နောက်ဆုံးရ

အမေရိကန်က အစ္စရေးကို ဘာလို့ ကူညီနေတာလဲ — ၁၉၄၈ ကတည်းက သမိုင်းကြောင်း

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ထရန့်နဲ့ နေတန်ယာဟု၊ အိမ်ဖြူတော်

၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၈ ရက်၊ အိမ်ဖြူတော်မှာ သမ္မတ ထရန့်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟု တွေ့ဆုံစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ — အိမ်ဖြူတော်၊ Public domain)

အမေရိကန်က အစ္စရေးကို ကူညီတာ ထရန့်ခေတ်မှ စတာ မဟုတ်ဘူး — ၁၉၄၈ ကတည်းက၊ ၇၈ နှစ် ရှိပြီ။ သမ္မတ တစ်ဦးတည်းရဲ့ မူဝါဒ မဟုတ်ဘူး။ ဒီဆောင်းပါးက အဲဒီ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ကူညီရတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေ၊ အခု ထရန့်နဲ့ နေတန်ယာဟု အငြင်းပွားနေတဲ့ အီရန် ကိစ္စနဲ့ အကူအညီ ရပ်မယ်ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်တို့ကို ရှင်းပြထားတယ်။

၁။ အခု ဘာဖြစ်နေလဲ — "shouting match from hell" ဆိုတဲ့ သတင်း

ထရန့်နဲ့ နေတန်ယာဟု နိုဝင်ဘာ ၈–၉ ရက် စနေ–တနင်္ဂနွေ ဖုန်းပြောကြတာ အသံတွေကျယ်လာပြီး "shouting match from hell" (ငရဲက အော်ဟစ်ပွဲ) ဖြစ်သွားတယ်လို့ အစ္စရေး သတင်းဌာန Ynet နဲ့ Yedioth Ahronoth တို့က အမည်မဖော်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး ရေးတယ်။ နေတန်ယာဟုက အီရန်ကို စစ်ပြန်စဖို့ ဖိအားပေးတယ်၊ ထရန့်က သံတမန်နည်းနဲ့ ဆက်သွားချင်တယ်။ Financial Times အရ နေတန်ယာဟုက ထရန့်ကို နေ့တိုင်းလိုလို ဖုန်းဆက်ပြီး စစ်ပြန်စဖို့ တိုက်တွန်းနေတယ်။

ဒါပေမယ့် နေတန်ယာဟု ရုံးက "fake news, complete nonsense" (လုံးဝ အမှား) လို့ ငြင်းတယ်။ ဖုန်းပြောတာ မှန်တယ်၊ ရန်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ အစ္စရေး အရာရှိကြီးတစ်ဦးကလည်း "ခက်ခဲတဲ့ စကားပြောဆို မဟုတ်ဘူး" လို့ ပြောတယ်။ စာရွက် (transcript) မထွက်သေးတော့ အော်ဟစ်ပွဲ တကယ် ဖြစ်ခဲ့လားဆိုတာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူး — သတင်းရင်းမြစ် ပြောတာနဲ့ ရုံးက ငြင်းတာ နှစ်ခု ကွဲနေတယ်။

ဇွန်လတုန်းက ထရန့်က နေတန်ယာဟုကို "f***ing crazy" လို့ ပြောခဲ့တယ်ဆိုတာကတော့ ထရန့်ကိုယ်တိုင် The Post ကို အတည်ပြုခဲ့ဖူးတယ် — အဲဒီအချိန်က ဖုန်းပြောတာတွေ အကြိမ်ကြိမ် အငြင်းပွားခဲ့တယ်လို့ သူက ပြောတယ်။ အီရန်ဘက်ကလည်း အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရင် အနီးအနား စခန်းတွေတင် မကဘူး၊ ဥရောပက အမေရိကန်စခန်းတွေကိုပါ ပစ်နိုင်တယ်လို့ အီရန် လုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး Mohsen Rezaei က ခြိမ်းခြောက်ထားတယ်။

၂။ သမိုင်းကြောင်း — ၁၉၄၈ ကနေ ၂၀၁၆ အထိ

၁၉၄၈ မေ ၁၄ ရက်: အစ္စရေး လွတ်လပ်ရေး ကြေညာပြီး ၁၁ မိနစ်အတွင်း သမ္မတ ထရူးမန်း က အသိအမှတ်ပြုခဲ့တယ် — ပထမဆုံး နိုင်ငံ။ ဟိုလိုကော့စ် (Holocaust — နာဇီဂျာမနီက ဂျူး ၆ သန်းကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်) အပြီး စာနာမှု၊ ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေး၊ ဆိုဗီယက် လွှမ်းမိုးမှု တားဆီးရေးတို့ ရောထားတယ်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ: အကူအညီ နည်းတယ် — ချေးငွေ အနည်းငယ်ပဲ။ လက်နက် အဓိက ရောင်းသူက ပြင်သစ် ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်က အာရပ် နိုင်ငံတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး ထိခိုက်မှာ စိုးလို့ လက်နက် ရောင်းတာ ရှောင်တယ်။

၁၉၆၂: ကင်နဒီ လက်ထက် Hawk ဒုံးကျည် ရောင်းချမှု — ပထမဆုံး အဓိက စစ်ရေး ရောင်းချမှု။

၁၉၆၇ ခြောက်ရက် စစ်ပွဲ: အလှည့်အပြောင်း — အစ္စရေး အနိုင်ရပြီး ပြင်သစ်က လက်နက် ပိတ်လိုက်တော့ အမေရိကန်က အဓိက လက်နက် ထောက်ပံ့သူ ဖြစ်လာတယ်။

၁၉၇၃: Yom Kippur စစ်ပွဲ — အမေရိကန်က လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်တွေ အရေးပေါ် ပို့ပေးတယ်။ အဲဒီနောက် အကူအညီ အများကြီး တက်လာတယ်။

၁၉၇၈–၇၉: Camp David သဘောတူညီချက်၊ အီဂျစ်–အစ္စရေး ငြိမ်းချမ်းရေး — အမေရိကန်က နှစ်နိုင်ငံလုံးကို အကူအညီ ပေးတယ်။

၁၉၈၅: အမေရိကန်ရဲ့ ပထမဆုံး လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက် (FTA) က အစ္စရေးနဲ့ ချုပ်ဆိုခဲ့တယ်။

၂၀၁၆: အိုဘားမား လက်ထက် MOU (နားလည်မှု စာချွန် — နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက် စာရွက်၊ စာချုပ် မဟုတ်) — ၁၀ နှစ် ဒေါ်လာ ၃၈ ဘီလီယံ၊ တစ်နှစ် ၃.၈ ဘီလီယံ (စစ်ရေး ငွေကြေး FMF ၃.၃ + ဒုံးကျည် ကာကွယ်ရေး ၀.၅)၊ ၂၀၁၉–၂၀၂၈။ အမေရိကန် သမိုင်းမှာ အကြီးဆုံး အကူအညီ ပက်ကေ့ချ်။ စုစုပေါင်း အစ္စရေးဟာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်နောက် အမေရိကန် အကူအညီ အများဆုံး ရတဲ့ နိုင်ငံ — ၂၀၂၂ အထိ ဒေါ်လာ ၁၅၀ ဘီလီယံ (ငွေကြေး ဖောင်းပွမှု မညှိဘဲ)။

ထရန့် ပထမ သက်တမ်း: သံရုံးကို ဂျေရုဆလင် ရွှေ့တာ (၂၀၁၈)၊ ဂိုလန် ကုန်းမြင့် အသိအမှတ်ပြုတာ (၂၀၁၉)၊ Abraham Accords (အာရပ် နိုင်ငံတွေနဲ့ အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ဖြစ်ရေး သဘောတူညီချက်၊ ၂၀၂၀)။

၃။ ဘာလို့ ကူညီလဲ — အကြောင်းပြချက် တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး

မဟာဗျူဟာ: စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလ ဆိုဗီယက်ကို တားဆီးရေးကနေ အခု အီရန်ကို တားဆီးရေးအထိ။ ထောက်လှမ်းရေး ပူးပေါင်းမှု၊ စစ်ရေး နည်းပညာ (Iron Dome ဒုံးကျည် ကာကွယ်ရေး စနစ်ကို အမေရိကန် ရန်ပုံငွေနဲ့ ပူးတွဲ တီထွင်တာ)၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ တည်ငြိမ်တဲ့ မဟာမိတ် ရှိတာ။ ပြီးတော့ အကူအညီ ငွေအများစုက အမေရိကန် စက်ရုံတွေဆီ ပြန်ရောက်တယ် — လက်နက်တွေ အမေရိကန်မှာ ထုတ်တာ။

ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေး: ကွန်ဂရက်မှာ နှစ်ပါတီလုံး ထောက်ခံတယ်။ AIPAC (အစ္စရေး ထောက်ခံတဲ့ အမေရိကန် လှုံ့ဆော်ရေး အဖွဲ့) ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု၊ ခရစ်ယာန် အီဗန်ဂျလီကယ် (ဘာသာရေး အကြောင်းပြချက်နဲ့ အစ္စရေးကို ထောက်ခံတဲ့ ခရစ်ယာန်တွေ)၊ အမေရိကန် ဂျူး လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတို့ ရှိတယ်။

တန်ဖိုးတွေ တူတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကြောင်း: ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံ နှစ်ခု ဆိုတာ။

သတိပြုရတာက အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ကြားမှာ အပြန်အလှန် ကာကွယ်ရေး စာချုပ် မရှိဘူး — အမေရိကန်က အစ္စရေးအတွက် စစ်တိုက်ပေးရမယ်လို့ စာချုပ်နဲ့ တာဝန်မရှိဘူး။

၄။ အကူအညီ ရပ်မယ်ဆိုတဲ့ ထရန့်ရဲ့ ကြေညာချက်

နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် (ရွေးကောက်ပွဲ နေ့) Fox & Friends အင်တာဗျူးမှာ ထရန့်က ပြောတယ် — နေတန်ယာဟုနဲ့ လအနည်းငယ်က သဘောတူပြီးသား၊ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မှာ တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၄ ဘီလီယံ အကူအညီ ရပ်မယ်၊ "သူတို့ မလိုအပ်တော့ဘူး"၊ လက်နက်တော့ ဝယ်လို့ ရမယ်။ ဒါပေမယ့် MOU က ၂၀၂၈ အထိ ရှိတယ်၊ ငွေက ကွန်ဂရက်က ခွဲဝေတာ၊ နေတန်ယာဟု ရုံးက အတည်မပြုသေးဘူး။ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ၂၀၂၇ မှာ အဆင့်ဆင့် လျှော့မယ်လို့ ခန့်မှန်းတယ် — နှစ်ကုန် တစ်ခါတည်း ရပ်မယ်လို့ မထင်ဘူး။

၅။ အငြင်းပွားမှုက အသစ် မဟုတ်ဘူး

အိုင်ဆင်ဟောင်ဝါ (၁၉၅၆ ဆူးအက် စစ်ပွဲနောက် အစ္စရေးကို ဆီးနိုင်းကနေ ထွက်ခိုင်းတာ)၊ ဘုရှ် အကြီး (၁၉၉၁ ချေးငွေ အာမခံ ရပ်ဆိုင်းမှု)၊ အိုဘားမား (၂၀၁၅ အီရန် သဘောတူညီချက်)၊ ဘိုင်ဒင် (၂၀၂၄ Rafah ဗုံးထောက်ပံ့မှု ရပ်ဆိုင်းမှု) — သမ္မတ တိုင်းလိုလိုနဲ့ အငြင်းပွားခဲ့ဖူးတယ်။ အခုဟာက စကားလုံး ပြင်းထန်ပြီး လူသိရှင်ကြား ဖြစ်တာက ထူးခြားတယ်။

ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေ ရှုံးတာ အီရန်စစ်ကြောင့်လို့ အပြစ်တင်ခံနေရတယ် — exit poll အရ မဲဆန္ဒရှင် ၆၃% က အီရန် စစ်ရေး လုပ်ရပ်ကို မှားတယ်လို့ ဆိုတယ်။

အနှစ်ချုပ်

မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးက သမ္မတ တစ်ဦးတည်းထက် ကြီးတယ် — MOU၊ ကွန်ဂရက်၊ စစ်ရေး ပူးပေါင်းမှု၊ ထောက်လှမ်းရေး မျှဝေမှုတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာ။ ဒါပေမယ့် အီရန် မူဝါဒနဲ့ အကူအညီ ငွေကြေးကိစ္စမှာ အခု အကြီးအကျယ် သဘောထား ကွဲနေတယ်။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →

စစ်ကောင်စီက အထူးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နဲ့ စခန်း ၁၁ ခု သိမ်းတယ်လို့ ဆို — NUG က ငြင်းဆို၊ မြေပြင်အခြေအနေ အတည်မပြုနိုင်​သေးဘူး

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်

ကျိုက်ထိုမြို့နယ်က ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား — တိုက်ပွဲ ဖြစ်နေတဲ့ ကျိုက်ထို–ရွှေကျင် နယ်စပ် ဒေသအနီး။ ဒီဓာတ်ပုံက စခန်းတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံ မဟုတ်ဘူး။ (ဓာတ်ပုံ — Philip Nalangan, CC BY 4.0)

စစ်ကောင်စီက နိုဝင်ဘာ ၉–၁၀ ရက်မှာ ကျိုက်ထို–ရွှေကျင် နယ်စပ်က NUG အထူးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နဲ့ စခန်း ၁၁ ခု သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ "လုံးဝ မမှန်ဘူး" လို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး အထူးတိုင်း စစ်ရေးအရာရှိကလည်း စစ်တပ်ရဲ့ ဝါဒဖြန့်မှုသာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတယ်။ နှစ်ဖက်လုံးရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကို လွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူး။

၁။ စစ်ကောင်စီက ဘာတွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့လဲ

အစိုးရ သတင်းစာ မြန်မာ့အလင်း (နိုဝင်ဘာ ၉–၁၀ ရက်) နဲ့ AP သတင်းအရ စစ်ကောင်စီ တပ်တွေဟာ နိုဝင်ဘာ ၃–၈ ရက် ၆ ရက်ကြာ စစ်ဆင်ရေးမှာ မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့နယ်နဲ့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ရွှေကျင်မြို့နယ် နယ်စပ် တောတောင်ဒေသက စခန်း ၁၁ ခု သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ သိမ်းခဲ့တဲ့ နေရာတွေထဲမှာ NUG အထူးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နဲ့ ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA) တပ်ရင်း ၃ ဌာနချုပ် (Brigade 1, Battalion 3) တို့ ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုတယ်။ တိုက်ပွဲ ၄ ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။

သိမ်းဆည်းရမိတယ် ဆိုတဲ့ ပစ္စည်းတွေက သေနတ် ၉၇ လက်၊ ကျည် ၁၂,၀၀၀ ကျော်၊ ဒရုန်း ဗုံး ၃၆၂ လုံး၊ မိုင်း ၁၃၉ လုံး၊ ဒရုန်း၊ ဆက်သွယ်ရေး ပစ္စည်းနဲ့ ကား ၂ စီး ဖြစ်တယ်။ မြန်မာ့အလင်းက စခန်းတွေ သိမ်းခဲ့တဲ့ စစ်သားတွေနဲ့ သိမ်းဆည်းရမိ ခဲယမ်းတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေပါ ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ တိုက်ပွဲ ဖြစ်နေတဲ့ ဒေသဟာ ရန်ကုန်ကနေ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၂၀ ကီလိုမီတာ ဝန်းကျင် ဖြစ်တယ်။

AP က ဒီ သိမ်းပိုက်မှု သတင်းကို လွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိဘူးလို့ ရေးတယ် — စစ်တပ်က သတင်းထောက်တွေ တိုက်ပွဲဒေသကို လွတ်လပ်စွာ သွားခွင့် မပေးဘူး။

၂။ NUG က ဘာတွေ ပြန်ပြောလဲ

NUG ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နေ​ဖုန်းလတ် က Mizzima ကို နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ ပြောခဲ့တယ် — "အကြမ်းဖက် စစ်တပ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေဟာ လုံးဝ မမှန်ဘူး။ အထူးတိုင်းဟာ ရွေ့လျား စစ်တိုင်း (mobile military region) ဖြစ်ပြီး ဌာနချုပ်လည်း ရွေ့လျားနေတယ်။ ဌာနချုပ် ကျသွားတယ်ဆိုတာ မရှိဘူး" လို့ ဆိုတယ်။ PDF တပ်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက စစ်တိုင်းထဲ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိုးဝင်လာတဲ့ ရန်သူ့ တပ်တွေကို တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အသေးစိတ် ပြောလို့ မရသေးဘူး၊ အချိန်တန်ရင် သက်သေအထောက်အထားနဲ့ ထုတ်ပြန်မယ်လို့ ဆိုတယ်။

ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်တွေအရ စစ်သား ၁,၀၀၀ ကျော် ထိုးဝင်လာပြီးနောက် KNLA ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေး တပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်ခဲ့တယ်။

၃။ အထူးတိုင်း စစ်ရေးအရာရှိ တိုးကြီး ဘာပြောလဲ

နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ညမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ "ဝိုင်းချစ်မယ့် တိုင်းစစ်" ကမ်ပိန်း စကားဝိုင်းမှာ အထူးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရဲ့ စစ်ရေးအရာရှိ တိုးကြီးက ပြောခဲ့တယ် (BBM, နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်) — ဌာနချုပ်ကြီး တစ်ခုလုံး သိမ်းတယ်ဆိုတာ စစ်တပ်ရဲ့ ဝါဒဖြန့်မှုသာ ဖြစ်ပြီး လက်နက်တွေ ပုံပြပြီး ဖြန့်နေတာတွေက လုံးဝ မဟုတ်တဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။

"ရန်သူ ထိုးစစ်ဆင်နေတာက ဟုတ်တယ်၊ ကျွန်တော်တို့ စစ်ဆင်ရေး လှုပ်ရှားနယ်မြေထဲမှာ ရန်သူ ထိုးစစ်ဆင်နေတာက ဟုတ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ရန်သူရဲ့ ထိုးစစ်သည် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရဲဘော် တစ်ဦးတစ်ယောက်တောင်မှ ထိခိုက်ခြင်း မရှိဘူး၊ ဒါတော့ ကျွန်တော် တာဝန်ယူ၊ အာမခံပြီးတော့ ပြောရဲတယ်" လို့ တိုးကြီးက ဆိုတယ်။

