နောက်ဆုံးရ
Nvidia စတော့ ဝယ်ခါနီး — စဉ်းစားရမယ့် ၅ ချက်

Nvidia စတော့ ဝယ်ခါနီး — စဉ်းစားရမယ့် ၅ ချက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

Jensen Huang (၂၀၂၄)

Jensen Huang (၂၀၂၄)။ Photo: Peter Dasilva, CC BY 4.0

Nvidia စတော့ ဝယ်ဖို့ စဉ်းစားနေတဲ့သူ အခုချိန်မှာ မေးနေတဲ့ မေးခွန်းတွေ — Jensen Huang စပိုင်အမှု ဘာဖြစ်မလဲ၊ ဘုတ်အဖွဲ့က သူ့ကို ထုတ်မလား၊ မိန်းမနဲ့ ကွာရှင်းမလား၊ စျေးက ထပ်ကျဦးမလား။ ဒီပို့စ်က သတင်း မဟုတ်ဘူး — ဝယ်ခါနီး စဉ်းစားရမယ့် အချက်တွေကို အနာဂတ် ခန့်မှန်းချက်အနေနဲ့ ရေးထားတာ။ အချက်အလက်နဲ့ ခန့်မှန်းချက်ကို ခွဲထားတယ် — ခန့်မှန်းချက်တိုင်းမှာ ဘာကြောင့်လဲ၊ ဘာဖြစ်ရင် မှားသွားမလဲဆိုတာပါ ပါတယ်။

အရင်ဆုံး အချက်အလက် အကျဉ်း — နိုဝင်ဘာ ၈ မှာ Huang က သူ့ဝန်ထမ်းတွေကို စာပို့ပြီး မိန်းမကို သစ္စာဖောက်ခဲ့တယ်လို့ ဝန်ခံတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ Nvidia ဘုတ်အဖွဲ့က သူ နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေးရဲ့ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့လားဆိုတာ စုံစမ်းမယ်လို့ ကြေညာတယ်။ ဖက်ဒရယ် စုံစမ်းရေး ဗျူရို (FBI) လည်း စုံစမ်းနေတယ်။ စျေးက အောက်တိုဘာ ၆ အမြင့်ဆုံး $243.37 ကနေ နိုဝင်ဘာ ၁၀ မှာ $168.89 အထိ ကျသွားပြီ — ၃၀% လောက်။

၁။ Huang က CEO အဖြစ် ဆက်နေမလား — ဆက်နေဖို့ များတယ်

ဘုတ်အဖွဲ့က သူ့ကို ယုံကြည်တယ်လို့ ပြောထားတယ်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း "I am fully committed to NVIDIA" လို့ ပြောတယ်။ Nvidia က "CEO အဖြစ် အနှောင့်အယှက်မရှိ ဆက်လုပ်မယ်" လို့ CNBC ကို ပြောတယ်။ သမ္မတ Trump ကလည်း သူ့ကို ယုံတယ်လို့ ပြောတယ်။ လေ့လာသူ Dan Ives ကလည်း သူ ဆက်နေဖို့ ၈၅% လောက် ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းတယ်။

မှားသွားနိုင်တဲ့ အချက် — စုံစမ်းမှုက သူ သိသိနဲ့ လျှို့ဝှက်ချက် ပေးခဲ့တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ချစ်ပ်လွှဲပြောင်းမှုကို သိသိနဲ့ ကူညီခဲ့တယ်ဆိုတာ တွေ့ရင်။

၂။ စုံစမ်းမှု — ၄–၆ ပတ်အတွင်း အဖြေထွက်နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် သံသယက ကျန်နေမယ်

ဘုတ်အဖွဲ့က Wachtell Lipton ရှေ့နေလုပ်ငန်းကို ငှားပြီး စုံစမ်းနေတယ်။ အခုထိ ဘုတ်အဖွဲ့က "လျှို့ဝှက်ချက် ပေါက်ကြားခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်စရာ မရှိဘူး" လို့ ပြောထားတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါက "ဘာမှ မပေါက်ကြားဘူး" ဆိုတဲ့ တွေ့ရှိချက် မဟုတ်သေးဘူး — စုံစမ်းမှု ဆက်လုပ်နေတုန်း။

အပြစ်ကင်းကြောင်း ပြောလာရင်တောင် "စပိုင် ဖြစ်ခဲ့လား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက သူ့နောက်ကို လိုက်နေမယ်။ စျေးကွက်က အပြစ်ရှိမရှိကို စောင့်နေတာ မဟုတ်ဘူး — သံသယကိုယ်တိုင်ကို စျေးဖြတ်နေတာ။

၃။ အိမ်ထောင်ရေး — Lori ဘာမှ မပြောသေးဘူး

၁၉၈၅ ကတည်းက လက်ထပ်ထားတာ ၄၁ နှစ်။ Lori ရော သားသမီးတွေရော ဘာမှ မပြောသေးဘူး။ ကွာရှင်းမှု တင်ထားတာ မရှိသေးဘူး။ သားသမီး နှစ်ယောက်လုံး Nvidia မှာ အလုပ်လုပ်နေတယ် — Madison (product marketing ဒါရိုက်တာ)၊ Spencer (robotics product management ဒါရိုက်တာ)။

ကွာရှင်းရင် ကယ်လီဖိုးနီးယား ဥပဒေအရ ၅၀/၅၀ ခွဲရနိုင်တယ် — Lori က ရှယ်ယာ သန်း ၃၃၅ သန်း ($၆၀ ဘီလီယံလောက်) ရနိုင်တယ်လို့ ရှေ့နေတွေ ခန့်မှန်းတယ်။ သစ္စာဖောက်မှုက ခွဲဝေမှုကို မထိဘူး — ကယ်လီဖိုးနီးယားက no-fault ပြည်နယ်ဖြစ်လို့။ Prenup ရှိမရှိ မသိရဘူး။

စျေးကို ထိခိုက်တာက ရှယ်ယာခွဲဝေမှုထက် Huang ထွက်မထွက်ပဲ — ရှယ်ယာ လွှဲပြောင်းတာက Nvidia ရဲ့ လုပ်ငန်းကို မထိဘူး။

၄။ ရက်စွဲတွေ — နိုဝင်ဘာ ၁၁၊ ၁၇၊ ၁၈ မှာ စျေး လှုပ်မယ်

နိုဝင်ဘာ ၁၁ (မနက်ဖြန်) — လွှတ်တော် ရှင်းလင်းပွဲကို Huang တုံ့ပြန်ရမယ့် နောက်ဆုံးရက်။ မတုံ့ပြန်ရင် ဆင့်ခေါ်စာ ထုတ်မယ်လို့ ဥက္ကဋ္ဌ Mast က ပြောထားတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၇ — Nvidia ဝင်ငွေအစီရင်ခံစာ။ စျေးကို အကြီးအကျယ် လှုပ်နိုင်တယ် — စပိုင်အမှုထက် ဝင်ငွေက ပိုအရေးကြီးနိုင်တယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၈ — လွှတ်တော် ပိတ်ထားတဲ့ ရှင်းလင်းပွဲ။

ဒီဇင်ဘာ ၁ — ဒီမိုကရက်တွေ အဖြေတောင်းထားတဲ့ နောက်ဆုံးရက်။

၅။ FBI/DOJ လမ်းကြောင်း — Megaspeed က အကြီးဆုံး အန္တရာယ်

Jensen Huang နဲ့ Alice Huang

Jensen Huang (ဘယ်) နဲ့ Alice Huang (ညာ) ညစာစားပွဲတစ်ခုမှာ။

တရားရေး ဌာန (DOJ) က Megaspeed ကို ရာဇဝတ်မှု စုံစမ်းနေတယ် — Nvidia ချစ်ပ်တွေ တရုတ်ကို လွှဲပြောင်းခဲ့လားဆိုတာ။ $၇.၅ ဘီလီယံ ချစ်ပ်လွှဲပြောင်းမှု စွပ်စွဲချက် ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် Reuters က အတည်မပြုနိုင်သေးဘူး။

Huang ရဲ့ အန္တရာယ်က "သူ ဘာသိခဲ့လဲ" ဆိုတာပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ သူ မသိဘူးဆိုရင် သားကောင်ပဲ။ သိသိနဲ့ ကူညီခဲ့တယ်ဆိုတာ ထွက်လာရင် အရာအားလုံး ပြောင်းသွားမယ် — အဲဒါက စျေးကို အထိဆုံးမယ့် အခြေအနေပဲ။

စောင့်ကြည့်ရမယ့် ရက်စွဲများ

  • နိုဝင်ဘာ ၁၁ — လွှတ်တော် တုံ့ပြန်ရက် (ဆင့်ခေါ်စာ ဖြစ်နိုင်တယ်)
  • နိုဝင်ဘာ ၁၇ — Nvidia ဝင်ငွေအစီရင်ခံစာ
  • နိုဝင်ဘာ ၁၈ — လွှတ်တော် ရှင်းလင်းပွဲ
  • ဒီဇင်ဘာ ၁ — ဒီမိုကရက်တွေ အဖြေတောင်းထားတဲ့ ရက်
  • ဒီဇင်ဘာလယ် — ဘုတ်အဖွဲ့ စုံစမ်းမှု ပြီးနိုင်တဲ့ အချိန် (၄–၆ ပတ်)

ဒီခန့်မှန်းချက်တွေက အချက်အလက်ပေါ် အခြေခံထားတဲ့ ယူဆချက်တွေပါ — အနာဂတ်ကို အာမခံတာ မဟုတ်ဘူး။ ရက်စွဲတစ်ခုခု ရောက်လာတိုင်း အခြေအနေ ပြန်စစ်ရမယ်။

အရင်းအမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
ဟက်ဂ်ဆက်ကို စွဲချက်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှု အောက်လွှတ်တော် ပယ်ချ — ၂၁၁ မဲ၊ ၂၀၄ မဲ

ဟက်ဂ်ဆက်ကို စွဲချက်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှု အောက်လွှတ်တော် ပယ်ချ — ၂၁၁ မဲ၊ ၂၀၄ မဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

Pete Hegseth

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက် (Pete Hegseth) — အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တရားဝင် ဓာတ်ပုံ (Public domain)

အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက် (Pete Hegseth) ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုကို နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက် အင်္ဂါနေ့ ညနေမှာ ပယ်ချလိုက်တယ်။ အဆို (H. Res. 1655) ကို တရားစီရင်ရေးကော်မတီ (House Judiciary Committee) သို့ လွှဲအပ်ရန် အဆိုကို ထောက်ခံမဲ ၂၁၁ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၀၄ မဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့တာကြောင့် စွပ်စွဲချက် ၈ ချက်ကို မဲခွဲခြင်း မရှိတော့ဘဲ အဆို ပျက်သွားပြီ ဖြစ်တယ်။

မဲခွဲမှုက Roll Call 317 ဖြစ်ပြီး ညနေ ၆ နာရီ ၂ မိနစ် (အရှေ့ပိုင်း စံတော်ချိန်) မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၂၁၀ ဦးက လွှဲအပ်ဖို့ ထောက်ခံမဲ ပေးခဲ့ပြီး၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ၁ ဦးတည်းသာ ကန့်ကွက်ခဲ့တယ် — အဆိုတင်သူ သောမတ်စ် မက်ဆီ (Thomas Massie) ကိုယ်တိုင် ဖြစ်တယ်။ ဒီမိုကရက် အမတ် တစ်ဦးမှ လွှဲအပ်ဖို့ မထောက်ခံခဲ့ဘူး — ၂၀၃ ဦးက ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့တယ်။ ဒီမိုကရက်တွေ ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့တာက အဆိုကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးစေချင်လို့ပါ။ လွတ်လပ်သော အမတ် ၁ ဦးက ထောက်ခံမဲ ပေးခဲ့ပြီး၊ အမတ် ၁၈ ဦး မဲမပေးခဲ့ဘူး။

ဒီမဲကို ဘယ်လွှတ်တော်က ပေးခဲ့တာလဲ

၂၁၁–၂၀၄ ဆိုတာ မဲအရေအတွက်ပါ — အမတ်အရေအတွက် စုစုပေါင်း မဟုတ်ဘူး။ အောက်လွှတ်တော်မှာ အမတ် ၄၃၃ ယောက် ရှိတယ် (၂ နေရာ လစ်လပ်)၊ ဒီမဲမှာ မဲပေးသူ ၄၁၅ ယောက်၊ မဲမပေးသူ ၁၈ ယောက် ရှိတယ်။

