နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၈ ရက်
ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ရှစ်ရက် ကြာသပတေးနေ့အတွက် မြန်မာ့သတင်းထူးတွေကို ရဲရင့်ငယ် ဘလော့ဂ်က စုစည်းတင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။
၁။ အမေရိကန် မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင်
ရိုက်တာ သတင်းဌာနရဲ့ ဒီနေ့ဖော်ပြချက်အရ ထရမ့် အစိုးရဟာ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခု အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အထီးကျန်အောင်လုပ်ခဲ့တဲ့ မူဝါဒကို ပြောင်းလဲပြီး စစ်တပ်ကတင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုတွေ စတင်ခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်အရာရှိတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ သုတေသနရေးရာ လက်ထောက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဗန့်ဟာ ဒီဆက်သွယ်မှုမှာ ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နဲ့ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရက်တွေမှာ နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ အမေရိကန်စီးပွားရေးသမား အာဒမ် ကတ်စ်တီလိုကို လွှတ်ပေးရေးနဲ့ အမေရိကန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစင်တာတွေ ပိတ်သိမ်းရေးကို အဓိကထားခဲ့ပေမယ့် မြန်မာ့ရှားပါးသတ္တုသိုက်တွေအပါအဝင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆက်ဆံရေးဆီ ဦးတည်နိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာအကြား အဆင့်အမြင့်ဆုံး ထိတွေ့မှုဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လွှတ်တော်အမတ် ဂရက်ဂိုရီ မီးခ်စ်ကတော့ ဒီဆက်သွယ်မှုဟာ စစ်အစိုးရကို တရားဝင်မှုပေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကြောင့် အမေရိကန်ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုအောက်မှာ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ရိုက်တာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
ရင်းမြစ်: ရိုက်တာ
၂။ မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားသို့ နှစ်ရက်ခရီးစဉ်
အေပီ သတင်းအရ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ နေပြည်တော် စစ်တပ်လေဆိပ်ကနေ မလေးရှားနိုင်ငံကို နှစ်ရက်ကြာခရီးစဉ်နဲ့ ထွက်ခွာခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံပိုင်အမ်အာတီဗွီ ရုပ်သံက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ခရီးစဉ်အတွင်း မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ တွေ့ဆုံပြီး သူ့ရဲ့ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ စီးပွားရေးဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို တက်ရောက်ဖို့ စီစဉ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဒီခရီးစဉ်ဟာ မလေးရှားကနေ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ထောင်နဲ့ချီပြီး ပြန်ပို့ရေးကိစ္စနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ တနင်္လာနေ့မှာ မလေးရှားမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား တစ်ထောင့်လေးရာခုနှစ်ဆယ့်ခြောက်ဦးဟာ သင်္ဘောသုံးစီးနဲ့ ရန်ကုန်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ မလေးရှားအစိုးရဟာ မြန်မာနိုင်ငံသား ငါးထောင်ခန့်ကို ပြန်ပို့ဖို့ စီစဉ်နေပြီး စုစုပေါင်း ပြန်ပို့မှုဟာ တစ်သောင်းနီးပါးအထိ ရောက်ရှိနေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူတစ်ဦးကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေချိန်မှာ ဒီပြန်ပို့မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ မလေးရှားကို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရင်းမြစ်: အေပီ
၃။ ကျောက်တော်စျေး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ ပြစ်တင်ရှုတ်ချ
ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်က လူစည်ကားတဲ့စျေးတစ်ခုကို စက်တင်ဘာလ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် နေ့လယ်ပိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အနည်းဆုံး ငါးဆယ်ကျော် သေဆုံးပြီး ငါးဆယ့်ရှစ်ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲမှာ စျေးသည်၊ စျေးဝယ်သူ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်သားတွေအပြင် အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းနှစ်ရာကျော်ရှိတဲ့ ဒီစျေးဟာ ရခိုင်၊ ရိုဟင်ဂျာ၊ ဟိန္ဒူ၊ ဒိုင်းနက်စတဲ့ လူမျိုးစုံက ပြည်သူတွေ အသုံးပြုနေတဲ့ စျေးဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗော်လ်ကာ တက်ခ်နဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်တို့က ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဖော့တီဖိုင်း ရိုက်စ် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်တယ်လို့ အောက်တိုဘာလ နှစ်ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တက်ခ်ကလည်း လက်ရှိအခြေအနေမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပြန်လာသူတွေအတွက် လုံခြုံမှုမရှိတာကြောင့် မလေးရှားအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပြန်ပို့မှုကို ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်းဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရင်းမြစ်: ဒဗ်ဒစ်ကို့စ်၊ ဖော့တီဖိုင်း ရိုက်စ်
၄။ ပြည်ပမီဒီယာ ငါးခုကို တရားစွဲဆိုထားကြောင်း လွှတ်တော်မှာ ပြောကြား
အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ဒုတိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူက မြန်မာနောင်း၊ ခေတ်သစ်၊ မဇ္ဈိမ၊ ဒီဗွီဘီနဲ့ ဧရာဝတီဆိုတဲ့ ပြည်ပအခြေစိုက် သတင်းမီဒီယာ ငါးခုကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့်လေး(က)၊ ငါးရာ့ငါး(ခ)၊ မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မ တစ်ဆယ့်ခုနှစ်(တစ်)နဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးပုဒ်မ ငါးဆယ်(က)တို့နဲ့ အမှုဖွင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အင်တာပိုကနေတဆင့် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားပေမယ့် ဖမ်းဆီးရမိတာ မရှိသေးဘူးလို့လည်း သူက ဝန်ခံခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်တဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်းပါးကို အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက်နေ့က ဘလော့ဂ်မှာ တင်ထားပါတယ်။
၅။ စစ်အစိုးရ ဘဏ္ဍာကျပ်တည်းမှု — ချွေတာသုံးစွဲရေးနဲ့ အခွန်ကောက်ခံရေး အမိန့်ပေး
အောက်တိုဘာလ ငါးရက် နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပတဲ့ စစ်ကောင်စီဘဏ္ဍာရေးကော်မရှင်အစည်းအဝေးမှာ မင်းအောင်လှိုင်က စစ်စရိတ်တွေ ကြီးမားလာမှုနဲ့ ဘဏ္ဍာကျပ်တည်းမှုကြောင့် ဝန်ကြီးဌာနတွေကို သုံးစွဲမှုချွေတာဖို့နဲ့ ကောက်ခံနိုင်တဲ့ အခွန်အားလုံးကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကောက်ခံဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်လို့ မြန်မာပရက်စ်ဖိုတိုအေဂျင်စီက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အပိုဘတ်ဂျက်တောင်းခံမှုတွေကို မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေအတွက်သာ ခွင့်ပြုမယ်လို့လည်း သူက သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စီးပွားရေးလေ့လာသူတွေကတော့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်ကြီးတွေကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ထိန်းချုပ်ထားတာကြောင့် စစ်အစိုးရဟာ သူ့ရဲ့ရိုးရာအခွန်အရင်းအမြစ်ထက်ဝက်ကျော်ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးထားရတယ်လို့ ထောက်ပြခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရင်းမြစ်: မြန်မာပရက်စ်ဖိုတိုအေဂျင်စီ
၆။ ချင်းပြည်နယ် မန်ရှန်းတံတားက စစ်တပ်ဆုတ်၊ ကုန်ကားတွေ ဆက်ဖမ်းဆီးထား
ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ် ရိခေါဒါမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ မန်ရှန်းတံတားမှာ သုံးပတ်ခန့်တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်တပ်သား သုံးဆယ်မှ လေးဆယ်ကြားဟာ မကြာသေးမီက တီးတိန်ဘက်ကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တံတားပတ်ဝန်းကျင်လမ်းပိုင်းကိုတော့ စစ်တပ်က ဆက်လက်ပိတ်ဆို့ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တပ်စွဲထားစဉ်အတွင်း စစ်တပ်ဟာ ကုန်တင်ယာဉ် နှစ်ဆယ့်ခြောက်စီးကို ကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးသိမ်းဆည်းထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရင်းမြစ်: ဗမာသတင်းဌာနများ စုစည်းမှု
၇။ ပြည်ပရောက် မြန်မာကလေးငယ်များအတွက် မွေးစာရင်းထုတ်ပေးမည် — အန်ယူဂျီ
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ အန်ယူဂျီက ပြည်ပမှာ နေထိုင်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် မွေးစာရင်းထုတ်ပေးမယ့် အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မိဘတွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လာတဲ့အခါ ကလေးငယ်တွေပါ မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် ပြန်လာနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရင်းမြစ်: ဗမာသတင်းဌာနများ စုစည်းမှု