စစ်တိုင်းထဲ ဝင်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းတွေကို တော်လှန်ရေး ရဲဘော်တွေက တန်ပြန် တိုက်ခိုက်တာ၊ ပျောက်ကျား စစ်ဆင်တာတွေ လုပ်ခဲ့ပြီး ရန်သူ့ တပ်သားတွေ အပုံလိုက် သေဆုံးခဲ့သလို အလောင်းတောင် ပြန်မကောက်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေ ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုတယ် — ဒါက တိုးကြီးရဲ့ ပြောဆိုချက်သာ ဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူး။

စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေတွေ ရှုပ်ထွေးပြီး လုံခြုံရေးကြောင့် စစ်ရေး သတင်းတွေ ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိတာကို စစ်တပ်က အခွင့်ကောင်းယူပြီး ဝါဒဖြန့် သတင်းလွှင့်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြေပြင် အခြေအနေအရ ထုတ်လို့ရတဲ့ အချိန် ရောက်ရင် တိုက်ပွဲ အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ထုတ်ပြန်မယ်လို့လည်း ဆိုတယ်။ BBM ပို့စ်မှာ ပါတဲ့ ဓာတ်ပုံက ပုံဟောင်း ဖြစ်တယ်။

၄။ နောက်ခံ — စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု

စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်မှာ စစ်ကောင်စီက အထူးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နေရာကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ် — တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ် (တပ်ကနေ ထွက်ပြေးလာသူ တစ်ဦး အပါအဝင်)။ ဌာနချုပ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဆက်သွယ်ရေး စခန်းကို တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်း ဗုံးကြဲခဲ့တယ်။

ဌာနချုပ်ရဲ့ အရင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ PDF တပ်ရင်း ၁၂ ရင်း၊ ဒရုန်း ၇ စင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ရေး/ကာကွယ်ရေး ယူနစ် ၆ ခု ရှိတယ်။

၅။ ဘာတွေ အတည်ပြုနိုင်သေးလဲ၊ ဘာတွေ စောင့်ကြည့်ရမလဲ

အတည်ပြုနိုင်တာက စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ် (မြန်မာ့အလင်း + AP)၊ NUG က ငြင်းဆိုခဲ့တယ် (Mizzima)၊ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေတယ် (ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်တွေ) ဆိုတာတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ ဌာနချုပ် တကယ် ကျသွားလား၊ စခန်း ၁၁ ခု တကယ် သိမ်းသွားလား၊ သိမ်းဆည်းရမိ လက်နက် စာရင်း၊ နှစ်ဖက် သေဆုံး/ထိခိုက် အရေအတွက်တို့ကို လွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူး။

နောက်ထပ် သတိပြုရတာက မြန်မာဘာသာ YouTube သတင်းတစ်ခု (မြေပြင် အတည်ပြုချက်ကို ကိုးကားပြီး) က သိမ်းသွားတဲ့ လက်နက်တွေဟာ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းဖို့ စုစည်းထားတာတွေနဲ့ သုံးမရတဲ့ လက်နက်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ် — ဒါကိုလည်း လွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေး (ရင်းမြစ် တစ်ခု တည်း)။

စောင့်ကြည့်ရမှာက NUG ရဲ့ သက်သေအထောက်အထားနဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်၊ KNU/KNLA ရဲ့ တုံ့ပြန်ချက်၊ လွတ်လပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေရဲ့ မြေပြင် အတည်ပြုချက် တို့ပဲ ဖြစ်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
Nvidia CEO ဂျန်ဆင် ဟွမ် နုတ်ထွက်ပြီ — စတော့ တစ်နေ့တည်း ၄.၃၄% ကျ

Nvidia CEO ဂျန်ဆင် ဟွမ် နုတ်ထွက်ပြီ — စတော့ တစ်နေ့တည်း ၄.၃၄% ကျ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဂျန်ဆင် ဟွမ်

ဂျန်ဆင် ဟွမ် — Nvidia ကို ၁၉၉၃ မှာ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၃၃ နှစ် CEO ဖြစ်ခဲ့တယ်။ (ဓာတ်ပုံ — Peter Dasilva, CC BY 4.0)

Nvidia ရဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့က ဂျန်ဆင် ဟွမ် ရဲ့ နုတ်ထွက်စာကို နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) ညမှာ လက်ခံခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် (ကြာသပတေးနေ့) မနက်မှာ ကြေညာခဲ့တယ် — ဟွမ် ဟာ ဥက္ကဋ္ဌ (president)၊ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) နဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ရာထူး ၃ ခုလုံးက ချက်ချင်း ထွက်သွားပြီ။ အကြောင်းပြချက်ကို ကုမ္ပဏီက မပြောဘူး။

၁။ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာချက်

Nvidia က အမေရိကန် ငွေကြေးဈေးကွက် ကော်မရှင် (SEC) ကို နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် မနက် ၈:၅၂ (အရှေ့ပိုင်း စံတော်ချိန်) မှာ Form 8-K (စာရင်းဝင် ကုမ္ပဏီတွေ အရေးကြီး အဖြစ်အပျက် ဖြစ်တာနဲ့ ချက်ချင်း တင်ပြရတဲ့ အစီရင်ခံစာ) တင်ပြီး နုတ်ထွက်မှုကို အတည်ပြုခဲ့တယ်။ ဘုတ်အဖွဲ့က နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ည အစည်းအဝေးမှာ နုတ်ထွက်စာကို လက်ခံခဲ့တာလို့ အစီရင်ခံစာမှာ ပါတယ်။

ကြေညာချက်မှာ ဟွမ် ရဲ့ စကား တစ်လုံးမှ မပါဘူး။ ထွက်ခွာကြေး (severance) ဒါမှမဟုတ် ထွက်ခွာမှု သဘောတူညီချက် အကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိဘူး။ ဟွမ် ဟာ ၁၉၉၃ မှာ Nvidia ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၃၃ နှစ် ကုမ္ပဏီရဲ့ တစ်ဦးတည်း CEO ဖြစ်ခဲ့တယ်။

၂။ ဘယ်သူတွေ ဆက်ခံမလဲ

ဘဏ္ဍာရေး အရာရှိချုပ် (CFO) ကိုလက် ခရက်စ် (Colette Kress, ၅၉ နှစ်) က ယာယီ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (interim CEO — အမြဲတမ်း CEO အသစ် မခန့်ရသေးခင် ယာယီ တာဝန်ယူသူ) အဖြစ် တာဝန်ယူမယ်၊ CFO ရာထူးပါ ဆက်ယူထားမယ်။ ခရက်စ် ဟာ ၂၀၁၃ ကတည်း Nvidia ရဲ့ CFO ဖြစ်တယ်။

ဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ဟာဗေး စီ ဂျုံး (Harvey C. Jones, ၇၃ နှစ်) ကို ကုမ္ပဏီ သမိုင်းမှာ ပထမဆုံး ဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ (board chair) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့တယ်။ ဂျုံး ဟာ ၁၉၉၃ ကတည်း ဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်တယ်။ အမြဲတမ်း CEO ရှာဖွေမှု စတင်ပြီ — ကုမ္ပဏီ အတွင်းကရော အပြင်ကရော လျှောက်ထားသူတွေ စဉ်းစားမယ်လို့ ဘုတ်အဖွဲ့က ပြောတယ်။

၃။ ဘာကြောင့် ထွက်တာလဲ — တရားဝင် အကြောင်းပြချက် မရှိသေး

ကြေညာချက်မှာရော Form 8-K မှာပါ နုတ်ထွက်ရတဲ့ အကြောင်းရင်း မပါဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်က ဘုတ်အဖွဲ့က ကြေညာခဲ့တဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု (independent investigation) အကြောင်းလည်း ဘာမှ မပြောဘူး — စုံစမ်းမှု ဆက်လုပ်နေလား၊ ပြီးပြီလား၊ ဘာတွေ့လဲ မသိရသေးဘူး။

နောက်ခံ အဖြစ်အပျက်တွေ ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဒါတွေက နုတ်ထွက်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းလို့ တရားဝင် အတည်ပြုထားခြင်း မရှိဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် မှတ်စုမှာ ဟွမ် ကိုယ်တိုင် ဇနီးအပေါ် သစ္စာဖောက်ခဲ့တယ်လို့ ဝန်ခံခဲ့တယ်။ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက် New York Times က အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး သုံးသပ်ချက်ကို ကိုးကားပြီး အဲလစ် ဟွမ် (Alice Huang) ကို တရုတ် ထောက်လှမ်းရေး (MSS) က ဟွမ် ကို ပစ်မှတ်ထားဖို့ စုဆောင်းခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့တယ် — ဒါက စွပ်စွဲချက်သာ ဖြစ်ပြီး သက်သေပြခြင်း မရှိသေး၊ ဟွမ် ကို တရားစွဲဆိုထားခြင်း မရှိဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် New York Times က ဟွမ် နဲ့ Nvidia အရာရှိ ကင်ဘာလီ ပါဝဲလ် (Kimberly Powell) တို့ ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့တယ် — ဒါလည်း အတည်မပြုရသေးတဲ့ စွပ်စွဲချက် ဖြစ်တယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ Wall Street Journal က ဘုတ်အဖွဲ့က ဟွမ် ကို ဖယ်ရှားဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့တယ်။ အကြောင်းရင်းကို ကုမ္ပဏီက မပြောသေးတဲ့အတွက် ဒီနေ့ ဘာကြောင့် ထွက်သွားတယ်ဆိုတာ အတည်ပြုလို့ မရသေးဘူး။

၄။ စတော့ဈေးကွက် တုံ့ပြန်မှု — Nvidia ကျဆင်း၊ AMD တက်

Nvidia စတော့ (NVDA) ဟာ ကြာသပတေးနေ့ ဖွင့်ဈေး $151.01 နဲ့ စခဲ့ပြီး နေ့တွင်း အနိမ့်ဆုံး $148.80 အထိ ကျဆင်းခဲ့တယ် — ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ပိတ်ဈေး $173.73 ကနေ ၁၄% ဝန်းကျင် ကျဆင်းခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ နောက်ပိုင်း ပြန်တက်လာပြီး ပိတ်ဈေး $166.19 နဲ့ ပိတ်ခဲ့တယ်၊ တစ်နေ့တည်း ၄.၃၄% (-$7.54) ကျဆင်းခဲ့တယ်။ ရောင်းဝယ်မှု ၇၃၂ သန်း ရှယ်ယာ ရှိခဲ့တယ်။ နေ့တွင်း အနိမ့်ဆုံးမှာ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဈေးကွက်တန်ဖိုး (market cap — ကုမ္ပဏီရဲ့ ရှယ်ယာအားလုံး စုစုပေါင်း တန်ဖိုး) ဟာ $4 ထရီလီယံ အောက် ကျဆင်းပြီး $601 ဘီလီယံ ဝန်းကျင် ပျောက်ခဲ့တယ်။ ဈေးကွက် ပိတ်ချိန်နောက်မှာတော့ $167.87 ဝန်းကျင် (+1.01%) ပြန်တက်ခဲ့တယ် (Finnhub, ည ၈ နာရီ EST)။

NVDA ဟာ ၅ ရက်အတွင်း ၁၆.၉၆%၊ တစ်လအတွင်း ၂၇.၂၈% ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ အောက်တိုဘာ ၆ ရက် အမြင့်ဆုံး $243.37 ကနေ ၃၂% ဝန်းကျင် ကျနေပြီ။ Nasdaq အညွှန်းကိန်းလည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့တယ်။

တစ်ဖက်မှာတော့ AMD က $585.30 (+5.86%) တက်ခဲ့တယ် — PsiQuantum နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ချဲ့ထွင်တာ၊ Instinct MI400 GPU အသစ်နဲ့ Bank of America က ဈေးနှုန်း ပစ်မှတ် $650 ကနေ $700 တိုးမြှင့်တာတို့ကြောင့် ဖြစ်တယ်။ Tesla (TSLA) $397.45 (+1.69%) တက်ခဲ့တယ် — Tesla နဲ့ SpaceX ပေါင်းစည်းရေး ဆွေးနွေးမှု တိုးတက်နေတယ်လို့ Bloomberg က ဖော်ပြတယ်။ Micron (MU) $798.44 (-1.59%) ကျခဲ့တယ်။ SpaceX စတော့ (SPCX) $139.94 (+0.14%)၊ Nasdaq 100 ETF (QQQ) $688.17 (-0.32%) ဖြစ်တယ်။

၅။ နောက်ထပ် ဘာတွေ စောင့်ကြည့်ရမလဲ

နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက် (အင်္ဂါနေ့) — Nvidia ဟာ ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ် တတိယ သုံးလပတ် ဝင်ငွေ အစီရင်ခံစာကို အစီအစဉ်အတိုင်း ထုတ်ပြန်မယ် (ပစိဖိတ် စံတော်ချိန် နေ့လယ် ၁:၂၀ ဝန်းကျင်၊ ဖုန်းအစည်းအဝေး ညနေ ၂ နာရီ)။ ဒါဟာ ခရက်စ် က interim CEO နဲ့ CFO နှစ်ရာထူး ယူပြီး ပထမဆုံး အစီရင်ခံမယ့် အစီရင်ခံစာ ဖြစ်တယ်။ ဝင်ငွေ လမ်းညွှန်ချက် (guidance) က $108 ဘီလီယံ ±2% ဖြစ်တယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် — လွှတ်တော် တံခါးပိတ် အစည်းအဝေး (briefing) — နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဘာဖြစ်မလဲ မသိရသေးဘူး။ အမြဲတမ်း CEO ရှာဖွေမှုနဲ့ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် ရှယ်ယာရှင် အစုလိုက် တရားစွဲဆိုမှု (Kistenmacher, San Jose ဖက်ဒရယ် တရားရုံး) တို့ကိုလည်း စောင့်ကြည့်ရမယ်။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မိုးလျော့ပြီး နေသာလာမယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၂၉–၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၁၉–၂၄°C ခန့် ရှိမယ် (မြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသတွေမှာ ပိုအေးပြီး ၁၄°C ခန့်အထိ ကျဆင်းနိုင်တယ်)။ မိုးရေချိန် တစ်နိုင်ငံလုံး ၀–၀.၃ မီလီမီတာခန့်သာ ရှိမယ် — မိုးရွာနိုင်ခြေ အလွန်နည်းတယ်။ မိုးလေဝသပညာရှင် ဦးဝင်းနိုင်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရလည်း ၁၃–၁၅ ရက်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံး မိုးကင်းစင်လုနီးပါး ဖြစ်ပြီး တိမ်အသင့်အတင့်သာ ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၃၂°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၀% (weather.com)၊ MET Norway ကတော့ နေ့လယ်ပိုင်း မိုးအနည်းငယ် (၀.၁–၀.၂ မီလီမီတာ) ရွာနိုင်တယ်လို့ ပြတယ်၊ အရှေ့မြောက်လေ ၁၀ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၂၉°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၁၉°C၊ နေသာ၊ မိုးမရွာဘူး (မိုးရွာနိုင်ခြေ ၀%)၊ အနောက်မြောက်လေ ၁၁ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၂၉°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၀°C၊ နေသာ၊ မိုးမရွာဘူး၊ မြောက်အနောက်မြောက်လေ ၂၀ km/h ခန့်၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၃၆ km/h ခန့် ရှိနိုင်တယ်။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးမရွာသလောက်ပဲ ရှိမယ်၊ အရှေ့မြောက်လေ ၁၅ km/h ခန့်၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၂၆ km/h ခန့် ရှိနိုင်တယ်။

ထူးခြားဖြစ်စဉ် — ဒီနေ့ ထူးခြားတဲ့ မိုးလေဝသဖြစ်စဉ် မရှိပါ

ဒီနေ့ ထူးခြားတဲ့ မိုးလေဝသဖြစ်စဉ် မရှိပါ။ DMH ရဲ့ ၁၀ နိုဝင်ဘာ အထူးထုတ်ပြန်ချက် (မိုးထစ်ချုန်းနဲ့ မိုးကြီးသတိပေးချက်) ဟာ ၁၂ နိုဝင်ဘာမှာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီး ဒီနေ့အတွက် အထူးသတိပေးချက် အသစ် ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိဘူး။ ရေကြီးမှု၊ မြစ်ရေအခြေအနေ သတိပေးချက်လည်း DMH မှာ ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိဘူး။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ ဒီနေ့ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေရှိတယ် — အဲဒါကို အောက်က စောင့်ကြည့်ချက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်။

မနက်ဖြန် — ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံး မိုးကင်းစင်လုနီးပါး ဆက်ဖြစ်မယ်။ ရန်ကုန် ၃၂/၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်မှ တိမ်များမယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%ခန့်။ မန္တလေး ၂၉/၂၀°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%ခန့်။ နေပြည်တော် ၃၀/၂၀°C၊ နေသာ၊ မိုးမရွာဘူး။ မော်လမြိုင် ၃၃/၂၅°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%ခန့်။ မော်ဒယ်အများအပြား ပေါင်းစပ်ခန့်မှန်းချက်အရ ၁၄–၁၅ ရက်မှာ တနင်္သာရီတောင်ပိုင်းမှာ မိုး ပြန်ရွာလာနိုင်တယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ၁၃ နိုဝင်ဘာမှာ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်မယ်၊ မုန်တိုင်း မဖြစ်သေး