ဒီမဲကို ပေးခဲ့တာက ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်က လွှတ်တော် — ရီပတ်ဘလီကန် အများစု ရှိတဲ့ လက်ရှိ လွှတ်တော်ပဲ (ရီပတ်ဘလီကန် ၂၁၈၊ ဒီမိုကရက် ၂၁၄၊ လွတ်လပ်သော အမတ် ၁)။ နိုဝင်ဘာ ၃ ကြားဖြတ်မှာ ဒီမိုကရက်တွေ နိုင်ခဲ့ပေမယ့် လွှတ်တော်အသစ်က ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီ ၃ မှ စတင်မယ်။ ဒီမိုကရက်တွေ ၂၀၃ ယောက်လုံး ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့ပေမယ့် အနည်းစု ဖြစ်နေလို့ အဆိုကို မကယ်နိုင်ခဲ့တာ — မလုပ်ချင်လို့ မဟုတ်ဘူး။

ဟက်ဂ်ဆက်က အင်္ဂါနေ့ ပင်တဂွန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ဒီကြိုးပမ်းမှုကို "ဟာသ" လို့ ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ "သူတို့ ရှုံးနိမ့်ကြလိမ့်မယ်" လို့ ပြောခဲ့တယ်။ သမ္မတ ထရမ့်ကလည်း ဟက်ဂ်ဆက်ကို ကာကွယ်ခဲ့ပြီး မက်ဆီကို ဝေဖန်ခဲ့တယ်။

နောက်ဆက်တွဲ ဘာဖြစ်မလဲ

ဟက်ဂ်ဆက်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး၊ အထက်လွှတ်တော်မှာ စစ်ဆေးမှုလည်း ရှိတော့မှာ မဟုတ်ဘူး — အောက်လွှတ်တော်က စွပ်စွဲချက်တွေကို အတည်မပြုခဲ့လို့ပါ။

မက်ဆီက အဆိုကို လွှတ်တော်သစ်မှာ ပြန်တင်နိုင်တယ် — ဒီမိုကရက်အများစု ဖြစ်မယ့် လွှတ်တော်သစ်က ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ စတင်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချိန်မှာတောင် အောက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့ရင် အထက်လွှတ်တော်မှာ သုံးပုံနှစ်ပုံ ထောက်ခံမှ ရာထူးက ဖယ်ရှားလို့ရမယ် — လက်ရှိ အထက်လွှတ်တော်အခြေအနေအရ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပဲ။ မက်ဆီက နောက်ခြေလှမ်းကို အခုထိ မကြေညာသေးဘူး။

ယခင်ဆောင်းပါး — https://www.yeyintnge.net/2026/11/hegseth.html

သတင်းရင်းမြစ်

https://apnews.com/article/hegseth-impeachment-briefing-trump-massie-87a78193502f716e6fb8eee5aef06ac0

https://clerk.house.gov/Votes/2026317

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၂၃–၂၈°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၀–၂၄°C ခန့် ရှိမယ်။ အလယ်ပိုင်းဒေသ နေပြည်တော်၊ မန္တလေးနဲ့ စစ်ကိုင်းတို့မှာ မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်ပြီး နေပြည်တော်မှာ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာနိုင်တယ်။ ရန်ကုန်မှာ မနက်ပိုင်း မိုးရွာနိုင်ပြီး နေ့လယ်ပိုင်း တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်။ မော်လမြိုင်နဲ့ တောင်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေမှာ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်ပြီး ညနေပိုင်း မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်တယ်။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၂၆°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၂°C၊ မနက်ပိုင်း မိုးရွာနိုင်ပြီး နေ့လယ်ပိုင်း တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၆၀%ခန့်၊ မိုးရေချိန် ၃–၆ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်၊ အရှေ့မြောက်လေ ၁၂ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၂၅°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၀°C၊ မနက်ပိုင်း မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်တယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၇၀%၊ မိုးရေချိန် ၃ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်၊ မြောက်လေ ၆ km/h ခန့် တိုက်နိုင်တယ်။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၂၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၀°C၊ တစ်နေ့လုံး မိုးရွာနိုင်တယ်၊ မနက်ပိုင်းမှ နေ့လယ်ပိုင်း မိုးအသည်းထန်ဆုံးဖြစ်နိုင်တယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀၀%၊ မိုးရေချိန် ၂၃–၃၀ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်၊ မြောက်အနောက်လေ ၁၅ km/h ခန့်၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၂၉ km/h ခန့် ရှိနိုင်တယ်။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၂၈°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၃°C၊ နေ့လယ်ပိုင်း တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်ပြီး ညနေပိုင်း မိုးအနည်းငယ် ရွာနိုင်တယ်၊ မိုးရေချိန် ၂ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်၊ အရှေ့မြောက်လေ တိုက်နိုင်တယ်။

ထူးခြားဖြစ်စဉ် — DMH အထူးထုတ်ပြန်ချက်: အလယ်ပိုင်းနဲ့ ကမ်းရိုးတန်းမှာ မိုးသည်းထန်စွာရွာနိုင်

မြန်မာနိုင်ငံ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (DMH) ရဲ့ ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက် (အထူးမိုးလေဝသ သတင်း) အရ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်နဲ့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က တိုက်ခတ်လာတဲ့ လေနွေးနဲ့ တရုတ်ပြည်မကြီးပေါ်က လေဖိအားကြီးရပ်ဝန်းက တိုက်ခတ်လာတဲ့ လေအေးတို့ တွေ့ဆုံမှုကြောင့် ၁၀ နိုဝင်ဘာ ညကနေ ၁၂ နိုဝင်ဘာအထိ နေပြည်တော်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တို့မှာ နေရာစိပ်စိပ်မှ နေရာအနှံ့အပြား မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်နဲ့ ကယားပြည်နယ်တို့မှာ နေရာကွက်၍ မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်တယ်။ နေပြည်တော်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်းနဲ့ တောင်ပိုင်း) တို့မှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်တယ်။

မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့မှာ တစ်ခါတစ်ရံ မိုးသက်လေပြင်းများ ကျရောက်ပြီး လှိုင်းအသင့်အတင့်မှ လှိုင်းကြီးနိုင်တယ်။ မိုးသက်လေပြင်းကျစဉ် လေဟာ တစ်နာရီ ၂၅–၃၀ မိုင် (၄၀–၄၈ km/h) အထိ တိုက်ခတ်နိုင်ပြီး လှိုင်းအမြင့် ၇–၉ ပေ ခန့် ရှိနိုင်တယ်။ DMH က မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းနဲ့ မြေပြိုခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း၊ ကုန်းမြင့်ဒေသအနီး နေထိုင်သူတွေ မြေပြိုမှုအန္တရာယ်နဲ့ မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များအနီး နေထိုင်သူတွေ ရေကြီး၊ ရေလျှံမှုတို့ကို ကြိုတင်သတိပြုဖို့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ ပြည်တွင်းလေကြောင်းပျံသန်းရေး၊ ကမ်းရိုးတန်းနဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်က ငါးဖမ်းရေယာဉ်နဲ့ သင်္ဘောတွေလည်း ကြိုတင်သတိပြုဖို့ အသိပေးထားတယ်။

မနက်ဖြန် — ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန် တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် ၂၅–၃၁°C / ၁၉–၂၄°C ခန့်။ ရန်ကုန် ၃၁/၂၃°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်ပြီး မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ မန္တလေး ၂၅/၁၉°C၊ မနက်ပိုင်း မိုးရွာနိုင်တယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၆၀%၊ မိုးရေချိန် ၃ မီလီမီတာခန့် ရှိနိုင်တယ်။ နေပြည်တော် ၂၆/၂၀°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ မော်လမြိုင် ၂၉–၃၁/၂၃°C၊ တိမ်အသင့်အတင့် ဖြစ်မယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%ခန့်။ DMH ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အလယ်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ ၁၂ နိုဝင်ဘာအထိ မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်သေးတယ် — weather.com ရဲ့ နေပြည်တော် ခန့်မှန်းချက်က ၁၂ ရက်မှာ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀% သာ ပြပေမယ့် DMH က ၁၂ ရက်အထိ မိုးထစ်ချုန်းဆက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုထားတယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — မုန်တိုင်း မရှိသေး၊ ၁၃ နိုဝင်ဘာမှာ လေဖိအားနည်းရပ် ဖြစ်နိုင်ခြေ

အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) ရဲ့ ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၀၉:၀၀–၂၁:၀၀ UTC ပင်လယ်ပြင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နဲ့ အန္ဒာမန်ပင်လယ်မှာ ရာသီဥတု ပုံမှန်အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး မုန်တိုင်းသတိပေးချက် မရှိဘူး (No Storm Warning)၊ နေရာကွက်၍ မိုးရွာနိုင်တယ်၊ ပင်လယ်ပြင် ငြိမ်သက်တယ်။

IMD ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ဒီနေ့ ၁၁ နိုဝင်ဘာဝန်းကျင်မှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့တောင်ပိုင်းနဲ့ အန္ဒာမန်ပင်လယ် အနီးမှာ လေဖိအားနည်းလည်ပတ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ၁၃ နိုဝင်ဘာဝန်းကျင်မှာ လေဖိအားနည်းရပ် ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ၁၅ နိုဝင်ဘာဝန်းကျင်မှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်တောင်ပိုင်းပေါ်မှာ မုန်တိုင်းငယ် (depression) အဖြစ် အားကောင်းလာနိုင်ခြေ နည်းတယ် (၁–၃၃%)၊ နောက် ၁၆၈ နာရီအတွင်း မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ မရှိဘူး (NIL) လို့ သီရိလင်္ကာ မိုးလေဝသဌာနရဲ့ ၆ နိုဝင်ဘာ ထုတ်ပြန်ချက် (နိုဝင်ဘာ ၁၁–၁၅ ရက် သက်တမ်း) မှာ ဖော်ပြထားတယ်။ အမေရိကန် CPC ရဲ့ ၁၀ နိုဝင်ဘာ ထုတ်ပြန်ချက်မှာလည်း ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်ပိုင်းမှာ မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ ၂၀% (ဒီတစ်ပတ် နှောင်းပိုင်း) နဲ့ နောက် ၂ ပတ်အတွင်း (၁၁–၂၄ နိုဝင်ဘာ) ၂၀–၄၀% လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။ လေဖိအားနည်းရပ်ကိုယ်တိုင် မဖြစ်သေးတာကြောင့် လမ်းကြောင်း ခန့်မှန်းလို့ မရသေးဘူး။

အရင်က မုန်တိုင်း မူရာဆူ (Murasu, TC 04B) ဟာ နိုဝင်ဘာ ၂–၃ ရက်မှာ အိန္ဒိယ အန်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေကို ကုန်းတွင်းဝင်ပြီး အားပျော့သွားပြီ — မြန်မာကို ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိခဲ့ဘူး။ မုန်တိုင်းအသစ် ဖြစ်လာရင် နောက်တစ်စင်းရဲ့ အမည် "အကွမ်" (Akvan) ဖြစ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်မှာ အကွမ် ဆိုတဲ့ မုန်တိုင်း မရှိသေးဘူး။ ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး — ဆက်လက် စောင့်ကြည့်နေမယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

