းအလဲက ကနေဒါထဲမှာ ရှိနေသူတွေကို အဓိက အကျိုးပြုတာ။

ဘာလုပ်ရမလဲ — အကြံပြုချက်

  1. Pool ထဲမှာ ရှိနေရင်: နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် မတိုင်မီ Profile ထဲက Job Offer အချက်အလက်တွေ စစ်ဆေးပြင်ဆင်ထားပါ။ မပြည့်စုံရင် Job Offer အမှတ် ဆုံးရှုံးမယ်။
  2. NOC Code စစ်ပါ: ကိုယ့် NOC က IRCC ရဲ့ High-Wage List ထဲမှာ ပါလား၊ ဘယ်အဆင့် (၁.၃ / ၁.၅ / ၂ ဆ) မှာ ရှိလဲ အရင် စစ်ပါ။
  3. CRS တွက်ပါ: IRCC ရဲ့ တရားဝင် CRS Tool နဲ့ ကိုယ့်အမှတ်ကို ပြန်တွက်ကြည့်ပါ — https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/immigrate-canada/express-entry/check-score.html
  4. အတု သတိထားပါ: Job Offer ဝယ်၊ PR အာမခံတယ်ဆိုတဲ့ ကြော်ငြာတွေ၊ အခကြေးငွေ တောင်းပြီး Job Offer ရောင်းသူတွေကို ရှောင်ပါ။ အတုမိရင် ၅ နှစ် ban ထိ ဖြစ်နိုင်တယ်။
  5. CRS တိုးတိုင်း PR ရမယ် မထင်နဲ့: ITA ရမရ ဆိုတာ draw အမျိုးအစား၊ CRS cutoff၊ အစိုးရ ဖိတ်ခေါ်မယ့် လူဦးရေပေါ် မူတည်တယ်။
  6. အတိုင်ပင်ခံ ငှားရင်: IRCC တရားဝင် လိုင်စင်ရ အတိုင်ပင်ခံ (RCIC) ဒါမှမဟုတ် ရှေ့နေ ဖြစ်မဖြစ် CICC registry မှာ စစ်ပါ။ လိုင်စင် မရှိသူကို ပိုက်ဆံ မပေးပါနဲ့။
  7. တရားဝင် သတင်းပဲ ယုံပါ: ကနေဒါ အစိုးရရဲ့ canada.ca ကလွဲပြီး ဘယ် Facebook ပို့စ်ကိုမှ အတည်မယူပါနဲ့ — ဒီဆောင်းပါးက IRCC ထုတ်ပြန်ချက်တွေကိုပဲ ကိုးကားထားတယ်။

လျှောက်ထားရန် တရားဝင် လင့်ခ်များ

*မှတ်ချက်: ဒီဆောင်းပါးက IRCC ရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေကို အခြေခံတဲ့ သတင်း/ဗဟုသုတ မျှဝေခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းအတွက် immigration သို့မဟုတ် ဥပဒေအကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ လိုင်စင်ရ အတိုင်ပင်ခံနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။*

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၂: ပထမဆုံး သန့်စင်မှု (၂၀၁၁)

📅 💬 မှတ်ချက်

အပိုင်း ၁ ကို ဤနေရာတွင် ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်။ မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာတယ်။

တပ်မတော်ထိပ်ပိုင်းက ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ အများစုအတွက် အဲဒီနေ့ဟာ အံ့အားသင့်စရာ နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်ခဲ့တယ် — သူတို့ထက် ဝါငယ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ယောက် ခုန်ပျံကျော်တက်ပြီး ထိပ်ဆုံးနေရာကို ရောက်သွားတာ။ ဒါပေမဲ့ အံ့အားသင့်မှုထက် ပိုပြီး ကြာရှည်ခံမယ့် ခံစားချက်တစ်ခုက တပ်စခန်းတွေထဲမှာ စတင် ပြန့်နှံ့နေပြီ — အဲဒါက ကြောက်ရွံ့မှုပဲ။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တပ်ချုပ်အသစ်ဟာ အချိန်မဆိုင်းဘဲ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး သန့်စင်မှုကို စတင်လိုက်လို့ပဲ။

ပထမဆုံး သားကောင်နှစ်ဦး

တပ်ချုပ်ဖြစ်ပြီးမကြာမီမှာပဲ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ထိပ်တန်းအရာရှိကြီး နှစ်ဦးကို ဖယ်ရှားလိုက်တယ် —

  • ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဖြိုး — စစ်ရေးချုပ် (Quartermaster General)
  • ဗိုလ်ချုပ် တင်ငွေ — အလယ်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး (Central Command Commander)

ဒီလုပ်ရပ်ဟာ "ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများအကြား ကြောက်ရွံ့မှုလေထု" ကို ဖန်တီးခဲ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းတွေက ဆိုတယ် [ရင်းမြစ်တစ်ခု — Wikipedia "Min Aung Hlaing"]။

စဉ်းစားကြည့်ပါ — တပ်မတော်မှာ စစ်ရေးချုပ်ဆိုတာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်ရတဲ့ အရေးကြီးဆုံး ရာထူးတွေထဲက တစ်ခု။ အလယ်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူးဆိုတာလည်း နေပြည်တော်အပါအဝင် အလယ်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ရတဲ့အရေးပါတဲ့ နေရာ။ ဒီလို အဆင့်မြင့် ရာထူးနှစ်ခုကို တပ်ချုပ်အသစ်က တစ်ပြိုင်နက် လှုပ်ရှားလိုက်တာ — ဒါက သာမန် ရာထူးအပြောင်းအလဲ မဟုတ်ဘူး။ ဒါက သတိပေးချက်ပဲ။

သတိပေးချက်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ရှင်းတယ် — "ငါ့ကို စိန်ခေါ်မယ့်သူ ဘယ်သူမဆို ဒီလိုပဲ ဖြစ်မယ်။"

စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၂၂ ကို ပစ်မှတ်ထားမှု

သတင်းထောက် ဝေမိုးရဲ့ သုတေသနအရ ဒီသန့်စင်မှုဟာ ကျပန်းဖြစ်ရပ် မဟုတ်ဘူး — စနစ်တကျ ပစ်မှတ်ထားတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်တယ် [ရင်းမြစ်တစ်ခု — Wai Moe, Independent Journal of Burmese Scholarship, Vol. 1 (2021)]။

မင်းအောင်လှိုင်ဟာ စစ်တက္ကသိုလ် (Defence Services Academy, DSA) အပတ်စဉ် ၂၂ ကျောင်းဆင်းတွေထဲက အဆင့်မြင့်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အနည်းဆုံး လေးဦးကို ထုတ်ပယ် သို့မဟုတ် အနားယူခိုင်းခဲ့တယ် —

  1. ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဖြိုး
  2. ဗိုလ်ချုပ် တင်ငွေ
  3. ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းသန်း
  4. ဗိုလ်ချုပ် လှမြင့်ရွှေ

ဝေမိုးရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ဒီလေးဦးဟာ မင်းအောင်လှိုင်ကို စိန်ခေါ်ခဲ့သူတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။

ဒီမှာ သတိထားရမယ့် အချက်က — စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၂၂ ဆိုတာ မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ကျောင်းဆင်းခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ်အဟောင်း မဟုတ်ဘူး။ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ DSA အပတ်စဉ် ၁၉ ကျောင်းဆင်း ဖြစ်တယ်။ သူ့ထက် နောက်ကျတဲ့ အပတ်စဉ် ၂၂ က အရာရှိတွေထဲမှာ သူ့ထက် ဝါကြီးပြီး ရာထူးမြင့်နေသူတွေ ရှိတယ် — အဲဒီလူတွေက သူ တပ်ချုပ်ဖြစ်လာတာကို လက်မခံနိုင်တဲ့ သူတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါက တပ်မတော်ရဲ့ နန်းတွင်းနိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခု — တပ်ချုပ်အသစ်ဟာ သူ့အာဏာကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဖို့အတွက် ပထမဆုံး လုပ်ရမှာက သူ့ကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်တဲ့ ဝါကြီးသူတွေကို ဖယ်ရှားဖို့ပဲ။

ကျော်ဖြိုးရဲ့ တရားစွဲဆိုမှု ကြိုးပမ်းမှု

ဒီဇာတ်လမ်းမှာ အထူးစိတ်ဝင်စားစရာ အခန်းတစ်ခု ရှိတယ်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်လယ် — ထုတ်ပယ်ခံရပြီး ခြောက်နှစ်အကြာ — မှာ ကျော်ဖြိုးဟာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်က သူ့ကို ထုတ်ပယ်ခဲ့မှုအတွက် မင်းအောင်လှိုင်ကို တရားစွဲဆိုရန် ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ် [ရင်းမြစ်တစ်ခု — Wai Moe, IJBS Vol. 1 (2021)]။

စဉ်းစားကြည့်ပါ — တပ်မတော်ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမှာ တပ်ချုပ်လက်ရှိကို ထုတ်ပယ်ခံအရာရှိကြီးတစ်ယောက်က တရားစွဲဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတာ ဘယ်လောက် ရှားပါးတဲ့ ဖြစ်ရပ်လဲ။ ဒါက ကျော်ဖြိုးရဲ့ ၂၀၁၁ ထုတ်ပယ်ခံရမှုဟာ ရိုးရိုးရာထူး အပြောင်းအလဲ မဟုတ်ဘဲ မတရားတဲ့ ဖယ်ရှားမှုတစ်ခုလို့ သူကိုယ်တိုင် ယုံကြည်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သက်သေပဲ။

ဒီတရားစွဲဆိုမှု ကြိုးပမ်းမှုရဲ့ ရလဒ်က ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတာ မှတ်တမ်းတွေမှာ အသေးစိတ် မပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၁၇ ဆိုတာ မင်းအောင်လှိုင် အာဏာအပြည့်အဝ ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အချိန် — တပ်ချုပ်ကို တရားစွဲဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ထုတ်ပယ်ခံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ ကံကြမ္မာကို ခန့်မှန်းလို့ ရပါတယ်။

၂၀၁၁–၂၀၁၈ — သန့်စင်မှု စာရင်း

ဒါက တစ်ကြိမ်တည်း ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘူး။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ရှစ်နှစ်တာ ကာလအတွင်း မင်းအောင်လှိုင်ဟာ —

  • အထူးစစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ (Bureau of Special Operations, BSO) အကြီးအကဲ သုံးဦး ကို ထုတ်ပယ်ခဲ့တယ်
  • တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (Regional Military Command, RMC) တိုင်းမှူး လေးဦး ကို ထုတ်ပယ်ခဲ့တယ်
  • တိုင်းမှူး သုံးဦး ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့တယ် [ရင်းမြစ်တစ်ခု — "The Military" ပညာရပ်ကျမ်း]

ပညာရှင်တွေရဲ့ မှတ်ချက်က အရေးကြီးတယ် — ဒီအဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးတွေကို အရေးယူခြင်းဟာ အတိတ်မှာ အလွန်ရှားပါးခဲ့တယ် လို့ ဆိုတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တပ်မတော်ရဲ့ ဓလေ့ထုံးစံအရ ထိပ်ပိုင်းအရာရှိကြီးတွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ကာကွယ်ပေးတဲ့ ကွန်ယက်တွေ ရှိတယ်။ တပ်ချုပ်တစ်ယောက်က သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အရာရှိတွေကို အရေးယူတယ်ဆိုတာ တပ်တွင်း စည်းလုံးမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်လို့ ပုံမှန်အားဖြင့် ရှောင်ကြတယ်။

ဒါပေမဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ဒီဓလေ့ကို ချိုးဖျက်ခဲ့တယ်။ သူ့ရဲ့ သတင်းစကားက ရှင်းတယ် — စည်းလုံးမှုထက် သူ့ရဲ့ အာဏာက ပိုအရေးကြီးတယ်။

ကြောက်ရွံ့မှုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်

ဒီသန့်စင်မှုတွေကို "ရက်စက်မှု" လို့ပဲ မြင်ရင် တစ်ဝက်ပဲ မြင်တာပါ။ တပ်မတော်ရဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ ကြောက်ရွံ့မှုဟာ ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

တပ်ချုပ်အသစ်တစ်ယောက်အတွက် အရေးအကြီးဆုံးစိန်ခေါ်မှုက သူ့ရဲ့ အမိန့်ကို တပ်တစ်ခုလုံး နာခံဖို့ပဲ။ အထူးသဖြင့် သူ့ထက် ဝါကြီးတဲ့သူတွေ ရှိနေတဲ့အခါ။ ကြောက်ရွံ့မှုဟာ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးတယ် — ထိပ်ပိုင်းအရာရှိကြီးတွေကို ဖယ်ရှားပြလိုက်တာနဲ့ ကျန်တဲ့သူတွေ အလိုလို လိုင်းဝင်သွားတယ်။

၂၀၁၁ ရဲ့ သန့်စင်မှုဟာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံကို ကြိုတင်ပြသနေတာ — သူ့ရဲ့ ၁၅ နှစ်တာ တပ်ချုပ်သက်တမ်းတစ်လျှောက် ဒီပုံစံက ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွက်လာမယ်။

ပြိုင်ဘက်တွေကို ဖယ်ရှား၊ သစ္စာရှိသူတွေကို နေရာပေး၊ ကြောက်ရွံ့နဲ့ ထိန်းချုပ်။

နောက်အပိုင်းမှာ: ၂၀၁၅ ခုနှစ် "သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်း" — မင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လို ရွှေမန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သလဲ၊ သန်းရွှေရဲ့ မီးစိမ်းပြမှုနဲ့ သမ္မတ သိန်းစိန်အပေါ် ဖိအားပေးမှု။

ရင်းမြစ်များ (English references):