DMH ရဲ့ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၁၄:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာ ဒီနေ့ (၁၃ နိုဝင်ဘာ) လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Low Pressure Area) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်။ IMD ရဲ့ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ထုတ်ပြန်ချက် (RSMC Tropical Weather Outlook, ၀၆:၀၀ UTC) အရလည်း ဒီစနစ်ဟာ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ရွေ့ပြီး ၁၄ နိုဝင်ဘာမှာ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း အားကောင်းလာ (well-marked low) ပြီး ၁၅ နိုဝင်ဘာဝန်းကျင်မှာ မုန်တိုင်းငယ် (depression) အဖြစ် အားကောင်းလာနိုင်တယ်။ မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ (cyclogenesis probability) ကတော့ ပထမ ၄၈ နာရီအတွင်း မရှိဘူး (NIL)၊ ၄၈–၇၂ နာရီမှာ နည်းတယ် (LOW)၊ ၇၂–၉၆ နာရီမှာ အသင့်အတင့် (MODERATE)၊ ၉၆–၁၂၀ နာရီမှာ များတယ် (HIGH) လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။

လမ်းကြောင်း မသေချာသေးဘူး — Skymet ရဲ့ ၁၂ နိုဝင်ဘာ သုံးသပ်ချက်အရ ၁၈ နိုဝင်ဘာဝန်းကျင် (±၁ ရက်) မှာ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း (cyclone) အဖြစ် အားကောင်းလာနိုင်ပြီး တမီးလ်နာဒူး/အန်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေကနေ ကွေ့ထွက်သွားနိုင်တယ်၊ အနောက်ဘင်္ဂလားနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကို ဦးတည်နိုင်ခြေလည်း ရှိတယ် — ၁၄ နိုဝင်ဘာမှာ ပိုရှင်းလာမယ်။ မော်ဒယ်အချို့က မြန်မာဘက်ကို ဦးတည်နိုင်တယ်လို့လည်း ပြနေဆဲ ဖြစ်တယ်။ IMD က အန္ဒာမန်ပင်လယ်မှာ ၁၆ ရက်အထိ၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာ ၁၃–၁၆ ရက်အထိ ငါးဖမ်းသမားတွေ ပင်လယ်မထွက်ဖို့ သတိပေးထားတယ်။ မုန်တိုင်း မဖြစ်သေးဘူး၊ အမည်ပေးထားတာ မရှိဘူး — ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ပျံ့နေတဲ့ "Senyar" ဆိုတဲ့ အမည်ဟာ တရားဝင် အမည် မဟုတ်ဘူး။ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်း (cyclonic storm) ဖြစ်လာရင် အမည် "အကွမ်" (Akvan) ဖြစ်မယ်။ ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး — ဆက်လက် စောင့်ကြည့်နေမယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

ရင်းမြစ်အလိုက် ကွဲလွဲချက်များ: ရန်ကုန် နေ့လယ်ပိုင်း မိုးအနည်းငယ် — weather.com မိုးရွာနိုင်ခြေ ၀%၊ MET Norway ၀.၁–၀.၂ မီလီမီတာ၊ weather25 မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၈%ထိ — မိုးရေချိန် ၀ မီလီမီတာခန့်သာ ရှိမယ်။
DMH ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အခြေအနေ (၁၂ နိုဝင်ဘာ ၁၄:၀၀) — https://moezala.gov.mm/my/bulletin/135084
DMH — https://www.moezala.gov.mm
DMH WRF မိုးရေချိန် ခန့်မှန်းမြေပုံ (၁၀ နိုဝင်ဘာ) — https://www.facebook.com/dmhmoezalanaypyitaw/posts/pfbid0RTrQuEad3qVP3CEW1CRQDJUZFkWZxdzMBoWZTHLmQb2RfCMqmoNDD6tLPKXS6jDCl
IMD extended-range forecast (Nov 12) — https://mausam.imd.gov.in/bhubaneswar/mcdata/extended.pdf
RSMC Tropical Weather Outlook (Nov 12, 0600 UTC) — https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtin20.dems..txt
IMD Bay of Bengal depression outlook — https://weatherwatch.in/news/bay-of-bengal-low-pressure-area-depression-november-2026/
IMD fishermen's warnings — https://thelegitimatenews.com/2026/11/imd-forecasts-depression-over-bay-of-bengal-by-nov-15-warns-of-heavy-rain-in-kashmir-andaman-islands/
Skymet cyclone outlook — https://skymetweather.com/content/monsoon-update/hat-trick-of-post-monsoon-storms-likely-over-bay-of-bengal-cyclone-by-next-midweek
IMD outlook, Tamil Nadu uncertainty — https://www.dubaitelegraph.ae/Weather/758851-new-bay-of-bengal-low-may-form-november-13-as-tamil-nadu-outlook-remains-unclear.html
weather.com — Yangon https://weather.com/mm/ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး/city/ရန်ကုန်/hourbyhour, Mandalay https://weather.com/mm/မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး/city/မန္တလေး/hourbyhour, Naypyitaw https://weather.com/mm/naypyitaw/city/naypyitaw/hourbyhour, Mawlamyine https://weather.com/mm/မွန်ပြည်နယ်/city/မော်လမြိုင်/hourbyhour
Myanmar 14-day forecast (NASA POWER) — https://weather.world-prices.com/myanmar/weather/
ဦးဝင်းနိုင် သုံးသပ်ချက် (Myo Taw) — https://www.myotaw.com/news/local-news/scattered-to-widespread-thundershowers-with-locally-heavy-rain-forecast-in/?lang=en
MET Norway via weather-and-climate — Yangon https://weather-and-climate.com/10-day-hourly-forecast,yangon-mm,Myanmar-Burma
weather25 — Yangon https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar/yangon?page=today, Myanmar 14-day https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar?page=14
seetheweather (Open-Meteo) — Yangon https://www.seetheweather.com/weather/myanmar/yangon/yangon-1298824/
Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →

ကနေဒါ ကျောင်းတက်ဖို့ — ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း ကျောင်းလခ ၈,၀၀၀ ဆိုတာ တစ်နှစ်စာ မဟုတ်ဘူး

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အရင် သိထားရမှာက — ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း ကျောင်းလခ ၈,၀၀၀ ဒေါ်လာဆိုတာ တစ်နှစ်စာ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ဝက်နှစ် (semester တစ်ခု) စာပါ။ ကျောင်းကို ပိုက်ဆံသွင်းတာ၊ အေးဂျင့်ကို ပိုက်ဆံပေးတာ မလုပ်ခင် ဒီဆောင်းပါးကို အရင် ဖတ်ပါ။

နေနမို ဆိပ်ကမ်း၊ ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း

နေနမို ဆိပ်ကမ်း၊ ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း (Vancouver Island University တည်ရှိရာ မြို့)။ ဓာတ်ပုံ — Islander61, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)။

မြန်မာကျောင်းသားတွေ ကနေဒါကို ကျောင်းလာတက်ကြတဲ့အခါ ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း (British Columbia ပြည်နယ်) က ကျောင်းတွေ၊ ပြီးတော့ အွန်တေးရီးယိုး ပြည်နယ်က ဝင်ဆာ (Windsor) နဲ့ လန်ဒန် (London) မြို့က ကျောင်းတွေကို အများဆုံး ရွေးကြပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ကျောင်းလခ အမှန်၊ ကျောင်းတက်ခွင့် (study permit) လျှောက်ဖို့ လိုအပ်ချက်တွေ၊ ဘဏ်မှာ ဘယ်လောက်ပြရမလဲ၊ သတိထားရမယ့် အခက်အခဲတွေ၊ သံရုံး အင်တာဗျူး ခေါ်ရင် ပြင်ဆင်ပုံတွေကို အကုန် ဖော်ပြထားပါတယ်။

၁။ ၈,၀၀၀ ဒေါ်လာဆိုတာ ဘာလဲ — အမှန်တရား

နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား (international student) အတွက် ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်းက ကျောင်းတစ်ကျောင်းမှ တစ်နှစ်စာ ကျောင်းလခ ၈,၀၀၀ ဒေါ်လာ မကောက်ပါဘူး။ ၈,၀၀၀ ဆိုတာ တစ်ဝက်နှစ် (semester တစ်ခု) စာ ဖြစ်ပါတယ်။

Camosun College — semester တစ်ခု ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၈,၇၈၄။ North Island College — semester တစ်ခု ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၇,၉၀၆။ ဒီနှစ်ခုလုံးက ၈,၀၀၀ ဝန်းကျင် ဖြစ်နေလို့ "တစ်နှစ် ၈,၀၀၀" လို့ မှားပြီး ပြောကြတာပါ။ တစ်နှစ်စာ အမှန်က အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း — နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား ကျောင်းလခ (၂၀၂၆–၂၇)

  • North Island College (နေနမို၊ Comox Valley၊ Port Alberni) — တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၁၆,၄၄၈ (ကျောင်းလခသီးသန့်)၊ အခြား အခကြေးငွေ + စာအုပ် ထည့်တွက်ရင် တစ်နှစ် ခန့်မှန်း ၂၀,၂၂၈။
  • Camosun College (ဗစ်တိုးရီးယား) — တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၁၇,၅၆၈ ခန့်။
  • Vancouver Island University — VIU (နေနမို၊ ဘွဲ့ကြိုး) — တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၂၄,၉၆၃ + မဖြစ်မနေ အခကြေးငွေ ၉၉၈ ခန့်။
  • University of Victoria — UVic (ဗစ်တိုးရီးယား) — တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၃၇,၅၇၆ မှ ၄၂,၆၁၈။

နောက်တစ်ခု သတိထားရမှာက VIU က ကနေဒါနိုင်ငံသား ကျောင်းလခက တစ်နှစ် ၆,၃၇၇ ဒေါ်လာပဲ ရှိပါတယ်။ ကနေဒါနိုင်ငံသား နှုန်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား နှုန်းကို ရောပြီး ပြောကြတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားက နိုင်ငံတကာ နှုန်းပဲ ပေးရပါတယ်။

VIU အကြောင်း တစ်ခု ထပ်သိထားရမှာက — VIU က ၂၀၂၅ မေလမှာ အစီအစဉ် ၁၃ ခု ဖျက်သိမ်းပြီး ၆ ခု ရပ်ဆိုင်းဖို့ အဆိုပြုထားပါတယ် (ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြနေလို့)။ တက်နေတဲ့ ကျောင်းသားတွေကို ဘွဲ့ရအောင် ဆက်ထောက်ပံ့မယ်လို့ ကျောင်းက ပြောထားပေမယ့် လျှောက်ခင် ကိုယ့် အစီအစဉ် ရှိနေသေးလား အရင် စစ်ဆေးပါ။

၂။ ဝင်ဆာ နဲ့ လန်ဒန် မြို့က ကျောင်းများ

ဝင်ဆာ (Windsor)၊ အွန်တေးရီးယိုး

  • University of Windsor — ဝိဇ္ဇာ/အခြား ဘွဲ့ကြိုး တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၃၃,၀၀၀ ခန့်၊ သိပ္ပံ ၃၆,၀၅၀၊ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ ၃၇,၅၀၀၊ စီးပွားရေး (Odette BCom) ၃၈,၆၂၀၊ အင်ဂျင်နီယာ ၄၂,၀၀၀–၄၄,၁၀၀၊ သူနာပြု (BSN) ၄၁,၂၉၀။ အင်္ဂလိပ် IELTS ၆.၅ (ဘာသာရပ် တစ်ခုချင်းမှာ ၆.၀ အောက် မရှိရ)။
  • St. Clair College — ဒီပလိုမာ တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၁၄,၆၅၅ မှ ၂၄,၇၀၅ (အများစုက ၁၅,၀၀၀–၁၈,၀၀၀)၊ ဘွဲ့လွန် လက်မှတ် (graduate certificate) ၁၇,၄၄၉–၂၁,၇၉၈၊ ဘွဲ့ ၂၄,၆၉၇–၂၇,၃၄၈။ လျှောက်လွှာကြေး ၁၂၅ ဒေါ်လာ။

လန်ဒန် (London)၊ အွန်တေးရီးယိုး

  • Western University — ဝိဇ္ဇာ/လူမှုသိပ္ပံ/သိပ္ပံ တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၃၈,၀၀၀–၄၇,၅၀၀။ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ/ကျန်းမာရေး သိပ္ပံ ၄၂,၀၀၀–၄၆,၀၀၀။ အင်ဂျင်နီယာနဲ့ Ivey စီးပွားရေး ကျောင်းက အများကြီး ပိုများပါတယ် — ကျောင်းရဲ့ အခကြေးငွေ ဇယားမှာ အတိအကျ စစ်ဆေးပါ။ IELTS ၆.၅။
  • Fanshawe College — ဒီပလိုမာ (၂ နှစ်) တစ်နှစ် ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၁၆,၀၀၀–၂၁,၅၀၀၊ အဆင့်မြင့် ဒီပလိုမာ (၃ နှစ်) ၁၇,၀၀၀–၁၈,၅၀၀၊ ဘွဲ့လွန် လက်မှတ် ၁၆,၃၇၈–၁၇,၇၅၉။ IELTS ၆.၀–၆.၅ (အစီအစဉ်အလိုက်)။

ဝင်ဆာနဲ့ လန်ဒန်က ကျောင်းလခက ဗန်ကူးဗား အိုင်းလန်း ကောလိပ်တွေနဲ့ ဆင်တူပေမယ့် အိမ်ငှားခက အများကြီး သက်သာပါတယ်။ ဝင်ဆာ ပျမ်းမျှ အိမ်ငှားခ တစ်လ ၁,၆၃၁ ဒေါ်လာ၊ လန်ဒန် ၁,၉၀၀ ဒေါ်လာ (၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ)၊ တိုရွန်တိုက ၂,၅၉၃ ဒေါ်လာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခန်းမျှငှားရင် ဝင်ဆာ တစ်လ ၆၀၀–၉၀၀၊ လန်ဒန် ၆၅၀–၁,၀၀၀ ဒေါ်လာ လောက်ကျပါတယ်။ ဒါကြောင့် စုစုပေါင်း ကုန်ကျစရိတ်က ဝင်ဆာ/လန်ဒန်မှာ ပိုသက်သာပါတယ်။

၃။ ပထမနှစ် စုစုပေါင်း ဘယ်လောက်ကျမလဲ

ကျောင်းလခအပြင် နေထိုင်စားသုံး၊ ကျန်းမာရေး အာမခံ၊ စာအုပ်၊ လေယာဉ်လက်မှတ်တို့ ထည့်တွက်ရပါတယ်။ ခန့်မှန်း တစ်နှစ်စာ စုစုပေါင်း —

  • North Island College — ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၃၇,၀၀၀–၄၂,၀၀၀။
  • Vancouver Island University (ဘွဲ့ကြိုး) — ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၄၄,၀၀၀–၄၉,၀၀၀။
  • Camosun College (ဗစ်တိုးရီးယား) — ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၄၈,၀၀၀–၅၀,၀၀၀ (ဗစ်တိုးရီးယားမှာ နေထိုင်စရိတ် မြင့်လို့)။
  • St. Clair / Fanshawe ဒီပလိုမာ (ဝင်ဆာ/လန်ဒန်) — ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၃၃,၀၀၀–၄၀,၀၀၀။
  • University of Windsor / Western ဘွဲ့ကြိုး — ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀–၆၈,၀၀၀။

၄။ ကျောင်းတက်ခွင့် (study permit) လျှောက်ဖို့ လိုအပ်ချက်များ

ကျောင်းတက်ခွင့် (study permit) ဆိုတာ ကနေဒါမှာ ကျောင်းတက်ခွင့်ပြုတဲ့ စာရွက်စာတမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ လျှောက်ဖို့ အဓိက လိုတာတွေက —

  • ကျောင်းဝင်ခွင့် စာ (Letter of Acceptance — LOA) — သတ်မှတ်ထားသော သင်ကြားရေး အဖွဲ့အစည်း (Designated Learning Institution — DLI၊ အစိုးရက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကျောင်း) က ပေးတဲ့ စာပါ။ ကျောင်းက DLI စာရင်းမှာ ရှိနေရပါမယ်။
  • ပြည်နယ် ထောက်ခံစာ (Provincial Attestation Letter — PAL) — ဘွဲ့ကြိုး/ကောလိပ် လျှောက်သူ အများစု လိုပါတယ်။ ကျောင်းက offer လက်ခံပြီး (များသောအားဖြင့် deposit ပေးပြီးမှ) ပြည်နယ်ကို တောင်းပေးပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် PAL က ၂၀၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ မှာ သက်တမ်းကုန်ပါတယ် — ၂၀၂၇ မှာ ပြန်သုံးလို့ မရပါဘူး။ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ မှစ၍ အများပြည်သူ DLI က မာစတာ/ပါရဂူ ဘွဲ့ တက်မယ့်သူတွေ PAL မလိုတော့ပါဘူး (ကန့်သတ်အရေအတွက်ထဲမှာတော့ ပါဝင်ပါတယ်)။
  • ငွေကြေး အထောက်အထား (proof of funds) — အောက်မှာ အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
  • ပတ်စပို့ (passport) + ဒစ်ဂျစ်တယ် ဓာတ်ပုံ။ အွန်လိုင်းက IRCC ပေါ်တယ်ကနေ လျှောက်ရပါတယ်။ ကျောင်းတက်ခွင့် ကြေး ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၁၅၀၊ biometrics (လက်ဗွေ + ဓာတ်ပုံ) ကြေး ၈၅ ဒေါ်လာ (မိသားစုလိုက် အများဆုံး ၁၇၀)။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ကန့်သတ်ချက် (cap) — IRCC က ၂၀၂၆ မှာ ကျောင်းတက်ခွင့် ၄၀၈,၀၀၀ စောင် အထိ ထုတ်ပေးဖို့ မျှော်မှန်းထားပါတယ် (အသစ်ရောက်သူ ၁၅၅,၀၀၀ + သက်တမ်းတိုးသူ ၂၅၃,၀၀၀)။ PAL လိုတဲ့ လျှောက်လွှာ နေရာ ၃၀၉,၆၇၀ ရှိပြီး အွန်တေးရီးယိုးအတွက် ၁၀၄,၇၈၀၊ BC အတွက် ၃၂,၅၉၆ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ ဘဏ်မှာ ဘယ်လောက်ပြရမလဲ