ရင်းမြစ်အလိုက် ကွဲလွဲချက်များ: ရန်ကုန် မိုးရေချိန် weather.com ၂.၅ မီလီမီတာ၊ MET Norway ၆ မီလီမီတာခန့်၊ timeanddate ၃.၆ မီလီမီတာ။ နေပြည်တော် အမြင့်ဆုံး အပူချိန် weather.com ၂၃°C၊ MET Norway ၂၂°C၊ UK Met Office ၂၆°C။ နေပြည်တော် မိုးရေချိန် weather.com ၂၉ မီလီမီတာခန့်၊ MET Norway ၂၃ မီလီမီတာခန့်။ မနက်ဖြန် နေပြည်တော် မိုးရွာနိုင်ခြေ weather.com ၁၀% နဲ့ DMH ရဲ့ ၁၂ ရက်အထိ မိုးထစ်ချုန်းဆက်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် ကွဲလွဲနေတယ် — DMH ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အထက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်။
DMH အထူးမိုးလေဝသ သတင်း (၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉:၀၀) — https://moezala.gov.mm/my/bulletin/135027
DMH — https://www.moezala.gov.mm
IMD Sea Area Bulletin — https://mausam.imd.gov.in/Forecast/seaarea_bulletin_new.php?id=0
Sri Lanka Met Dept low-pressure bulletin — https://www.weather.lk/low-pressure-system-may-develop-over-bay-of-bengal-between-november-11-and-15/
IMD Nov 10 low-pressure outlook (IANS) — https://ianslive.in/imd-forecasts-heavy-rain-snow-in-kashmir-possible-low-pressure-area-over-bay-of-bengal--20261110190432
US CPC Global Tropical Hazards Outlook — https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/ghaz/index.php
weather.com — Yangon https://weather.com/mm/ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး/city/ရန်ကုန်/hourbyhour, Mandalay https://weather.com/mm/မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး/city/မန္တလေး/hourbyhour, Naypyitaw https://weather.com/mm/naypyitaw/city/naypyitaw/hourbyhour
UK Met Office — Yangon https://wwwpre.weather.metoffice.gov.uk/forecast/w4urkk63n, Naypyitaw https://weather.metoffice.gov.uk/forecast/w5s26epv5?new-design=false, Mawlamyine https://weather.metoffice.gov.uk/forecast/w4vmvdc5x?new-design=true
weather-and-climate (MET Norway) — Yangon https://weather-and-climate.com/10-ten-day-forecast,yangon-mm,Myanmar-Burma, Naypyitaw https://weather-and-climate.com/10-ten-day-forecast,nay-pyi-taw-mm,Myanmar-Burma, Mawlamyine https://weather-and-climate.com/10-day-hourly-forecast,mawlamyine-mm,Myanmar-Burma
timeanddate — Yangon airport area https://www.Timeanddate.Com/weather/@14.06867,93.37616/ext
meteoblue — Naypyitaw https://www.meteoblue.com/en/weather/week/nay-pyi-taw_myanmar_8239588, Mawlamyine https://www.meteoblue.com/en/weather/week/mawlamyine_myanmar_1308465
weather-forecast.com — Mawlamyine https://www.weather-forecast.com/locations/Moulmein/forecasts/latest
weather25 — Bagan https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar/mandalay/bagan?page=today
Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
ပဲလှော်ကြားဆားညှပ်နေသော ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး — Hegseth ကို စွပ်စွဲတဲ့ ၈ ချက်၊ တာဝန်က သမ္မတမှာလား၊ သူ့မှာလား

ပဲလှော်ကြားဆားညှပ်နေသော ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး — Hegseth ကို စွပ်စွဲတဲ့ ၈ ချက်၊ တာဝန်က သမ္မတမှာလား၊ သူ့မှာလား

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

Pete Hegseth

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက် (Pete Hegseth) — အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တရားဝင် ဓာတ်ပုံ (Public domain)

Thomas Massie

အောက်လွှတ်တော်အမတ် သောမတ်စ် မက်ဆီ (Thomas Massie) — ၁၁၉ ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော် တရားဝင် ဓာတ်ပုံ (Public domain)

Kentucky ပြည်နယ် ရီပတ်ဘလစ်ကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် သောမတ်စ် မက်ဆီ (Thomas Massie) က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက် (Pete Hegseth) ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ အဆို (Impeachment) ကို နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်မှာ တင်သွင်းခဲ့တယ် — စွပ်စွဲချက် ၈ ချက် ပါဝင်တယ်။ ဒီအဆိုကို ကြားတော့ လူတိုင်း မေးတဲ့ မေးခွန်းက တစ်ခုတည်းပါ — ဒါတွေက သမ္မတ ခိုင်းလို့ လုပ်ရတာပဲ မဟုတ်လား၊ ဘာလို့ ဟက်ဂ်ဆက်အပေါ်ပဲ အပြစ်ပုံချနေတာလဲ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ စွပ်စွဲချက် ၈ ချက်စီမှာ ဘယ်ဟာက သမ္မတရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ဘယ်ဟာက ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုတာ ခွဲပြမယ်။ ပြီးတော့ မေးခွန်း နှစ်ခုကို ဖြေမယ် — သမ္မတကို မပြောရဲလို့ သူ့ကို လွှဲချတာလား၊ သမ္မတက သူ့ကို ဖြုတ်ချင်လို့ အပြစ်ပုံချတာလား။

အမိန့်ပေးတဲ့ ကွင်းဆက် — ဘယ်သူက ဘာလုပ်ပိုင်လဲ

အရင်ဆုံး အမိန့်ပေးတဲ့ ကွင်းဆက်ကို ရှင်းအောင် ကြည့်ရမယ်။ အမေရိကန် သမ္မတက စစ်တပ်ရဲ့ အကြီးအကဲ (Commander-in-Chief) ဖြစ်တယ် — စစ်ဆင်ရေး အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့် ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်ကြေညာခွင့်က ကွန်ဂရက်မှာ ရှိတယ် (ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၊ အပိုင်း ၈)။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် War Powers Resolution ကလည်း ကွန်ဂရက် ခွင့်ပြုချက်မရှိတဲ့ စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုတွေကို ရက် ၆၀ အတွင်း အဆုံးသတ်ရမယ်လို့ ကန့်သတ်ထားတယ် — တပ်တွေ ဘေးကင်းစွာ ပြန်ရုပ်သိမ်းဖို့ လိုအပ်ရင် နောက်ထပ် ရက် ၃၀ သက်တမ်းတိုးခွင့် ရှိတယ်။

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက သမ္မတရဲ့ အမိန့်ကို လုပ်ဆောင်သူ — ပင်တဂွန်ကို လည်ပတ်ပြီး စစ်ဆင်ရေး အသေးစိတ်ကို ဆုံးဖြတ်သူ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာလည်း သီးခြား တာဝန် ရှိတယ် — တရားမဝင်တဲ့ အမိန့်ကို မလိုက်နာရမယ့် တာဝန် ရှိတယ်လို့ Massie က ဆိုတယ်။ ဒါက စွပ်စွဲချက် ၈ ချက်ရဲ့ အခြေခံပါ — အမိန့်ပေးသူက သမ္မတဖြစ်ပေမဲ့ လုပ်ဆောင်သူက ဟက်ဂ်ဆက်ဖြစ်လို့ သူ့ကိုလည်း တာဝန်ယူရမယ်ဆိုတဲ့ အဆိုပါ။

စွပ်စွဲချက် ၈ ချက် — တာဝန် ခွဲပြခြင်း

၁။ အီရန် စစ်ပွဲကို ကွန်ဂရက် ခွင့်ပြုချက်မရှိ စတင်ခဲ့ခြင်း

အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး တပ်ဖွဲ့တွေ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ အီရန် ကို ပူးတွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်။ စစ်ပွဲ စတင်ဖို့ အမိန့်ပေးခဲ့သူက သမ္မတ — Commander-in-Chief အနေနဲ့။ ဟက်ဂ်ဆက်က အဲဒီအမိန့်ကို လုပ်ဆောင်သူ သက်သက်ပါ။

တာဝန် — အဓိက သမ္မတ။ ဟက်ဂ်ဆက်ကို စွပ်စွဲတာက တရားမဝင်တဲ့ အမိန့်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့လို့ ဖြစ်တယ်။

၂။ အီရန် စစ်ပွဲကနေ တပ်တွေ ပြန်ရုပ်သိမ်းဖို့ ကွန်ဂရက်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း

အောက်လွှတ်တော်က ဇွန် ၃ ရက်မှာ၊ အထက်လွှတ်တော်က ဇွန် ၂၃ ရက်မှာ တပ်တွေ ပြန်ရုပ်သိမ်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြတယ် (H. Con. Res. 86)။ ဒါပေမဲ့ စစ်ဆင်ရေး ဆက်လုပ်ခဲ့တယ်။ ဆက်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာက အစိုးရအဖွဲ့ (သမ္မတ) ရဲ့ ဆုံးဖြတ် ဖြစ်ပြီး၊ ဟက်ဂ်ဆက်က ပင်တဂွန်ကနေ ဆက်လည် ပတ်ခဲ့သူ ဖြစ်တယ်။

တာဝန် — နှစ်ဦးစလုံး။ ဆုံးဖြတ်ချက်က သမ္မတ၊ လုပ်ဆောင်မှုက ဟက်ဂ်ဆက်။

၃။ စစ်ပွဲအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရက် ၆၀ ကာလကို ကျော်လွန်ခြင်း

War Powers Resolution အရ ကွန်ဂရက် ခွင့်ပြုချက်မရှိ စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုကို ရက် ၆၀ အတွင်း အဆုံးသတ်ရမယ်။ Massie ရဲ့ အဆိုအရ စစ်ဆင်ရေးကို ရက် ၉၀ ကျော် ဆက်လုပ်ခဲ့တယ်။ အစိုးရဘက်က မေလမှာ မူလ စစ်ဆင်ရေး Operation Epic Fury ကို အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီလို့ ပြောတယ် — နောက်ပိုင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေက သီးခြား စစ်ဆင်ရေးလို့ ဆိုတယ်။ Massie ကတော့ စစ်ပွဲ အမှန်တကယ် အဆုံးသတ်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတယ်။

တာဝန် — နှစ်ဦးစလုံး။ စစ်ပွဲကို ဆက်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တာက သမ္မတ၊ ဆက်လုပ် ခဲ့တာက ဟက်ဂ်ဆက်။

၄။ အရပ်သား သေဆုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ စနစ်တွေ ဖျက်ဆီးခြင်း

ဒါက ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင်ရဲ့ လက်ချက် အများဆုံး ဖြစ်တယ်။ အရပ်သား သေဆုံးမှု အချက်အလက်တွေ စုဆောင်းတဲ့ ဒေတာဘေ့စ် အတွက် ရန်ပုံငွေ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ အရပ်သား ထိခိုက်မှု လျှော့ချရေး တာဝန်ရှိသူ အများအပြား ဖယ်ရှားခြင်း၊ စစ်ဘက် ဥပဒေ အကြံပေးတွေ အလုပ်ဖြုတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်တယ်။ စစ်ပွဲ စတင်ပြီးနောက် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုမှာ "မိုက်မဲတဲ့ စစ်ဆင်ရေး စည်းမျဉ်းတွေ မရှိစေရဘူး" ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး ပြောခဲ့တာကိုလည်း အဆိုမှာ ထည့်သွင်းထားတယ်။ Minab မြို့က မိန်းကလေး ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ စစ်ပွဲ ပထမနေ့ — အီရန် အာဏာပိုင်တွေရဲ့ အဆိုအရ လူ ၁၇၅ ဦး သေ၊ အများစုက ကလေးငယ်တွေ) ကတော့ စစ်ပွဲ စတင်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လို့ အမိန့်က သမ္မတဆီက လာတယ် — ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်တဲ့ စနစ်တွေ ဖျက်ထားတာက ဟက်ဂ်ဆက်ရဲ့ ဆုံးဖြတ် ဖြစ်တယ်။

တာဝန် — အဓိက ဟက်ဂ်ဆက်။

၅။ မူးယစ်ဆေးဝါး သယ်ဆောင်တယ်လို့ သံသယရှိတဲ့ လှေတွေပေါ်က လူတွေကို တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ကစပြီး အမေရိကန် စစ်တပ်ဟာ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်နဲ့ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ အရှေ့ပိုင်းမှာ မူးယစ်ဆေးဝါး သယ်ဆောင်တယ်လို့ သံသယရှိတဲ့ လှေတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်။ တိုက်ခိုက်မှု ၆၀ ကျော်မှာ လူ ၂၂၁ ဦး သေတယ်လို့ Massie က ဆိုတယ် (တခြား သတင်းတွေက ၂၄၃ ဦးလို့ ဆိုတယ်)။ လှုံ့ဆော်ရေး ကိုယ်တိုင်က သမ္မတရဲ့ မူဝါဒ — မူးယစ်ဆေးဝါး ကွန်ရက်တွေကို စစ်တပ်နဲ့ တိုက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာ သမ္မတ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၂ ရက် တိုက်ခိုက်မှုမှာ ပထမ အကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကနေ အသက်ရှင်ကျန်ပြီး လှေအပျက်အစီးတွေကို ဖက်တွယ်နေတဲ့ လူ နှစ်ဦးကို ဒုတိယ အကြိမ် ထပ်မံ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ — ဒါက စစ်ဆင်ရေး လုပ်ဆောင်ပုံ၊ ဟက်ဂ်ဆက်ရဲ့ ကွပ်ကဲမှု တာဝန် ဖြစ်တယ်။ အစိုးရကတော့ အဲဒီ စစ်ဆင်ရေးတွေဟာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး ကွန်ရက်တွေကို တိုက်ဖျက်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကာကွယ်ထားတယ်။