  • Wai Moe, "The Military" — Independent Journal of Burmese Scholarship, Vol. 1 (2021)
  • Wikipedia — "Min Aung Hlaing"
  • ISEAS–Yusof Ishak Institute, Perspective 2021/97


ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

ပြည်နယ်တွေနာမည်ပြောင်းချင်နေတဲ့မင်းအောင်လှိုင်

📅 💬 မှတ်ချက်

အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်၊ နေပြည်တော်။ တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) (၁၁) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားမှာ မင်းအောင်လှိုင်က စကားတစ်ခွန်း ပြောသွားတယ်။ ပြည်နယ်နာမည်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး "ဒေသတွင်း နေထိုင်သူအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မယ့် ပြည်နယ်အမည်သတ်မှတ်ရေး" ကို အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွှတ်ရေးကို ရှေ့ရှုပြီး အားလုံး ဝိုင်းဝန်းအဖြေရှာကြဖို့ တိုက်တွန်းတယ်တဲ့။

ရိုးရိုးလေး ကြားရင် "အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ နာမည်" ဆိုတာ ကောင်းသလို ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဘာရှိနေလဲ ကြည့်ရမယ်။

သူ တကယ် ပြောချင်တာက ဘာလဲ

သူ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်က ဒီလို — နာမည်နဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ရှမ်းလူမျိုး ၃၅% ကျော်ပဲ ရှိပြီး၊ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ကချင်လူမျိုး ၃၉% ပဲ ရှိတယ်တဲ့။ "ပြည်နယ်တစ်ခုဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘဲ အဲဒီဒေသမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူမျိုးအားလုံးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု" တဲ့။ (ဒီ ရာခိုင်နှုန်းတွေက သူ ပြောတဲ့ ကိန်းဂဏန်း — သီးခြား အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်ဘူး။)

ဒီစကားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ရှင်းတယ် — သူက ပြည်နယ်နာမည်တွေမှာ လူမျိုးနာမည် မရှိစေချင်တာ။ အခု ပြည်နယ် ၇ ခုရဲ့ နာမည်တွေက လူမျိုးနာမည်တွေချည်း — ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း။ အဲဒီ လူမျိုးနာမည်တွေကို ဖြုတ်ချင်တာ။

ဒါကို နားလည်ဖို့ ရာမည ဥပမာကို ကြည့်ရမယ်။ မွန်တို့က သူတို့ရဲ့ ဌာနီကို ရာမည လို့ ခေါ်တယ်။ ရာမညက လူမျိုးနာမည် မဟုတ်ဘူး — သမိုင်း/ဒေသ နာမည်။ ဒါကြောင့် မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ စံနှုန်းနဲ့ ကိုက်တယ် — လူမျိုးနာမည် မပါဘူး။ "မွန်ပြည်နယ်" ကို "ရာမညပြည်နယ်" လို့ ပြောင်းရင် လူမျိုးနာမည် ပြုတ်သွားမယ်၊ ဒါပေမယ့် မွန်တို့က ကိုယ်တိုင် သုံးနေတဲ့ သမိုင်း နာမည်ပဲ ဖြစ်နေမယ်။ အဲဒါက သူ့ရဲ့ နည်းလမ်းရဲ့ လှည့်ကွက်ပဲ — လူမျိုးနာမည်ကို ဖြုတ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် လူတိုင်း လက်ခံနိုင်တဲ့ သမိုင်း နာမည်နဲ့ အစားထိုးမယ်လို့ ပြမယ်။

ဥပဒေအရ လုပ်လို့ရလား — ရတယ်

ဒါက အရေးကြီးဆုံး အချက်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ ပုဒ်မ ၉(ဂ) မှာ နာမည်ပြောင်းခွင့် ပါပြီးသား —

"တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တစ်ခု၏ အမည်ကို ပြောင်းလဲလိုလျှင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်ကြသော နိုင်ငံသားများ၏ ဆန္ဒကို သိရှိပြီးနောက် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း၍ ပြောင်းလဲရမည်။"

ဆိုလိုတာက — ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်စရာ မလိုဘူး။ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ လုပ်စရာ မလိုဘူး။ ဥပဒေ တစ်ရပ်ပဲ လိုတယ်။ လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေက တစ်ခုပဲ — သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဆန္ဒကို "သိရှိ" ရမယ်။ ဆန္ဒ သိရှိတဲ့ နည်းလမ်းကို ဖွဲ့စည်းပုံက မသတ်မှတ်ထားဘူး — ဆွေးနွေးပွဲ၊ အစည်းအဝေး၊ စစ်တမ်း၊ ဘာမဆို ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် သူဦးဆောင်တဲ့ ပွဲမှာ "ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒ" ကို အတည်ပြုပြပြီး၊ သူ့လွှတ်တော်မှာ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရုံနဲ့ ပြီးသွားနိုင်တယ်။ "ဝိုင်းဝန်း အဖြေရှာကြဖို့ တိုက်တွန်း" ဆိုတဲ့ စကားက အဲဒီ လမ်းကြောင်းရဲ့ အစပဲ — အရင် စကားခေါ်၊ ပြီးတော့ သဘောတူညီချက်လုပ်၊ ပြီးတော့ အတည်ပြု။ မြန်မာ စစ်အစိုးရတွေရဲ့ ရိုးရာ နည်းလမ်းပဲ။ ၁၉၈၉ မှာ SLORC က Burma → Myanmar၊ Rangoon → Yangon ကို အမိန့်တစ်ချက်နဲ့ ပြောင်းခဲ့တယ်။

ဘာလို့ အခု ပြောတာလဲ

အချိန်ကိုက်ကို ကြည့်ရမယ်။ ဒီစကားကို NCA အခမ်းအနားမှာ ပြောတာ — NCA လက်မှတ် ထိုးထားတဲ့ ၆ ဖွဲ့ပဲ တက်တဲ့ အခမ်းအနား၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NUG) / ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) မပါဘူး၊ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) က NCA သေပြီလို့ ပြောထားတယ်။ "အားလုံး ဝိုင်းဝန်း" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို စားပွဲမှာ အဓိက သက်ဆိုင်သူတွေ မရှိတဲ့ နေရာမှာ ပြောနေတာ။

ပြီးတော့ ဒါက သူ့ရဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအတွင်း ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေး လမ်းညွှန် ကောင်စီ (SCEF) ရဲ့ ၂၀၀၈ ဖျက်သိမ်း + စစ်တပ် အရပ်သား အောက်ထားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြား သဘောထား တိုက်ပွဲရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း။ ပြည်နယ်နာမည်က လူမျိုးနာမည် မဟုတ်တော့ရင်၊ "ရှမ်းပြည်နယ် = ရှမ်းတို့ရဲ့ ပြည်နယ်" ဆိုတဲ့ တိုင်းရင်းသား ဖက်ဒရယ် အယူအဆက အားနည်းသွားမယ်။ ပြည်နယ်တွေက လူမျိုးစုံ နေထိုင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ယူနစ်တွေပဲ ဖြစ်သွားမယ် — အဲဒါက သူ့အတွက် အဆင်ပြေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပုံစံ။

ဒါ့အပြင် တစ်ဖွဲ့ကို ပေးပြီး ကျန်တဲ့ အဖွဲ့တွေကို ဖျက်တဲ့ ခွဲခြားနည်းလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဥပမာ မွန်ကို "ရာမည" လို မွန်တို့ ကိုယ်တိုင် ကြိုက်တဲ့ နာမည်ပေးပြီး၊ တခြား ပြည်နယ်တွေမှာ မြို့တော် နာမည် (စစ်တွေ၊ တောင်ကြီး၊ မြစ်ကြီးနား) လို "ဘက်မလိုက်" နာမည်တွေ ချမယ်။ တစ်ဖွဲ့ကို ချော့ပြီး ကျန်တာ ဖျက်တာ။

နာမည်ပြောင်းလည်း မြေပြင် မပြောင်းဘူး

ဒါပေမယ့် တကယ့် အတားအဆီးက ပုဒ်မ ၉(ဂ) ကိုယ်တိုင်ထဲမှာ ပါတယ် — "သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဆန္ဒ"။ နေပြည်တော်က ပွဲတစ်ခုက ရခိုင်မှာ နေတဲ့သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို အတည်မပြုနိုင်ဘူး။ ရခိုင်ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က ထိန်းထားတယ်။ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း၊ ကရင်၊ ကယား တို့လည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ထိန်းထားတဲ့ နယ်မြေ အများကြီး ရှိတယ်။ အဲဒီ ပြည်နယ်တွေမှာ စစ်တပ်က ပြည်သူတွေရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ဆန္ဒကို သိရှိနိုင်တဲ့ အနေအထား မရှိဘူး။

ပြီးတော့ "ဘက်မလိုက်" နာမည်ဆိုတာ တကယ် မရှိဘူး။ နာမည်တိုင်းမှာ သမိုင်း ပါတယ်။ ရာမညက မွန်သမိုင်း၊ ဓညဝတီက ရခိုင်သမိုင်း၊ စစ်တွေကလည်း ရခိုင်မြို့တော်ပဲ။ "အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ နာမည်" ဆိုတာ ဘယ်သူ့ သမိုင်းကို ဖျက်ပြီး ဘယ်သူ့ သမိုင်းကို ထားမလဲ ဆိုတဲ့ ရွေးချယ်မှုပဲ။

စောင့်ကြည့်ရမှာက

အခုအထိ ဒါက စကားပဲ ရှိသေးတယ် — တကယ် နာမည်ပြောင်းဖို့ ဥပဒေ အဆိုပြုတာ၊ ဆွေးနွေးပွဲ ခေါ်တာ၊ ဘာမှ မရှိသေးဘူး။ တကယ် လှုပ်ရှားမှု စတာနဲ့ အဲဒါက သတင်းဖြစ်လာမယ်။ စောင့်ကြည့်ရမယ်။

ရင်းမြစ်များ

  • ရာမညအသံ (ဖေ့စ်ဘုတ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅၊ ၂၀၂၆) — NCA အခမ်းအနား မိန့်ခွန်း အစီရင်ခံစာ — https://www.facebook.com/61571584326114/posts/pfbid0vzUL7ws6sfgt1bGRcb4u8u7mF2wz5hDSeF5sMnfBftBMRAP59U4yhm41yj3Dy3XQl/

  • The Global New Light of Myanmar (အောက်တိုဘာ ၁၆၊ ၂၀၂၆) — မိန့်ခွန်း အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/10/16_Oct_26_gnlm.pdf

  • ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၉(ဂ)၊ ပုဒ်မ ၄၉၊ ပုဒ်မ ၄၃၆ — https://www.constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en

  • Marcus Brand, "A bird in the hand: The federal pattern of Myanmar's 2008 Constitution" (UN Peacemaker) — ပုဒ်မ ၉(ဂ) သုံးသပ်ချက် — https://peacemaker.un.org/sites/default/files/document/files/2022/07/mmbrandquasifederalism2012_0.pdf
ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
NPL နဲ့ စစ်တပ် ပတ်သက်သလား

NPL နဲ့ စစ်တပ် ပတ်သက်သလား

📅 💬 မှတ်ချက်

ဖေ့စ်ဘုတ်မှာ ပျံ့နေတဲ့ အဆိုတစ်ခု ရှိတယ် — စစ်တပ်က NPL ဆိုတဲ့ "ဗုံးကြီး" ကို ဒေါ်စုလက်ထဲ ထည့်ပေးခဲ့တယ်၊ အဲဒီ ဗုံးကနေ ရိုဟင်ဂျာ ပြဿနာ ဖြစ်လာတယ်၊ နောက်ဆုံး အာဏာသိမ်းတဲ့အထိ ဖြစ်သွားတယ်တဲ့။

ဒီအဆိုက မှန်သလား။ အဖြေက နှစ်ပိုင်း။ NPL နဲ့ စစ်တပ် ပတ်သက်တယ် — တကယ် ပတ်သက်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ပို့စ်မှာ ပြောသလို စစ်တပ်က "ဗုံး" မြှုပ်ခဲ့လို့ မဟုတ်ဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက်ပဲ — စစ်တပ်က NPL ပြဿနာကို မွေးထုတ်တဲ့ စနစ်ကိုယ်တိုင် ပိုင်ထားတာ။

NPL ဆိုတာ ဘာလဲ

NPL ဆိုတာ Non-Performing Loan — အရစ်ကျ မဆပ်တော့တဲ့ ချေးငွေ။ ချေးတဲ့သူက အတိုး + အရင်းကို ရက် ၉၀ ကျော် မဆပ်တော့ရင် အဲဒီ ချေးငွေက NPL ဖြစ်သွားပြီ။ ဘဏ်ရဲ့ စာရင်းထဲမှာ "ပိုင်ဆိုင်မှု" အဖြစ် ရှိနေပေမယ့် တကယ်တော့ ပိုက်ဆံက ပြန်မလာတော့ဘူး — သေနေတဲ့ ပိုက်ဆံ။

NPL များလာရင် ဘဏ်ရဲ့ အရင်းအနှီး စားသွားတယ်။ ဘဏ်က ချေးငွေ အသစ် မချေးနိုင်တော့ဘူး → စီးပွားရေးသမားတွေ ပိုက်ဆံ မရတော့ဘူး → စီးပွား ပိုပျက်တယ် → NPL ပိုများလာတယ်။ သံသရာလည်သွားတာ။ ဆိုးရွားရင် ဘဏ် ပြိုလဲတယ်၊ အပ်ငွေရှင်တွေ ပိုက်ဆံ ဆုံးတယ်။