တစ်ယောက်တည်း၊ ကွိဘက် (Quebec) ပြင်ပ၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁ မှ စ၍ လျှောက်ထားသူများ — နေထိုင်စားသုံး ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၂၃,၄၄၈ + ပထမနှစ် ကျောင်းလခ + အသွားအပြန် ခရီးစရိတ်။ ၂၃,၄၄၈ ဆိုတာ နေထိုင်စားသုံး သီးသန့်ပါ — ကျောင်းလခ မပါပါဘူး။ မိသားစု လိုက်ပါရင် လူဦးရေ အလိုက် တိုးပါတယ်။ ကွိဘက်က သီးခြား နှုန်း ရှိပါတယ် (တစ်ယောက်တည်း ၂၄,၆၁၇)။ ဒီပမာဏကို IRCC က နှစ်စဉ် စက်တင်ဘာ ၁ မှာ ပြန်ညှိပါတယ် — လျှောက်တဲ့နေ့မှာ IRCC စာမျက်နှာမှာ အတိအကျ စစ်ဆေးပါ။

ဥပမာ — NIC ဒီပလိုမာ တက်မယ်ဆို ပြရမယ့် အနည်းဆုံး ပမာဏက ကျောင်းလခ ၁၆,၄၄၈ + နေထိုင်စားသုံး ၂၃,၄၄၈ + ခရီးစရိတ် = ကနေဒါ ဒေါ်လာ ၄၁,၀၀၀ ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။ VIU ဘွဲ့ကြိုးဆို ၂၄,၉၆၃ + ၂၃,၄၄၈ + ခရီးစရိတ် = ၅၀,၀၀၀ ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။

ငွေကြေး အထောက်အထား အဖြစ် လက်ခံတာတွေ — ကနေဒါ ဘဏ်က အာမခံထားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လက်မှတ် (Guaranteed Investment Certificate — GIC)၊ ဘဏ်စာရင်း၊ ပညာရေး ချေးငွေ၊ ပညာသင်ဆု (scholarship)၊ ကျောင်းလခ/အိမ်ငှားခ ပေးပြီးကြောင်း အထောက်အထား၊ ထောက်ပံ့သူ (sponsor) ရဲ့ ထောက်ပံ့စာ + ထောက်ပံ့သူရဲ့ ဘဏ်စာရင်း။

သတိထားရမယ့် အချက်များ

  • ဘဏ်စာရင်းက လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ လစာ ပြရပါတယ် (လျှောက်တဲ့ လ ဒါမှမဟုတ် အရင်လ အထိ ပါဝင်ရပါမယ်)။ တစ်ရက်တည်း ပိုက်ဆံ အများကြီး ထည့်ထားတာက အလုပ်မဖြစ်ပါဘူး — အရာရှိက ပိုက်ဆံ ပမာဏသာမက ပိုက်ဆံ ဘယ်က လာလဲ ကိုပါ စစ်ဆေးပါတယ်။ ရှင်းပြလို့ မရတဲ့ ပိုက်ဆံ အများကြီး ရုတ်တရက် ဝင်လာတာက ပယ်ချခံရတဲ့ အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါတယ်။
  • GIC က မဖြစ်မနေ မလိုတော့ပါဘူး။ GIC လိုခဲ့တဲ့ Student Direct Stream (SDS) ကို ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၈ မှာ ပိတ်လိုက်ပါပြီ။ GIC သုံးမယ်ဆို ၂၃,၄၄၈ ဒေါ်လာ ဝယ်ရပါမယ်။ အင်တာနက်မှာ တွေ့နေတဲ့ ၂၀,၆၃၅ ဆိုတာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ဟောင်းနွမ်းတဲ့ ကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ပါတယ်။
  • ၂၃,၄၄၈ ဆိုတာ အနည်းဆုံး ပမာဏ ပါ၊ ဘတ်ဂျက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဗစ်တိုးရီးယားမှာ တကယ့် နေထိုင်စရိတ်က တစ်လ ၂,၁၉၃ ဒေါ်လာ (အခန်းမျှငှားရင်) = တစ်နှစ် ၂၆,၃၁၆ ဒေါ်လာ ဖြစ်ပါတယ် — IRCC အနည်းဆုံး ပမာဏထက် ပိုများပါတယ်။ ဒုတိယနှစ်၊ တတိယနှစ် ကုန်ကျစရိတ်ကို ဘယ်လို ပေးမလဲ ဆိုတဲ့ အစီအစဉ်ကိုလည်း ပြရပါတယ်။
  • ကနေဒါမှာ အချိန်ပိုင်း အလုပ် လုပ်ပြီး ကျောင်းလခ ပေးမယ်ဆိုတဲ့ အစီအစဉ်ကို လက်မခံပါဘူး — ငွေကြေး အထောက်အထားက ကနေဒါမှာ အလုပ် မလုပ်ဘဲ ရပ်တည်နိုင်ရပါမယ်။
  • ကျောင်းကို deposit ပေးရပါတယ် — VIU ၁၀,၀၀၀ ဒေါ်လာ၊ Camosun ၉,၇၀၀ (ဖွင့်ထားတဲ့ အစီအစဉ်) / ၁၈,၈၀၀ (နေရာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အစီအစဉ်)။ ကျောင်းတက်ခွင့် ပယ်ချခံရရင် deposit ပြန်ရမလား ကျောင်းတစ်ခုချင်းရဲ့ ပြန်အမ်းမူဝါဒကို အရင် စစ်ဆေးပါ။

၆။ ဘယ်မှာ လျှောက်ရမလဲ — ဗီဇာရုံး၊ biometrics၊ ဆေးစစ်

  • ဗီဇာရုံး — ဘန်ကောက်၊ ထိုင်း။ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ လျှောက်လွှာကို ဘန်ကောက် ဗီဇာရုံးက ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ ကနေဒါ သံရုံး ရှိပေမယ့် ဗီဇာ လုပ်ငန်းကို အဲဒီမှာ မလုပ်ပါဘူး။ လျှောက်လွှာကို အွန်လိုင်းက တင်ရပါတယ်။
  • Biometrics (လက်ဗွေ + ဓာတ်ပုံ) — ရန်ကုန်က Canada Visa Application Centre (VFS Global၊ Hledan Center ၅ လွှာ၊ အခန်း ၅၁၂၊ ပြည်လမ်း နဲ့ လှည်းတန်း လမ်းထောင့်၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်) မှာ ပေးရပါတယ်။ တနင်္လာ–သောကြာ ၀၈:၃၀–၁၆:၃၀။ ရက်ချိန်း ကြိုယူရပါမယ် — ရက်ချိန်းအတွက် ပိုက်ဆံ ပေးစရာ မလိုပါဘူး၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မပေးပါနဲ့။ လျှောက်ပြီး Biometrics Instruction Letter ရရင် ရက် ၃၀ အတွင်း ပေးရပါတယ်။ အသက် ၁၄–၇၉ နှစ်တွေ ပေးရပါတယ်။ ၁၀ နှစ် သက်တမ်း ရှိပါတယ်။
  • ဆေးစစ် — မြန်မာက IRCC ရဲ့ ဆေးစစ်ရမယ့် နိုင်ငံစာရင်းမှာ ပါပါတယ်။ ၆ လကျော် နေမယ်ဆို ဆေးစစ်ရပါမယ်။ IRCC က အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ panel physician (သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဆရာဝန်) ဆီမှာပဲ စစ်ရပါတယ် — ကိုယ့် ဆရာဝန်ဆီ စစ်လို့ မရပါဘူး။ ရလဒ် ၁၂ လ သက်တမ်း ရှိပါတယ်။ လျှောက်ခင် ကြိုစစ်ထားရင် ပိုမြန်ပါတယ်။
  • စောင့်ရချိန် — မြန်မာက လျှောက်ရင် ခန့်မှန်း ၇ ပတ် (၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၄ IRCC အချက်အလက်)။ ဒါက ခန့်မှန်းချက်ပါ၊ အာမခံချက် မဟုတ်ပါဘူး။ သင်တန်း မစခင် ၃–၄ လ ကြိုလျှောက်ပါ။

၇။ သံရုံး အင်တာဗျူး ခေါ်ရင် ဘယ်လို ပြင်ဆင်မလဲ

လျှောက်ထားသူ အများစုကို အင်တာဗျူး လုံးဝ မခေါ်ပါဘူး — စာရွက်စာတမ်းနဲ့ပဲ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ IRCC က "သင့်နိုင်ငံက အရာရှိတွေနဲ့ အင်တာဗျူး တက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် အချက်အလက် ထပ်ပေးဖို့ တောင်းနိုင်ပါတယ်" လို့ ပြောထားပါတယ်။ တချို့ ဖိုင်တွေကို ကျပန်း စစ်ဆေးမှု (random quality check) အတွက် ရွေးပြီး အင်တာဗျူး ခေါ်တတ်ပါတယ်။ ခေါ်ထားတဲ့ အင်တာဗျူးကို မတက်ရင် အလိုအလျောက် ပယ်ချခံရပါမယ်။

အရာရှိ စစ်ဆေးနေတဲ့ မေးခွန်း နှစ်ခု — (၁) သင့်ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က တကယ် ကျောင်းတက်ဖို့လား။ (၂) ကျောင်းပြီးရင် ကနေဒါက ထွက်သွားမှာလား။

မေးတတ်တဲ့ မေးခွန်းများ — ဒီ အစီအစဉ်/ဒီ ကျောင်းကို ဘာကြောင့် ရွေးတာလဲ။ အရင် ပညာရေး/အလုပ်နဲ့ ဘယ်လို ဆက်စပ်လဲ။ မြန်မာပြည် (ဒါမှမဟုတ် တခြား နိုင်ငံ) မှာ မတက်ဘဲ ကနေဒါကို ဘာကြောင့် ရွေးတာလဲ။ ဘယ်သူက ပေးနေတာလဲ၊ ပိုက်ဆံ ဘယ်က လာတာလဲ။ မြန်မာပြည်နဲ့ ဘယ်လို အဆက်အစပ် ရှိလဲ (မိသားစု၊ အိမ်ခြံမြေ၊ အလုပ်)။ ဘွဲ့ရပြီးရင် ဘာလုပ်မလဲ။ အရင် ဗီဇာ ပယ်ချခံရဖူးလား။

ပြင်ဆင်ပုံ

  • ရှင်းလင်းချက် စာ / ကျောင်းတက်ဖို့ အစီအစဉ် စာ (letter of explanation / study plan) ကို IRCC က ရေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ စာရွက်ပေါ်မှာ ရေးထားတာနဲ့ လူကိုယ်တိုင် ဖြေတာနဲ့ တူညီရပါမယ်။
  • ဖြေတာ အကုန်လုံး စာရွက်စာတမ်းနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ် — အရာရှိက တိုက်စစ်ပါတယ်။
  • မြန်မာပြည်နဲ့ အဆက်အစပ် ပြနိုင်အောင် ပြင်ထားပါ — မြန်မာပြည်က မိသားစု၊ အိမ်ခြံမြေ၊ ပြန်သွားလုပ်မယ့် အလုပ်/လုပ်ငန်း၊ ကနေဒါ ဘွဲ့က အဲဒီ အလုပ်ကို ဘယ်လို အထောက်အကူ ပြုမလဲ ဆိုတဲ့ ရှင်းလင်းတဲ့ အစီအစဉ်။
  • ငွေကြေး — ထောက်ပံ့သူ ဘယ်သူ၊ ပိုက်ဆံ ဘယ်က လာလဲ၊ ပိုက်ဆံ အများကြီး ဝင်လာရင် ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတာ ရှင်းပြနိုင်ရပါမယ်။
  • ကိုယ့် အစီအစဉ်ကို သိထားပါ — သင်တန်းတွေ၊ ကြာချိန်၊ ကျောင်းလခ၊ ဒီကျောင်းကို ဘာကြောင့် ရွေးတာလဲ။
  • ကိုယ့်စကားနဲ့ကိုယ် ဖြေပါ။ အလွတ်ကျက်ထားတဲ့ အဖြေ၊ အေးဂျင့်က ရေးပေးပြီး ကိုယ်တိုင် ရှင်းပြလို့ မရတဲ့ အဖြေတွေက သံသယ ဖြစ်စေပါတယ်။
  • အရင် ဗီဇာ ပယ်ချခံရဖူးတာတွေ အကုန် ပြောပါ (ဘယ် နိုင်ငံမဆို) — ဖုံးကွယ်တာက လိမ်လည်မှု (misrepresentation) ဖြစ်ပါတယ်။

Dual intent (ရည်ရွယ်ချက် နှစ်မျိုး) က တရားဝင်ပါတယ် — နောင်မှာ အမြဲတမ်း နေထိုင်ခွင့် (PR) လျှောက်ချင်တယ်ဆိုတာက ပယ်ချဖို့ အကြောင်းရင်း မဟုတ်ပါဘူး (လူဝင်မှု ဥပဒေ IRPA ပုဒ်မ ၂၂(၂))။ ဒါပေမယ့် ကျောင်းပြီးရင် ကနေဒါက ထွက်သွားမယ်ဆိုတာ အရာရှိကို ယုံကြည်အောင် ပြရပါမယ်။

ကနေဒါ ရောက်ရင်လည်း နယ်စပ် အရာရှိ (CBSA) က ထပ်မေးပါတယ် — Port of Entry မိတ်ဆက်စာ၊ ကျောင်းဝင်ခွင့် စာ၊ ငွေကြေး အထောက်အထားတို့ကို ယူသွားပါ။ ဖြေတာ လျှောက်လွှာနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ်။

၈။ ကျောင်းပြီးရင် အလုပ်လုပ်ခွင့် (PGWP)

ဘွဲ့ရပြီး အလုပ်လုပ်ခွင့် (Post-Graduation Work Permit — PGWP) ဆိုတာ ကနေဒါမှာ ကျောင်းပြီးပြီးနောက် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုတဲ့ ပါမစ် ဖြစ်ပါတယ်။

  • အစီအစဉ် အနည်းဆုံး ၈ လ ကြာရပါမယ်။ PGWP က ၃ နှစ် အထိ ရနိုင်ပါတယ် (မာစတာ ဘွဲ့ရသူတွေ ၃ နှစ် ရနိုင်ပါတယ်)။
  • သင်တန်း အမျိုးအစား (field of study) — ကောလိပ်/ဒီပလိုမာ ဘွဲ့ရသူတွေက IRCC ရဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမျိုးအစား စာရင်းထဲက အစီအစဉ် ဖြစ်ရပါမယ်။ စာရင်းမှာ အမျိုးအစား ၁,၁၀၇ ခု ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ စာရင်းကို ထပ်ထည့်/ဖြုတ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး (IRCC က ကြေညာထားပါတယ်)။ ဘွဲ့ (ဘွဲ့ကြိုး/မာစတာ/ပါရဂူ) ရသူတွေက သင်တန်း အမျိုးအစား ကန့်သတ်ချက် မရှိပါဘူး။
  • ဘာသာစကား — ဘွဲ့ရသူ CLB ၇၊ ကောလိပ်/ဒီပလိုမာ ဘွဲ့ရသူ CLB ၅ (နားထောင်၊ ပြော၊ ဖတ်၊ ရေး လေးမျိုးလုံး)။ CLB ဆိုတာ ကနေဒါ ဘာသာစကား အဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။ PGWP အတွက် Academic IELTS ကို လက်မခံပါဘူး — General Training IELTS (ဒါမှမဟုတ် CELPIP-General၊ PTE Core) ပေးရပါတယ်။
  • အကြီးဆုံး ထောင်ချောက် — ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်က အများပြည်သူ ကောလိပ်ကိုယ်စား ဖွင့်တဲ့ အစီအစဉ်တွေက များသောအားဖြင့် PGWP မရပါဘူး။ ကျောင်းအပ်ခင် ကိုယ့် အစီအစဉ်ရဲ့ CIP ကုဒ် (သင်တန်း အမျိုးအစား ကုဒ်၊ ဂဏန်း ၆ လုံး) က IRCC စာရင်းထဲမှာ ရှိနေလား အရင် စစ်ဆေးပါ။ ကျောင်းက DLI ဖြစ်တာနဲ့ PGWP ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
  • ကျောင်းတက်နေစဉ် အလုပ်လုပ်ခွင့် — စာသင်ချိန်မှာ တစ်ပတ် ၂၄ နာရီ အထိ (၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာ ၈ မှစ)၊ အားလပ်ရက်တွေမှာ ကန့်သတ်မရှိ (တစ်နှစ် ၁၈၀ ရက် အထိ)။ နာရီ ပိုလုပ်တာက ပါမစ် စည်းကမ်း ချိုးဖောက်မှု ဖြစ်ပြီး နောင် PGWP နဲ့ ပါမစ်တွေကို ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
  • အိမ်ထောင်ဖက် အလုပ်လုပ်ခွင့် — ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၁ မှစ၍ မာစတာ (၁၆ လနဲ့ အထက်)၊ ပါရဂူ၊ ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပညာရပ် ဘွဲ့ (ဆေးပညာ၊ ဥပဒေ၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာ၊ ဆေးဝါး၊ သူနာပြု၊ ပညာရေး၊ အင်ဂျင်နီယာ စသည်) တက်နေတဲ့ ကျောင်းသားရဲ့ အိမ်ထောင်ဖက်ပဲ open work permit ရပါတယ်။ ဘွဲ့ကြိုး/ဒီပလိုမာ ကျောင်းသားရဲ့ အိမ်ထောင်ဖက်က အလုပ်လုပ်ခွင့် မရတော့ပါဘူး (ဧည့်သည် ဗီဇာနဲ့ပဲ လိုက်လို့ရပါတယ်)။