တာဝန် — မူဝါဒက သမ္မတ၊ လုပ်ဆောင်ပုံက ဟက်ဂ်ဆက်။

၆။ အထက်လွှတ်တော်အမတ် မာ့ခ် ကယ်လီ (Mark Kelly) ကို အရေးယူဖို့ ကြိုးပမ်းခြင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာ အရီဇိုးနား ပြည်နယ် အထက်လွှတ်တော်အမတ် မာ့ခ် ကယ်လီနဲ့ ဒီမိုကရက် အမတ်အချို့က စစ်သားတွေ တရားမဝင် အမိန့်တွေကို ငြင်းပယ်ခွင့် ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဗီဒီယို တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက် Trump က ကယ်လီကို ပုန်ကန်မှုနဲ့ စွပ်စွဲခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကယ်လီရဲ့ စစ်ဘက် ရာထူးနဲ့ ပင်စင်အဆင့် လျှော့ချဖို့ စည်းကမ်း လုပ်ငန်းစဉ် စတင်ခဲ့တာက ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင် ဖြစ်တယ်။ ကယ်လီကတော့ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုပြီး တရားစွဲခဲ့တယ်။ ဖက်ဒရယ် တရားသူကြီးတစ်ဦးက ဟက်ဂ်ဆက်ရဲ့ အရေးယူမှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပေမဲ့ တရားရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဲဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ထားတယ်။

တာဝန် — အဓိက ဟက်ဂ်ဆက်။ Trump ရဲ့ စွပ်စွဲချက်က အစ ပြုခဲ့တာ။

၇။ ဗင်နီဇွဲလား သမ္မတ နီကိုးလပ်စ် မာဒူရို (Nicolás Maduro) ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ အမေရိကန် စစ်တပ်က ဗင်နီဇွဲလား သမ္မတ နီကိုးလပ်စ် မာဒူရိုနဲ့ သူ့ဇနီး စီလီယာ ဖလောရက်စ် (Cilia Flores) တို့ကို ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်ခဲ့တယ်။ အဲဒီစစ်ဆင်ရေး (Operation Absolute Resolve) မှာ လေယာဉ်နဲ့ ဒရုန်း ၁၅၀ ကျော်အပြင် အမေရိကန် စစ်ဘက် ဝန်ထမ်း ရာပေါင်းများစွာ ပါဝင်ခဲ့တယ်။ အမိန့်ပေးခဲ့သူက သမ္မတ၊ ဟက်ဂ်ဆက်က စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားသူ ဖြစ်တယ်။ အဆိုအရ အဲဒီစစ်ဆင်ရေးမှာ လူ ၈၃ ဦး အနည်းဆုံး သေဆုံးခဲ့တယ်။ Trump အစိုးရက ဒီလုပ်ရပ်ဟာ ဖက်ဒရယ် တရားစွဲဆိုမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတယ်။ Massie ကတော့ အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံတစ်ခုအပေါ် ခွင့်ပြုချက်မရှိ စစ်ရေး ကျူးကျော်မှုလို့ စွပ်စွဲတယ်။

တာဝန် — အဓိက သမ္မတ။

၈။ ကွန်ဂရက် ခွင့်ပြုချက်မရှိ ယီမင်မှာ စစ်ဆင်ရေး လုပ်ခြင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေဦးကာလမှာ ယီမင် နိုင်ငံအတွင်း Houthi လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ Operation Rough Rider (၅၂ ရက် စစ်ဆင်ရေး) — အမိန့်က သမ္မတဆီက လာတယ်။ အဆိုအရ လူ ၇၀၀ ကျော် သေဆုံး၊ သုံးပုံတစ်ပုံက အရပ်သားတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီစစ်ဆင်ရေးနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင်ရဲ့ အမှားတစ်ခုလည်း ပါတယ် — စစ်ဆင်ရေး အစီအစဉ်တွေ ဆွေးနွေးနေတဲ့ အစိုးရ အရာရှိတွေရဲ့ group chat ထဲမှာ သတင်းထောက် တစ်ဦးကို မှားယွင်း ထည့်သွင်းမိခဲ့တာ (Signal group chat အဖြစ်အပျက်)။

တာဝန် — စစ်ဆင်ရေးက သမ္မတ၊ chat အမှားက ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင်။

ခြုံငုံကြည့်ရင်

၈ ချက်ထဲမှာ ၄ ချက် (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၇) က သမ္မတရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ၂ ချက် (၄၊ ၆) က ဟက်ဂ်ဆက် ကိုယ်တိုင်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပြီး၊ ၂ ချက် (၅၊ ၈) က နှစ်ဦးစလုံး ရောနေတယ် — မူဝါဒက သမ္မတ၊ လုပ်ဆောင်ပုံက ဟက်ဂ်ဆက်။ ဒါကြောင့် "သမ္မတ ခိုင်းလို့ လုပ်ရတာပဲ" ဆိုတာက တစ်ဝက် မှန်တယ် — အကြီးစား ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက သမ္မတဆီက လာတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဟက်ဂ်ဆက် လုံးဝ တာဝန်မရှိဘူးလို့လည်း ပြောလို့ မရဘူး — သူ ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့ အချက်တွေလည်း ပါတယ်။

မေးခွန်း ၁ — သမ္မတကို မပြောရဲလို့ သူ့ကို လွှဲချတာလား

တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မှန်တယ်။ Massie ကိုယ်တိုင်က အီရန် စစ်ပွဲကိုယ်တိုင်ကို ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ မကိုက်ဘူးလို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောခဲ့တယ် — ဒါက သမ္မတရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တိုက်ရိုက် ဝေဖန်တာပဲ။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတကို Impeachment လုပ်ဖို့ဆိုတာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် တစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ လုပ်လို့ မရဘူး။ ဒီမိုကရက်တွေလည်း Trump ကို တတိယအကြိမ် စွပ်စွဲဖို့ အခု မလုပ်ကြဘူး — သူတို့ အာရုံက စားဝတ်နေရေး စျေးနှုန်းတွေပေါ်မှာ ရှိတယ်လို့ ဒီမိုကရက် ခေါင်းဆောင်တွေ ပြောထားတယ်။ ဒါကြောင့် အပြစ်က အထက်ကနေ အောက်ကို စီးကျသွားတယ် — လက်လှမ်းမီတဲ့၊ ဖယ်ရှားလို့ရတဲ့ ဝန်ကြီးအပေါ် ကျသွားတယ်။

မေးခွန်း ၂ — သမ္မတက သူ့ကို ဖြုတ်ချင်လို့ အပြစ်ပုံချတာလား

ဒီဟာကတော့ သက်သေ မရှိဘူး — ဆန့်ကျင်ဘက် သက်သေသာ ရှိတယ်။ Trump က ဟက်ဂ်ဆက်ကို ကာကွယ်ခဲ့တယ် — "စစ်ပွဲ နှစ်ပွဲကို အနိုင်ရအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ" လို့ ပြောပြီး၊ Massie ကို ဝေဖန်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ အရေးကြီးတဲ့ အချက် တစ်ခု ရှိတယ် — ဝန်ကြီးတစ်ဦးကို သမ္မတက စကားတစ်ခွန်းနဲ့ ဖြုတ်လို့ရတယ်။ လွှတ်တော် မလိုဘူး၊ Impeachment မလိုဘူး။ သမ္မတက တကယ် ဖြုတ်ချင်ရင် Impeachment ကို စောင့်နေစရာ မလိုဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီသီအိုရီက မကိုက်ဘူး။ အမှန်က ဆန့်ကျင်ဘက် — Trump က သူ့ကို ကာကွယ်နေပြီး၊ Massie က Trump ကို တိုက်ရိုက် မထိနိုင်လို့ ဟက်ဂ်ဆက်ကို ထိုးနေတာ။ နောက်ပြီး ဒီနှစ်ဦးကြားမှာ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အငြင်းပွားမှုလည်း ရှိတယ် — ဟက်ဂ်ဆက်က Massie ရဲ့ မူလတန်း ပြိုင်ဘက် အက် ဂယ်ရိန်း (Ed Gallrein) အတွက် ကိုယ်တိုင် မဲဆွယ်ခဲ့တယ်၊ Massie က အဲဒီ မူလတန်းမှာ ရှုံးခဲ့တယ်။

ပဲလှော်ကြားဆားညှပ် — ဝန်ကြီးရဲ့ အကျပ်အတည်း

ဟက်ဂ်ဆက်ရဲ့ အနေအထားက အဲဒါပါပဲ — အထက်က သမ္မတရဲ့ အမိန့်ကို မလိုက်နာရင် အလုပ်ပြုတ်မယ်၊ လိုက်နာရင် လွှတ်တော်က စွပ်စွဲမယ်၊ ဥပဒေက အလယ်မှာ ရပ်နေတယ်။ ဝန်ကြီးတစ်ဦးအနေနဲ့ တရားမဝင် အမိန့်ကို ငြင်းပယ်ရမယ်လို့ ဥပဒေက ဆိုပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ အဲဒါ လုပ်ရင် သမ္မတက ဖြုတ်ပစ်မယ်။ ငြင်းပယ်ဖို့ သတ္တိရှိရင် အလုပ်ပြုတ်မယ်၊ လိုက်နာရင် တရားစွဲခံရမယ် — ဒါက ပဲလှော်ကြားဆားညှပ်နေတဲ့ အနေအထားပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒါက သူ့ကို လွတ်ငြိမ်းစေတာ မဟုတ်ဘူး — သူ ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့ အချက် (၄ နဲ့ ၆) တွေက သူ့တာဝန် သူ့မှာ ရှိတယ်။

နောက်ဆက်တွဲ ဘာဖြစ်နိုင်လဲ

အဆိုက အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ အဆို (privileged resolution) ဖြစ်လို့ လွှတ်တော်က နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူး) မတိုင်မီ မဲခွဲရမယ်။ ပထမ မဲက အဆိုကို ပယ်ချဖို့ လုပ်ထုံး မဲ ဖြစ်ဖို့ များတယ်။ အခု မဲခွဲမယ့် လွှတ်တော်က ရီပတ်ဘလစ်ကန် အများစု — ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရထားတဲ့ ဒီမိုကရက် အများစုဖြစ်မယ့် လွှတ်တော်သစ်က ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှ စမယ်။ အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ မိုက်ခ် ဂျွန်ဆင် (Mike Johnson) က ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေက ဒီအဆိုကို အနိုင်ယူမယ်လို့ ပြောထားတယ်။ ဒီမိုကရက် ခေါင်းဆောင် ဟာကင် ဂျက်ဖရီးစ် (Hakeem Jeffries) ကတော့ သူ့ကိုယ်သူ "ထောက်ခံမဲ အခိုင်အမာ" လို့ ပြောထားတယ်။

လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့ရင်တောင် အထက်လွှတ်တော်မှာ သုံးပုံနှစ်ပုံ ထောက်ခံမှ ရာထူးက ဖယ်ရှားလို့ရမယ် — အဲဒါက မဖြစ်နိုင်သလောက်ပဲ။ ဟက်ဂ်ဆက်က အင်္ဂါနေ့ ပင်တဂွန်မှာ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ လုပ်မယ် လို့ ကြေညာထားတယ် — ရက် ၁၈၀ ကျော်အတွင်း ပထမဆုံး ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန် သမိုင်းမှာ ဝန်ကြီး (Cabinet secretary) စွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရတာ နှစ်ဦးပဲ ရှိခဲ့တယ် — William Belknap (၁၈၇၆) နဲ့ Alejandro Mayorkas (၂၀၂၄)။ ဟက်ဂ်ဆက် အတည်ပြုခံရရင် တတိယမြောက် ဖြစ်မယ်။ Impeachment အဆို တင်လိုက်တာနဲ့ ရာထူး ဆုံးရှုံးတာ မဟုတ်ဘူး — လွှတ်တော်က အတည်ပြုရမယ်၊ အထက်လွှတ်တော်က စစ်ဆေး ဆုံးဖြတ်ရမယ်။