မြန်မာမှာ NPL ပြဿနာ တကယ် ရှိခဲ့တယ်။ ဗဟိုဘဏ် (CBM) က ၂၀၁၇ မှာ NPL စည်းမျဉ်း ထုတ်ခဲ့ရတယ် — ဘဏ်တွေကို ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ အတွက် ပိုက်ဆံ ဖယ်ထားဖို့ (ရက် ၁၈၀ ကျော် မဆပ်ရင် ၁၀၀% အထိ) ခိုင်းခဲ့တယ်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) က ၂၀၁၉ ဧပြီမှာ ထုတ်ပြန်တာထက် NPL က အများကြီး ပိုများတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ၂၀၁၉ ဩဂုတ်မှာ ကုမ္ပဏီ ၁ သောင်းလောက် အကြွေး မဆပ်နိုင်ဘူး ဖြစ်နေတယ်။ ပြဿနာရဲ့ အရွယ်အစားအမှန်ကို ဖုံးထားခဲ့တယ်။

ပတ်သက်တယ် — ဒီလိုနည်းနဲ့

ပထမ၊ စစ်တပ်က ဘဏ်ကိုယ်တိုင် ပိုင်တယ်။ စစ်တပ်က မြန်မာ့စီးပွားရေး ဦးပိုင် ကုမ္ပဏီ လီမိတက် (MEHL) နဲ့ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီး ၂ ခု ပိုင်တယ်။ MEHL က မြဝတီ ဘဏ် (၁၉၉၃ မှာ တည်ထောင်၊ ၂၀၁၆ မတ်မှာ ပိုင်ဆိုင်မှု ကျပ် ၁.၃ ထရီလီယံ၊ စတုတ္ထ အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်) ပိုင်တယ်၊ MEC က အင်းဝ ဘဏ် ပိုင်တယ်။ ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းရေး အဖွဲ့ (၂၀၁၉) အရ MEHL နဲ့ MEC က လုပ်ငန်း ၁၀၆ ခု ပိုင်ပြီး နောက်ထပ် ၂၇ ခုနဲ့ နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေတယ်။

စစ်တပ် ကုမ္ပဏီက စစ်တပ် ဘဏ်ဆီက ချေးရင် ချေးသူနဲ့ ပေးသူက မိသားစုချင်း အတူတူပဲ — ပြန်ဆပ်တာ၊ မဆပ်တာ ဘယ်သူမှ မစစ်နိုင်ဘူး။ အရှုံးကို စာရင်းထဲ မြှုပ်ထားလို့ရတယ်။ ဒါက NPL ကိန်းဂဏန်း လျှော့ပြခံရရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲက တစ်ခု။

ဒုတိယ၊ စစ်တပ်ရဲ့ ဘတ်ဂျက်က ကာကွယ်ထားခံရတယ်။ ၂၀၂၀-၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ စစ်တပ်က ကျပ် ၃.၄ ထရီလီယံ (နိုင်ငံတော် ဘတ်ဂျက်ရဲ့ ၁၀%) ရခဲ့တယ် — ပြင်ဆင်ထားတဲ့ ဘတ်ဂျက်ထဲမှာ အလျှော့အနည်းဆုံး ခံရတဲ့ အပိုင်းပဲ။ ၂၀၁၁ Special Funds Law က စစ်တပ်ကို လွှတ်တော် စိစစ်မှုကို ကျော်ပြီး ဖြည့်စွက် ရန်ပုံငွေ ထုတ်ယူခွင့် ပေးထားတယ်။ NPL သန့်ရှင်းရေးက အရပ်သား အစိုးရရဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ စစ်တပ်က အနေသာကြီး ထိုင်နေခဲ့တာ။

တတိယ၊ ခရိုနီ ချေးငွေ။ ဘဏ်တွေရဲ့ အဓိက အလုပ်က ခရိုနီ ကုမ္ပဏီကြီးတွေနဲ့ စစ်တပ်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးတာပဲ ဖြစ်နေတယ်။ စစ်တပ်နဲ့ နီးစပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေက ချေးငွေ ရပြီး၊ ပြန်ဆပ်တာ မဆပ်တာ ဘယ်သူမှ ထိထိရောက်ရောက် မစစ်ဘူး။ "အလှူ" ဆိုပြီး စစ်တပ်ကို ပေးတဲ့ ပိုက်ဆံတွေလည်း ရှိတယ် — ချေးငွေ၊ လက်ဆောင်၊ ခွဲတမ်းကြား မျဉ်းက မှုန်ဝါးနေတယ်။

စတုတ္ထ၊ အာဏာသိမ်းပြီးတော့ စစ်တပ်ကိုယ်တိုင် NPL ကို ပေါက်ကွဲစေခဲ့တယ်။ စစ်ကောင်စီ (SAC) က မြန်မာ ကုမ္ပဏီတွေကို နိုင်ငံခြား ချေးငွေတွေရဲ့ အတိုးနဲ့ အရင်းကို ဆက်မဆပ်ဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ် — အစိုးရက ညွှန်ကြားတဲ့ မဆပ်မှု (state-directed default) ပဲ။ ပြီးတော့ အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် စီးပွား ပြိုတော့ NPL က ပေါက်ကွဲသွားတယ် — microfinance NPL က ၂၀၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၉.၆% ကနေ ၂၀၂၁ မေ ၂၅.၃% အထိ၊ ၂၀၂၂ ဇွန်မှာ ၂၈% အထိ ခုန်တက်သွားတယ်။

ပဉ္စမ၊ စစ်တပ်ရဲ့ ဘဏ်တွေက ပြည်သူဆီက ပိုက်ဆံ ဆွဲထုတ်တယ်။ ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းရေး အဖွဲ့ အရ မြဝတီနဲ့ အင်းဝ ဘဏ်တွေက စစ်သား၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်း၊ ပြည်သူတွေဆီက ပိုက်ဆံကို တခါတရံ အတင်းအကျပ် ဆွဲထုတ်တဲ့ ယန္တရား ဖြစ်နေတယ်။

မပတ်သက်တဲ့ အပိုင်း — ပို့စ်ထဲက မှားနေတာ

ဒီလောက်ပတ်သက်နေတာတောင်၊ အဲဒီ ပို့စ်ရဲ့ အဓိက ဆက်စပ်မှုတွေက မမှန်ဘူး။

NPL ကို IMF နဲ့ ဖြေရှင်းချင်လို့ ရိုဟင်ဂျာ ပြဿနာ ဖြစ်လာတယ် — အကြောင်းရင်း လုံးဝ လွဲတယ်။ ရိုဟင်ဂျာ အရေးက ၂၀၁၇ ARSA တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ စစ်တပ် ရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးကြောင့်။ NPL/IMF နဲ့ ဆက်စပ်ကြောင်း အထောက်အထား မရှိ။

NPL/IMF ကြောင့် အာဏာသိမ်းတယ် — အာဏာသိမ်းရဲ့ မှတ်တမ်းတင် အကြောင်းရင်းက ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို စစ်တပ်က လက်မခံတာ၊ ဖွဲ့စည်းပုံ အာဏာ လုပွဲ။ NPL ကြောင့်ဆိုတာ အထောက်အထား မရှိ။

အချုပ်

NPL နဲ့ စစ်တပ် ပတ်သက်သလား — ပတ်သက်တယ်။ ဒါပေမယ့် စစ်တပ်က NPL "ဗုံး" မြှုပ်ခဲ့တဲ့ လူဆိုးမဟုတ်ဘူး။ စစ်တပ်က NPL ပြဿနာကို မွေးထုတ်တဲ့ စနစ်ကိုယ်တိုင် ပိုင်တဲ့သူ — ဘဏ်ပိုင်၊ ချေးငွေပေး၊ ပြန်ဆပ်မှု မစစ်၊ ဘတ်ဂျက် ကာကွယ်ထား၊ အာဏာသိမ်းပြီးတော့ နိုင်ငံခြား အကြွေး မဆပ်ဖို့ အမိန့်ပေး။

တကယ့် "ဗုံး" က NPL မဟုတ်ဘူး။ တကယ့် ဗုံးက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံက ပေးထားတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ငွေကြေးလွတ်လပ်ခွင့် — Special Funds Law၊ ဘတ်ဂျက်ပြင်ပ စစ်တပ် စီးပွားရေး၊ လွှတ်တော် ၂၅%။ NPL က အဲဒီ စနစ်ကြီးထဲက ပေါ်လာတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာ တစ်ခု။ ရောဂါကို ကုချင်ရင် ရောဂါလက္ခဏာကို မတိုက်ရဘူး — စနစ်ကိုယ်တိုင် ပြောင်းရမယ်။

ရင်းမြစ်များ

  • Oxford Business Group, Myanmar 2020 Report — ဗဟိုဘဏ် NPL စည်းမျဉ်း၊ IMF ၂၀၁၉ — https://oxfordbusinessgroup.com/reports/myanmar/2020-report/economy/widening-reach-sector-formalisation-and-financial-inclusion-efforts-take-hold-as-the-market-opens-up-to-foreign-participation

  • ADA, Myanmar Microfinance (November 2022) — NPL ခုန်တက်မှု — https://adaimpact.lu/sites/default/files/2023-04/Myanmar%20microfinance-november%202022.pdf

  • UN Human Rights Council, "The economic interests of the Myanmar military" (A/HRC/42/CRP.3, 2019) — MEHL/MEC၊ မြဝတီ/အင်းဝ ဘဏ် — https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/A_HRC_42_CRP_3.pdf

  • Special Advisory Council for Myanmar (SAC-M), "The Military, Money, and Myanmar" — နိုင်ငံခြား ချေးငွေ မဆပ်ဖို့ ညွှန်ကြားမှု၊ ဘဏ်များနှင့် ခရိုနီ — https://specialadvisorycouncil.org/wp-content/uploads/2025/02/SAC-M-The-Military-Money-Myanmar-ENGLISH.pdf

  • Thura Swiss, "Parliament approves slashed budget" — ၂၀၂၀-၂၁ စစ်အသုံးစရိတ် ကျပ် ၃.၄ ထရီလီယံ — https://newsviews.thuraswiss.com/parliament-approves-slashed-budget/

  • Justice For Myanmar, "Myanmar military budget & procurement files" — https://www.justiceformyanmar.org/stories/myanmar-military-budget-and-procurement-files
ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

အောင်မြင်ဖို့ အကောင်းဆုံးနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး နည်းလမ်း