၉။ သတိထားရမယ့် tricky အချက်များ

  • ပယ်ချမှု နှုန်း မြင့်နေပါတယ် — ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျောင်းတက်ခွင့် ပယ်ချမှု ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ–ဩဂုတ် ၅၈% ရှိပါတယ် (၂၀၂၄ အလားတူ ကာလ ၄၈% မှ တက်လာတာ)။ မြန်မာအတွက်ပဲ သီးခြား ပယ်ချမှု နှုန်းကို IRCC က ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိပါဘူး။
  • ပယ်ချခံရတဲ့ အကြောင်းရင်း ထိပ်တန်းများ — (၁) ငွေကြေး မလုံလောက်တာ ဒါမှမဟုတ် ပိုက်ဆံ ဘယ်က လာလဲ ရှင်းပြလို့ မရတာ၊ (၂) မြန်မာပြည်နဲ့ အဆက်အစပ် အားနည်းတာ / ကျောင်းပြီးရင် ပြန်ထွက်မယ်လို့ အရာရှိ မယုံတာ၊ (၃) ကျောင်းတက်ဖို့ အစီအစဉ်က ကိုယ့် နောက်ခံနဲ့ မကိုက်တာ (ဥပမာ — ဘွဲ့ရပြီးသား လူတစ်ယောက် အဆင့်နိမ့် ဒီပလိုမာ တက်တာ၊ အလုပ်နဲ့ ဆက်စပ်မှု မရှိတာ)၊ (၄) PAL မပါတာ/မမှန်တာ၊ DLI က အတည်မပြုနိုင်တဲ့ LOA၊ DLI မဟုတ်တဲ့ ကျောင်း၊ (၅) စာရွက်စာတမ်း မစုံတာ / နာမည်၊ ကိန်းဂဏန်း၊ ရက်စွဲ မကိုက်တာ၊ (၆) လိမ်လည်မှု။
  • လိမ်လည်မှု (misrepresentation) — ၅ နှစ် ပိတ်ပင်ခံရနိုင်ပါတယ် — စာရွက်စာတမ်း အတု (LOA၊ ဘဏ်စာရင်း၊ အောင်လက်မှတ်)၊ မမှန်တဲ့ အချက်အလက်၊ ပယ်ချခံရဖူးတာ/ရာဇဝတ်မှု ဖုံးကွယ်တာတွေက ပယ်ချခံရရုံမက ကနေဒါကို အနည်းဆုံး ၅ နှစ် ဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်ခံရနိုင်ပါတယ် (လူဝင်မှု ဥပဒေ IRPA ပုဒ်မ ၄၀)။ LOA အတု တစ်စောင်တည်းနဲ့တင် ၅ နှစ် ပိတ်ပင်ခံရနိုင်ပါတယ်။
  • ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၂၉ မှစ၍ ပယ်ချစာမှာ အရာရှိရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် မှတ်စုတွေ ပါလာပါတယ် — ပြန်လျှောက်ခင် အဲဒါကို အရင် ဖတ်ပါ။
  • လိုင်စင်မရှိ အေးဂျင့် (ghost consultant) သတိထားပါ — ငွေယူပြီး လူဝင်မှု အကြံပေးခွင့် ရှိသူက လိုင်စင်ရ အတိုင်ပင်ခံ (RCIC — CICC)၊ ရှေ့နေ၊ ဒါမှမဟုတ် ကွိဘက် notary ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံယူပြီး နာမည် ဖုံးကွယ်တာ၊ IMM 5476 မှာ လက်မှတ် မထိုးပေးတာက ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ အေးဂျင့် တစ်ယောက်ကို register.college-ic.ca မှာ စစ်ဆေးပါ။ ဖိုင်ထဲက အကြောင်းအရာအတွက် လျှောက်ထားသူ ကိုယ်တိုင် တာဝန်ယူရပါတယ် — အေးဂျင့်က ရေးပေးတာဆိုပြီး လွတ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
  • UK က မြန်မာကျောင်းသားတွေကို ကျောင်းဗီဇာ ရပ်ထားပါတယ် — ၂၀၂၆ မတ် ၂၆ မှစ၍ ယူကေက မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် ကျောင်းဗီဇာ ထုတ်ပေးတာ ရပ်ဆိုင်းထားပါတယ်။ ကနေဒါကတော့ နိုင်ငံအလိုက် ပိတ်ပင်ထားခြင်း မရှိပါဘူး — မြန်မာလျှောက်ထားသူတွေအတွက် ဖွင့်ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၁၀။ အဆင့်ဆင့် လျှောက်ပုံ

  1. အစီအစဉ် + ကျောင်း ရွေးပါ (DLI ရှိ/မရှိ၊ PGWP ရမယ့် CIP ကုဒ် ဟုတ်/မဟုတ်၊ IELTS လိုအပ်ချက်၊ အစီအစဉ် ရှိနေသေးလား စစ်ဆေးပါ)။
  2. ကျောင်းကို လျှောက်ပါ (BC — EducationPlannerBC၊ အွန်တေးရီးယိုး ကောလိပ် — OCAS International၊ အွန်တေးရီးယိုး တက္ကသိုလ် — OUAC 105)။ လျှောက်လွှာကြေး ပေးပါ။ အောင်လက်မှတ် + အင်္ဂလိပ် စာမေးပွဲ ရလဒ် + ပတ်စပို့ တင်ပါ။
  3. ကျောင်းဝင်ခွင့် စာ (LOA) ရရင် deposit ပေးပါ (VIU ၁၀,၀၀၀ ဒေါ်လာ၊ Camosun ၉,၇၀၀ / ၁၈,၈၀၀)။
  4. ကျောင်းက ပြည်နယ်ကို PAL တောင်းပေးပါတယ် (များသောအားဖြင့် deposit ပေးပြီးမှ)။
  5. ငွေကြေး အထောက်အထား ပြင်ပါ (၆ လစာ ဘဏ်စာရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် GIC ၂၃,၄၄၈၊ ဒါမှမဟုတ် ချေးငွေ/ပညာသင်ဆု/ထောက်ပံ့စာ)။ ရှင်းလင်းချက် စာ / ကျောင်းတက်ဖို့ အစီအစဉ် စာ ရေးပါ။
  6. ဆေးစစ်ပါ (panel physician ဆီမှာ၊ လျှောက်ခင် ကြိုစစ်ထားရင် ပိုမြန်ပါတယ်)။
  7. IRCC ပေါ်တယ်ကနေ အွန်လိုင်း လျှောက်ပါ (၁၅၀ ဒေါ်လာ) — LOA + PAL + ငွေကြေး အထောက်အထား + ပတ်စပို့ + ဓာတ်ပုံ + ဆေးစစ် တင်ပါ။
  8. Biometrics Instruction Letter ရရင် ရက် ၃၀ အတွင်း ရန်ကုန် VAC မှာ biometrics ပေးပါ (၈၅ ဒေါ်လာ)။
  9. ဆုံးဖြတ်ချက် စောင့်ပါ (မြန်မာက လျှောက်ရင် ခန့်မှန်း ၇ ပတ်)။ ဘန်ကောက် ဗီဇာရုံးက အင်တာဗျူး ခေါ်တာ ဒါမှမဟုတ် စာရွက်စာတမ်း ထပ်တောင်းတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
  10. အတည်ပြုခံရရင် Port of Entry မိတ်ဆက်စာ + ဗီဇာ ထုတ်ပေးပါမယ်။ လေယာဉ်လက်မှတ် ဝယ်ပြီး LOA + ငွေကြေး အထောက်အထားတို့ကို ယူသွားပါ — နယ်စပ် အရာရှိက စစ်ဆေးပါတယ်။

လျှောက်ခင် စစ်ဆေးရန် စာရင်း

  • ကျောင်းက DLI စာရင်းမှာ ရှိလား၊ ကိုယ့် အစီအစဉ် ရှိနေသေးလား။
  • ကိုယ့် အစီအစဉ်ရဲ့ CIP ကုဒ် PGWP စာရင်းထဲမှာ ရှိလား (ကောလိပ်/ဒီပလိုမာဆို)။
  • PAL ရပြီလား၊ ၂၀၂၆ PAL သက်တမ်း ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ကုန်မယ်ဆိုတာ သတိထားပြီလား။
  • ဘဏ်စာရင်း ၆ လစာ ပြည့်စုံလား၊ ပိုက်ဆံ ဘယ်က လာလဲ ရှင်းပြနိုင်လား။
  • ပြရမယ့် ပမာဏ (ကျောင်းလခ + ၂၃,၄၄၈ + ခရီးစရိတ်) ပြည့်လား၊ ဒုတိယနှစ် အစီအစဉ် ရှိလား။
  • အေးဂျင့် လိုင်စင် ရှိလား (register.college-ic.ca မှာ စစ်ဆေးပြီးပြီလား)။
  • အရင် ဗီဇာ ပယ်ချခံရဖူးတာ အကုန် ဖော်ပြပြီးပြီလား။
  • ဆေးစစ် + biometrics ပြင်ဆင်ပြီးပြီလား။
  • သင်တန်း မစခင် ၃–၄ လ ကြိုလျှောက်ပြီလား။

မှတ်ချက် — ဒီဆောင်းပါးက IRCC ရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေကို အခြေခံတဲ့ သတင်း/ဗဟုသုတ မျှဝေခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းအတွက် immigration သို့မဟုတ် ဥပဒေအကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ လိုင်စင်ရ အတိုင်ပင်ခံနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ ကိန်းဂဏန်းတွေက လျှောက်တဲ့နေ့မှာ IRCC စာမျက်နှာမှာ အတိအကျ စစ်ဆေးပါ — နှစ်စဉ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/study-canada/study-permit/get-documents/financial-support.html (IRCC — Study permit: Proof of financial support)

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/application/application-forms-guides/guide-5269-applying-study-permit-outside-canada.html (IRCC — Guide 5269, Applying for a Study Permit outside Canada)

https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/corporate/publications-manuals/operational-bulletins-manuals/temporary-residents/study-permits/assessing-application.html (IRCC — Study permits: Assessing the application)

https://nicbc.omniweb.cloud/_resources/pdf/bog-bylaw5-feb-2026-international-tuition-and-fees-2026-2027.pdf (North Island College — International Tuition and Fees 2026-2027)

https://camosun.ca/international/tuition-fees (Camosun College — International Tuition and Fees)

https://www.settlecanada.ca/study/pgwp-eligible-fields/ (PGWP Eligible Fields of Study 2026, IRCC စာရင်း အကျဉ်းချုပ်)

https://immigration.ca/canada-increases-study-permit-financial-requirements-what-applicants-must-now-prove/ (Canada Increases Study Permit Financial Requirements, 2026)

https://cicnews.com/2026/03/canada-offers-a-path-for-international-students-following-uk-study-ban-0372721.html (CIC News — Canada offers a path for international students following UK study ban)

ဆက်ဖတ်ရန် →

ကနေဒါကို လာဖို့ ပိုက်ဆံပေးခင် လိုင်စင်နံပါတ် အရင်စစ်ပါ — အတု law firm နဲ့ ghost consultant ရှောင်နည်း

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

⚠️ အရေးကြီး — ပိုက်ဆံပေးဖို့၊ စာရွက်စာတမ်း ပေးဖို့ မစဉ်းစားခင် ဒီတစ်ချက်ပဲ အရင်လုပ်ပါ — သင့်ကို ကူညီမယ့်သူ လိုင်စင်ရ ဟုတ်/မဟုတ် စစ်ပါ။ လိုင်စင်မရှိတဲ့သူကို ပိုက်ဆံပေးမိရင် ပိုက်ဆံဆုံးတဲ့အပြင် လျှောက်လွှာပါ ပယ်ခံရနိုင်ပါတယ်။

၁။ ပိုက်ဆံယူပြီး ကူညီခွင့်ရှိသူက ဘယ်သူတွေလဲ

ကနေဒါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေ (Immigration and Refugee Protection Act — IRPA) အပိုဒ် ၉၁ အရ ပိုက်ဆံယူပြီး လူဝင်မှုကိစ္စ အကြံပေး၊ ကိုယ်စားပြုခွင့်ရှိသူက ၃ မျိုးပဲ ရှိပါတယ်။

  • RCIC (Regulated Canadian Immigration Consultant) (ကနေဒါ အစိုးရက လိုင်စင်ပေးထားတဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အကြံပေး) — CICC (College of Immigration and Citizenship Consultants) (လူဝင်မှု အကြံပေးတွေကို လိုင်စင်ပေးပြီး ကြီးကြပ်တဲ့ အဖွဲ့) က လိုင်စင်ပေးထားသူ။
  • ရှေ့နေ (lawyer) — ပြည်နယ်တစ်ခုခုရဲ့ ရှေ့နေအသင်း (law society) မှာ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သူ။
  • ကွီဘက် ပြည်နယ်က notary (စာချုပ်စာတမ်း အတည်ပြုသူ)။

Ontario ပြည်နယ်က paralegal (ဥပဒေ အကူ) တွေက ဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာ ကိစ္စ (Immigration and Refugee Board) မှာပဲ ကိုယ်စားပြုခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒီ ၃ မျိုးထဲက တစ်မျိုးမှ မဟုတ်ဘဲ ပိုက်ဆံယူပြီး ကူညီတဲ့သူက ဥပဒေ ချိုးဖောက်နေတာပါ။

၂။ RCIC လိုင်စင်နံပါတ် — ဘယ်လိုစစ်မလဲ

RCIC တိုင်းမှာ လိုင်စင်နံပါတ် ရှိပါတယ် — အက္ခရာ R နဲ့ စပြီး ဂဏန်း ၆ လုံး ပါပါတယ် (ဥပမာ R123456 — CICC ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဥပမာ)။

အခမဲ့ စစ်လို့ရတဲ့ တရားဝင် စာရင်း (Public Register) ရှိပါတယ် — register.college-ic.ca (CICC ရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက် college-ic.ca ကနေ ရှာလို့ရပါတယ်)။ ၂ မိနစ်လောက် ကြာပါတယ်။

အဆင့်ဆင့် —

၁။ သူ့ရဲ့ အမည်အပြည့်အစုံနဲ့ လိုင်စင်နံပါတ်ကို တောင်းပါ။ တကယ့် RCIC ဆို ချက်ချင်း ပေးပါတယ်။ ဝေ့လည်ကြောင်ပတ် လုပ်ရင် အဲဒီမှာတင် ရပ်ပါ။

၂။ register.college-ic.ca ကို ကိုယ်တိုင် ဖွင့်ပြီး နာမည် (သို့) လိုင်စင်နံပါတ်နဲ့ ရှာပါ။ လိုင်စင်နံပါတ်နဲ့ ရှာတာ အတိကျဆုံးပါ။

၃။ တွေ့တဲ့ အချက်အလက် ၃ ခု တိုက်စစ်ပါ — (က) နာမည်နဲ့ ကုမ္ပဏီက သင်ဆက်ဆံနေတဲ့သူနဲ့ တူရမယ်၊ (ခ) Licence Status က "Active" (သက်ဝင်နေတယ်) ဖြစ်ရမယ်၊ (ဂ) "Entitled to Practise" ဆိုတဲ့ အကွက်မှာ "Yes" (လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိတယ်) ဖြစ်ရမယ်။ "Active" မဟုတ်ဘူး၊ "Yes" မဟုတ်ဘူးဆိုရင် တရားဝင် အကြံပေးလို့ မရပါဘူး။

၄။ သူ့ရဲ့ profile ကို ဖွင့်ပြီး အပြစ်ပေး ခံရဖူးတဲ့ မှတ်တမ်း (discipline history) ရှိမရှိ ကြည့်ပါ။

သတိထားပါ — စာရင်းမှာ မပါရင် လိုင်စင်ရ မဟုတ်ပါဘူး။ သူ ပို့တဲ့ လိုင်စင် လက်မှတ် ဓာတ်ပုံ (screenshot) ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီ ဝက်ဘ်ဆိုက် တစ်ခုတည်းကို ယုံပြီး ပိုက်ဆံ မပေးပါနဲ့။ တရားဝင် စာရင်းမှာပဲ ကိုယ်တိုင် စစ်ပါ။ CICC က ၂၀၂၁ မှာ အရင် ICCRC အဖွဲ့ နေရာ အစားထိုးခဲ့တာပါ — အခုထိ "ICCRC member" လို့ ကြော်ငြာနေသူက ခေတ်နောက်ကျနေသူပါ။

၃။ ရှေ့နေကို ဘယ်လိုစစ်မလဲ

ရှေ့နေဆိုရင် သူ့ ပြည်နယ်ရဲ့ ရှေ့နေအသင်း (law society) ရဲ့ အဖွဲ့ဝင် စာရင်း (directory) မှာ ရှာပါ။ ဥပမာ Ontario ဆို Law Society of Ontario။ "Member in good standing" (အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သက်ဝင်နေတယ်) ဖြစ်ရပါမယ်။

၄။ Ghost consultant (နာမည် မထည့်တဲ့ အကြံပေးအတု) ဆိုတာ ဘာလဲ

Ghost consultant ဆိုတာ ပိုက်ဆံယူပြီး လျှောက်လွှာ ပြင်ပေး၊ အကြံပေးပေမယ့် သူ့နာမည်ကို ဖောင်မှာ မထည့်တဲ့သူပါ။ "ကိုယ့်ဘာသာ လျှောက်တယ်လို့ ရေးပါ" "ကျွန်တော် ကူညီတယ်ဆိုတာ IRCC ကို မပြောပါနဲ့" လို့ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။

တကယ့် လိုင်စင်ရ ကိုယ်စားလှယ်ဆို သူ့နာမည်ကို ကိုယ်စားလှယ် ခန့်အပ်တဲ့ ဖောင် (Use of a Representative form — IMM 5476) မှာ ထည့်ရပါတယ်။ နာမည် ထည့်ဖို့ ငြင်းတဲ့သူက ghost ပါ။

သတိထားပါ — လျှောက်လွှာမှာ မှားတာ၊ လိမ်တာ ပါရင် အပြစ်က သင့်အပေါ် ကျပါတယ်။ အချက်အလက် မှားယွင်းတင်ပြမှု (misrepresentation) တွေ့ရင် ကနေဒါကို ၅ နှစ် ဝင်ခွင့် ပိတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ လိုင်စင်မရှိသူနဲ့ လုပ်မိရင် IRCC က လျှောက်လွှာကို ပြန်ပို့တာ (သို့) ပယ်ချတာ ခံရနိုင်ပါတယ်။

၅။ အတုမှန်း သိနိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ (Red flags — သတိပေးချက်)