ဒီအမှုမှာ အဓိက မေးခွန်းက ဟက်ဂ်ဆက် စစ်ရေးအရ အောင်မြင်ခဲ့သလားဆိုတာထက် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတစ်ဦးအနေနဲ့ စစ်တပ်ကို အသုံးပြုရာမှာ ဥပဒေနဲ့ ကွန်ဂရက်ရဲ့ ကြီးကြပ်မှုကို လိုက်နာခဲ့သလားဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ သမ္မတဖြစ်စေ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်စေ နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအထက်မှာ မရှိဘူးဆိုတာက အမေရိကန် နိုင်ငံရေး စနစ်ရဲ့ အခြေခံသဘောတရား တစ်ခုပါ။

သတင်းရင်းမြစ်

The New York Times — Robert Jimison, "The Eight Articles of Impeachment Against Hegseth, Explained," November 10, 2026

https://www.devdiscourse.com/article/international/4004615-factbox-what-are-the-impeachment-articles-facing-pete-hegseth?amp (Reuters factbox)

https://www.justsecurity.org/163937/early-edition-november-10-2026/

https://outsidethebeltway.com/the-hegseth-impeachment/

https://en.wikipedia.org/wiki/Efforts_to_impeach_Pete_Hegseth

https://political.org/2026/11/10/why-is-pete-hegseth-facing-impeachment-inside-thomas-massies-eight-articles-on-iran-maduro-boat-strikes-and-more/

https://newsoneusa.com/massie-forces-hegseth-impeachment-vote-by-wednesday-as-pentagon-chief-plans-first-briefing-in-months/

https://www.ilpoliticoweb.it/en/massie-hegseth-impeachment-articles-house-vote-wednesday/

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
မအလ ငှားထားတဲ့ အမေရိကန် လော်ဘီတွေ — ဘယ်လောက်ပေးလဲ၊ ဘာလုပ်ဖို့လဲ၊ ဘာဖြစ်လာမလဲ

မအလ ငှားထားတဲ့ အမေရိကန် လော်ဘီတွေ — ဘယ်လောက်ပေးလဲ၊ ဘာလုပ်ဖို့လဲ၊ ဘာဖြစ်လာမလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ စစ်ကောင်စီက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ လော်ဘီတွေ ငှားထားတာ တစ်နှစ်ကျော်ရှိပြီ။ ငွေဘယ်လောက် ပေးထားလဲ၊ ဘာလုပ်ဖို့ ငှားတာလဲ၊ ဘာတွေ ဖြစ်လာပြီလဲ — အမေရိကန်တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက နိုင်ငံခြား ကိုယ်စားလှယ် မှတ်ပုံတင်ရေးအက်ဥပဒေ (Foreign Agents Registration Act — FARA) အရ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ စာတမ်းတွေမှာ အကုန် ပေါ်နေပါတယ်။

သိထားရမှာက စုစုပေါင်း ငွေပမာဏပါ — DCI Group ကို တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၃ သန်း၊ McKeon Group ကို ၆ လ ဒေါ်လာ ၃၆၀,၀၀၀။ နှစ်ခုပေါင်း ပထမတစ်နှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၃.၃၆ သန်း သုံးထားတယ်။ ရော်ဂျာ စတုန်းရဲ့ တစ်လ ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ က DCI စာချုပ်ထဲက ပေးတာ ဖြစ်လို့ သီးခြား ထပ်ပေါင်းစရာ မလိုပါဘူး။

DCI Group — တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၃ သန်း

ဝါရှင်တန် K Street က DCI Group AZ, LLC ကို စစ်ကောင်စီရဲ့ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Information) က ငှားထားတာပါ။ Justice For Myanmar ရဲ့ အဆိုအရ စာချုပ်ကို ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၄ ရက်မှာ ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်မှာ စတင်အသက်ဝင်တယ် — အဲဒီနေ့မှာပဲ ပထမအရစ် ဒေါ်လာ ၁.၅ သန်း ပေးရတယ်။ FARA စာတမ်းကို ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁ ရက်မှာ တင်ခဲ့တယ် — အဲဒါက နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (SAC) ကို ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မရှင် (SSPC) အဖြစ် အမည်ပြောင်းတဲ့ နောက်တစ်နေ့ပါ။

စာချုပ်မှာ DCI ရဲ့ လုပ်ငန်းက "မြန်မာပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ကြား ဆက်ဆံရေး ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ သဘာဝ သယံဇာတနဲ့ လူသားချင်း စာနာမှု အကူအညီတို့ကို အဓိကထားခြင်း" လို့ ရေးထားပါတယ်။ အမေရိကန် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ FARA အစီရင်ခံစာအရ DCI က ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာ ၃၀ မှာ ဆုံးတဲ့ ၆ လအတွင်း ဒေါ်လာ ၁,၅၀၀,၀၀၀ ရခဲ့ပြီး၊ အဲဒီကာလမှာ "ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး လုပ်ငန်းများ — ဖော်ပြထားခြင်း မရှိ" ပါတယ်။

၂၀၂၆ မတ် ၃၁ မှာ ဆုံးတဲ့ နောက် ၆ လအတွင်းလည်း နောက် ဒေါ်လာ ၁.၅ သန်း ထပ်ရခဲ့တယ်။ အဲဒီငွေတွေထဲက တစ်လ ဒေါ်လာ ၄၀,၀၀၀ ကနေ ၈၀,၀၀၀ အထိကို DCI ရဲ့ အကြီးတန်း အကြံပေး ဒေါက် ဒါဗင်ပို့ (Doug Davenport) ရဲ့ Davenport Ventures ကို လစဉ် ပေးခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၆ မတ် ၃၁ ရက်မှာတော့ စတုန်းရဲ့ ကုမ္ပဏီ Drake Ventures LLC ကို ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ချက် တစ်စောင် ပေးခဲ့တယ်။ မြန်မာအကောင့်ကို DCI ဒါရိုက်တာ အာဒမ် ရှော (Adam Shaw) နဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကယ်လီ လော့ဗ် (Kelly Love) တို့က ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်ကတည်းက ကိုင်တွယ်ခဲ့ပြီး၊ စတုန်းက ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်ကတည်းက မြန်မာအတွက် အလုပ်တွေ စတင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်။

DCI က မြန်မာစစ်အစိုးရအတွက် ဒါ ပထမအကြိမ် မဟုတ်ပါဘူး — ၂၀၀၂ မှာ သန်းရွှေအစိုးရအတွက် ဒေါ်လာ ၃၄၈,၀၀၀ နဲ့ လော်ဘီလုပ်ခဲ့ဖူးတယ်၊ မအောင်မြင်ခဲ့ပါဘူး။

အခုနောက်ဆုံး လှုပ်ရှားမှုက ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် — DCI က ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ကိုယ်စား သတင်းလွှာ တစ်စောင် ထုတ်ပြီး၊ အမေရိကန်အနေနဲ့ မြန်မာကို "အရေးပါတဲ့ သတ္တုတွင်း ဦးစားပေး" အဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်။

ရော်ဂျာ စတုန်း — တစ်လ ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀

ရော်ဂျာ စတုန်း

ရော်ဂျာ စတုန်း။ Photo: Gage Skidmore, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

ရော်ဂျာ စတုန်းက သမ္မတ ထရန့်ရဲ့ နှစ်ရှည်လများ မိတ်ဆွေ၊ အကြံပေးပါ။ ၂၀၁၉ မှာ ရုရှားစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တရားရုံးကို ဟန့်တားမှု၊ လိမ်လည်ထွက်ဆိုမှုနဲ့ သက်သေကို ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၀ မှာ ထရန့်က လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့တယ်။

သူ့ FARA စာတမ်းကို ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၉ ရက်မှာ တင်ခဲ့တယ် — မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၆၂၇၈၊ နိုင်ငံခြား အဓိကအဖွဲ့က မြန်မာပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ DCI Group ကနေတစ်ဆင့်။ လစာက တစ်လ ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ပါ။ သူကိုယ်တိုင်ကတော့ "မြန်မာနဲ့ အမေရိကန်ကြား ဆက်ဆံရေး ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖို့ ကူညီနေတာ" လို့ ဆိုပါတယ်။

မှတ်ချက် တစ်ခု — Al Jazeera ရဲ့ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရှင်းလင်းချက်မှာ စတုန်းကို တစ်လ ဒေါ်လာ ၂၅၀,၀၀၀ နဲ့ ငှားထားတယ်လို့ ဖော်ပြထားပေမဲ့၊ FARA မှာ တင်ထားတဲ့ စာတမ်းကိုယ်တိုင်က ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ တင်ထားတဲ့ စာတမ်းကိန်းဂဏန်းကို သုံးထားပါတယ်။

စတုန်းက မြန်မာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး — FARA စာတမ်းတွေအရ ဘဟားမားက တစ်လ ဒေါ်လာ ၁၂၅,၀၀၀၊ ဟေတီက တစ်လ ဒေါ်လာ ၆၅,၀၀၀ ပေးနေပြီး၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနဲ့ ဒေါ်လာ ၉ သန်း စာချုပ်လည်း ရှိတယ်လို့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်က FARA စာတမ်းတွေကို ပြသတဲ့ ဗီဒီယိုတစ်ခု ဖော်ပြခဲ့တယ်။

McKeon Group — ၆ လ ဒေါ်လာ ၃၆၀,၀၀၀

ဟောင်းဝပ် 'ဘက်ခ်' မက်ကီယွန်

ဟောင်းဝပ် "ဘက်ခ်" မက်ကီယွန် — ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ကွန်ဂရက်အမတ်ဟောင်း၊ McKeon Group ကို သားဖြစ်သူနဲ့ အတူ ပူးတွဲ တည်ထောင်သူ။ မြန်မာအကောင့်ကို ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်းဝပ် မက်ကီယွန်က ဦးဆောင်တယ်။ Photo: Public domain (အမေရိကန် ကွန်ဂရက် တရားဝင် ဓာတ်ပုံ), Wikimedia Commons

ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် အလက်ဇန်းဒရီးယားက McKeon Group, Inc. ကိုတော့ ဝါရှင်တန်က စစ်ကောင်စီ ထိန်းချုပ်တဲ့ မြန်မာသံရုံးက ငှားထားတာပါ။ စာချုပ်ကို ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁ ရက်မှာ ချုပ်ခဲ့ပြီး ၆ လ၊ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၃၆၀,၀၀၀ (တစ်လ ဒေါ်လာ ၆၀,၀၀၀)။ ပထမအရစ် ဒေါ်လာ ၁၈၀,၀၀၀ ကို စာချုပ်ချုပ်တဲ့နေ့မှာပဲ ပေးခဲ့တယ်။ FARA စာတမ်းကို ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၂ ရက်မှာ တင်ခဲ့တယ်။

လုပ်ငန်းက "သံရုံးနဲ့ အမေရိကန် အစိုးရတို့ကြား သံတမန် ဆက်ဆံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး" — အဓိကက အမေရိကန် ကွန်ဂရက်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန) ကို ဦးတည်တာပါ။ အမေရိကန် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ McKeon Group က "နိုင်ငံခြား အဓိကအဖွဲ့၊ အိမ်ဖြူတော်နဲ့ လွှတ်တော် ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ အတွင်းပိုင်း အစည်းအဝေးတွေ ကျင်းပခဲ့တယ်" လို့ ဖော်ပြထားပြီး၊ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၃၀ မှာ ဆုံးတဲ့ ၆ လအတွင်း ဒေါ်လာ ၃၆၀,၀၀၀ ရခဲ့တယ်။

မြန်မာအကောင့်ကို ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်းဝပ် မက်ကီယွန်က ဦးဆောင်တယ်။ သူက သူ့အဖေ ကွန်ဂရက်အမတ်ဟောင်း ဟောင်းဝပ် "ဘက်ခ်" မက်ကီယွန်နဲ့အတူ ကုမ္ပဏီကို ပူးတွဲ တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။ ဆော်ဒီအာရေဗျက ကုမ္ပဏီရဲ့ နှစ်ရှည် ဖောက်သည်တစ်ဦးပါ။ ၆ လ စာချုပ်က ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်မှာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး၊ သက်တမ်းတိုးခဲ့သလားဆိုတာ အများပြည်သူ မြင်နိုင်တဲ့ စာတမ်းတွေမှာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။