📅 💬 မှတ်ချက်
"ထွက်ပေါက် ပိတ်နေပြီလား" — ဒီမေးခွန်းကို ဒီရက်ပိုင်း လူတိုင်း မေးနေကြတယ်။ အဖြေက ရှင်းတယ်။ ပိတ်မနေဘူး။ ဒါပေမယ့် လူတွေ မျှော်နေတဲ့ ထွက်ပေါက်တွေ — နိုင်ငံခြားက လာကယ်မယ်၊ ကုလသမဂ္ဂက ဝင်စွက်မယ်၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကို နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုမယ် — အဲဒီတံခါးတွေ ပိတ်နေတယ်။ အဲဒါကို အရင် လက်ခံဖို့ လိုတယ်။ မျှော်လင့်ချက်ကို မရှိတဲ့နေရာမှာ ထားနေသ၍၊ ရှိတဲ့ ထွက်ပေါက်ကို မြင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ပြည်ပကို စောင့်နေတာ ရပ်ပါ အရင်ဆုံး အမှန်တရားကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ကြည့်ရမယ်။ တော်လှန်ရေးကို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက လျှို့ဝှက် လက်နက်ပေးနေတယ်ဆိုတာ ယုံကြည်ရတဲ့ သတင်းမှာ မတွေ့ရဘူး။ မြေအောက် အကူအညီ ရှိတယ်လို့ ယူဆချင်စိတ် ရှိပေမယ့် အထောက်အထား မရှိဘူး။ ပြောင်းပြန်အနေနဲ့ စစ်ကောင်စီကတော့ လက်နက် အပြည့်အဝ ရနေတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံစာ (၂၀၂၃ မေ) အရ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီကနေ ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာအထိ စစ်ကောင်စီက လက်နက် အနည်းဆုံး ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော် ဝယ်ခဲ့တယ် — ရုရှား ၄၀၆ သန်း၊ တရုတ် ၂၆၇ သန်း၊ စင်ကာပူ ၂၅၄ သန်း၊ အိန္ဒိယ ၅၁ သန်း၊ ထိုင်း ၂၈ သန်း။ မြေပေါ်က အကူအညီကတော့ တကယ် ရှိတယ် — ဒါပေမယ့် အတိုင်းအတာ ရှိတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ BURMA Act (၂၀၂၂)၊ အမေရိကန်၊ အီးယူ၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ တို့ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေ — ၂၀၂၄ ဇွန် ၁ ရက်အထိ စုစုပေါင်း ပစ်မှတ် ၂၂၂ ခု (လူ ၁၅၁ ဦး၊ အဖွဲ့ ၇၁ ခု)။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံက လက်နက်စီးဆင်းမှု ရပ်ဖို့ မဲခွဲတာ ၁၁၉-၁-၃၆ (၂၀၂၁ ဇွန်)။ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၂၆၆၉ (၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ) — တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ရုရှား ကြားနေ မဲပေးပြီး ဗီတို မသုံးခဲ့ပေမယ့် လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု၊ ပိတ်ဆို့မှု ဘာမှ မပါဘူး။ အာဆီယံရဲ့ အချက် ၅ ချက် သဘောတူညီချက်က ယနေ့အထိ အကောင်အထည် မပေါ်သေးဘူး။ ပိုဆိုးတာက လမ်းကြောင်းက အောက်ကို ဆင်းနေတယ်။ ၂၀၂၅ မှာ အမေရိကန်ရဲ့ non-lethal အကူအညီ ရပ်သွားပြီ။ လူသားချင်း စာနာမှု ရန်ပုံငွေက ၂၀၂၅ မှာ လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၂၈% ပဲ ရတယ်။ အလှူရှင်တွေ ပင်ပန်းနေပြီ။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်နဲ့ အဖွဲ့က ဝါရှင်တန်၊ ဘရပ်ဆဲလ်၊ လန်ဒန်၊ ဩစတြေးလျ၊ ကနေဒါ၊ ဘန်ကောက် (၂၀၂၆ ဇွန်၊ နိုင်ငံနဲ့ အဖွဲ့ ၂၄ ခု ပါတဲ့ ရှင်းလင်းပွဲ) အထိ သွားပြီး တွေ့ဆုံခဲ့တယ်။ တွေ့ဆုံခွင့် ရတယ် — အသိအမှတ် မပြုဘူး။ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုမှု၊ ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်နေရာ၊ စည်းနှောင်တဲ့ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု — တစ်ခုမှ မရသေးဘူး။ ဒါက သူ့အားနည်းချက် မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတကာ စနစ်ရဲ့ အမှန်တရား။ နိုင်ငံတွေက စစ်ကောင်စီကို မုန်းပေမယ့်၊ NUG ကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ သတ္တိ မရှိကြဘူး။ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ရပ်နေတာ ဘာနဲ့လဲ ဒါဆို တော်လှန်ရေးက ဘာနဲ့ ရပ်နေတာလဲ။ ခြေထောက် ၆ ချောင်းနဲ့ ရပ်နေတယ်။ ပထမ၊ ငွေ။ NUG ကိုယ်တိုင် ထုတ်ပြန်တဲ့ ရန်ပုံငွေ (ဘွန် ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာအထိ ၄၄ သန်းခန့်၊ ၂၀၂၃ မှာ အခွန် ၂၃ သန်းကျော် — သူ့ဘာသာ ထုတ်ပြန်တာ၊ စစ်ဆေးမခံရဘူး၊ ထပ်နေတဲ့ ကိန်းတွေ ပါလို့ ပေါင်းလို့ မရဘူး)၊ ပြည်ပ အလှူ။ PDF ကို တရားဝင် ထောက်ပံ့တာက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) — ပြည်သူ့တော်လှန်ရေး ထောက်ပံ့ရေး မိသားစု — People's Revolution Supply Family (PRF) ဆိုတာ MOD ကိုယ်တိုင် ဖွဲ့ထားတဲ့ အလှူခံအဖွဲ့၊ အလှူငွေ (အများစု ပြည်ပ မြန်မာ) ကို MOD ဆီ တိုက်ရိုက် လွှဲပြီး MOD က တပ်ရင်း ၃၆၀ ကျော်ကို ခွဲဝေတယ်။ NUG ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် (၂၀၂၅ မေ) အရ ၂၀၂၁ ကတည်းက PDF တပ်ရင်းတွေဆီ ဒေါ်လာ ၂၄.၉ သန်းခန့် ရောက်ခဲ့ပြီး ၉၀% လောက်က PRF ကနေ လာတယ်။ တပ်ရင်းတစ်ရင်းကို ၂၀၂၅ မှာ ဒေါ်လာ ၁.၇ သိန်းခန့် ရောက်တယ်။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ (EAO) တွေကလည်း နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၊ အခွန်၊ ကျောက်စိမ်း၊ သစ်နဲ့ ကိုယ့်ဝင်ငွေ ရှိကြတယ်။ ဒုတိယ၊ လက်နက်။ နိုင်ငံခြားက ပေးတာ မဟုတ်ဘူး။ ပြည်တွင်း ထုတ်လုပ်မှု (KIA/UWSA စက်ရုံ)၊ စစ်တပ်ဆီက သိမ်းရတဲ့ လက်နက်၊ ထိုင်း၊ လာအို နယ်စပ်က မှောင်ခို။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ရဲ့ လက်နက်ထဲ စစ်သုံးလက်နက် အဆင့်မီတာ ၂၀% လောက်ပဲ ရှိတယ် (အမေရိကန် ငြိမ်းချမ်းရေး အင်စတီကျု — USIP၊ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ) — ကျန်တာ လက်လုပ်ပဲ။ ဒါပေမယ့် ရပ်နေလောက်အောင် လုံလောက်နေတယ်။ တတိယ၊ လူ။ PDF ၁ သိန်းကျော် (၂၀၂၄–၂၅ ခန့်မှန်း)၊ ရခိုင်တပ်တော် (AA) ၃ သောင်း၊ ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA) ၁.၅ သောင်း၊ ကချင် လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA) ၁ သောင်းကျော်၊ ကိုးကန့် (MNDAA) နဲ့ တအာင်း (TNLA) ၈ ထောင်ဝန်းကျင်။ စစ်တပ်ကနေ ထွက်ပြေးလာသူ ၁.၄ သောင်းလောက် (NUG ခန့်မှန်း)။ စတုတ္ထ၊ နယ်မြေ။ EAO နဲ့ PDF ထိန်းချုပ်နယ်မြေ ဧရိယာ ၃၇.၈၄% (မြန်မာ ဗျူဟာ မူဝါဒ အင်စတီကျု — ISP၊ ၂၀၂၅–၂၆)၊ စစ်ကောင်စီ ထိန်းတာ ၃၀% ဝန်းကျင် (Bertelsmann Transformation Index — BTI၊ ၂၀၂၆)။ နယ်မြေရှိတော့ အခွန်ရတယ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးရတယ်၊ စစ်သင်တန်းပေးလို့ရတယ်။ ပဉ္စမ၊ ပြည်သူ။ ဒီအချက်ကို ရှင်းရှင်းပြောရမယ် — ရွာတွေက ဒေါ်လာသန်းချီ မပေးဘူး။ PDF ကို ငွေနဲ့ ထောက်ပံ့တာက MOD (အထက် ပထမ အချက်ကြည့်)။ ရွာတွေပေးတာက ထမင်း၊ နေရာ၊ သတင်း၊ အကာအကွယ် — ငွေနဲ့ တွက်လို့ မရတဲ့ အသက်သွေးကြောပဲ။ ဒါမရှိရင် PDF တစ်ရက်မှ ရပ်မနေနိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီအထောက်အပံ့ကလည်း ဖိအားအောက်မှာ ရှိနေတယ် — စစ်တပ်ရဲ့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှု (အိမ် ၆၅,၀၀၀ ကျော် မီးလောင်ခဲ့)၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ စီးပွားပျက်စီးမှုတွေကြောင့် ရွာတွေရဲ့ ပေးနိုင်စွမ်း ကျလာတယ်။ MOD ရဲ့ ထောက်ပံ့မှုကလည်း မလုံလောက်ဘူး၊ မညီမျှဘူး — MOD လက်အောက်မှာ မရှိတဲ့ ဒေသခံ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ ၂၀၀ လောက် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့များစွာက MOD ဆီက ဘာမှ မရဘဲ ကိုယ့်ဘာသာ ဒေသအလှူနဲ့ ရပ်နေရတယ်။ ဆဋ္ဌမ၊ တရားဝင်မှု။ NUG နဲ့ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ (SCEF) တို့ရဲ့ ပြည်ပ ရုံးတွေနဲ့ သံတမန်ရေးက တော်လှန်ရေးကို "အစားထိုး အစိုးရ" အဖြစ် ရှင်သန်စေတယ်၊ စစ်ကောင်စီကို တရားမဝင်အဖြစ် ထားတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ – ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ) နဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ သမ္မတရာထူး (၂၀၂၆ ဧပြီ) ကို တရုတ်ကလွဲပြီး ဘယ်သူမှ အသိအမှတ်မပြုဘူး။ ဒါပေမယ့် ရိုးရိုးသားသား ပြောရရင် — ရပ်နေတာနဲ့ သက်သောင့်သက်သာ ရှိတာနဲ့ မတူဘူး။ ၂၀၂၅–၂၆ မှာ ရန်ပုံငွေ ကျလာတယ်၊ လက်နက်က အများစု လက်လုပ်ပဲ၊ အစုအဖွဲ့တွေကလည်း ကွဲနေတယ်။ ခြေထောက် ၆ ချောင်းလုံး ခိုင်နေတာ မဟုတ်ဘူး — ဒါပေမယ့် ကျိုးနေတာလည်း မဟုတ်သေးဘူး။ အကောင်းဆုံးနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး နည်းလမ်း ဒါဆို အောင်မြင်ဖို့ အကောင်းဆုံးနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး နည်းက ဘာလဲ။ တစ်ကြောင်းတည်း — စည်းလုံးတဲ့ နိုင်ငံရေး မျက်နှာစာတစ်ခုနဲ့ စစ်ကောင်စီကို ထောင့်ကပ်အောင် ဖိအားဆက်ထိန်းပြီး၊ ညှိနှိုင်းစားပွဲကို ကိုယ်တိုင်သတ်မှတ်တာ။ ပထမ၊ စည်းလုံးမှု။ ဒါက အခက်ဆုံးလည်း ဖြစ်သလို အနီးစပ်ဆုံး သော့လည်း ဖြစ်တယ်။ SCEF ထဲမှာ ရခိုင်တပ်တော် (AA)၊ ဝ ပြည်သွေး စည်းလုံးညီညွတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA)၊ ကိုးကန့် (MNDAA)၊ တအာင်း (TNLA) မပါသေးဘူး။ ဒီအဖွဲ့တွေ သဘောတူတဲ့ နိုင်ငံရေး ပန်းတိုင် တစ်ခု (ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု၊ အရပ်သား အုပ်ချုပ်မှုအောက် စစ်တပ်) နဲ့ ညှိနှိုင်းရေး မျက်နှာစာ တစ်ခု မရှိသေးသ၍၊ နိုင်ငံခြားက ဘယ်သူကမှ အသိအမှတ်မပြုဘူး၊ တရုတ်ကလည်း တစ်ဖွဲ့ချင်း ကစားလို့ရတယ်၊ စစ်ကောင်စီကလည်း ကွဲပြားမှုနဲ့ အသက်ရှင်တယ်။ ဒါက နိုင်ငံခြား လက်ထဲမှာ မဟုတ်ဘူး — မြန်မာ့လက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသော သော့ပဲ။ စိတ်သန့်သန့် မပါဘဲ မဖြစ်ဘူး။ နည်းဗျူဟာသက်သက် နဲ့ မရဘူး။ ဒုတိယ၊ ထောင့်ကပ်အောင် ဖိအား။ စစ်မြေပြင် ဖိအား၊ စီးပွားရေး ဖိအား (ကျပ်ငွေ၊ လောင်စာ၊ မြန်မာ့ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်း — MOGE ဝင်ငွေ)၊ တရားဝင်မှု ဖိအား (ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုတာ) — သုံးခုလုံး တစ်ပြိုင်တည်း ဆက်ထိန်းရမယ်။ ရည်ရွယ်ချက်က စစ်တပ်ကို တိုက်ပွဲတစ်ပွဲနဲ့ အပြီးသတ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး — စစ်ကောင်စီရဲ့ ကိုယ့်လူတွေကိုယ်တိုင် "ဒီအတိုင်း ဆက်သွားလို့ မရတော့ဘူး" လို့ မြင်လာအောင် လုပ်ဖို့။ အဲဒီမှာ အရေးကြီးတာက ထွက်ပေါက် ပြပေးဖို့ — အလယ်အလတ်အဆင့် အရာရှိနဲ့ စစ်သားတွေကို လက်နက်ချရင် အသက်ရှင်မယ့် လမ်း ရှိတယ်ဆိုတာ ပြနိုင်မှ တပ်က အတွင်းကနေ ပြိုမယ်။ တတိယ၊ စားပွဲကို ကိုယ်တိုင်သတ်မှတ်။ မင်းအောင်လှိုင်က နောက်ဆုံးထွက်ပေါက်ရောက်မှ ညှိနှိုင်းမှာ — လုပ်ချင်မှလည်း လုပ်မှာ။ အဲဒီနေ့ ရောက်တဲ့နေ့၊ စားပွဲက အသင့်ရှိနေရမယ် — SCEF ရဲ့ မူဘောင် (၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ ဖျက်သိမ်း၊ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု၊ အရပ်သားအောက် စစ်တပ်) နဲ့ စည်းလုံးတဲ့ မျက်နှာစာက အဲဒီစားပွဲမှာ ထိုင်နေရမယ်။ မဟုတ်ရင် သူက စည်းကမ်းသတ်မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် တရုတ်က စစ်တပ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ခု အတင်းချပေးမယ်။ အမျိုးသား အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) လမ်းကြောင်းက စစ်တပ်ကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ ဘောင်ထဲမှာ နိုင်ငံရေး အင်အားအဖြစ် ဆက်ထားတာ။ SCEF လမ်းကြောင်းက စစ်တပ်ကို အရပ်သား အုပ်ချုပ်မှုအောက် ထားတာ။ ဘယ်စားပွဲကို ထိုင်မလဲ ဆိုတာက စစ်ပွဲ အပြီးမှာ ဘယ်လို နိုင်ငံမျိုး ဖြစ်မလဲ ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်မယ်။ ထွက်ပေါက် ပိတ်မနေဘူး။ ဒါပေမယ့် ရှည်ပြီး ကြမ်းတဲ့ လမ်းပဲ ကျန်တယ်။ နိုင်ငံခြားက ကယ်မယ်၊ ကုလက ဝင်မယ်ဆိုတာကို စောင့်နေရင် အဲဒါက လမ်းမဟုတ်ဘူး — အချိန်ဖြုန်းတာပဲ။ ပြည်ပ သံတမန်ရေးရဲ့ တကယ့် အလုပ်က အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ ပိတ်ဆို့မှု ဆက်ရှိအောင်၊ စစ်ကောင်စီ တရားမဝင်အောင်၊ လူသားချင်း စာနာမှု အကူအညီ ဝင်အောင် ထိန်းထားဖို့ပဲ။ ကျန်တာက မြန်မာ့ ကိုယ့်လက်ထဲမှာ ရှိတယ် — စည်းလုံးမှု၊ ဖိအား၊ ကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်တဲ့ စားပွဲ။ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ရပ်နေနိုင်သေးတဲ့ အချိန်မှာ အဲဒီ ခြေလှမ်းတွေကို လှမ်းရမယ်။ ရင်းမြစ်များ United Nations DESA, International Migrant Stock 2024 United Nations Special Rapporteur on Myanmar, report on arms transfers (May 2023) Global Initiative against Transnational Organized Crime (GI-TOC), "Cashing in on conflict: Illicit economies and the Myanmar civil war" (March 2025) — https://globalinitiative.net/wp-content/uploads/2025/03/Alastair-MacBeath-Cashing-in-on-conflict-Illicit-economies-and-the-Myanmar-civil-war-GI-TOC-March-2025.pdf United States Institute of Peace (USIP), November 2022 Institute for Strategy and Policy (ISP), 2025–26 Bertelsmann Transformation Index (BTI), 2026 ASEAN Leaders' Review of the Implementation of the Five-Point Consensus (2025) — https://asean.org/wp-content/uploads/2025/10/Final-ASEAN-Leaders-Review-Decision-on-the-Implementation-of-5PC-2025_as-adopted.pdf NUG Ministry of Foreign Affairs — https://mofa.nugmyanmar.org/ Myanmar Peace Monitor, "SCEF, NUG reform and the shifting dynamics within the revolution" — https://mmpeacemonitor.org/en/eng-cover-story/scef-nug-reform-and-the-shifting-dynamics-within-the-revolution/ PRF official site (Ministry of Defence) — https://www.prf.modnugmm.org/about International Crisis Group, "The Money behind Myanmar's Resistance" (2022) — https://www.ecoi.net/en/file/local/2084532/328-myanmars-resistance.pdf Stimson Center, "Sustaining Funding for Myanmar's Spring Revolution" (2023) — https://www.stimson.org/2023/sustaining-funding-for-myanmars-spring-revolution/ "Fighting Under the Drones: PDFs and Myanmar's War of Endurance" (2025) — https://static1.squarespace.com/static/628c94ceae15ed6eb64d03fd/t/69ca3cad79b9805b510021a2/1774861485497/Fighting+Under+the+Drones+PDFs+a+nd+Myanmar%E2%80%99s+War+of+Endurance.pdf
ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