  • "PR သေချာရမယ်" "ဗီဇာ အာမခံတယ်" "အမြန်ရမယ်" လို့ အာမခံတာ — ဘယ်သူမှ အာမခံ မပေးနိုင်ပါဘူး။ ဆုံးဖြတ်ချက်က IRCC (Immigration, Refugees and Citizenship Canada — ကနေဒါ လူဝင်မှု၊ ဒုက္ခသည်နှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်မှု ဌာန) ကပဲ ချတာပါ။
  • အလုပ်ကမ်းလှမ်းချက် (job offer) (သို့) LMIA ဝယ်ဖို့ ပိုက်ဆံ တောင်းတာ — အောက်မှာ ဖတ်ပါ။
  • လစာ အလွန်များတဲ့ အလုပ်ကြော်ငြာ — တကယ်ထက် များနေရင် သံသယ ထားပါ။
  • "ဒီနေ့ပဲ ပေးပါ၊ မဟုတ်ရင် နေရာ ဆုံးမယ်" လို့ ဖိအားပေးတာ။
  • ငွေသား၊ လက်ဆောင် ကတ် (gift card)၊ crypto (ဒစ်ဂျစ်တယ် ငွေကြေး)၊ ကိုယ်ပိုင် ဘဏ်အကောင့်ထဲ လွှဲခိုင်းတာ — IRCC က ဘယ်တော့မှ ဖုန်းနဲ့ ပိုက်ဆံ မတောင်းသလို လက်ဆောင်ကတ်၊ ကိုယ်ပိုင်အကောင့်ထဲ လွှဲခိုင်းတာ မလုပ်ပါဘူး။
  • လိမ်ဖို့၊ စာရွက်အတု သုံးဖို့ ပြောတာ — အလုပ်အတု၊ ဘဏ်စာရွက်အတု၊ ကျောင်းလက်ခံစာအတု။
  • စာချုပ် (သို့) ငွေလက်ခံဖြတ်ပိုင်း မပေးတာ၊ ဈေးနှုန်း မရှင်းတာ။
  • "IRCC ထဲမှာ လူရှိတယ်" "အတွင်းလမ်း ရှိတယ်" လို့ ပြောတာ။
  • လိုင်စင်နံပါတ် တောင်းရင် မပေးတာ။

၆။ အလုပ်ရှာပေးတဲ့ အေဂျင်စီ (recruiter) က သပ်သပ်ပါ

အလုပ်ရှာပေးတဲ့သူနဲ့ လူဝင်မှု ကိုယ်စားလှယ်က မတူပါဘူး။ အလုပ်ရှာပေးတဲ့သူကလည်း ပြည်နယ်အလိုက် လိုင်စင် လိုပါတယ် — Manitoba (Worker Recruitment and Protection Act — WRAPA), Saskatchewan (Foreign Worker Recruitment and Immigration Services Act), British Columbia (Temporary Foreign Worker Protection Act), Ontario, Alberta, Nova Scotia စတဲ့ ပြည်နယ်တွေမှာ လိုင်စင်ရ ခေါ်ယူသူတွေရဲ့ အများပြည်သူ စာရင်း (public registry) ရှိပါတယ်။ အဲဒီစာရင်းမှာ နာမည် မပါရင် လိုင်စင်ရ မဟုတ်ပါဘူး။

အရေးကြီးဆုံး စည်းမျဉ်း — အလုပ်ရှာပေးခကို အလုပ်သမားဆီက ကောက်လို့ မရပါဘူး (ပြည်နယ်အများစုမှာ ဥပဒေနဲ့ တားမြစ်ထားပါတယ်)။ အလုပ်ရှင်က ပေးရတာပါ။

LMIA (Labour Market Impact Assessment) (အလုပ်ရှင်က နိုင်ငံခြားသား ခန့်ဖို့ အစိုးရဆီက ယူရတဲ့ ခွင့်ပြုချက်) ရဲ့ ကြေး $1,000 ကို အလုပ်ရှင်က ပေးရပါတယ် — အလုပ်သမားဆီက ပြန်ကောက်လို့ မရပါဘူး။ "LMIA ရောင်းတယ်" "အလုပ်ဝယ်ပါ" ဆိုတာ လိမ်လည်မှုပါ။

၇။ အလုပ်ရှာဖို့ အလုံခြုံဆုံး နေရာ — Job Bank

Job Bank (https://jobbank.gc.ca) က ကနေဒါ အစိုးရရဲ့ အလုပ်ရှာတဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်ပါ (Employment and Social Development Canada — ESDC က ဖွင့်ထားတာ)။ အခမဲ့ သုံးလို့ရပါတယ်။

  • Temporary Foreign Workers ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍမှာ LMIA ရ (သို့) လျှောက်ထားပြီးသား အလုပ်ရှင်တွေရဲ့ အလုပ်တွေ ရှိပါတယ်။
  • အလုပ်တစ်ခုချင်းမှာ LMIA အခြေအနေ ပါတယ် — "LMIA requested" (လျှောက်ထားဆဲ) နဲ့ "LMIA approved" (ခွင့်ပြုပြီး) က မတူပါဘူး။ Requested ဆိုတာ ပယ်ချနိုင်ပါသေးတယ်။
  • "Who can apply" (ဘယ်သူ လျှောက်လို့ရလဲ) ဆိုတဲ့ အကွက်ကို ဖတ်ပါ — ကနေဒါမှာ အလုပ်လုပ်ခွင့် မရှိသေးသူက နိုင်ငံခြားသားတွေကို ခေါ်ဖို့ ဖွင့်ထားတဲ့ အလုပ်ကိုပဲ လျှောက်ပါ။
  • Job Match — ကိုယ့်အရည်အချင်းနဲ့ ကိုက်တဲ့ အလုပ်ကို စနစ်က ရှာပေးတာ။
  • အလုပ်အကိုင်၊ ပြည်နယ်အလိုက် တကယ့် လစာ (ပျမ်းမျှ လစာ) ကိုလည်း စစ်လို့ရပါတယ်။
  • အလုပ်ရှင်ကို အတည်ပြုပါ — ကုမ္ပဏီရဲ့ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ ပြည်နယ် ကုမ္ပဏီ မှတ်ပုံတင် စာရင်း (corporate registry)၊ ရုံးချုပ် ဖုန်းနံပါတ်ကို ကိုယ်တိုင် ရှာပြီး ဆက်သွယ်ပါ။ အလုပ်ကြော်ငြာမှာ ပါတဲ့ ဖုန်းနံပါတ် တစ်ခုတည်းကို မယုံပါနဲ့။
  • Job Bank မှာ အလုပ်ရှာတာ အခမဲ့ပါ — Job Bank အလုပ်တစ်ခုအတွက် ပိုက်ဆံ တောင်းတဲ့သူက အတုပါ။

၈။ လိမ်ခံရရင် ဘာလုပ်မလဲ

  • Canadian Anti-Fraud Centre (ကနေဒါ လိမ်လည်မှု တိုင်ကြားရေး စင်တာ) — 1-888-495-8501 (တနင်္လာ–သောကြာ၊ မနက် ၁၀ နာရီ – ညနေ ၄:၄၅ အရှေ့ပိုင်း စံတော်ချိန်) (သို့) အွန်လိုင်းက တိုင်ပါ။
  • RCIC နဲ့ ပတ်သက်ရင် CICC ကို တိုင်ကြားပါ။
  • IRCC ကို လိမ်လည်မှု သတင်းပို့ပါ။ IRCC က "လိမ်ခံရသူကို အပြစ်ပေးဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ လိမ်တဲ့သူကို ဖမ်းဖို့" လို့ ဆိုပါတယ်။
  • လိုင်စင်မရှိသူကို ပိုက်ဆံယူပြီး အကြံပေးတာက ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုပါ — ဒဏ်ငွေ $200,000 အထိနဲ့ ထောင် ၂ နှစ် အထိ ချမှတ်နိုင်ပါတယ် (IRPA အပိုဒ် ၉၁)။

✅ ပိုက်ဆံပေးခင် စစ်ဆေးချက် (Checklist)

၁။ နာမည်အပြည့်အစုံနဲ့ လိုင်စင်နံပါတ် (R + ဂဏန်း ၆ လုံး) တောင်းပါ။

၂။ register.college-ic.ca မှာ ကိုယ်တိုင် စစ်ပါ — Active + Entitled to Practise "Yes" ဖြစ်ရမယ်။

၃။ ရှေ့နေဆိုရင် law society စာရင်းမှာ စစ်ပါ။

၄။ စာချုပ်စာတမ်း အပြည့်အစုံနဲ့ ငွေလက်ခံဖြတ်ပိုင်း ရယူပါ။

၅။ IMM 5476 မှာ သူ့နာမည် ပါကြောင်း အတည်ပြုပါ။

၆။ "အာမခံတယ်" "အမြန်ရမယ်" ဆိုရင် ချက်ချင်း ရပ်ပါ။

၇။ အလုပ်ရှာရင် Job Bank (jobbank.gc.ca) ကနေ စပါ — အလုပ်ဝယ်ဖို့၊ LMIA ဝယ်ဖို့ ဘယ်တော့မှ ပိုက်ဆံ မပေးပါနဲ့။

၈။ အလုပ်ရှင်၊ ကျောင်း၊ အကြံပေးတိုင်းကို တရားဝင် ရင်းမြစ်ကနေ ကိုယ်တိုင် အတည်ပြုပါ။

အချက်အလက်တွေကို CICC ရဲ့ တရားဝင် စာရင်း၊ IRCC ရဲ့ လိမ်လည်မှု သတိပေးချက်နဲ့ Job Bank တို့နဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးထားပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

CICC Public Register: Find and Verify an RCIC Licence — https://wildmountainimmigration.com/blog/how-to-verify-an-rcic

Immigration Scams in Canada: Red Flags and Ghost Consultants — https://www.settlecanada.ca/legal-help/immigration-scams/

How to Verify a Licensed Canadian Immigration Consultant — https://www.gofarglobal.com/news/how-to-verify-licensed-immigration-consultant-canada

Manitoba Worker Recruitment and Protection Act — Employer Registration Information — https://gov.mb.ca/labour/standards/doc,wrpa-registration_info,factsheet.pdf

Canada Job Bank – How to Use It to Find Work, Check Wages and Spot Real LMIA Jobs — https://canadanorthpath.ca/blog/canada-job-bank-guide

How to Find LMIA Jobs in Canada: Step-by-Step Guide — https://canadajobinfo.learningboss.net/how-to-find-lmia-jobs-in-canada/

ဆက်ဖတ်ရန် →

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၁၄: နှိပ်စက်မှုနည်းစနစ်များ — မှတ်တမ်းတင်ထားသော နည်းလမ်းများ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၁၃: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_588.html

အပိုင်း ၁၄ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၁၃ ရဲ့ အဆုံးမှာ ချန်ခဲ့တယ် — စစ်ကြောရေးစခန်းများ မည်သည့်နေရာများတွင် ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ ထိုစခန်းများအတွင်း မည်သည့် နှိပ်စက်မှုနည်းစနစ်များ သုံးခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည် ဟု။ ဤအပိုင်းက ထိုအကြောင်းအရာကိုပင် တင်ပြသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ နည်းစနစ်စာရင်း — လွတ်မြောက်လာသူများ၏ ပြောပြချက်

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (OHCHR) (စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄) က လွတ်မြောက်လာသော ထိန်းသိမ်းခံရသူများထံမှ ဤနည်းစနစ်စာရင်းကို စုစည်းခဲ့သည် — စစ်ကြောရေးစခန်းများတွင် အဖြစ်အများဆုံး နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။

  • ကြာရှည်စွာ အဓမ္မကိုယ်နေဟန်ထားများ (ခန္ဓာကိုယ်ကို နာကျင်သော အနေအထားဖြင့် ကြာရှည်စွာ နေခိုင်းခြင်း)
  • မျက်နှာကျက်မှ ဆွဲထားခြင်း
  • မာသော သို့မဟုတ် ထက်သောအရာများပေါ်တွင် ဒူးထောက်ခိုင်းခြင်း
  • ကြောက်ရွံ့စေရန် မြွေ သို့မဟုတ် အင်းဆက်များ အသုံးပြုခြင်း
  • သံတုတ်၊ ဝါးလုံး၊ ဒုတ်၊ သေနတ်ဒင်၊ သားရေကြိုး၊ လျှပ်စစ်ဝါယာ၊ ဆိုင်ကယ်သံကြိုးများဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း
  • အသက်ရှူကြပ်စေခြင်း
  • အတုအယောင် ကွပ်မျက်မှုများ (သေနတ်ဖြင့် ချိန်ရွယ်၍ ပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်၍ သေမည်ဟု ထင်အောင် လုပ်ပြခြင်း)
  • လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ရိုက်ခြင်း
  • တေဆာ (လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ပေးသော လက်နက်)၊ မီးခြစ်၊ စီးကရက်၊ ရေနွေးပူဖြင့် မီးရှို့ခြင်း
  • အိပ်စက်မှု၊ အစာ၊ ရေ ငတ်စေခြင်း

နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့၏ မှတ်တမ်း

နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) ၏ "15 Days Felt Like 15 Years" (ဩဂုတ် ၂၀၂၂) က ကန်ကျောက်ခြင်း၊ ပါးရိုက်ခြင်း၊ သေနတ်ဒင်၊ လျှပ်စစ်ဝါယာ၊ ထန်းလက်များဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း၊ တေဆာအသုံးပြုခြင်း (လိင်အင်္ဂါများအပါအဝင်)၊ ဝန်ခံစေရန် သေဆုံးခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် မုဒိမ်းခြိမ်းခြောက်မှုများ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

"စနစ်တကျ နှိပ်စက်မှု" — မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား၏ ကောက်ချက်

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) ၏ ၂၀၂၅ နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာက စစ်တပ်ထိန်းချုပ် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် "စနစ်တကျ နှိပ်စက်မှု" ရှိကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည် — ရိုက်နှက်မှုများ၊ လျှပ်စစ်ရှော့ခ်များ၊ လည်ပင်းညှစ်သတ်မှုများ၊ အုပ်စုလိုက် မုဒိမ်းမှုများ၊ လိင်အင်္ဂါများ မီးရှို့မှုများ ပါဝင်သည်။ အစီရင်ခံစာသည် ရင်းမြစ် ၁,၃၀၀ ကျော် (မျက်မြင်သက်သေ ၆၀၀ နီးပါး) အပေါ် အခြေခံသည်။

"စနစ်တကျ" ဟူသည်မှာ တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ရပ်မဟုတ် — အထက်က စီစဉ်ညွှန်ကြားထားသော ပုံစံအတိုင်း၊ နေရာတိုင်းတွင် ထပ်တလဲလဲ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု — နှိပ်စက်မှုပုံစံတစ်ခု

လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (Human Rights Watch, HRW) ၏ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၅–၂၆ တွင် အမျိုးသမီး ၁၇ ဦးနှင့် အင်တာဗျူး) က လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုသည် "မကြာခဏသော နှိပ်စက်မှုပုံစံ" ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။

လူ့အခွင့်အရေး မြန်မာ (Human Rights Myanmar) အဖွဲ့က ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (OHCHR) သို့ ၂၀၂၆ မေလမှာ တင်သွင်းတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အမျိုးသမီး ၅၀၀ ကျော် ပြင်းထန်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု (မုဒိမ်းကျင့်မှုအပါအဝင်) ခံခဲ့ရတဲ့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ဤအပိုင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်များကို အတူတကွ ကြည့်ပါက ပုံစံတစ်ခုက ပေါ်လာသည်။

ပထမ — နည်းစနစ်များသည် တစ်ခုတည်း မဟုတ်၊ စာရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ စာရင်းတွင် နည်းလမ်း ဆယ်မျိုးကျော် ပါပြီး၊ နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားတို့၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း တူညီသော နည်းလမ်းများ ထပ်နေသည် — နေရာအမျိုးမျိုးတွင်၊ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင်၊ တူညီသော နည်းလမ်းများ သုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒုတိယ — "စနစ်တကျ" ဟူသော ကောက်ချက်က အထက်ပါ ထပ်နေမှုကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားက ရင်းမြစ် ၁,၃၀၀ ကျော် (မျက်မြင်သက်သေ ၆၀၀ နီးပါး) အပေါ် အခြေခံ၍ စစ်တပ်ထိန်းချုပ် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် စနစ်တကျ နှိပ်စက်မှု ရှိကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည် — တစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ရပ်မဟုတ်၊ အထက်က စီစဉ်ညွှန်ကြားထားသော ပုံစံအတိုင်း နေရာတိုင်းတွင် ထပ်တလဲလဲ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

တတိယ — လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုသည် သီးခြား ဖြစ်ရပ်မဟုတ်၊ နှိပ်စက်မှုပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့က အမျိုးသမီး ၁၇ ဦးနှင့် အင်တာဗျူးအရ "မကြာခဏသော နှိပ်စက်မှုပုံစံ" ဟု တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေး မြန်မာ အဖွဲ့က အမျိုးသမီး ၅၀၀ ကျော် ပြင်းထန်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုခံရတယ်လို့ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည် — ဤအချက်များက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုကို စစ်ကြောရေး၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သုံးခဲ့သည်ကို ပြသည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၁၅ — အချုပ်အနှောင်တွင် သေဆုံးမှုများ — နှိပ်စက်မှုနည်းစနစ်များ မည်သို့ရှိသည်ကို သိပြီးနောက်၊ ထိုနည်းစနစ်များကြောင့် အချုပ်အနှောင်အတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသူများ မည်မျှရှိသည်ကို — ကိန်းဂဏန်းများနှင့် အမည်တပ် သားကောင်ဖြစ်ရပ်များနှင့်အတူ — ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ရင်းမြစ်များ:
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (OHCHR) A/HRC/57/56 (စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄) (နည်းစနစ်စာရင်း)
နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International), "15 Days Felt Like 15 Years" (ဩဂုတ် ၂၀၂၂) (ကန်ကျောက်ခြင်း၊ တေဆာ၊ ခြိမ်းခြောက်မှုများ)
မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) Annual Report 2025 (စနစ်တကျ နှိပ်စက်မှု; ရင်းမြစ် ၁,၃၀၀ ကျော်)
UN News (IIMM ၂၀၂၅ အစီရင်ခံစာ)
လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (Human Rights Watch, HRW), စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ အစီရင်ခံစာ (အမျိုးသမီး ၁၇ ဦးနှင့် အင်တာဗျူး)
လူ့အခွင့်အရေး မြန်မာ (Human Rights Myanmar), OHCHR သို့ တင်သွင်းချက် (မေ ၂၀၂၆) (အမျိုးသမီး ၅၀၀ ကျော် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု)