ဘာလုပ်ဖို့လဲ — ရည်ရွယ်ချက်

လော်ဘီတွေရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က သုံးခုပါ။ ပထမ — တရားဝင်မှု။ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း ပေါ်လာတဲ့ MyanmarDemocracyNow.com ဆိုတဲ့ ဝဘ်ဆိုက်က အဲဒီရွေးကောက်ပွဲကို "ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲပြောင်းမှု" လို့ ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ စာမျက်နှာအောက်ခြေမှာ FARA ထုတ်ဖော်ချက် ပါဝင်ခဲ့တယ်။ ဒုတိယ — သဘာဝ သယံဇာတ၊ အထူးသဖြင့် ရှားပါးမြေသတ္တု။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန် ပေါင်းစပ် နိုင်ငံဗျူဟာ (Integrated Country Strategy — ICS) က အမေရိကန် ကုမ္ပဏီတွေအတွက် ဒေါ်လာ ၅ သန်းကျော်တန် စီးပွားရေး/ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောတူညီချက် အနည်းဆုံး သုံးခု ရယူဖို့ ရည်မှန်းထားတယ် — DCI ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၉ သတင်းလွှာက အဲဒီပန်းတိုင်ကို "နှိမ့်လွန်းတယ်" လို့ ပြောပြီး ပိုမြန်မြန် လုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်။ တတိယ — နောက်ဆုံးပန်းတိုင်က ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့် ဖြေလျှော့မှု ပါ။

နေပြည်တော်နဲ့ တိုကျို တွေ့ဆုံမှုတွေ — လော်ဘီတွေကြောင့်လား

ဒါက အရေးကြီးဆုံး မေးခွန်းပါ။ အမေရိကန် အရာရှိတွေနဲ့ မအလဘက်က လူတွေ တွေ့ခဲ့တာ — နေပြည်တော်မှာ တစ်ကြိမ်၊ ဂျပန်မှာ တစ်ကြိမ် — အဲဒါ လော်ဘီတွေရဲ့ တွန်းအားကြောင့် ဖြစ်တာလား။

အရင် အချိန်ဇယားကို ရှင်းအောင် ပြောရမယ် — တကယ်တော့ ဂျပန်မှာ တစ်ကြိမ်မဟုတ်၊ နှစ်ကြိမ် တွေ့ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၆ ဇွန်မှာ တိုကျိုမှာ ပထမအကြိမ် တွေ့ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၅–၁၆ မှာ နေပြည်တော်မှာ တွေ့ခဲ့တယ်၊ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၇–၈ (အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်သတင်းမတိုင်မီ ရက်သတ္တပတ်) မှာ တိုကျိုမှာ ထပ်တွေ့ခဲ့တယ်။

နေပြည်တော် တွေ့ဆုံမှုမှာ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ မိုက်ကယ် ဗန့်စ် (Michael Vance, Assistant Secretary of State for Intelligence and Research) က မအလနဲ့ တွေ့ခဲ့တယ် — ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အမေရိကန် အရာရှိ အဆင့်အမြင့်ဆုံး တွေ့ဆုံမှုပါ။ အကြောင်းရင်းက အမေရိကန် စီးပွားရေးသမား အာဒမ် ကက်စတီလို (Adam Castillo) ကို လွှတ်ပေးဖို့ — သူ့ကို ၂၀၂၆ ဇွန်မှာ ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ ဖမ်းခဲ့ပြီး၊ စက်တင်ဘာ ၁၆ ညနေမှာ လွှတ်ပေးခဲ့တယ်။ ရိုက်တာ သတင်းအရ မအလဘက်က တောင်းဆိုခဲ့တာ တစ်ခုတည်းပါ — "အမေရိကန် အစိုးရနဲ့ သင့်တော်တဲ့ အဆင့်မှာ တရားဝင် ဆက်ဆံရေး ရှိဖို့"။

တိုကျို အောက်တိုဘာ တွေ့ဆုံမှုကိုလည်း မိုက်ကယ် ဗန့်စ်ပဲ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် အရာရှိ ၁၂ ဦးကျော် ပါဝင်ခဲ့တယ်။ မြန်မာဘက်က ဘယ်သူ ပါဝင်ခဲ့လဲ၊ ဘာတွေ ဆွေးနွေးခဲ့လဲ — ရိုက်တာတောင် အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ သဘောတူညီချက်၊ ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့် အပြောင်းအလဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မူဘောင် ဘာမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။

အဖြေကို တိုက်ရိုက် ပြောရရင် — လော်ဘီတွေကြောင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်တယ်လို့ သက်သေပြနိုင်တဲ့ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ အချိန်ဇယားက ကိုက်ညီတယ် (လော်ဘီတွေ ၂၀၂၅ ဇူလိုင်–ဩဂုတ်မှာ ငှားတယ်၊ တွေ့ဆုံမှုတွေ ၂၀၂၆ မှာ ဖြစ်တယ်)၊ ဒါပေမဲ့ ဘယ် FARA စာတမ်းမှာမှ၊ ဘယ် သတင်းမှာမှ DCI၊ McKeon ဒါမှမဟုတ် စတုန်းက ဗန့်စ်ရဲ့ တွေ့ဆုံမှုတွေကို စီစဉ်ပေးခဲ့တယ်လို့ မဖော်ပြထားပါဘူး။

တွေ့ဆုံမှုတွေ ဖြစ်လာရတဲ့ အဓိက တွန်းအားက သုံးခုပါ။ ပထမ — ကက်စတီလို အဖမ်းခံရမှု ကိုယ်တိုင်က တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့တယ်။ သူ အဖမ်းမခံရခင် ဒုသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ်ရုံးက ဝန်ထမ်းတွေကို ကိုယ်တိုင် လော်ဘီလုပ်ခဲ့ဖူးတယ် — ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့်တွေ မအောင်မြင်ဘူး၊ မြန်မာကို တရုတ်ဆီက ဆွဲထုတ်ဖို့ ဆက်ဆံရေးဖွင့်သင့်တယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။ (မှတ်ချက် — မိုက်ကယ် ဗန့်စ် နဲ့ ဒုသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ်တို့က လူနှစ်ဦး ကွဲပြားပါတယ်။) ဒုတိယ — ထရန့် အစိုးရကိုယ်တိုင်ရဲ့ အကျိုးစီးပွား — အမေရိကန်တွေကို ဒေါ်လာ ဘီလီယံချီ လိမ်ထားတဲ့ ကျားဖြန့်စခန်းတွေ နှိမ်နင်းဖို့နဲ့၊ တရုတ်နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ရှားပါးမြေသတ္တု ရယူဖို့။ တတိယ — မအလကိုယ်တိုင် ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၉ ရက်မှာ ထရန့်ထံ ချီးမွမ်းစာ ရေးခဲ့တာ၊ ပြီးတော့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၁ မှာ အတည်ပြုခဲ့တဲ့ ICS ဗျူဟာ။

လော်ဘီတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက နောက်ခံ တွန်းအားပါ — McKeon Group က အိမ်ဖြူတော်နဲ့ လွှတ်တော် ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်လို့ FARA အစီရင်ခံစာမှာ ပါတယ်၊ DCI ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၉ မှာ ရှားပါးမြေသတ္တု သတင်းလွှာ ထုတ်ပြီး အများပြည်သူ့ရှေ့မှာ အဲဒီလမ်းကြောင်းကို တွန်းခဲ့တယ်။ တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့၊ တွေ့ဆုံမှုတွေကို သူတို့ စီစဉ်ပေးခဲ့တယ်လို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။

ဘာတွေ ဖြစ်လာပြီလဲ

တွေ့ဆုံမှုတွေနောက် ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်မှာ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက Pegasus Worldwide Logistics ကို ဒဏ်ခတ်စာရင်းက ဖြုတ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ အခြေအနေ အကြီးကြီး မပြောင်းလဲသေးပါဘူး — ထရန့်က ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်မှာ မြန်မာစစ်အစိုးရကို ဒဏ်ခတ်တဲ့ အမိန့်အမှတ် ၁၄၀၁၄ ကို တစ်နှစ် သက်တမ်းတိုးခဲ့တယ်၊ မအလကိုယ်တိုင်လည်း ဒဏ်ခတ်စာရင်းမှာ ဆက်ရှိနေတယ်။ BRAVE Burma Act က ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်မှာ အောက်လွှတ်တော်ကို ဖြတ်ခဲ့ပြီး အထက်လွှတ်တော်မှာ ဆက်ရှိနေတယ်။

ဝေဖန်မှုတွေလည်း ထွက်နေတယ် — Justice For Myanmar က ၂၀၂၆ မေ ၇ ရက်မှာ ဒီလော်ဘီ စာချုပ်ကို ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့် ကွက်လပ်ကို အသုံးချမှု၊ သဘာဝ သယံဇာတက ရတဲ့ ငွေနဲ့ အကြမ်းဖက်မှု ထောက်ပံ့မှုလို့ ရှုတ်ချခဲ့တယ်။ အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့် ကော်မရှင် (USCIRF) က ၂၀၂၆ မတ် နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာမှာ ကွန်ဂရက်ကို ဘာသာရေး အထူးစိုးရိမ်ရတဲ့ နိုင်ငံတွေကို အမေရိကန် လော်ဘီငှားခွင့် ပိတ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်။ ကွန်ဂရက်အမတ်ဟောင်း ဖရန့် ဝုလ်ဖ်ကလည်း ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှာ ဒီစာချုပ်ကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့တယ်။

သုံးသပ်ချက် — ဘာဆက်ဖြစ်နိုင်လဲ

မအလ အလိုချင်ဆုံး အရာက ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့် ဖြေလျှော့မှုပါ — ဒါက အခက်ဆုံးပါ။ လော်ဘီတွေက တံခါးဖွင့်ပေးနိုင်ပေမဲ့၊ ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့်ကို ရုပ်သိမ်းတာ ဒါမှမဟုတ် တရားဝင်မှု ပေးတာကို သူတို့ လုပ်ပေးလို့ မရပါဘူး။ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်တွေက လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံး အနိုင်ရခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်ကစပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးနဲ့ ဆင့်ခေါ်ရေး အာဏာ ရလာမှာပါ — FARA စာတမ်းတွေကို ပိုပြီး စိစစ်လာနိုင်တယ်။

နောက်တစ်ခု စောင့်ကြည့်ရမှာက DCI ရဲ့ နောက် FARA စာတမ်း — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၃၀ မှာ ဆုံးတဲ့ ကာလအတွက် စာတမ်းက ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ–ဒီဇင်ဘာမှာ တင်ရမှာပါ။ အဲဒီစာတမ်းမှာ စတုန်းက ဒုတိယနှစ်ဝက်မှာ ဘာတွေ လုပ်ခဲ့လဲ၊ "The Myanmar Review" ဆိုတဲ့ Substack က DCI/စတုန်းနဲ့ ဆိုင်သလား ဆိုတာ ပေါ်လာနိုင်တယ် — အခုအထိ အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သက်သေ မရှိပါဘူး။

ရှားပါးမြေသတ္တု မျှော်လင့်ချက်ကလည်း အလှမ်းဝေးတယ် — အဓိက သတ္တုတွင်းတွေ (ပန်ဝါ၊ ချီဖွေ) က ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေမှာ ရှိတယ်၊ KIA က ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာမှာ သိမ်းထားခဲ့တာ။ မြန်မာက တရုတ်ရဲ့ ရှားပါးမြေသတ္တု တင်သွင်းမှုရဲ့ ၅၂.၈% ကို ထောက်ပံ့နေပြီး၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တရုတ်ဆီ ဒေါ်လာ ၃.၆ ဘီလီယံဖိုး တင်ပို့ခဲ့တယ် — အဲဒီငွေက မအလဆီ မရောက်ဘဲ KIA နဲ့ တရုတ်ကြားမှာ လည်ပတ်နေတယ်။