စနေနေ့၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ — မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်။ ရင်းမြစ်များစွာကို ယှဉ်စစ်ထားပါတယ်။

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မနက်ပိုင်းက တိမ်အသင့်အတင့်ရှိပြီး နေအနည်းငယ် သာမယ်။ နေ့လည်ပိုင်းနဲ့ ညနေပိုင်းမှာ နေရာအနှံ့မှာ မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်ပြီး မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပါတယ်။

  • အမြင့်ဆုံးအပူချိန် — ၃၁ မှ ၃၄ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် (ရန်ကုန် ၃၂–၃၄၊ မန္တလေး ၃၁–၃၃၊ နေပြည်တော် ၃၃ ဒီဂရီခန့်)
  • အနိမ့်ဆုံးအပူချိန် — ၂၃ မှ ၂၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်
  • မိုးရေချိန် — နေရာအများစုမှာ ၂ မှ ၆ မီလီမီတာခန့်၊ ဒေသအချို့မှာ ၁၀ မီလီမီတာအထိ ရွာနိုင်ပါတယ်
  • လေ — အရှေ့မြောက်ဘက်က တစ်နာရီ ၅ မှ ၁၀ ကီလိုမီတာခန့်၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု မရှိပါ
  • စိုထိုင်းဆ — မြင့်မားပါတယ်

မနက်ဖြန် (၁၈ အောက်တိုဘာ)

မနက်ဖြန်လည်း ဒီနေ့နဲ့ အလားတူ ဖြစ်မယ် — မနက်ပိုင်း တိမ်အသင့်အတင့်၊ နေ့လည်ပိုင်း နေရာအနှံ့မှာ မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်ပြီး မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပါတယ်။ အမြင့်ဆုံးအပူချိန် ၃၁ မှ ၃၂ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ခန့်၊ မိုးရေချိန် ၀ မှ ၁၂ မီလီမီတာခန့်။ တောင်ပိုင်းဒေသတွေမှာ မိုးပိုရွာနိုင်ပါတယ်။

ထူးခြားဖြစ်စဉ်

ဒီနေ့ ထူးခြားတဲ့ မိုးလေဝသဖြစ်စဉ် (မုန်တိုင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာရွာ၊ အပူလှိုင်း၊ ရေကြီး) မရှိပါ။ နေ့လည်ပိုင်း မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကတော့ နေရာအနှံ့မှာ ကျရောက်နိုင်ပါတယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် — မုန်တိုင်းအခြေအနေ

မြန်မာကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ မုန်တိုင်း မရှိပါ။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းတွေက အိန္ဒိယနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း (တမီလ်နာဒူး) ကမ်းခြေဘက်ကို အနောက်မြောက်ဘက် ရွေ့လျားနေပြီး မြန်မာဘက်ကို ဦးတည်နေတာ မဟုတ်ပါ။ အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်ခန့်မှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်လို့ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) က ခန့်မှန်းထားပေမယ့် အဲဒါလည်း တမီလ်နာဒူး ကမ်းခြေဘက်ကို ရွေ့မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကမ်းခြေကို မုန်တိုင်း ဝင်ရောက်နိုင်ခြေ မရှိပါ။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသမြေပုံ (Live)

မြေပုံမှာ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ လမ်းကြောင်းကို တိုက်ရိုက်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ (Windy — ECMWF)

ရင်းမြစ်များ

မှတ်ချက် — DMH (moezala.gov.mm) ရဲ့ နေ့စဉ်အစီရင်ခံစာကို ဒီအကြိမ်မှာ တိုက်ရိုက်ဖတ်လို့ မရခဲ့ပါ။ အထက်ပါ ခန့်မှန်းချက်ဟာ ရင်းမြစ်များစွာကို ယှဉ်စစ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြောင်းလဲသွားသော အင်အားချိန်ခွင်လျှာ — စစ်တပ်၊ PDF နှင့် တိုင်းရင်းသားတပ်များ

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြောင်းလဲသွားသော အင်အားချိန်ခွင်လျှာ — စစ်တပ်၊ PDF နှင့် တိုင်းရင်းသားတပ်များ

📅 💬 မှတ်ချက်

၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ အာဏာသိမ်းမှုမတိုင်ခင်က စစ်တပ်ဟာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAO) တွေကို နယ်စပ်နဲ့ တောင်တန်းဒေသတွေမှာ ထိန်းထားနိုင်ခဲ့တယ်။ တိုက်ပွဲတွေ ရှိပေမဲ့ နယ်မြေအပြောင်းအလဲ ကြီးကြီးမားမား မရှိခဲ့ဘူး။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အခြေအနေ ပြောင်းသွားတယ်။ အင်အားသစ် တစ်ခု ပေါ်လာတယ် — ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) တွေ။ PDF တွေက စစ်တပ်ကို အညာ (စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) မှာပါ မျက်နှာစာသစ် ဖွင့်ခိုင်းလိုက်ပြီး၊ စစ်တပ်ရဲ့ အင်အားကို နေရာအနှံ့ ဖြန့်သုံးရအောင် လုပ်လိုက်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) တို့အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားတပ်တွေက နယ်မြေတွေ ပြန်ရလာကြတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဇာတ်လမ်းက တစ်ဖက်တည်း မဟုတ်ဘူး။ PDF တွေကို EAO တွေက လေ့ကျင့်ပေး၊ လက်နက်ပေး၊ ခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့တာလည်း ရှိတယ်။ PDF ရဲ့ ကျေးဇူးကို မမေ့သင့်သလို၊ EAO တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း လျှော့တွက်လို့ မရဘူး။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အာဏာမသိမ်းခင်နဲ့ အခုကို အင်အားနဲ့ နယ်မြေစိုးမိုးမှု နှစ်ဖက်လုံးက နှိုင်းယှဉ်ပြမယ်။ ကိန်းဂဏန်းအားလုံး ခန့်မှန်းချက်တွေသာ ဖြစ်ပြီး၊ ရင်းမြစ်ကို တွဲပြထားတယ်။

အာဏာမသိမ်းခင် အခြေအနေ

အာဏာမသိမ်းခင်က စစ်တပ်ရဲ့ စာရွက်ပေါ် အင်အားက ကြီးမားတယ်။ Lowy Institute ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၁ အစောပိုင်းမှာ စစ်တပ် စုစုပေါင်း လူအင်အား ၃၀၀,၀၀၀–၃၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိပြီး၊ တိုက်ခိုက်ရေးသားက ၁၀၀,၀၀၀–၁၂၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်။ CIA World Factbook ကတော့ ၃၀၀,၀၀၀–၄၀၀,၀၀၀ ကြား ခန့်မှန်းထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန် ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) က ၂၀၂၃ မှာ ပြန်သုံးသပ်ရာမှာ အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက အမှန်တကယ် လူအင်အားက ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်သာ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ စာရွက်ပေါ် အင်အားနဲ့ အမှန်တကယ် အင်အားက ကွာတယ် — ဒါကို သတိထားရမယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း EAO တွေက အားနည်းနေတာ မဟုတ်ဘူး။ ၂၀၂၁ မတ်လမှာ Reuters ကို ကိုးကားပြီး ထုတ်ပြန်တဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ EAO အားလုံးပေါင်း လူအင်အား ၇၅,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်။ Asialink ကတော့ ၈၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ခန့်မှန်းတယ်။ အကြီးဆုံးက ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော် (UWSA) — ပုံမှန် တပ်သား ၃၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိပြီး၊ ကြားနေအဖွဲ့ ဖြစ်တယ်။ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က ၂၀၂၀ နှောင်းပိုင်း အပစ်ရပ်ချိန်မှာ ၁၀,၀၀၀–၁၅,၀၀၀ ဝန်းကျင် (TNI)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ၁၀,၀၀၀ ကျော် (IISS)၊ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) က ၁၅,၀၀၀ ဝန်းကျင် (ISP-Myanmar) လို့ ခန့်မှန်းကြတယ် — ဒါပေမဲ့ KNLA အတွက် ၅,၀၀၀ ဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းချက်လည်း ရှိလို့၊ ရင်းမြစ်တွေ ကွဲနေတယ်။ တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နဲ့ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS) က ၈,၀၀၀–၁၀,၀၀၀ စီ၊ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) နဲ့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) က ၃,၀၀၀–၄,၀၀၀ စီ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (NDAA၊ မိုင်းလား) က ၄,၀၀၀–၅,၀၀၀၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် (CNA) က ၂၅၀–၅၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ် (Journal of Contemporary Asia, ၂၀၂၁)။

အရေးကြီးတဲ့ အချက်က — အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက EAO တွေက နယ်မြေတွေ ထိန်းထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။ BTI Country Report ၂၀၂၆ ရဲ့ ပြန်သုံးသပ်ချက်အရ အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက မြန်မာ့မြေဧရိယာ သုံးပုံတစ်ပုံလောက်ကို EAO ၂၀ ကျော်က ထိန်းထားခဲ့တယ်။ ACLED ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ ၂၀၂၁ မတိုင်ခင်က စစ်တပ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ကြား နယ်မြေအပြောင်းအလဲ ဆိုတာ ရှားတယ် — စစ်တပ်ရဲ့ ကွဲပြားအောင်လုပ်ပြီး အုပ်ချုပ်တဲ့ နည်းလမ်းက နိုင်ငံအများစုကို ထိန်းထားနိုင်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်ပွဲအများစုက တိုင်းရင်းသားပြည်နယ်နဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာသာ ဖြစ်ခဲ့တယ်။

AA အကြောင်း တစ်ချက် ရှင်းဖို့ လိုတယ်။ တချို့က AA ကို စစ်တပ်က ရိုးမတောင်တန်းပေါ် ပုန်းအောင်းနေရအောင် ဖိထားခဲ့တယ်လို့ ပြောကြတယ်။ အထောက်အထားတွေက ဆန့်ကျင်ဘက် ပြတယ်။ ၂၀၁၈–၂၀၂၀ AA–စစ်တပ် စစ်ပွဲက ဗဟိုအစိုးရရဲ့ ရခိုင်ထိန်းချုပ်မှုကို အားနည်းသွားစေခဲ့တယ် (ICG, ၂၀၂၀၊ ၂၀၂၂)။ ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ အပစ်ရပ်ချိန်မှာ AA က ရခိုင်မြောက်/အလယ်နဲ့ ပလက်ဝ (ချင်းတောင်) နောက်တန်းစခန်းတွေကို ကိုင်ထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။ အပစ်ရပ်ကာလမှာတောင် အုပ်ချုပ်ရေးကို ချဲ့ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၁ အလယ်လောက်မှာ ရခိုင်ရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံလောက်ကို ထိန်းတယ်လို့ AA က ဆိုတယ် (Stimson, ၂၀၂၃)။ စစ်တပ်က ၂၀၁၉–၂၀၂၀ မှာ AA ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိုးခဲ့ပေမဲ့ နေရာကနေ မဖယ်နိုင်ခဲ့ဘူး။ ရိုးမတောင်တန်းက AA ရဲ့ လှောင်အိမ် မဟုတ်ဘူး — ရခိုင်နဲ့ အညာကြားက အတားအဆီးပါ။