အပိုင်း ၁၅: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_13.html

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးမှာ စစ်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေ ဆက်ပြီး ပိတ်ပင်ခံရတဲ့ သတင်း၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံက အန်ယူဂျီ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးကို ပါရီမြို့မှာ လက်ခံတွေ့ဆုံမယ့် သတင်း၊ ကျိုက်ထို ထိုးစစ် နောက်ဆက်၊ လျှပ်စစ်မီး ၂၄ နာရီ ရဖို့ နှစ် ၂၀ စောင့်ရမယ်ဆိုတဲ့ သတင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ သတင်းတိုများ ပါဝင်ပါတယ်။

အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးမှာ စစ်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေ ဆက်ပြီး ပိတ်ပင်ခံရ

ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်ကနေ ၁၇ ရက်အထိ မနီလာမြို့မှာ ကျင်းပမယ့် ၄၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ (အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း) ထိပ်သီး အစည်းအဝေးမှာ မြန်မာ စစ်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေကို ဆက်ပြီး ဖိတ်ကြားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အတည်ပြုလိုက်တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုတော့ နိုင်ငံရေး မဟုတ်တဲ့ အဆင့်က ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦး — အာဆီယံ ရေးရာ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် — သာ တက်ရောက်ခွင့် ရမယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့ (ဟျူးမန်း ရိုက်စ် ဝပ်ချ်) က အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာထံ စာပေးပို့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ အတုကို အသိအမှတ် ပြုတာမျိုး၊ စစ်အစိုးရကို တရားဝင်မှု ပေးတာမျိုး မလုပ်ဖို့ သတိပေးထားပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲလို့ အဖွဲ့က ခေါ်ဆိုထားပြီး စစ်ကောင်စီက အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက လူ သုံးသောင်းနှစ်ထောင်ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထားကာ အနည်းဆုံး နှစ်ထောင့်သုံးရာ ဦး ချုပ်နှောင်ခံရင်း သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

မြန်မာ ဒီမိုကရေစီ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ခင်ဥမ္မာကတော့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ စစ်ကောင်စီကို ကြီးမားတဲ့ ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ အတုနဲ့ တရားဝင်မှု ရဖို့ ကြိုးပမ်းတာ မအောင်မြင်ဘူးဆိုတာ ပြလိုက်တာပဲလို့ သတင်းဌာနကို ပြောကြားထားပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ (ကုလ) အချက်အလက်တွေအရ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက စစ်ကောင်စီ တပ်တွေရဲ့ လက်ချက်နဲ့ အရပ်သား ရှစ်ထောင့်သုံးရာ့ရှစ်ဆယ့်လေး ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး လူ လေးသန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရကာ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား နှစ်သောင်းသုံးထောင်ခန့် ချုပ်နှောင်ခံနေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး စီဟာဆက် ဖွမ်ကက်ကီယိုဟာ ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို တစ်ရက်တာ လာရောက် လည်ပတ်ပြီး နယ်စပ် တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲတွေ၊ ပစ်ခတ်မှုတွေ ထိုင်းဘက်ခြမ်းကို ကူးစက်လာတာနဲ့ မြစ်ရေ အဆိပ်သင့် ညစ်ညမ်းမှု အပါအဝင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးမယ်လို့ ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ ကြေညာထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကို အာဆီယံမှာ အပြည့်အဝ ပြန်လည် ပါဝင်စေဖို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးမယ်လို့ ဒီဗွီဘီ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။

ပြင်သစ်က အန်ယူဂျီ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးကို ပါရီမှာ လက်ခံတွေ့ဆုံမည်

အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ) နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်ဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်နဲ့ ၁၁ ရက်မှာ ပါရီမြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ ပါရီ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိုရမ်ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး "မြန်မာ — ကမ္ဘာက မေ့လျော့ထားတဲ့ စစ်ပွဲ" ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပြင်သစ် သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်က စီစဉ်တဲ့ ညစာစားပွဲကိုလည်း သူ တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြင်သစ် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကလည်း ဒေါ်ဇင်မာအောင်နဲ့ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ (စကတ်ဖ်) ရဲ့ မူဝါဒရေးရာ အကြံပေး နော်မေဦးတို့ကို ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ ပါရီမြို့က နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ရုံးချုပ်မှာ တရားဝင် လက်ခံတွေ့ဆုံမယ်လို့ ပြင်သစ်အခြေစိုက် အင်တယ်လီဂျင့်စ် အွန်လိုင်း သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းကိုတော့ အဲဒီသတင်းဌာနတစ်ခုတည်းက ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံမှုရဲ့ ရလဒ်ကိုတော့ အခုအထိ မသိရသေးပါဘူး။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်ဟာ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အင်ချွန်းမြို့က မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ တွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြည်သူတွေ စည်းလုံးညီညွတ်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု ရှိရင် တော်လှန်ရေးဟာ နှစ်နှစ်အတွင်း အောင်မြင်နိုင်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ အစီအစဉ်ကို ကူညီစီစဉ်သူက မဇ္ဈိမ သတင်းဌာနကို ပြောကြားထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေ ကဏ္ဍမှာ အသံဖမ်းခွင့် ပိတ်ထားတာကြောင့် မဇ္ဈိမက အဲဒီပြောကြားချက်ကို သီးခြား အတည်မပြုနိုင်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ စကတ်ဖ်ဘက်ကလည်း မှတ်ချက် ပေးဖို့ တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ တွေ့ဆုံပွဲကို လူ တစ်ရာကျော် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့က နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နဲ့ ၅ ရက်မှာ ဆိုးလ်မြို့က တောင်ကိုရီးယား လွှတ်တော် အမတ်တွေနဲ့လည်း တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စက်မှုဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံကြီး ခုနစ်နိုင်ငံ အဖွဲ့ (ဂျီ-ဆဲဗင်း) နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးတွေကလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ ပါရီမြို့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ပူးတွဲ ကြေညာချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားလာတာကို အထူး စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး အကြမ်းဖက်မှုတွေ ချက်ချင်း လျော့ချဖို့၊ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေ အတားအဆီးမရှိ ရောက်ရှိဖို့နဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို ထင်ဟပ်တဲ့ စစ်မှန်ပြီး အားလုံး ပါဝင်တဲ့ ဒီမိုကရေစီ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပေါ်ဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

ကျိုက်ထို ထိုးစစ် နောက်ဆက် — စစ်မြေပြင် ရလဒ်ကို ဦးစားပေးဖို့ အန်ယူဂျီ စစ်ဌာနချုပ် ပြော

အန်ယူဂျီ အထူးတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် စစ်ဦးစီးချုပ် အောင်ဆန်းရှားက တော်လှန်ရေး သတင်းတွေ ဖော်ပြရာမှာ ဝါဒဖြန့်ချိမှုထက် စစ်မြေပြင် ရလဒ် အတိအကျကို ဦးစားပေးဖို့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပြောကြားထားတယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မွန်–ပဲခူး–ကရင် နယ်စပ် တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲတွေမှာ ရန်သူဘက်က ဝါဒဖြန့်နေပေမယ့် တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေ ဆက်ပြီး ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နေတယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီကတော့ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့နယ်နဲ့ ပဲခူးတိုင်း ရွှေကျင်မြို့နယ်တို့မှာ အန်ယူဂျီ အထူးတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် အပါအဝင် တော်လှန်ရေး စခန်း ဆယ့်တစ် ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်မှာ ကော့ကတ် ရွာအနီး စခန်း တစ်ခု၊ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ ကော့ထီးထား ရွာအနီး စခန်း တစ်ခု၊ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (ကေအန်အယ်လ်အေ) တပ်မဟာ ၁ တပ်ရင်း ၃ ဌာနချုပ် အပါအဝင် စခန်း လေးခု၊ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ အမှတ် ၄၈၀ တောင်ကုန်း အနီးက အန်ယူဂျီ အထူးတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် အပါအဝင် စခန်း ငါးခုကို သိမ်းခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဆိုပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်မှာ အဲဒီ ဌာနချုပ်ကို လေကြောင်း ဗုံးကြဲခဲ့ရာ လူ ငါးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအန်ယူ) နဲ့ အန်ယူဂျီ ဘက်ကတော့ ရှေ့တန်း ဗျူဟာစခန်း တစ်ခုသာ ဆုံးရှုံးခဲ့တာဖြစ်ပြီး တပ်မဟာ ဌာနချုပ် မဟုတ်ဘူးလို့ မနေ့က သတင်းချုပ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း ရှင်းလင်းထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ သိမ်းပိုက်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စခန်း အရေအတွက်နဲ့ တော်လှန်ရေးဘက်ရဲ့ ရှင်းလင်းချက်တို့ ကွဲလွဲနေတာကြောင့် မြေပြင် အခြေအနေ အတိအကျကို သီးခြား အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

ဒီထိုးစစ်ကြောင့် ကျေးရွာ နှစ်ဆယ်ကျော်က ဒေသခံ တစ်သောင်းငါးထောင်ကျော် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရပြီး အရပ်သား နှစ်ဆယ်ကနေ လေးဆယ်အထိကို စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးပြီး လူသားဒိုင်းအဖြစ် သုံးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကို ကိုးကားပြီး သတင်းတွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။

လျှပ်စစ်မီး ၂၄ နာရီ ရဖို့ နှစ် ၂၀ စောင့်ရမယ် — ရုရှားနဲ့ နျူကလီးယား စက်ရုံ စီမံကိန်း

စစ်ကောင်စီ လျှပ်စစ် စွမ်းအင် ဒုတိယ ဝန်ကြီး ဦးအေးကျော်က နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပတဲ့ လွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှာ ၂၄ နာရီ ပတ်လုံး လျှပ်စစ်မီး ရဖို့ အနည်းဆုံး နှစ် ၂၀ စောင့်ရဦးမယ်လို့ ဝန်ခံခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၂၇ ခုနှစ် နွေရာသီမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်က မဂ္ဂါဝပ် ငါးထောင့်ဆယ်အထိ ရှိလာမှာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းက လိုအပ်ချက်ရဲ့ ခုနှစ်ဆယ် ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဦးအေးကျော်က ရုရှား နိုင်ငံပိုင် နျူကလီးယား ကုမ္ပဏီ ရိုစတော်မ်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဓာတ်ပေါင်းဖို (အက်တမ်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်ပေါင်းဖို) နှစ်လုံးပါတဲ့ အသေးစား နျူကလီးယား လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံ တစ်ရုံ တည်ဆောက်ဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့လည်း ပြောကြားထားပါတယ်။ ၂၀၂၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၉ ခုနှစ်အတွင်း စတင် တည်ဆောက်ပြီး ၂၀၃၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၃၆ ခုနှစ်အတွင်း ပြီးစီးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု

မွန်ပြည်နယ် ဘီးလင်းမြို့နယ် ပန်တံတောင်း ရွာအနီးက ရွှေတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ စစ်ကောင်စီ လေယာဉ်က ဗုံးကြဲခဲ့ရာ အလုပ်သမား တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ခြောက်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့ ဟာဖောင်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ သေဆုံးသူဟာ ဘတ်ဟိုး မောင်းသူ ဖြစ်ပြီး ဒီသတင်းကိုတော့ အဲဒီအဖွဲ့တစ်ခုတည်းက ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ ညောင်တွဲလို့ ရွာနဲ့ ကဝတီး ရွာအနီးက ရွှေတွင်းတွေနဲ့ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်က ကျောက်ဖျာကျောင်း ရွာကိုပါ ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ တစ်ဦးက ပြောကြားထားပေမယ့် ထိခိုက်မှု အရေအတွက်ကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။

တနင်္သာရီတိုင်း သရက်ချောင်းမြို့နယ် ဝင်းကဖော် ရွာကို နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ တိုက်လေယာဉ်က ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ဒေသခံ တစ်ဦးကနေ နှစ်ဦးအထိ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အမ်စီဒီအမ်ကတော့ တစ်ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့ ဖော်ပြပြီး ပြည်သူ့ ရေဒီယိုကတော့ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့ ဖော်ပြထားတာကြောင့် အရေအတွက် ကွဲလွဲနေပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း အင်းတော်မြို့နယ် မော်လူးမြို့ အနီးက ပုန်းဟုန် ရွာကို နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးလည်း သေဆုံးသူ အရေအတွက် ကွဲလွဲနေပါတယ်။ အမ်စီဒီအမ်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် သတင်းမှာတော့ ဒေါ်မြင့်ရီ တစ်ဦးတည်း သေဆုံးတယ်လို့ ဖော်ပြထားပေမယ့် ဒေသခံတွေကို ကိုးကားတဲ့ လူမှုကွန်ရက် သတင်းတစ်ခုမှာတော့ အသက် ခြောက်နှစ်အရွယ် ကလေးငယ် တစ်ဦးပါ သေဆုံးပြီး ကလေးရဲ့ မိခင်နဲ့ နောက်ထပ် ကလေးငယ် တစ်ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် သေဆုံးသူ တစ်ဦးကနေ နှစ်ဦးအထိ ရှိနိုင်ပြီး အရေအတွက် အတိအကျကို အတည်မပြုရသေးပါဘူး။ အဲဒီ ဒေသက စီပင် ရွာကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ ဗုံးကြဲခဲ့ရာ နေအိမ် နှစ်လုံး မီးလောင်ခဲ့တယ်လို့ အဲဒီသတင်းမှာပဲ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အောက်တိုဘာလအတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အင်စတီကျု (အမ်ဒီအက်စ်အိုင်) ရဲ့ စာရင်းအရ အောက်တိုဘာလအတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ် ၁၆၁ ခုမှာ ၃၄၇ ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး လေးပုံသုံးပုံကျော်ဟာ အရပ်ဘက် အဆောက်အအုံတွေကို ထိမှန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အရပ်သား ၁၄၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၁၆ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မော်လူးမြို့ တောင်ဘက် ကျေးရွာတွေမှာ လေကြောင်း ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အရပ်သား ထိခိုက်မှုရှိကြောင်း မြန်မာနောင်း သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဖော်ပြထားပေမယ့် ရွာအမည်၊ ရက်စွဲနဲ့ ထိခိုက်မှု အရေအတွက် အသေးစိတ်ကိုတော့ အခုအထိ မရသေးပါဘူး။ ဒီနေ့ ဖော်ပြတဲ့ ဖြစ်စဉ်အသစ်တွေထဲမှာ သေဆုံးသူ ဆယ်ဦးနဲ့အထက် ရှိတဲ့ ဖြစ်စဉ် မပါဝင်ပါဘူး။

သတင်းတိုများ

မြိတ်–ထားဝယ် ခရိုင်ထဲမှာ ချီတက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေက ရပ်ဖို့ အမိန့်ကို မကြားလိုက်ရဘူးဆိုပြီး မော်တော်ဆိုင်ကယ် စီးလာသူ နှစ်ဦးကို ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ဧည့်သည် အရပ်သား တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဒေသခံ တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မန္တလေးတိုင်း မတ္တရာ မြို့နယ် ရဲလေကျွန်း ရွာမှာလည်း ငှက်တိုး ဘုန်းကြီးကျောင်းကနေ ပစ်ခတ်တဲ့ ၈၁ မီလီမီတာ မော်တာ ကျည်ကြောင့် အမျိုးသမီး တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မကွေးတိုင်း တောင်သာမြို့နယ်မှာ တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်း (တရုတ်နိုင်ငံကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပို့တဲ့ ပိုက်လိုင်း) လုံခြုံရေး တပ်သားတွေ ရေခပ်သွားစဉ် တောင်သာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နဲ့ မြင်းခြံ ခရိုင် တပ်ရင်း ၃ တို့ ပူးပေါင်း ချုံခို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ငါးဦး သေဆုံးပြီး လေးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်မှာလည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ သတင်းပေး အမျိုးသမီး တစ်ဦး (အသက် ၄၀) ကို နေအိမ်ထဲမှာ ပစ်သတ် ရှင်းလင်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ညောင်ဦး–ငါးသရောက် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ချီတက်လာတဲ့ စစ်သား ၁၀၀ ပါ စစ်ကြောင်းကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ ပူးပေါင်း တပ်ဖွဲ့တွေက ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား လေးဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရကာ ကျန်တပ်သားတွေ ညောင်ဦးဘက်ကို ဆုတ်ခွာသွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ် မိုးကုတ်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီထံ အလင်းဝင်သွားတဲ့ လီဆူ လူမျိုး လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဂူဆီးဟာ လီဆူ လူမျိုးတွေကို ကိုယ်စားမပြုဘူးလို့ လီဆူ လူငယ် ကော်မတီ၊ လီဆူ အမျိုးသမီး အဖွဲ့နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ် လီဆူ တိုင်းရင်းသား ရေးရာ ဝန်ကြီးတို့ ပူးတွဲ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဂူဆီးရဲ့ အင်အား ၂၀၀ ပါ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဟာ ဒေသခံ လူငယ်တွေနဲ့ မိသားစုတွေကို ဖိအားပေးပြီး အတင်း စုဆောင်းထားတာဖြစ်တယ်လို့ ကြေညာချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အထူးအစီရင်ခံစာ တင်သူ ကယ်လီ အီး ကာရီက နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ရောက်ရှိပြီး ကော့ဘဇား ဒုက္ခသည် စခန်းတွေကို သွားရောက် လေ့လာနေတယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက မြန်မာနိုင်ငံထဲ ဝင်ရောက်ခွင့် မပေးတာကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကနေပဲ လေ့လာနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲထားတဲ့ လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှု အမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (အိုင်စီဂျေ) က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ အပြီးသတ် အမိန့်ချမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