ခြုံပြောရရင် လော်ဘီတွေက မအလကို ဝါရှင်တန်မှာ အသံထွက်ခွင့် ပေးထားတယ်၊ တွေ့ဆုံမှုတွေအတွက် နောက်ခံ ဖန်တီးပေးထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ တွေ့ဆုံမှုတွေ ဖြစ်လာတာ၊ ဆက်ဖြစ်လာမလားဆိုတာ အမေရိကန် အစိုးရကိုယ်တိုင်ရဲ့ အကျိုးစီးပွား — ကျားဖြန့်နှိမ်နင်းရေးနဲ့ ရှားပါးမြေသတ္တု — ပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ဒဏ်ခတ်အရေးအခွင့် ဖြေလျှော့မှုနဲ့ တရားဝင်မှုဆိုတဲ့ နောက်ဆုံးပန်းတိုင်ကတော့ လော်ဘီ ဒေါ်လာ သန်းချီနဲ့တောင် ဝယ်လို့ မရသေးပါဘူး။

ရှင်းလင်းချက် — အာဒမ် ကက်စတီလိုက စစ်ကောင်စီ ငှားထားတဲ့ လော်ဘီ မဟုတ်ပါဘူး။ သူက အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်း (AmCham) မြန်မာ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း၊ ထရန့်ထောက်ခံသူ တစ်ဦးအနေနဲ့ ကိုယ်ပိုင် အမြင်နဲ့ ဒုသမ္မတရုံးက ဝန်ထမ်းတွေကို လော်ဘီလုပ်ခဲ့တာပါ။

ရင်းမြစ်များ

https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/canada-eu-uk-and-usa-must-close-loophole-by-sanctioning-illegal-myanmars-state-security-and-peace-commission-entity

https://www.aph.gov.au/DocumentStore.ashx?id=42be220a-c22b-4ca3-aca0-f4f58a7e5604&subId=785564

https://www.justice.gov/media/1467011/dl?inline

https://efile.fara.gov/docs/6278-Short-Form-20260429-12.pdf

https://efile.fara.gov/docs/6278-Exhibit-AB-20250801-29.pdf

https://efile.fara.gov/docs/6278-Supplemental-Statement-20260531-23.pdf

https://duke.fm/2026/11/10/myanmar-lobbies-us-to-invest-in-its-rare-earths-sector-dominated-by-china/

https://mailchi.mp/frontiermyanmar.net/us-talks-with-mah?e=45b3a53cea

https://www.devdiscourse.com/article/international/3993932-exclusive-us-holds-more-secret-talks-with-myanmars-military-backed-rulers-in-tokyo-sources-say

https://asiadaily.org/news/14002/

https://www.rohingyarefugee.news/p/myanmars-3-million-influence-campaign

https://fandfnews.com/congressman-frank-wolf-denounces-burmese-militarys-3-million-lobbying-contract-and-persecution-of-christians/

https://www.state.gov/wp-content/uploads/2026/10/ICS_U.S._Mission_to_Burma_20260831-Public.pdf

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
Nvidia CEO ဂျင်ဆင် ဟွမ် — သူလျှိုစွပ်စွဲချက်၊ မိသားစုကို တောင်းပန်ခြင်းနဲ့ ထရန့်နဲ့ ဆက်ဆံရေး

Nvidia CEO ဂျင်ဆင် ဟွမ် — သူလျှိုစွပ်စွဲချက်၊ မိသားစုကို တောင်းပန်ခြင်းနဲ့ ထရန့်နဲ့ ဆက်ဆံရေး

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကမ္ဘာ့တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီ အန်ဗီဒီယာ (Nvidia) ရဲ့ တည်ထောင်သူနဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) ဂျင်ဆင် ဟွမ်ဟာ "နိုင်ငံခြား ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်းရဲ့ ပစ်မှတ်" ဖြစ်ခဲ့သလားဆိုတာ စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ ကုမ္ပဏီဘုတ်အဖွဲ့က လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု စတင်လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာပဲ ဟွမ်က ဝန်ထမ်းတွေထံ ပေးပို့တဲ့ စာမှာ သူ့ဇနီးအပေါ် သစ္စာဖောက်ခဲ့တာကို ဝန်ခံပြီး မိသားစုကို တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။

ဂျင်ဆင် ဟွမ် (ဘယ်) နဲ့ အဲလစ် ဟွမ် (ညာ) ညစာစားပွဲမှာ

ဂျင်ဆင် ဟွမ် (ဘယ်) နဲ့ အဲလစ် ဟွမ် (ညာ) ညစာစားပွဲမှာ။ Photo: EBC 東森新聞 (မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံ)

ဂျင်ဆင် ဟွမ် ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ

ဂျင်ဆင် ဟွမ် (Jen-Hsun Huang, တရုတ်အမည် 黃仁勳) ကို ၁၉၆၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်မှာ ထိုင်ဝမ်မှာ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ ငယ်စဉ်က ထိုင်ဝမ်နဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အမေရိကန်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့တယ်။ အော်ရီဂွန် ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် (Oregon State University) မှာ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘာသာနဲ့ ဘွဲ့ရပြီး စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် (Stanford University) မှာ မဟာဘွဲ့ ရခဲ့တယ်။ LSI Logic နဲ့ AMD မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၃ ဧပြီ ၅ ရက်မှာ ခရစ် မာလာချောင်စကီးနဲ့ ကားတစ် ပရီယမ်တို့နဲ့အတူ အန်ဗီဒီယာကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အဲဒီနေ့ကတည်းက CEO အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့တယ်။

အန်ဗီဒီယာဟာ AI ခေတ်ရဲ့ အဓိက ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်လာပြီး ကမ္ဘာ့တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ခဲ့တယ် — ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၉ ရက်မှာ ဒေါ်လာ ၄ ထရီလီယံ တန်ဖိုးကို ပထမဆုံး ကျော်ခဲ့သလို ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်မှာ ဒေါ်လာ ၅ ထရီလီယံကို ပထမဆုံး ကျော်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာကုန်ပိုင်းမှာ ကုမ္ပဏီတန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၅.၅၇ ထရီလီယံ ဝန်းကျင် ရှိခဲ့ပြီး Forbes ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ဟွမ်ရဲ့ ကြွယ်ဝမှုဟာ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀၀ ဝန်းကျင်၊ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၇ ဦးထဲက တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ အော်ရီဂွန်မှာ တွေ့ခဲ့တဲ့ လော်ရီနဲ့ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၂ ယောက် — သား စပန်ဆာနဲ့ သမီး မက်ဒီဆင် — ရှိပါတယ်။

အဲလစ် ဟွမ် ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ

စွပ်စွဲခံထားရသူကတော့ တရုတ်နိုင်ငံသား အဲလစ် ဟွမ် (Alice Huang, တရုတ်အမည် Huang Le / 黄乐) ဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ စင်ကာပူအခြေစိုက် ဒေတာစင်တာကုမ္ပဏီ မီဂါစပီး အင်တာနေရှင်နယ် (Megaspeed International) ရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီကို ၂၀၂၃ မှာ စတင်တည်ထောင်ချိန်မှာ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ အဖြစ် စာရင်းသွင်းခံခဲ့ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။ မီဂါစပီးဟာ တရုတ် ဂိမ်းကုမ္ပဏီတစ်ခုကနေ ခွဲထွက်လာတဲ့ ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ပြီး အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ်တွေ အများအပြား ဝယ်ယူတဲ့ ဖောက်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးရိုးအမည် တူနေပေမဲ့ ဂျင်ဆင် ဟွမ်နဲ့ ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း မရှိဘူးလို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးရဲ့ အကဲဖြတ်ချက်အရ အဲလစ် ဟွမ်ဟာ ပေကျင်းအတွက် သတင်းစုဆောင်းပေးနေသူ ဖြစ်ပြီး တရုတ် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of State Security - MSS) က ဂျင်ဆင် ဟွမ်ကို ပစ်မှတ်ထားဖို့ စုဆောင်းခဲ့တယ်လို့ နယူးယောက်တိုင်းမ် (New York Times) နဲ့ ဖိုင်နန်ရှယ် တိုင်းမ် (Financial Times) တို့က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန် အရာရှိတွေက သူမနဲ့ ဂျင်ဆင် ဟွမ်တို့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

ဘာတွေ ပေါ်လာခဲ့လဲ

ဒီအကြောင်းကို အမေရိကန် အရာရှိတွေက မီဂါစပီးကို စုံစမ်းနေရာကနေ တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။ အမေရိကန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဌာန (Commerce Department) ဟာ ၂၀၂၄ နှောင်းပိုင်းကတည်းက မီဂါစပီးကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့ပြီး မလေးရှားက ဒေတာစင်တာတစ်ခုမှာ အန်ဗီဒီယာ ပစ္စည်းတွေ သေတ္တာထဲမှာ ရှိနေတာ တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ဆေးမှု စတင်ခဲ့တယ်။ အဲလစ် ဟွမ်ကို စောင့်ကြည့်နေရာကနေ သူမရဲ့ ဆက်သွယ်မှုတွေထဲမှာ ဂျင်ဆင် ဟွမ် ပါဝင်နေတာ ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။

နယူးယောက်တိုင်းမ်က ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်မှာ ဒီသတင်းကို ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဖိုင်နန်ရှယ် တိုင်းမ်ကလည်း ၂၀၂၆ အစောပိုင်းမှာ အမေရိကန် အရာရှိတွေကြား လည်ပတ်ခဲ့တဲ့ ထောက်လှမ်းရေး မှတ်တမ်းတစ်စောင်အရ အဲလစ် ဟွမ်ကို MSS က စုဆောင်းခဲ့ပြီး ဂျင်ဆင် ဟွမ်နဲ့ ချစ်ကြိုးသွယ်မှု ရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

မီဂါစပီးနဲ့ ဆက်စပ်ကုမ္ပဏီတွေဟာ တရုတ်ကို အဆင့်မြင့် အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ်တွေ တရားမဝင် ပို့ဆောင်ပေးနေတယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတွေက သံသယရှိကြပါတယ်။ နယူးယောက်တိုင်းမ်ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ မလေးရှားက ညီအစ်မကုမ္ပဏီတစ်ခုဟာ ၂၀၂၄ ဇွန် ကနေ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီအထိ အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ်ပါတဲ့ AI ပစ္စည်း ဒေါ်လာ ၄.၈ ဘီလီယံကျော် ဝယ်ယူခဲ့ပါတယ်။ The Information ရဲ့ ဖော်ပြချက်ကို ကိုးကားပြီး Reuters က နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဖော်ပြခဲ့ရာမှာ အဲလစ် ဟွမ်ရဲ့ ကွန်ရက်က တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေဆီ အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ် ဒေါ်လာ ၇.၅ ဘီလီယံကျော်၊ အဆင့်မြင့် ပရိုဆက်ဆာ ၂၄၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် (H100, H200 နဲ့ A100 အချို့) ပို့ဆောင်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Reuters ကိုယ်တိုင်က ဒီစွပ်စွဲချက်ကို သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဆိုထားပါတယ်။

နှစ်ဦးသား အတူရှိနေတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ် — ၂၀၂၄ မှာ တိုင်ပေက ဘားတစ်ခုမှာ အတူတွေ့ရသလို ၂၀၂၅ မေလမှာ ဂျင်ဆင် ဟွမ် ကျင်းပတဲ့ ညစာစားပွဲမှာ အဲလစ် ဟွမ်က သူ့ပါးကို နမ်းတာ၊ ကျောကို ကိုင်တာ၊ နောက်ပိုင်း ကားတစ်စီးတည်း အတူ ပြန်သွားတာတွေကို ရိုက်ကူးထားတဲ့ ဗီဒီယို ထွက်ခဲ့ပါတယ်။

ဂျင်ဆင် ဟွမ် (နောက်ကျော) နဲ့ အဲလစ် ဟွမ် (ညာ) ညစာစားပွဲမှာ

ဂျင်ဆင် ဟွမ် (နောက်ကျော) နဲ့ အဲလစ် ဟွမ် (ညာ) ညစာစားပွဲတစ်ခုမှာ။

ဟွမ် မိသားစုကို တောင်းပန်ခဲ့တယ်

ဟွမ်က သူ့လုပ်ရပ်ကို ကိုယ်တိုင် ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် (တနင်္ဂနွေ) မှာ ဝန်ထမ်းတွေထံ ပေးပို့ပြီး အန်ဗီဒီယာရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ စာမှာ သူက "ကျွန်တော် ဇနီးအပေါ် သစ္စာဖောက်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော့်လုပ်ရပ်က သူ့ကို၊ သားသမီးတွေကို နာကျင်စေခဲ့ပါတယ်" လို့ ရေးသားခဲ့ပြီး ဇနီး၊ မိသားစု၊ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ရှယ်ယာရှင်တွေကို တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဘုတ်အဖွဲ့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ အပြည့်အဝ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ်လို့လည်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။ စာထဲမှာ အဲလစ် ဟွမ်ရဲ့ နာမည်ကို သူက ဖော်ပြခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။