PDF တွေ ပေါ်လာခြင်း

၂၀၂၁ မေ ၅ မှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာတယ်။ စက်တင်ဘာ ၇ မှာ ခုခံစစ် ကြေညာတယ်။ စစချင်းမှာ NUG က ၂၀၂၁ ဇူလိုင်ကုန်မှာ PDF ၈,၀၀၀ ရှိမယ်လို့ မျှော်မှန်းခဲ့တယ်။ ၂၀၂၂ မေမှာ NUG က မြို့နယ် ၂၅၀ မှာ တပ်ဖွဲ့ ၂၅၇ ဖွဲ့ ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာမှာ တပ်ရင်း ၃၀၀ ကျော်၊ ၂၀၂၅ မှာ တပ်ရင်း ၃၆၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်လို့ NUG က ဆိုတယ်။

လွတ်လပ်တဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေက — ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာမှာ PDF ၆၅,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိပြီး (USIP / The Irrawaddy)၊ အဲဒီထဲက စစ်လက်နက်အပြည့်အစုံ ကိုင်ဆောင်သူက ၂၀% သာရှိပြီး၊ ၄၀% လောက်က အိမ်လုပ် လက်နက်တွေ ကိုင်ထားတယ်။ ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ခန့်မှန်းချက်အရ PDF ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်။ ၂၀၂၅ မှာ တပ်ရင်းအရေအတွက်ကနေ တွက်ချက်ရင် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ရှိတယ် (Myanmar Peace Monitor)။ ဒါပေမဲ့ တပ်ရင်းအရေအတွက်ဟာ လူအင်အား အတိအကျ မဟုတ်ဘူး — တပ်ရင်းတော်တော်များများက အချိန်ပိုင်း၊ လက်နက်မပြည့်စုံတဲ့ အဖွဲ့တွေ ဖြစ်တယ်။

PDF တွေရဲ့ အရေးပါမှုက ကိန်းဂဏန်းထက် ပိုတယ်။ PDF တွေက စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ ချင်း၊ ကရင်နီတို့မှာ ကျေးလက်ဒေသအများစုကို ထိန်းချုပ်ပြီး၊ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေ ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ စစ်တပ်အတွက် ဒါက မျက်နှာစာသစ် — အာဏာမသိမ်းခင်က အညာမှာ စစ်တပ် အင်အားကြီးကြီးမားမား ထားခဲ့တာ မရှိဘူး။ အခု စစ်တပ်က အညာမှာပါ တိုက်ရတယ်။

စစ်တပ် အင်အားဖြန့်သုံးရတဲ့ အထောက်အထားတွေက ရှင်းတယ်။ ICG၊ CSIS၊ ISEAS တို့ရဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေအရ စစ်တပ်က မျက်နှာစာများစွာမှာ တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်နေရပြီး၊ ရှင်းလင်းထားတဲ့ နေရာတွေကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ခြင်း မရှိဘူး။ ဥပမာ — ၅၅ ခြေမြန်တပ်မကို ရှမ်းမြောက်ကို ပြန်ပို့ခဲ့ရတယ် (ISEAS, ၂၀၂၅)။ KIA က စစ်ကိုင်းက PDF တွေကို လက်နက်နဲ့ လေ့ကျင့်မှု ထောက်ပံ့ဖို့ အာရုံပြောင်းခဲ့ပြီး၊ AA က PDF ၃၀ ကျော်ကို လေ့ကျင့်ပေးခဲ့တယ် (Stimson, ၂၀၂၃)။ ဒါကြောင့် အကြောင်းအကျိုးက နှစ်ဖက်သွား — PDF တွေက စစ်တပ်ကို ဖြန့်သုံးခိုင်းသလို၊ EAO တွေကလည်း PDF တွေကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့တယ်။

စစ်တပ်ရဲ့ လူအင်အား ယိုယွင်းမှုက ဂဏန်းနဲ့ ပေါ်လွင်တယ်။ USIP (၂၀၂၃ မေ) အရ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၃ မေလအထိ စစ်တပ်က အနည်းဆုံး ၂၁,၀၀၀ ကို ဆုံးရှုံးခဲ့တယ် (ကျဆုံး၊ ထွက်ပြေး၊ ဘက်ပြောင်းသွား) — စုစုပေါင်း ၁၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်၊ တိုက်ခိုက်ရေးသား ၇၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် သာ ကျန်တယ်။ တပ်ရင်းတချို့က စာရွက်ပေါ် ၇၅၀ ရှိရမယ့်အစား ၁၅၀ အောက်သာ ကျန်တယ်။ ဘက်ပြောင်းသွားသူ ၁၄,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်လို့ NUG က ခန့်မှန်းတယ် — ဒါက NUG ရဲ့ ခန့်မှန်းချက် ဖြစ်လို့ သတိထားဖတ်ရမယ်။ ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ မှာ စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အသက်သွင်းပြီး တစ်လ ၅,၀၀၀ နှုန်းနဲ့ စစ်သား စုဆောင်းတယ် — ပထမနှစ်မှာ ၆၀,၀၀၀ ရည်မှန်းတယ်။ ၂၀၂၅ နှောင်းပိုင်းအထိ ၇၀,၀၀၀–၈၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် စုဆောင်းမိတယ်လို့ ခန့်မှန်းကြတယ် (CHRO / Fighting Under the Drones) — ဒါပေမဲ့ PDF ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ၁၃၅,၀၈၀ လို့ ဆိုတယ်။ ကိန်းဂဏန်း ကွဲနေတယ်။ စုဆောင်းခံရသူတွေထဲကလည်း တစ်လ ၄၀၀ ဝန်းကျင် ထွက်ပြေးတယ်လို့ ISP-Myanmar က ဆိုတယ် (၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ)။

ပုံ ၁ — စစ်အင်အား နှိုင်းယှဉ်ချက်: အာဏာမသိမ်းခင် နဲ့ အခု။ အပိုင်းအခြား (range) တွေသာ ပြထားသည် — အတိအကျ ကိန်းဂဏန်း မဟုတ်ပါ။

PDF အခု — အင်အားနဲ့ နယ်မြေ

PDF တွေက အခု မြန်မာ့စစ်ပွဲရဲ့ အဓိက မျက်နှာစာတစ်ခု ဖြစ်နေပြီ။ ကိန်းဂဏန်းကို ပြန်ကောက်ရင် — ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာမှာ ၆၅,၀၀၀ (USIP / The Irrawaddy)၊ ၂၀၂၄–၂၅ မှာ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်။ တပ်ရင်း ၃၅၉ ရင်း (Myanmar Peace Monitor, ၂၀၂၅)။ ဒါ့အပြင် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) လက်အောက်မှာ မဟုတ်တဲ့ ဒေသခံ PDF (LPDF) တွေလည်း ရှိသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်နက်အင်အားက လူအင်အားနဲ့ မလိုက်ဘူး — ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ USIP ခန့်မှန်းချက်အရ စစ်သုံး လက်နက်အပြည့်အစုံ ကိုင်ဆောင်သူက ၂၀% ခန့်သာ ရှိပြီး၊ ၄၀% လောက်က အိမ်လုပ် လက်နက်တွေ ကိုင်ထားတယ်။

နယ်မြေအနေနဲ့ PDF တွေက စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ ချင်းတို့မှာ ကျေးလက်အများစုကို ထိန်းထားပြီး၊ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေ ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ ၈၀% ကျော်ကို ၂၀၂၄ အစမှာ တော်လှန်ရေးဘက်က ထိန်းထားတယ် (CSIS)။ ကရင်နီမှာ ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာမှာ ၈၀% ထိန်းတယ်လို့ KNDF က ဆိုတယ် (The Irrawaddy) — ဒါ KNDF ရဲ့ ပြောဆိုချက်ပါ။

ဒါပေမဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ရှင်းရှင်း မြင်ဖို့ လိုတယ်။ မြို့ကြီးတွေ သိမ်းတာအများစုက EAO ဦးဆောင်တဲ့ / ပူးပေါင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဖြစ်တယ် — PDF တစ်ဖွဲ့တည်း သိမ်းတဲ့ မြို့ကြီး ရှားတယ်။ ၂၀၂၅–၂၆ မှာ စစ်တပ်က ထိုးစစ်နဲ့ မြို့တချို့ကို ပြန်သိမ်းသွားတယ် — ကနီ၊ ကောလင်း၊ ဒီပဲယင်း တို့ ဥပမာ။ PDF ရဲ့ အင်အားက ကျေးလက်နဲ့ နယ်မြေထိန်းချုပ်မှုမှာ ကြီးပေမဲ့၊ မြို့ပြ ခံစစ်နဲ့ လေကြောင်းကို ယှဉ်နိုင်ဖို့ လက်နက်နဲ့ အဖွဲ့အစည်း လိုနေသေးတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နယ်မြေပြောင်းလဲမှု

ပုံ ၃ — ပုံကြမ်း: အာဏာမသိမ်းခင် နဲ့ အခု နယ်မြေစိုးမိုးမှု အကြမ်းဖျင်း။ အတိအကျ နယ်နိမိတ် မဟုတ်ပါ။

AA — ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ Operation 1027 (MNDAA + TNLA + AA) နောက်ပိုင်း၊ AA က နိုဝင်ဘာ ၁၃ မှာ ရခိုင်ထိုးစစ်ကို စတယ်။ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၄–၁၅ မှာ ပလက်ဝကို သိမ်းတယ်။ နောက် ပေါက်တော၊ မြောက်ဦး၊ ကျောက်တော်၊ မြေပုံ၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲ၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်၊ မောင်တော (၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၈ — ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ် ၂၇၀ ကီလိုမီတာ အပြည့်ထိန်းချုပ်)၊ အမ်း — အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် (၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀)၊ ဂွ (၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၉) တို့ကို ဆက်တိုက် သိမ်းတယ်။ ၂၀၂၄ နှောင်းပိုင်းမှာ ရခိုင် ၁၇ မြို့နယ်ထဲက ၁၄ မြို့နယ် + ပလက်ဝကို ထိန်းထားပြီး၊ ရခိုင်ရဲ့ ၉၀% ကျော်ကို ထိန်းတယ် (TNI / ISP-Myanmar)။ စစ်တပ်မှာ စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ မာန်အောင် (ကျွန်း) သာကျန်တယ်။ AA ရဲ့ လူအင်အားကလည်း ကြီးလာတယ် — ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီမှာ ၃၀,၀၀၀ လို့ AA က ဆိုပြီး၊ ၂၀၂၄–၂၅ မှာ ၄၀,၀၀၀–၅၀,၀၀၀ လို့ ဆိုတယ်။ ဒါတွေ AA ကိုယ်တိုင် ပြောတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေ ဖြစ်လို့ သတိထားရမယ်။

KIA — ၂၀၂၄ မတ် ၇ မှာ Operation 0307 ကို စတယ်။ ပထမ ၂ လအတွင်း စစ်တပ် စခန်း ၇၀ ဝန်းကျင် သိမ်းတယ် (KIA ပြောကြားချက်၊ BNI Online)။ လွယ်ဂျယ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ (ဧပြီ ၉)၊ မိုးမောက် မြို့နယ် အပြည့် (ဩဂုတ် ၁၉)၊ ချီဖွေ/ပန်ဝါ သတ္တုရှားပါး ဒေသ (စက်တင်ဘာ–အောက်တိုဘာ) တို့ကို သိမ်းတယ်။ CSIS ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ KIA ရဲ့ ရည်မှန်းချက်က ၂၀၁၁–၂၀၂၁ ကြား ဆုံးရှုံးခဲ့တဲ့ အခြေစိုက်စခန်းနဲ့ နယ်မြေတွေ ပြန်ရဖို့ ဖြစ်တယ် — ဆိုလိုတာ အများစုက အသစ် သိမ်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ ပြန်သိမ်းတာပါ။ ဗန်းမော် (ကချင်ရဲ့ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့) ကို မသိမ်းနိုင်သေးဘူး။ ဖားကန့် ကျောက်စိမ်းဒေသကတော့ အငြင်းပွားနေ — နှစ်ဖက်လုံး အခွန်ကောက်နေပြီး၊ ရှေ့တန်းဖြစ်နေတယ်။ "KIA က ဖားကန့်ကို ထိန်းထားပြီ" လို့ အပြတ်ပြောလို့ မရဘူး။ ISP-Myanmar ရဲ့ စာရင်းအရ KIA က ၁၅,၀၀၀ ကျော် ရှိတယ်။

KNLA — မြဝတီက အထင်ရှားဆုံး ဥပမာ။ ၂၀၂၄ ဧပြီ ၁၁ မှာ KNLA က မြဝတီကို သိမ်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂ ပတ်တောင် မခံဘူး — ဧပြီ ၂၄ မှာ ပြန်ဆုတ်သွားပြီး၊ စစ်တပ်နဲ့ သဘောတူထားတဲ့ ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA) ရဲ့ အကူအညီနဲ့ စစ်တပ်က မြို့ကို ပြန်ရသွားတယ် (CSIS / Reuters)။ မြဝတီကို KNLA ထိန်းထားတဲ့ နယ်မြေအဖြစ် စာရင်းသွင်းလို့ မရဘူး။ KNLA ရဲ့ အောင်ပွဲတွေက မြို့သိမ်းတာထက် ကျေးလက်/အခြေစိုက်စခန်း သိမ်းတာနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ချဲ့တာမှာ ပိုများတယ်။ ဒါပေမဲ့ AA/KIA လို ရက်စွဲတပ် မြို့နယ်စာရင်း အတိအကျ မရှိဘူး — ဒါက အချက်အလက် ကွက်လပ်ပါ။ ISP-Myanmar က KNU လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ (KNLA + KNDO ပေါင်း) ကို ၁၅,၀၀၀ ကျော်လို့ စာရင်းပြုစုထားတယ်။

