ရဲရင့်ငယ်🌹: ပြည်နယ်တွေနာမည်ပြောင်းချင်နေတဲ့မင်းအောင်လှိုင်

ပြည်နယ်တွေနာမည်ပြောင်းချင်နေတဲ့မင်းအောင်လှိုင်

အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်၊ နေပြည်တော်။ တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) (၁၁) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားမှာ မင်းအောင်လှိုင်က စကားတစ်ခွန်း ပြောသွားတယ်။ ပြည်နယ်နာမည်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး "ဒေသတွင်း နေထိုင်သူအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မယ့် ပြည်နယ်အမည်သတ်မှတ်ရေး" ကို အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွှတ်ရေးကို ရှေ့ရှုပြီး အားလုံး ဝိုင်းဝန်းအဖြေရှာကြဖို့ တိုက်တွန်းတယ်တဲ့။

ရိုးရိုးလေး ကြားရင် "အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ နာမည်" ဆိုတာ ကောင်းသလို ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဘာရှိနေလဲ ကြည့်ရမယ်။

သူ တကယ် ပြောချင်တာက ဘာလဲ

သူ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်က ဒီလို — နာမည်နဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ရှမ်းလူမျိုး ၃၅% ကျော်ပဲ ရှိပြီး၊ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ကချင်လူမျိုး ၃၉% ပဲ ရှိတယ်တဲ့။ "ပြည်နယ်တစ်ခုဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘဲ အဲဒီဒေသမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူမျိုးအားလုံးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု" တဲ့။ (ဒီ ရာခိုင်နှုန်းတွေက သူ ပြောတဲ့ ကိန်းဂဏန်း — သီးခြား အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်ဘူး။)

ဒီစကားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ရှင်းတယ် — သူက ပြည်နယ်နာမည်တွေမှာ လူမျိုးနာမည် မရှိစေချင်တာ။ အခု ပြည်နယ် ၇ ခုရဲ့ နာမည်တွေက လူမျိုးနာမည်တွေချည်း — ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း။ အဲဒီ လူမျိုးနာမည်တွေကို ဖြုတ်ချင်တာ။

ဒါကို နားလည်ဖို့ ရာမည ဥပမာကို ကြည့်ရမယ်။ မွန်တို့က သူတို့ရဲ့ ဌာနီကို ရာမည လို့ ခေါ်တယ်။ ရာမညက လူမျိုးနာမည် မဟုတ်ဘူး — သမိုင်း/ဒေသ နာမည်။ ဒါကြောင့် မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ စံနှုန်းနဲ့ ကိုက်တယ် — လူမျိုးနာမည် မပါဘူး။ "မွန်ပြည်နယ်" ကို "ရာမညပြည်နယ်" လို့ ပြောင်းရင် လူမျိုးနာမည် ပြုတ်သွားမယ်၊ ဒါပေမယ့် မွန်တို့က ကိုယ်တိုင် သုံးနေတဲ့ သမိုင်း နာမည်ပဲ ဖြစ်နေမယ်။ အဲဒါက သူ့ရဲ့ နည်းလမ်းရဲ့ လှည့်ကွက်ပဲ — လူမျိုးနာမည်ကို ဖြုတ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် လူတိုင်း လက်ခံနိုင်တဲ့ သမိုင်း နာမည်နဲ့ အစားထိုးမယ်လို့ ပြမယ်။

ဥပဒေအရ လုပ်လို့ရလား — ရတယ်

ဒါက အရေးကြီးဆုံး အချက်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ ပုဒ်မ ၉(ဂ) မှာ နာမည်ပြောင်းခွင့် ပါပြီးသား —

"တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တစ်ခု၏ အမည်ကို ပြောင်းလဲလိုလျှင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်ကြသော နိုင်ငံသားများ၏ ဆန္ဒကို သိရှိပြီးနောက် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း၍ ပြောင်းလဲရမည်။"

ဆိုလိုတာက — ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်စရာ မလိုဘူး။ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ လုပ်စရာ မလိုဘူး။ ဥပဒေ တစ်ရပ်ပဲ လိုတယ်။ လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေက တစ်ခုပဲ — သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဆန္ဒကို "သိရှိ" ရမယ်။ ဆန္ဒ သိရှိတဲ့ နည်းလမ်းကို ဖွဲ့စည်းပုံက မသတ်မှတ်ထားဘူး — ဆွေးနွေးပွဲ၊ အစည်းအဝေး၊ စစ်တမ်း၊ ဘာမဆို ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် သူဦးဆောင်တဲ့ ပွဲမှာ "ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒ" ကို အတည်ပြုပြပြီး၊ သူ့လွှတ်တော်မှာ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရုံနဲ့ ပြီးသွားနိုင်တယ်။ "ဝိုင်းဝန်း အဖြေရှာကြဖို့ တိုက်တွန်း" ဆိုတဲ့ စကားက အဲဒီ လမ်းကြောင်းရဲ့ အစပဲ — အရင် စကားခေါ်၊ ပြီးတော့ သဘောတူညီချက်လုပ်၊ ပြီးတော့ အတည်ပြု။ မြန်မာ စစ်အစိုးရတွေရဲ့ ရိုးရာ နည်းလမ်းပဲ။ ၁၉၈၉ မှာ SLORC က Burma → Myanmar၊ Rangoon → Yangon ကို အမိန့်တစ်ချက်နဲ့ ပြောင်းခဲ့တယ်။