လန်ဒန်မြို့က မြန်မာ နိုင်ငံသားတွေကလည်း ထိုင်းသံရုံး အပြင်ဘက်မှာ ဆန္ဒပြပြီး စစ်ကောင်စီကို အသိအမှတ် ပြုတာ ရပ်ဖို့၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေ အားလုံးကို လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ စာကို သံရုံးကို ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်များ — https://moemaka.net/eng/2026/11/november-12-2026-m-cdm-domestic-news/ (အမ်စီဒီအမ်)၊ https://bayofbengalpost.com/regional/philippines-upholds-ban-on-myanmar-junta-leaders (အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေး)၊ https://arakanjournal.com/2026/11/12/asean-upholds-summit-ban-on-myanmar-junta-in-major-setback-for-min-aung-hlaing/ (အာဆီယံ ပိတ်ပင်)၊ https://philippines.licas.news/2026/11/12/hrw-warns-asean-against-legitimizing-myanmar-military-rule/ (လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့)၊ https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/nug-fm-zin-mar-aung-says-revolution-could-succeed-within-two-years-with-unity-and-right-leadership/ (အန်ယူဂျီ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး)၊ https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2026/11/joint-statement-following-the-g7-foreign-ministers-meeting-in-paris.html (ဂျီ-ဆဲဗင်း ပူးတွဲ ကြေညာချက်)၊ https://rehmonnya.org/worker-killed-and-six-others-injured-as-junta-targets-gold-mines-in-bilin/ (ဘီးလင်း ဗုံးကြဲ)၊ https://rehmonnya.org/over-1000-junta-troops-advance-into-kyaikhto-township-reportedly-using-civilians-as-human-shields/ (ကျိုက်ထို ထိုးစစ်)၊ https://www.facebook.com/nbtworld/posts/pfbid0FuB8WMZVYNceTKeQTKSFHyv1ddNGDwRQkgx5Ccn4SD1AVjYJL3FwZnL6JxQhfuttl (ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ခရီးစဉ်)၊ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0vMTt9EkvhgyeUL6KZwKWKt1EPgznXkrLDBLe4gY2AMgM3fnWTcFr11gKjhc3KQZAl&id=61590765328711 (သရက်ချောင်း ဗုံးကြဲ)၊ https://www.facebook.com/kaung.si.thu.24169/posts/pfbid0HkRCgS9mqjE8HxoDMtnhqLkSfCySzoJAJNGiHNV2es9k3895dFyhT7iEXRevssgxl (မော်လူး ဗုံးကြဲ)။

ဆက်ဖတ်ရန် →
Nvidia CEO Jensen Huang — လက်အောက်ဝန်ထမ်းနဲ့ ဒုတိယ အချစ်ရေး စွပ်စွဲချက်၊ ဘုတ်အဖွဲ့က ဖယ်ဖို့ ပြင်နေ

Nvidia CEO Jensen Huang — လက်အောက်ဝန်ထမ်းနဲ့ ဒုတိယ အချစ်ရေး စွပ်စွဲချက်၊ ဘုတ်အဖွဲ့က ဖယ်ဖို့ ပြင်နေ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

Jensen Huang

Jensen Huang — Photo: Peter Dasilva (CC BY 4.0)

New York Times က နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ် — Nvidia ရဲ့ CEO Jensen Huang (၆၃ နှစ်) ဟာ သူ့လက်အောက် တိုက်ရိုက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေးပိုင်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Kimberly Powell (၄၈ နှစ်) နဲ့ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ Wall Street Journal က Nvidia ဘုတ်အဖွဲ့ဟာ Huang ကို CEO ရာထူးက ဖယ်ရှားဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါက စွပ်စွဲချက်ပဲ ဖြစ်ပြီး အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်သေးဘူး — ဆုံးဖြတ်ချက်လည်း မထွက်သေးပါဘူး။

NYT ဘာဖော်ပြခဲ့လဲ

NYT ရဲ့ သတင်းမှာ Nvidia မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖူးသူ ၅ ဦးကို ကိုးကားထားပါတယ်။ သူတို့ထဲက ၂ ဦးရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၆ မတ်လမှာ San Jose မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ Nvidia ရဲ့ GTC ညီလာခံ (နှစ်စဉ် developer ညီလာခံ) အတွင်း ဟိုတယ်တစ်ခုမှာ Huang နဲ့ Powell တို့ ရင်းနှီးချစ်ခင်တဲ့ အပြုအမူတွေ ပြုလုပ်နေတာကို လူတစ်ဦးက ဖုန်းနဲ့ ဗီဒီယိုရိုက်ကူးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီဗီဒီယိုကို NYT ကိုယ်တိုင် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးထားခြင်း မရှိပါဘူး။ Huang ရဲ့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့က ရိုက်ကူးခဲ့သူကို ခေါ်ယူပြီး NDA (မပြောဖို့ သဘောတူစာချုပ်) လက်မှတ်ထိုးခိုင်းတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ နှစ်ဦးစလုံးမှာ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ထောင်ရှိကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

Powell ဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကတည်းက Nvidia မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၇ အောက်တိုဘာကတည်းက ကျန်းမာရေးပိုင်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (vice president of healthcare) ရာထူး ရရှိခဲ့သူပါ။ သူမဟာ ကုမ္ပဏီရဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်း — ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပုံရိပ်ဖော်ခြင်း၊ သက်ရှိသိပ္ပံ၊ ဆေးဝါးရှာဖွေခြင်း၊ ကျန်းမာရေး ဒေတာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း — တွေကို ဦးဆောင်နေသူဖြစ်ပြီး၊ Huang လက်အောက် တိုက်ရိုက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပါတယ်။

NYT က Huang ကို ဖုန်းဆက်မေးမြန်းတဲ့အခါ သူက "I don't think you should be talking to me directly." (ငါ့ကို တိုက်ရိုက်မေးတာ မသင့်ဘူးလို့ ထင်တယ်) လို့ ပြောပြီး ဖုန်းချသွားခဲ့ပါတယ်။ Nvidia က မှတ်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ Powell ကလည်း တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ Powell ဟာ Milken Future of Health Summit မှာ နောက်မနက် ပြောဖို့ စီစဉ်ထားတာကိုလည်း ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပါတယ်။

ဘာလို့ ဒါက အရေးကြီးတာလဲ

ဒါက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကိစ္စတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Huang ဟာ ကုမ္ပဏီရဲ့ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး၊ Powell က သူ့လက်အောက်မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူပါ။ Nvidia ရဲ့ စည်းမျဉ်း (code of conduct) မှာ ဝန်ထမ်းတွေဟာ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဆက်ဆံရေးတွေကြောင့် အကျိုးစီးပွား ပဋိပက္ခ (conflict of interest — ကိုယ်ကျိုးနဲ့ ကုမ္ပဏီအကျိုး ထိပ်တိုက်တွေ့တာ) မဖြစ်စေဖို့နဲ့၊ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှုတွေကို ကုမ္ပဏီက ချက်ချင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Alice Huang ကိစ္စနဲ့ ကွာခြားတာက — Alice က ကုမ္ပဏီ အပြင်ဘက်က လူဖြစ်ပြီး၊ Powell က ကုမ္ပဏီအတွင်းက သူ့လက်အောက် တိုက်ရိုက်ဝန်ထမ်းပါ။ ဒါကြောင့် ဒါက စီမံခန့်ခွဲမှု (governance — ကုမ္ပဏီကို အုပ်ချုပ်တဲ့ စနစ်) ပြဿနာအဖြစ် ပိုအရေးကြီးလာပါတယ်။

ဘုတ်အဖွဲ့က ဘာလုပ်နေလဲ

Wall Street Journal ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ဖော်ပြချက်အရ Nvidia ဘုတ်အဖွဲ့ဟာ Huang ကို CEO ရာထူးက ဖယ်ရှားဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီး၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) ညမှာပဲ အစည်းအဝေးထိုင်ပြီး သူ့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီညအထိ ဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ်လာတာ မရှိသေးသလို၊ အစားထိုးမယ့်သူကိုလည်း ကြေညာထားတာ မရှိပါဘူး။

ဘုတ်အဖွဲ့ဟာ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်ကတည်းက ဥပဒေရေးရာကုမ္ပဏီ Wachtell, Lipton, Rosen & Katz ကို အသုံးပြုပြီး လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ဖွင့်ထားပါတယ် — အဲဒါက Alice Huang သူလျှိုကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်တာပါ။ Powell ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သီးခြား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ဖွင့်ထားသလားဆိုတာ NYT ရဲ့ သတင်းမှာ ဖော်ပြထားတာ မရှိပါဘူး။

Alice ကိစ္စနဲ့ ဘာကွာလဲ

အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက် NYT ဖော်ပြချက်အရ Alice Huang (စင်ကာပူ Megaspeed ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်) ကို အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးက တရုတ် နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (MSS) က စုဆောင်းခဲ့သူလို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Huang က နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် ဝန်ထမ်းတွေထံ ပေးပို့တဲ့ စာမှာ "I was unfaithful to my wife." (ဇနီးအပေါ် သစ္စာဖောက်ခဲ့တယ်) လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ် — ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူနဲ့ဆိုတာ မပြောခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီ ဝန်ခံချက်က Powell ကို ရည်ညွှန်းတာလား၊ Alice ကို ရည်ညွှန်းတာလား မသိရသေးပါဘူး။ Powell စွပ်စွဲချက်ဟာ သီးခြားဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ အတည်ပြုထားတာ မဟုတ်သေးပါဘူး။

ရှယ်ယာဈေး ဘာဖြစ်သွားလဲ

Nvidia ရှယ်ယာဈေးဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် ပုံမှန်အရောင်းအဝယ်ချိန်မှာ $173.73 နဲ့ ပိတ်ခဲ့ပြီး (+2.87%)၊ သတင်းထွက်ပေါ်ပြီးနောက် အရောင်းအဝယ်ချိန်ပြင်ပ (after-hours trading — ပုံမှန်ဈေးကွက်ပိတ်ချိန်နောက် အရောင်းအဝယ်) မှာ ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဂဏန်းက ကွဲပါတယ် — Investor's Business Daily က ၃% ကျော် ကျတယ်လို့ ဖော်ပြပြီး၊ Invezz က ညနေ ၆:၅၄ ET မှာ $161.50 (−7.04%) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက် Nvidia ဝင်ငွေအစီရင်ခံစာနဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် House ကော်မတီ ရှင်းလင်းပွဲကလည်း ဆက်ရှိနေပါသေးတယ်။

အရင်ဆောင်းပါး — Jensen Huang နဲ့ Lori Huang — ၄၁ နှစ် အိမ်ထောင်ရေး၊ ဖောက်ပြန်မှုဝန်ခံချက်နဲ့ Nvidia ရဲ့ အနာဂတ်

ရင်းမြစ်များ —

https://invezz.com/news/2026/11/12/kimberly-powell-nvidia-stock-jensen-huang-report/
https://genexusalpha.com/news/2026-11-11-nvidia-jensen-huang-kimberly-powell-affair-report/
https://www.sovereignmagazine.com/article/nvidia-board-jensen-huang-remove
https://officechai.com/stories/kimberly-powell-jensen-huang-nvidia-affair/
https://www.muscatchronicle.com/kimberly-powell-cancels-public-appearance-after-nyt-report-on-jensen-huang-relationship/
https://polandinsight.com/nvidia-shares-fall-huang-board-review-48791/

ဆက်ဖတ်ရန် →

Trump ရဲ့ ရှေ့နေဟောင်း Alina Habba — ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ စာချုပ် ဖျက်သိမ်းခံရ

ရဲရင့်ငယ် — ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

Alina Habba

Alina Habba — အမေရိကန် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန တရားဝင် ဓာတ်ပုံ (Public domain)

Trump ရဲ့ ရှေ့နေဟောင်း Alina Habba (အခု Alina Habba Mildon) ရဲ့ ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ တန် စာချုပ်ကြီး ဖျက်သိမ်းခံလိုက်ရပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ သန်း ၅၀ လုံး ဆုံးသွားတာ မဟုတ်ဘူး — သူ ၁၄.၅ သန်း ယူသွားတယ်။ ဒီသတင်းကို အစဖော်တာ New York Times ပါ — New York Post မဟုတ်ပါဘူး။

ဘာဖြစ်တာလဲ

Concord Partners ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီက နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် စာနဲ့ Habba ရဲ့ စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါတယ်။ အကြောင်းပြချက်က "failure to perform duties" (တာဝန်ကို မကျေပွန်ဘူး) တဲ့။ New York Times က နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဒီသတင်းကို ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ Concord Partners ဆိုတာ ဖလော်ရီဒါမှာ ရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ။

စာချုပ်က ဘာလဲ

စာချုပ်က ၄ နှစ်စာ၊ တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း၊ ဘောနပ်စ်ပါ ထပ်ပေးတယ်။ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ကျော် တန်ပါတယ်။ Habba ရဲ့ အလုပ်က general counsel (ကုမ္ပဏီရဲ့ အဓိက ဥပဒေအကြံပေး) ပါ။

စာချုပ်ကို ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ နှောင်းပိုင်းမှာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်း Habba ဟာ New Jersey ပြည်နယ်ရဲ့ acting US attorney (ယာယီ အမေရိကန် ရှေ့နေချုပ်) လုပ်နေတုန်း ဖြစ်ပြီး၊ အစိုးရ အထူးဝန်ထမ်း (special government employee) အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူနေပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှာ Concord မှာ စအလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

Concord Partners ကို Isabela Herrera (၂၇ နှစ်) က တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။ သူ့အဖေက ဗင်နီဇွဲလား ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင် Julio Herrera Velutini ပါ။ Herrera Velutini ဟာ ၂၀၂၅ ဩဂုတ်မှာ plea deal (စွဲချက်ကို ဝန်ခံပြီး သဘောတူညီမှု) ရခဲ့တယ် — ၂၀၂၂ မှာ ပေါ်တိုရီကို အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို လာဘ်ပေးဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်ပေါ်၊ misdemeanor campaign finance violation (မဲဆွယ်စရိတ် ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု အသေးစား) တစ်ခု ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ Trump က သူ့ကို ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်မှာ pardon (ခွင့်လွှတ်) ပေးခဲ့တယ် — Habba Concord မှာ စအလုပ်လုပ်ပြီး ၂ ပတ်အကြာပါ။ Habba ကတော့ pardon အတွက် ငွေမယူဘူး၊ White House ဒါမှမဟုတ် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ pardon အကြောင်း မတွေ့ဆုံဘူး၊ pardon အတွက် အလုပ်မလုပ်ဘူးလို့ ပြောထားပါတယ်။

Trump ဘာပြောခဲ့လဲ

အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်၊ Mar-a-Lago မှာ ကျင်းပတဲ့ Halloween ပါတီမှာ သတင်းထောက်တွေကို Trump က ဒီလိုပြောခဲ့ပါတယ် — "I thought it was totally obnoxious and outrageous and it's not acceptable. Not acceptable at all." ("ဒါ လုံးဝ ရွံစရာကောင်းပြီး ဒေါသထွက်စရာပဲ၊ လက်ခံနိုင်စရာ မရှိဘူး၊ လုံးဝ မရှိဘူး" လို့ ပြောတာ)။ နောက်တစ်ခု ထပ်ပြောတာက "She used her relationship to do that and it was far too much" ("သူ့ဆက်ဆံရေးကို သုံးပြီး ဒီလိုလုပ်ခဲ့တာ၊ အရမ်းများလွန်းတယ်") တဲ့။ သူက Habba ကို ငွေမပေးဖို့ ပြောခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ New York Times အရ Trump က Herrera မိသားစုကို ကျန်တဲ့ ငွေ မပေးဖို့ အနည်းဆုံး မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကို ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဘာလို့ ဖျက်သိမ်းတာလဲ

Concord ရဲ့ ပြောတဲ့ အကြောင်းပြချက်က တာဝန်မကျေပွန်ဘူး ဆိုတာပါပဲ။ Herrera မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ယောက်က New York Times ကို ပြောတာက — Habba ဟာ တူရကီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Turhan Mildon (၂၅ နှစ်၊ အခု သူ့ခင်ပွန်း) နဲ့ တွဲပြီးတဲ့နောက်မှာ၊ သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဦးစားပေးမှုတွေ ပြောင်းလဲသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီမှာ သတိထားရမှာက — အလုပ်ဖြုတ်တာ Trump မဟုတ်ဘူး၊ Concord ကုမ္ပဏီကိုယ်တိုင်ပါ။ Trump ဒေါသထွက်တာက အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်၊ အလုပ်ဖြုတ်တာက နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် — ၄ ရက်ပဲ ကြားတယ်။ ဒါပေမဲ့ Trump က ဖြုတ်ခိုင်းတယ်ဆိုတဲ့ သက်သေ အခုထိ မရှိသေးပါဘူး။

သူ ဘယ်လောက် ယူသွားလဲ

Habba ဟာ ဒေါ်လာ ၁၄.၅ သန်း ယူသွားပါတယ် — signing bonus (လက်မှတ်ထိုးကြေး) ၈ သန်းနဲ့ ပေးပြီးသား လစာ ၆.၅ သန်း ပေါင်းတာပါ။ ဆုံးရှုံးသွားတာက ကျန်တဲ့ ၃၅.၅ သန်းကျော်ပါ။

နောက်ဆက်တွဲကလည်း ရှိပါသေးတယ် — သူ အစိုးရအလုပ်လုပ်နေတုန်း ဒီစာချုပ်ကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ethics complaints (ကျင့်ဝတ် တိုင်ကြားမှုတွေ) ထွက်ပေါ်နေပြီး၊ သူ့ရှေ့နေလိုင်စင် ထိခိုက်နိုင်တယ်လို့ သတင်းတွေ ဖော်ပြပါတယ်။ တရားရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ White House တို့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေလည်း ဆက်ရှိနေပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ —

https://www.zerohedge.com/political/alina-habba-fired-50m-gig-after-trump-outburst
https://particle.news/story/alina-habba-mildon-fired-as-50-million-contract-is-voided
https://kwsn.com/2026/10/31/trump-calls-50-million-contract-for-ex-lawyer-habba-mildon-not-acceptable/
https://www.threads.com/@nypost/post/Dfncz_JGoKD
https://www.lawyersgunsmoneyblog.com/2026/11/dont-horn-in-on-my-rackets
https://mrscandal.com/s/alina-habba-mildon-loses-50m-contract-that-enraged-trump-2f88f4

ဆက်ဖတ်ရန် →