ရှမ်းမြောက် — MNDAA နဲ့ TNLA။ MNDAA က အာဏာမသိမ်းခင် ၃,၀၀၀–၄,၀၀၀ ကနေ အခု ၆,၀၀၀–၁၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် ဖြစ်လာတယ် (HDFF / AFP / ISP)။ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၅ မှာ လောက်ကိုင်ကို ပြန်ရတယ်။ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်မှာ လားရှိုးနဲ့ အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်ကို သိမ်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်ဖိအားနဲ့ ၂၀၂၅ ဧပြီ ၂၁–၂၃ မှာ လားရှိုးမြို့ပြကို စစ်တပ်ကို ပြန်ပေးလိုက်ရတယ် — မြို့ပတ်လည် ကျေးလက်ဒေသတွေကိုတော့ ဆက်ထိန်းထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီကတည်းက တရုတ်ကြားဝင် အပစ်ရပ်ရှိတယ်။ ၂၀၂၆ မတ်မှာ ကွတ်ခိုင်ကို TNLA လက်ကနေ သိမ်းတယ် — ညီနောင်မဟာမိတ်တွေ အချင်းချင်း တိုက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်။

TNLA က အာဏာမသိမ်းခင် ၈,၀၀၀–၁၀,၀၀၀၊ အခု ၈,၀၀၀–၁၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် (ISP)။ ၂၀၂၄ နှစ်ကုန်မှာ မြို့ ၁၃ မြို့အထိ ရခဲ့တယ် — ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ နောင်ချို၊ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ် အပါအဝင်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၅ မှာ စစ်တပ် ထိုးစစ်နဲ့ နောင်ချို (ဇူလိုင်)၊ ကျောက်မဲ (စက်တင်ဘာ/အောက်တိုဘာ)၊ သီပေါ (အောက်တိုဘာ) တို့ကို ပြန်ဆုံးရှုံးတယ်။ မိုးကုတ်နဲ့ မိုးမိတ်ကို တရုတ်ကြားဝင် အပစ်ရပ် (၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ) နဲ့ နိုဝင်ဘာ ၃၀–ဒီဇင်ဘာ ၁ မှာ ပြန်ပေးလိုက်ရတယ်။ ၂၀၂၆ ဧပြီအထိ မြို့ ၆ မြို့ ကျန်ပြီး၊ ကွတ်ခိုင်ကို MNDAA လက်ထဲ ဆုံးရှုံးလိုက်ရတယ်။

UWSA၊ RCSS၊ SSPP — ဒီသုံးဖွဲ့ကို "တော်လှန်ရေးအဖွဲ့" လို့ မှားမခေါ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ UWSA က မြန်မာ့အကြီးဆုံး EAO — ပုံမှန် တပ်သား ၃၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် + အရန် ၁၀,၀၀၀–၂၀,၀၀၀ ရှိတယ် (ISP ရဲ့ ၄၅,၀၀၀ ကျော်က အမြင့်ဆုံးဘက်က ခန့်မှန်းချက်)။ UWSA က ကြားနေ — ၁၉၈၉ ကတည်းက နှစ်ဖက် အပစ်ရပ်ရှိပြီး၊ အာဏာသိမ်းမှုကို မဝေဖန်သလို NUG နဲ့လည်း မပူးပေါင်းဘူး။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၅–၁၀ မှာ ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို တစ်ချက်မှ မပစ်ဘဲ ရသွားတယ်။ ၂၀၂၄ ဇူလိုင်မှာ တန့်ယန်းကို စစ်တပ်ရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ဝင်တယ်။ လားရှိုးကိုလည်း ၂၀၂၄ ဇူလိုင် နှောင်းပိုင်းမှာ ကာကွယ်ရေးအနေနဲ့ ဝင်တယ်။ UWSA က တရုတ်ရဲ့ အဓိက ဖိအားပေးလမ်းကြောင်း ဖြစ်တယ် — တရုတ်ဖိအားကို လိုက်နာရင်း ကိုယ်တိုင် နယ်မြေရသွားတဲ့ ဝိရောဓိပါ။

RCSS/SSA-တောင် က NCA လက်မှတ်ထိုးအဖွဲ့ — အာဏာသိမ်းကတည်းက စစ်တပ်နဲ့ တိုက်ပွဲကြီး မဖြစ်ဘူး၊ စစ်ကောင်စီရဲ့ NSPNC နဲ့ ဆွေးနွေးနေတုန်း၊ TNLA/SSPP နဲ့သာ တိုက်နေတယ်။ ရှမ်းမြောက်ကို ၂၀၁၈–၂၀၂၂ မှာ ဆုံးရှုံးပြီး၊ အခု ရှမ်းတောင်/ရှမ်းအရှေ့မှာ ရှိတယ်။ SSPP/SSA-မြောက် က FPNCC အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ပေမဲ့ Northern Alliance အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ဘူး၊ NUG ဘက်လည်း မဟုတ်ဘူး။ ၂၀၂၄ မေ ၃ မှာ တော်လှန်ရေးဘက် ဝင်မယ်လို့ ကြေညာပြီး မေ ၅ မှာ ပြန်ရုပ်သိမ်းသွားတယ်။ ၂၀၂၄ ဇူလိုင်မှာ မိုင်းရယ်နဲ့ ဟိုယာမှာ စစ်တပ်နဲ့ သဘောတူညီချက်အရ MNDAA/TNLA ဝင်လာတာ တားဖို့ တပ်ချထားတယ်။

NDAA (မိုင်းလား) က ၃,၀၀၀–၅,၀၀၀ ဝန်းကျင်၊ နယ်မြေ မပြောင်းဘူး — မိုင်းလား/စီလူ/နမ့်ပန် (အထူးဒေသ ၄)။ အပစ်ရပ်အဖွဲ့ပဲ။ တည်ထောင်သူ ဆိုင်းလျှံ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၈ မှာ ကွယ်လွန်ပြီး သား ထိန်လင်း ဆက်ခံတယ်။

KNDF — ကရင်နီမှာ ၂၀၂၁ မေ ၃၁ မှာ ဖွဲ့ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့သစ်။ အာဏာမသိမ်းခင်က မရှိခဲ့ဘူး။ အခု စာရင်းဝင် ၇,၀၀၀–၁၀,၀၀၀ ရှိပေမဲ့ လက်နက်အပြည့်အစုံ ကိုင်သူက ၂,၀၀၀–၃,၀၀၀ သာ ရှိတယ် (၂၀၂၄ အလယ်)။ ၂၀၂၃ ဇွန် ၂၄ မှာ မယ်စဲ့မြို့ကို သိမ်းတယ်။ Operation 1111 (၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၁) မှာ ဒီးမော့ဆို၊ မော်ချီး၊ ရှားဒေါ၊ ရွာသစ်၊ မိုးဗြဲ တို့ကို သိမ်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၅ မှာ မိုးဗြဲ (ဇွန် ၃၀–ဇူလိုင် ၆) နဲ့ ဒီးမော့ဆို မြို့ (ဩဂုတ် ၁၉–၂၀) ကို စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းသွားတယ်။ KNDF ကို ၁၉၅၇ ကတည်းက ရှိတဲ့ ကရင်နီတပ်မတော် (KA) နဲ့ ရောထွေးလို့ မရဘူး။

CNF/CNA — ချင်း။ အာဏာမသိမ်းခင် ၂၅၀–၅၀၀ သာ ရှိခဲ့တဲ့ အဖွဲ့ငယ်က အခု ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အမာခံ ၁,၅၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတဲ့ အဖွဲ့ ဖြစ်လာတယ်။ NUG နဲ့ ပူးပေါင်းရေး သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ထိုးတဲ့ ပထမဆုံး EAO (၂၀၂၁ မေ)။ ကိုယ်ပိုင် အောင်ပွဲတွေက ရီခါဒါ (၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၃)၊ လိုင်လန်ပီ၊ Operation Jericho (၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ–ဒီဇင်ဘာ — သန့်လန်နဲ့ တိမိတ် လွင်ပြင်)။ သတိထားရမှာက — မင်းတပ်၊ ဖလမ်း၊ မတူပီ၊ ကန်ပက်လက်တို့က ချင်းညီနောင် (CB) ရဲ့ သိမ်းပိုက်မှုတွေ၊ CNF/CNA ရဲ့ မဟုတ်ဘူး။ ဖလမ်းကို စစ်တပ်က ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅ မှာ ပြန်သိမ်းသွားတယ်။ ချင်းတော်လှန်ရေးက နှစ်ခြမ်းကွဲနေတယ် — CNF ဦးဆောင်တဲ့ ချင်းလန်းကောင်စီနဲ့ ချင်းညီနောင် (၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ဖွဲ့)။

PDF/LPDF တွေရဲ့ နယ်မြေထိန်းချုပ်မှုကို အပေါ်က "PDF အခု — အင်အားနဲ့ နယ်မြေ" အပိုင်းမှာ အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပြီ။ ဒီမှာ အဓိက မှတ်ရမှာက — PDF နယ်မြေတွေက EAO နယ်မြေတွေနဲ့ ထပ်နေသလို၊ စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းတဲ့ မြို့တွေလည်း ရှိတယ်။

၂၀၂၅–၂၆ ရဲ့ ပုံက တစ်ဖက်သတ် မဟုတ်တော့ဘူး။ စစ်ကောင်စီက စစ်သားသစ် စုဆောင်းမှု + လေကြောင်း + မြို့ပြ ခံစစ်တွေနဲ့ မြို့တချို့ကို ပြန်သိမ်းနိုင်ခဲ့တယ် (RSIS, ၂၀၂၅ — "မဟာဗျူဟာ တန့်နေမှု")။ စစ်တပ်က မြို့ကြီးအားလုံး၊ လေကြောင်း အသာစီးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး အမာခံကို ဆက်ထိန်းထားတယ်။

နယ်မြေစိုးမိုးမှု ခန့်မှန်းချက်များ

ဘယ်သူက ဘယ်လောက် ထိန်းထားလဲ — ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေက ဘယ်နည်းစနစ်နဲ့ တိုင်းသလဲ ဆိုတာပေါ် မူတည်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမှာ နည်းစနစ် တစ်ခုတည်းကို သုံးမယ် — SAC-M (မြန်မာဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ) ရဲ့ ၂၀၂၄ မေ အပ်ဒိတ်။

SAC-M ၂၀၂၄ အရ — စစ်တပ် တည်ငြိမ်ထိန်းချုပ်မှု: မြေဧရိယာ ၁၄%၊ လူဦးရေ ၃၂%။ ခုခံရေး ၉၀% ကျော် ထိန်းချုပ်မှု: မြေဧရိယာ ၃၄%၊ လူဦးရေ ၁၂%။ ကျန် မြေဧရိယာ ၅၂% နဲ့ လူဦးရေ ၅၆% က တိုက်ပွဲဖြစ် / ရောထွေးနေတဲ့ နယ်မြေတွေ။ "ခုခံရေး" ဆိုတာ NUG + EAO ပေါင်းပါ။ မြေဧရိယာ ခန့်မှန်းချက်က လူဦးရေနဲ့ မတူဘူး — ခုခံရေး ထိန်းထားတဲ့ နယ်မြေအများစုက လူနည်းတဲ့ တောင်တန်း/တောတွေ ဖြစ်လို့ (New Mandala)။

ပုံ ၂ — နယ်မြေစိုးမိုးမှု: SAC-M ၂၀၂၄ မေ အပ်ဒိတ် (တစ်နည်းစနစ်တည်း)။

အခြား ခန့်မှန်းချက်တွေကို သီးခြား စာရင်းအဖြစ် ဖော်ပြမယ် — ရောမထားဘူး။ SAC-M ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ — စစ်တပ် တည်ငြိမ် ၁၇%၊ ခုခံရေး ထိရောက် ၅၂%။ BBC စုံစမ်းချက် ၂၀၂၄ နှောင်းပိုင်း — စစ်တပ် ၂၁%၊ ခုခံရေး ၄၂% (တစ်ဆင့်ခံရင်းမြစ်ကတဆင့် ကိုးကား၊ BBC ရဲ့ မူလနည်းစနစ်ကို တိုက်ရိုက် မစစ်ဆေးရသေး)။ ISP-Myanmar ၂၀၂၅–၂၆ — EAO + PDF က ဧရိယာ ၃၇.၈၄% ထိန်းထား။ BTI ၂၀၂၆ — စစ်တပ် ~၃၀% သာ ထိန်းထား။ ဒီခန့်မှန်းချက်တွေက နည်းစနစ်၊ ခုနှစ်၊ "ထိန်းချုပ်မှု" အဓိပ္ပာယ် မတူကြလို့ တစ်ခုတည်း လမ်းကြောင်းအဖြစ် ဆွဲလို့ မရဘူး။

သတိထားရမယ့် ကန့်သတ်ချက်တွေ — မြို့ကို သိမ်းခြင်းနဲ့ မြို့နယ်ကို ထိန်းခြင်းဟာ အတူတူ မဟုတ်ဘူး။ "ခုခံရေး ထိန်းချုပ်မှု" ဆိုတာလည်း အာဏာတစ်ခု မဟုတ်ဘူး — ကွဲပြားတဲ့ အဖွဲ့တွေ စုနေတဲ့ အကွက်အကွက် ဖြစ်တယ် (ချင်းကွဲတာ၊ ရှမ်းမြောက် အဖွဲ့ချင်းတိုက်တာ ဥပမာ)။ NUG ရဲ့ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ခန့်မှန်းချက်အရ NUG က မြို့နယ် ၉၅ မြို့နယ် အပြည့်ထိန်းပြီး စစ်တပ်က ၁၀၇ မြို့နယ် ထိန်းတယ် — ဒါ NUG ရဲ့ ခန့်မှန်းချက် ဖြစ်တယ်။