ဘာလို့ အခု ပြောတာလဲ

အချိန်ကိုက်ကို ကြည့်ရမယ်။ ဒီစကားကို NCA အခမ်းအနားမှာ ပြောတာ — NCA လက်မှတ် ထိုးထားတဲ့ ၆ ဖွဲ့ပဲ တက်တဲ့ အခမ်းအနား၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NUG) / ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) မပါဘူး၊ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) က NCA သေပြီလို့ ပြောထားတယ်။ "အားလုံး ဝိုင်းဝန်း" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို စားပွဲမှာ အဓိက သက်ဆိုင်သူတွေ မရှိတဲ့ နေရာမှာ ပြောနေတာ။

ပြီးတော့ ဒါက သူ့ရဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအတွင်း ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေး လမ်းညွှန် ကောင်စီ (SCEF) ရဲ့ ၂၀၀၈ ဖျက်သိမ်း + စစ်တပ် အရပ်သား အောက်ထားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြား သဘောထား တိုက်ပွဲရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း။ ပြည်နယ်နာမည်က လူမျိုးနာမည် မဟုတ်တော့ရင်၊ "ရှမ်းပြည်နယ် = ရှမ်းတို့ရဲ့ ပြည်နယ်" ဆိုတဲ့ တိုင်းရင်းသား ဖက်ဒရယ် အယူအဆက အားနည်းသွားမယ်။ ပြည်နယ်တွေက လူမျိုးစုံ နေထိုင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ယူနစ်တွေပဲ ဖြစ်သွားမယ် — အဲဒါက သူ့အတွက် အဆင်ပြေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပုံစံ။

ဒါ့အပြင် တစ်ဖွဲ့ကို ပေးပြီး ကျန်တဲ့ အဖွဲ့တွေကို ဖျက်တဲ့ ခွဲခြားနည်းလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဥပမာ မွန်ကို "ရာမည" လို မွန်တို့ ကိုယ်တိုင် ကြိုက်တဲ့ နာမည်ပေးပြီး၊ တခြား ပြည်နယ်တွေမှာ မြို့တော် နာမည် (စစ်တွေ၊ တောင်ကြီး၊ မြစ်ကြီးနား) လို "ဘက်မလိုက်" နာမည်တွေ ချမယ်။ တစ်ဖွဲ့ကို ချော့ပြီး ကျန်တာ ဖျက်တာ။

နာမည်ပြောင်းလည်း မြေပြင် မပြောင်းဘူး

ဒါပေမယ့် တကယ့် အတားအဆီးက ပုဒ်မ ၉(ဂ) ကိုယ်တိုင်ထဲမှာ ပါတယ် — "သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဆန္ဒ"။ နေပြည်တော်က ပွဲတစ်ခုက ရခိုင်မှာ နေတဲ့သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို အတည်မပြုနိုင်ဘူး။ ရခိုင်ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က ထိန်းထားတယ်။ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း၊ ကရင်၊ ကယား တို့လည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ထိန်းထားတဲ့ နယ်မြေ အများကြီး ရှိတယ်။ အဲဒီ ပြည်နယ်တွေမှာ စစ်တပ်က ပြည်သူတွေရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ဆန္ဒကို သိရှိနိုင်တဲ့ အနေအထား မရှိဘူး။

ပြီးတော့ "ဘက်မလိုက်" နာမည်ဆိုတာ တကယ် မရှိဘူး။ နာမည်တိုင်းမှာ သမိုင်း ပါတယ်။ ရာမညက မွန်သမိုင်း၊ ဓညဝတီက ရခိုင်သမိုင်း၊ စစ်တွေကလည်း ရခိုင်မြို့တော်ပဲ။ "အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ နာမည်" ဆိုတာ ဘယ်သူ့ သမိုင်းကို ဖျက်ပြီး ဘယ်သူ့ သမိုင်းကို ထားမလဲ ဆိုတဲ့ ရွေးချယ်မှုပဲ။

စောင့်ကြည့်ရမှာက

အခုအထိ ဒါက စကားပဲ ရှိသေးတယ် — တကယ် နာမည်ပြောင်းဖို့ ဥပဒေ အဆိုပြုတာ၊ ဆွေးနွေးပွဲ ခေါ်တာ၊ ဘာမှ မရှိသေးဘူး။ တကယ် လှုပ်ရှားမှု စတာနဲ့ အဲဒါက သတင်းဖြစ်လာမယ်။ စောင့်ကြည့်ရမယ်။

ရင်းမြစ်များ

ရာမညအသံ (ဖေ့စ်ဘုတ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅၊ ၂၀၂၆) — NCA အခမ်းအနား မိန့်ခွန်း အစီရင်ခံစာ — https://www.facebook.com/61571584326114/posts/pfbid0vzUL7ws6sfgt1bGRcb4u8u7mF2wz5hDSeF5sMnfBftBMRAP59U4yhm41yj3Dy3XQl/
The Global New Light of Myanmar (အောက်တိုဘာ ၁၆၊ ၂၀၂၆) — မိန့်ခွန်း အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် — https://cdn.digitalagencybangkok.com/file/client-cdn/gnlm/wp-content/uploads/2026/10/16_Oct_26_gnlm.pdf
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၉(ဂ)၊ ပုဒ်မ ၄၉၊ ပုဒ်မ ၄၃၆ — https://www.constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en
Marcus Brand, "A bird in the hand: The federal pattern of Myanmar's 2008 Constitution" (UN Peacemaker) — ပုဒ်မ ၉(ဂ) သုံးသပ်ချက် — https://peacemaker.un.org/sites/default/files/document/files/2022/07/mmbrandquasifederalism2012_0.pdf

🏷️ သုံးသပ်ချက်