NCA နဲ့ SCEF

စစ်ရေး အင်အားအပြင် နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်း နှစ်ခုလည်း ပြိုင်နေတယ် — NCA နဲ့ SCEF။

NCA (တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်) ကို ၂၀၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅ မှာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ် — အစမှာ EAO ၈ ဖွဲ့၊ ၂၀၁၈ မှာ ၂ ဖွဲ့ ထပ်တိုးပြီး စုစုပေါင်း ၁၀ ဖွဲ့။ NCA ရဲ့ ဘောင်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ — NCA ဆွေးနွေးသဘောတူချက်တွေကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ လွှတ်တော်မှာ အတည်ပြုချက်ယူရမယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လက်မှတ်ထိုးအဖွဲ့ အများစု ထွက်ခွာသွားပြီ။ KNU အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောတာဒိုမူးက NCA မရှိတော့ဘူးလို့ ဆိုတယ် — စစ်တပ်က NCA ရဲ့ နှလုံးသားဖြစ်တဲ့ အခန်း(၁) အခြေခံမူ (နိုင်ငံရေးပြဿနာကို စစ်ရေးနဲ့မဖြေရှင်းဘဲ နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းမယ့် နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှု) ကို နင်းခြေဖျက်ဆီးလိုက်လို့ပဲ (People's Spring, ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅)။ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ-စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး (NMSP-AD) ရဲ့ နိုင်ဗညားမွန်က စစ်အုပ်စုဟာ NCA ကို သုံးပြီး တရားဝင်မှုရရေး၊ တော်လှန်ရေးတပ်တွေကို သွေးခွဲရေး လုပ်နေတယ်လို့ ဆိုတယ် — NCA အခြေခံတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲကို လက်ခံလိုက်ရင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံကို လက်ခံပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်၊ စစ်အုပ်စုကို တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်၊ တစ်ဖွဲ့ချင်းဆွေးနွေးရင် အချင်းချင်း ကွဲသွားမယ် — "တစ်ချက်ခုတ် သုံးချက်ပြတ်" တဲ့။ RCSS ကိုယ်စားလှယ် ဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းငင်းကတောင် ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅၊ NCA ၁၁ နှစ်ပြည့်ပွဲမှာ အာဏာသိမ်းချိန်ကစ၍ NCA အကောင်အထည်ဖော်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားပြီး လူထုယုံကြည်မှု လျော့နည်းလာကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။

မင်းအောင်လှိုင် ကိုယ်တိုင်လည်း အဲဒီပွဲမှာ ဗီဒီယို မိန့်ခွန်း ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီ မိန့်ခွန်းကို ကြည့်တဲ့ ကျနော့် အမြင်အရ — သူက NUG/PDF တွေကို NCA ထဲ ထည့်သွင်းမှာ မဟုတ်ဘူး။ "အလင်းဝင်ဖို့" သာ ဖိတ်ခေါ်တယ်။ ဒါက ဗမာချင်း တန်းတူ ဆွေးနွေးမယ့် ကမ်းလှမ်းချက် မဟုတ်ဘူး — လက်နက်ချပြီး သူ့လမ်းကြောင်းထဲ ဝင်လာဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာပဲ ဖြစ်တယ်။ တစ်ခုသတိထားရမှာက — ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မိန့်ခွန်း စာသား (GNLM / MOI) မှာ "အလင်းဝင်" ဆိုတဲ့ စကားလုံး၊ ဒါမှမဟုတ် NUG/PDF ကို NCA က ထုတ်ပယ်ကြောင်း အတိအကျ ဖော်ပြချက် မတွေ့ရဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီအချက်က ဗီဒီယို မိန့်ခွန်းကို ကြည့်တဲ့ ကျနော့် ဖတ်ရှုချက်/သုံးသပ်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ အတည်ပြုပြီးသား တိုက်ရိုက် ကိုးကားချက် မဟုတ်ဘူး။

ကျနော့် သုံးသပ်ချက်အရ — NCA လမ်းကြောင်းက EAO တွေကို တစ်ဖွဲ့ချင်း ဖိတ်ခေါ်ပြီး NUG ကို ဖယ်ထုတ်ထားသလို၊ မင်းအောင်လှိုင်က NUG ကို တစ်ခါမှ တန်းတူ ဆွေးနွေးဖက် အဖြစ် မဆက်ဆံခဲ့ဘူး။ ဒါကြောင့် သူက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် / NUG နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် နောက်ဆုံး ထွက်ပေါက် ပိတ်သွားမှ၊ သူကိုယ်တိုင် လိုချင်မှ သာ ဖြစ်လိမ့်မယ်။

နောက်တစ်ခုက — NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) လက်အောက် PDF ရဲ့ အင်အားက အခု မသေးဘူး။ ဆွေးနွေးမှု မရှိရင် တိုက်ပွဲက ဆက်ဖြစ်နေမှာပဲ။ ဒါဆိုရင် ဘယ်သူက "အလင်းဝင်မှာလဲ"။

SCEF (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေးဦးဆောင်ကောင်စီ) က တစ်ဖက်က လမ်းကြောင်း။ KNU၊ CNF၊ NUG၊ KIO၊ ကရင်နီပြည် IEC၊ CRPH တို့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ၂၀၂၆ မတ် ၃၀ မှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ ရည်မှန်းချက်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖျက်သိမ်းရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး၊ အရပ်သားအစိုးရအောက်မှာ နိုင်ငံရေးကင်းတဲ့ စစ်တပ်၊ အသွင်ကူးပြောင်းရေး တရားမျှတမှုတို့ ဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅ မှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ ပါဝင်တဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံခဲ့တယ် — နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ၊ ပဒိုစောတာဒိုမူး၊ SRA အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ကိုဆောင်းခ တို့ တက်ရောက်ခဲ့တယ် (People's Spring, ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၆)။ SCEF ဟာ ရခိုင်၊ ပအိုဝ်း၊ မွန် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေးနေတယ်။

နှိုင်းယှဉ်ချက် ရှင်းတယ်။ NCA က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ ဘောင်ထဲက လမ်းကြောင်း — စစ်တပ်ကို နိုင်ငံရေးအင်အားအဖြစ် ဆက်ထားတယ်၊ စစ်အုပ်စုက ဦးဆောင်ပြီး တစ်ဖွဲ့ချင်း ဖိတ်ခေါ်တယ်။ SCEF က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖျက်သိမ်းမယ့် လမ်းကြောင်း — စစ်တပ်ကို အရပ်သားအုပ်ချုပ်မှုအောက် ထားမယ်၊ တော်လှန်ရေးဘက်က စုပေါင်း ဦးဆောင်မယ်။ နှစ်ခုလုံးက "ငြိမ်းချမ်းရေး" ကို ပြောပေမဲ့၊ ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အခြေခံကို လုံးဝ ကွဲပြားစွာ သတ်မှတ်တယ်။

အချုပ်အားဖြင့် — အာဏာမသိမ်းခင်က စစ်တပ်က အင်အားနဲ့ နယ်မြေမှာ သာခဲ့ပေမဲ့၊ အဲဒါက အပြည့်အဝ စိုးမိုးမှု မဟုတ်ခဲ့ဘူး။ EAO တွေက နယ်စပ်မှာ အမြစ်တွယ်ပြီးသား ဖြစ်တယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် PDF တွေ ပေါ်လာတာက စစ်တပ်ကို မျက်နှာစာသစ် ဖွင့်ခိုင်းပြီး အင်အားဖြန့်သုံးခိုင်းတယ် — အဲဒါက EAO တွေကို နယ်မြေပြန်ရစေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ EAO တွေကလည်း PDF တွေကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့တယ်။ နယ်မြေအများစုကို ခုခံရေးဘက်က ရထားပေမဲ့၊ ၂၀၂၅–၂၆ မှာ စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းနေတာတွေလည်း ရှိတယ်။ စစ်ပွဲက မပြီးသေးဘူး — အင်အားချိန်ခွင်လျှာက ဆက်ရွေ့နေတုန်းပဲ။ PDF ရဲ့ ကျေးဇူးကို မမေ့သင့်သလို၊ ဒီတိုက်ပွဲက တစ်ဖွဲ့တည်းနဲ့ နိုင်တာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကိုလည်း မမေ့သင့်ဘူး။

Sources

  • SAC-M, "Briefing Paper: Effective Control in Myanmar," 5 Sep 2022 — https://specialadvisorycouncil.org/2022/09/statement-briefing-effective-control-myanmar/

  • SAC-M, "Effective Control in Myanmar: 2024 Update," May 2024 — https://specialadvisorycouncil.org/wp-content/uploads/2024/05/SAC-M-Effective-Control-in-Myanmar-2024-Update-ENGLISH.pdf

  • USIP, Ye Myo Hein, "Myanmar's Military Is Smaller Than Commonly Thought — and Shrinking Fast," 4 May 2023 — https://www.usip.org/publications/2023/05/myanmars-military-smaller-commonly-thought-and-shrinking-fast

  • Lowy Institute, Andrew Selth, "Myanmar's military numbers" — https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/myanmar-s-military-numbers

  • ICG, "An Avoidable War: Politics and Armed Conflict in Myanmar's Rakhine State," Asia Report No. 307, 9 June 2020 — https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/307-rakhine-an-avoidable-war_0.pdf

  • ICG, "Avoiding a Return to War in Myanmar's Rakhine State," Asia Report No. 325, 1 June 2022 — https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/325-myanmar-rakhine-state.pdf

  • Stimson Center, "Understanding the Arakan Army," 2023 — https://www.stimson.org/2023/understanding-the-arakan-army/

  • Stimson Center, "The Arakan Axis: Insurgency Intensifies in Southwest Myanmar," 2025 — https://www.stimson.org/2025/the-arakan-axis-insurgency-intensifies-in-southwest-myanmar/

  • TNI, "The Arakan Army's Struggle for Regional Sovereignty" — https://www.tni.org/en/article/the-arakan-armys-struggle-for-regional-sovereignty

  • TNI, "When the United League of Arakan Controls Western Myanmar," 2025 — https://www.tni.org/en/article/when-the-united-league-of-arakan-controls-western-myanmar

  • IISS Myanmar Conflict Map — Rakhine, Kachin (Oct 2023), Operation 1027 (Nov 2023), Southeast Myanmar, Northwest Myanmar analyses — https://myanmar.iiss.org

  • CSIS, "Update on the Armed Resistance in Myanmar's Kachin State," 2024; "Myanmar's Precipice," 2023–24; "Junta Recapture of Myawaddy," Apr 2024; "Trouble Among the Chin of Myanmar" — https://www.csis.org

  • Reuters, "Myanmar rebel group says it withdraws from key town on Thai border," 24 Apr 2024 — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-rebel-group-says-it-withdraws-key-town-thai-border-2024-04-24/

  • ISEAS Perspective 2025/18, "Kachin's New Approach"; ISEAS Perspective 2025/97, "Beaten but Not Broken: The Tatmadaw Adapts After Operation 1027"; ISEAS Perspective 2026/51, "The Karenni Model" — https://www.iseas.edu.sg

  • ACLED, "Between cooperation and competition: The struggle of resistance groups in Myanmar" — https://acleddata.com/report/between-cooperation-and-competition-struggle-resistance-groups-myanmar

  • ISP-Myanmar profiles: ULA, KIO, KNU, MNDAA, TNLA, RCSS, SSPP, UWSP, NDAA, KNDF — https://ispmyanmar.com

  • ISP-Myanmar, "State of Myanmar: Annual Strategic Review and Foresight 2025–2026" — https://ispmyanmar.com/som2026/

  • BTI Country Report 2026, Myanmar — https://bti-project.org/en/reports/country-report/MMR

  • RSIS, "Myanmar" CTTA review (2025); RSIS, "Conscription in Myanmar: Is the Military Junta Losing Control?" — https://rsis.edu.sg

  • UN News, "Myanmar: Mandatory conscription shows junta's 'desperation'," Feb 2024 — https://news.un.org/en/story/2024/02/1146802

  • UN OHCHR / Special Rapporteur infographic, 27 Jan 2023 — https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/countries/mm/2023-01-27/infographic-sr-myanmar-2023-01-31.pdf

  • UK House of Commons Library, CDP-2023-0082 (USIP Nov 2022 PDF figures) — https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cdp-2023-0082/

  • Myanmar Peace Monitor, "Four Years On: How Far Has 'People's Defensive War' Come?"; "Examining the Coordinated Resistance Surge…" — https://mmpeacemonitor.org

  • Asialink, "Military manpower has become a critical factor for Myanmar's junta" — https://asialink.unimelb.edu.au/diplomacy/article/military-manpower-critical-factor-myanmar-junta/

  • Journal of Contemporary Asia (2021), "Pretending to be States" (EAO strength baseline) — https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00472336.2021.1905865

  • New Mandala, "Myanmar and the perils of prediction" — https://www.newmandala.org/myanmar-and-the-perils-of-prediction/

  • People's Spring (Facebook), 15 Oct 2026 — NMSP-AD, KNU and RCSS statements on the NCA 11th anniversary

  • GNLM (English translation) and MOI ceremony report, 15 Oct 2026 — Min Aung Hlaing's NCA 11th-anniversary video message (published speech text; the "အလင်းဝင်" wording and any explicit NUG/PDF exclusion were not found in the published text — see the caveat in the NCA vs SCEF section)

  • People's Spring (Facebook), 16 Oct 2026 — SCEF–SRA second meeting, 15 Oct 2026

  • Wikipedia, "Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union (SCEF)" — https://en.wikipedia.org/wiki/Steering_Council_for_the_Emergence_of_a_Federal_Democratic_Union

  • Wikipedia, "Nationwide Ceasefire Agreement" — https://en.wikipedia.org/wiki/Nationwide_Ceasefire_Agreement
ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
ပို့စ်အဟောင်းများ →