ဒီမတိုင်ခင် Bloomberg နဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဟွမ်က အဲလစ် ဟွမ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ တခြား တရုတ် ဖောက်သည်တွေ၊ အမှုဆောင်တွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေလိုပဲ သာမန်ဖြစ်ကြောင်း၊ သူမဟာ မီဂါစပီးမှာ မရှိတော့ဘူးလို့ ပြောခဲ့ပြီး အမေရိကန် အစိုးရက သူမနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သံသယကို သူ့အား အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘူးလို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ အန်ဗီဒီယာရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကလည်း "ဂျင်ဆင်နဲ့ မစ္စ ဟွမ်တို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ ပုံမှန်မဟုတ်တာ၊ မမျှော်လင့်စရာ မဟုတ်ပါဘူး" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အန်ဗီဒီယာ ဘုတ်အဖွဲ့ကတော့ လွတ်လပ်တဲ့ ဒါရိုက်တာတွေပါတဲ့ ကော်မတီနဲ့ ပြင်ပ လွတ်လပ်တဲ့ ရှေ့နေတွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု လုပ်မယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပြီး "အမျိုးသား လုံခြုံရေး ဒါမှမဟုတ် အန်ဗီဒီယာရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေ ထိခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်စရာ အကြောင်းမရှိပေမဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုက ရရှိနိုင်တဲ့ သတင်းအချက်အလက် အားလုံးကို စစ်ဆေးသွားမယ်" လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒီသတင်းထွက်ပြီးနောက် နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် (တနင်္လာ) မှာ အန်ဗီဒီယာ ရှယ်ယာဈေး ၆ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင် ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။

တရုတ်ဘက်က ငြင်းဆိုချက်

တရုတ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကွော ကျားကွမ်က နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်မှာ "တရုတ် သူလျှိုဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ဟာ အထောက်အထား မရှိဘူး၊ တရုတ်ကို အသရေဖျက်တဲ့ လုပ်ရပ်သက်သက်ပါ" လို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်ရှိ တရုတ် သံရုံးကလည်း "အခြေအမြစ် မရှိတဲ့ အသရေဖျက်မှုတွေ" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

သတိပြုရမှာက ဒီအထိ ဘယ်သူ့ကိုမှ တရားစွဲဆိုခြင်း မရှိသေးဘူး။ ဟွမ်က သူမရဲ့ သံသယဖြစ်ဖွယ် အခန်းကဏ္ဍကို သိရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုတဲ့ သတင်း မရှိသလို လျှို့ဝှက်ချက် ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီ သတင်းအချက်အလက်တွေ ပေးခဲ့တယ်လို့လည်း အများပြည်သူ သိရှိရတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် မရှိသေးဘူး။ အဲလစ် ဟွမ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဒီအထိ လူသိရှင်ကြား ပြောကြားခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် သူလျှိုဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ဟာ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးရဲ့ အကဲဖြတ်ချက်အပေါ် အခြေခံတဲ့ စွပ်စွဲချက်သာ ဖြစ်ပြီး သက်သေပြနိုင်ခြင်း မရှိသေးတဲ့ အဆင့်မှာ ရှိပါတယ်။

ထရန့်နဲ့ ဆက်ဆံရေး — ထရန့် ဘာပြောလဲ

ဟွမ်ဟာ သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရန့်နဲ့ အလွန် ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိသူတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဆီလီကွန် တောင်ကြားက ထရန့်ရဲ့ အနီးဆုံး မဟာမိတ်တွေထဲက တစ်ဦးလို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြကြပါတယ်။ သူတို့ ဆက်ဆံရေးဟာ အနည်းဆုံး ၂၀၂၅ ကတည်းက စတင်ခဲ့ပြီး ဟွမ်ဟာ ထရန့်ရဲ့ ဒုတိယ သမ္မတသက်တမ်းစတင်ကတည်းက ထရန့်နဲ့ အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံခဲ့တယ်။ Reuters သတင်းထောက်တစ်ဦးက ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာ ထရန့်ရဲ့ ဖုန်းမှာ ဟွမ်ရဲ့ နာမည် အပြည့်အစုံ ပေါ်လာတာ တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဦးသား တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်နိုင်တဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဟွမ်က တရုတ်ကို အဆင့်မြင့် AI ချစ်ပ်တွေ ရောင်းချခွင့်ရဖို့ ထရန့်ကို ကိုယ်တိုင် လော်ဘီလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ဧပြီမှာ ဟွမ် မာရာလာဂို ညစာစားပွဲကို တက်ရောက်ပြီးနောက် ထရန့် အစိုးရက အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ်တချို့ကို တရုတ်သို့ တင်ပို့မှု ကန့်သတ်ဖို့ အစီအစဉ်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့တယ်။ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာတော့ ထရန့်က အန်ဗီဒီယာရဲ့ ဒုတိယအကောင်းဆုံး AI ချစ်ပ် H200 ကို တရုတ်ဖောက်သည်တွေဆီ ရောင်းချခွင့်ပြုမယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပြီး အဲဒီရောင်းချမှုတွေက ရငွေရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အမေရိကန် အစိုးရဆီ ပေးရမယ်လို့ ဆိုခဲ့တယ်။

၂၀၂၆ မေလမှာ ဟွမ်ဟာ ထရန့်ရဲ့ တရုတ်ခရီးစဉ်မှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရှီကျင့်ဖိန်နဲ့ ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ အိမ်ဖြူတော်မှာ ကျင်းပတဲ့ ရှီကျင့်ဖိန်အတွက် နိုင်ငံတော် ညစာစားပွဲကိုလည်း တက်ရောက်ခဲ့တယ်။ အန်ဗီဒီယာက ထရန့် စီစဉ်ထားတဲ့ အိမ်ဖြူတော် ဘောလ်ခန်းအတွက် ဒေါ်လာ ၂၅ သန်း ကတိပြုခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နယူးယောက်တိုင်းမ်ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ထရန့်ကို လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်လောက်ကတည်းက ဟွမ်နဲ့ အဲလစ် ဟွမ်တို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေး၊ သူမက ပေကျင်းကို သတင်းပေးနေတယ်ဆိုတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး သတင်းအချက်အလက်တွေအကြောင်း ရှင်းပြခဲ့ပေမဲ့ ထရန့်က အန်ဗီဒီယာ ချစ်ပ်ရောင်းချမှုနဲ့ တရုတ်နဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုကို ထိခိုက်မှာစိုးလို့ အရေးမယူခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဟွမ် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်မှု ဝန်ခံပြီးနောက် နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် (တနင်္လာ) မှာ ထရန့်က ဟွမ်နဲ့ ကိုယ်တိုင် စကားပြောခဲ့ပြီး သူ့ကျန်းမာရေးကို မေးမြန်းခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ထရန့်က "ကျွန်တော် သူ့ကို တိုက်ရိုက် မေးခဲ့တယ်။ သူက 'သူမ သူလျှိုဆိုတာ ကျွန်တော် လုံးဝ မသိခဲ့ပါဘူး' လို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော် သူ့ကို တကယ် ယုံကြည်ပါတယ်" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ထရန့်က ဖက်ဒရယ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဗျူရို (FBI) က ဒီကိစ္စကို စုံစမ်းနေတယ်လို့လည်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ အိမ်ဖြူတော် သတင်းစာရှင်းလင်းရေးရုံးကတော့ ထရန့်နဲ့ ဟွမ်တို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထပ်မံ မှတ်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒီမိုကရက်တစ် လွှတ်တော်အမတ်တွေကတော့ အဆင့်မြင့် AI ချစ်ပ်တွေ တရုတ်သို့ တင်ပို့မှုကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ တောင်းဆိုနေပြီး ရီပတ်ဘလီကန် လွှတ်တော်အမတ်တွေကလည်း ဟွမ်ကို တံခါးပိတ် ဆွေးနွေးပွဲမှာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တစ် ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး (ဂေ့ဘ် အေမို၊ ဂရီဂိုရီ မီးခ်၊ ဆစ်ဒနီ ကမ်လာဂါ-ဒို့ဗ်) က ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဌာနရဲ့ ထိပ်တန်း အရာရှိတွေ ဒီထောက်လှမ်းရေး သတင်းကို သိရှိခဲ့သလားဆိုတာ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နောက်ဆုံးထားပြီး ဖြေကြားဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ ရှယ်ယာရှင်တစ်ဦးကလည်း တရားစွဲဆိုမှု ပြုလုပ်ထားပါတယ်။

ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ

အန်ဗီဒီယာ ဘုတ်အဖွဲ့ရဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ရလဒ်၊ ကွန်ဂရက်ရဲ့ မေးမြန်းမှုတွေနဲ့ FBI ရဲ့ စုံစမ်းမှုတို့က ဒီဇာတ်လမ်းရဲ့ နောက်အဆင့်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါလိမ့်မယ်။ ဟွမ်ရဲ့ CEO ရာထူး တည်မြဲမလား၊ တရုတ်သို့ H200 ချစ်ပ် တင်ပို့မှု ဆက်လုပ်ခွင့်ရမလား ဆိုတာတွေလည်း ဒီရလဒ်တွေပေါ် မူတည်နေပါတယ်။ ထိုင်ဝမ် EBC သတင်းရဲ့ ခေါင်းစဉ်မှာတော့ ပညာရှင်တစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး "ဟွမ်ကို ကြာပြီကတည်းက ပစ်မှတ်ထားခဲ့သလား၊ တရုတ်က အန်ဗီဒီယာရဲ့ မဟာဗျူဟာ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ကြာရှည်စွာ သိရှိနေခဲ့သလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ထုတ်ထားပါတယ် — ဒါက ပညာရှင်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး သက်သေပြနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

သုံးသပ်ချက် — ဘာဆက်ဖြစ်နိုင်လဲ

အောက်ပါအချက်တွေဟာ သတင်းအချက်အလက်တွေအပေါ် အခြေခံတဲ့ သုံးသပ်ချက်ဖြစ်ပြီး အတည်ပြုပြီးသား အဖြစ်အပျက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။

ပထမဆုံး ဟွမ်ရဲ့ CEO ရာထူး။ ဘုတ်အဖွဲ့ စုံစမ်းမှုရလဒ်က အဓိက ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်မယ်။ လျှို့ဝှက်ချက် ပေါက်ကြားခဲ့တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဟွမ်ကိုယ်တိုင် သိသိနဲ့ ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ တွေ့ရင် ရာထူးက ပြုတ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအထိ အဲဒီလို သက်သေမရှိဘူး၊ ဘုတ်အဖွဲ့ကိုယ်တိုင်က "လုံခြုံရေး ထိခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်စရာ မရှိဘူး" လို့ ဆိုထားတယ်။ ဟွမ်ထွက်ရင် အန်ဗီဒီယာအတွက် အစားထိုးမယ့်သူ မရှိဘူး — ချစ်ပ်ဘယ်သူ့ကို ဘယ်လောက်ပေးမယ်၊ ထုတ်ကုန်အသစ် ဘယ်လိုစီစဉ်မယ်ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အားလုံး သူတစ်ဦးတည်း လက်ထဲမှာ ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုတ်အဖွဲ့က သူ့ကို လွယ်လွယ်နဲ့ ဖြုတ်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ရှယ်ယာရှင်တွေနဲ့ ကွန်ဂရက်ဖိအားကြောင့် စုံစမ်းမှုကို အပေါ်ယံ လုပ်လို့လည်း မရဘူး။

ဒုတိယက H200 တရုတ်တင်ပို့မှု။ ထရန့်က H200 ရောင်းခွင့်ကို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်နဲ့ ခွင့်ပြုထားတယ်။ ဒီမိုကရက်တွေက ရပ်ဆိုင်းဖို့ တောင်းဆိုနေတယ်။ စုံစမ်းမှု ပိုဆိုးလာရင်၊ ဒါမှမဟုတ် FBI က တစ်ခုခုတွေ့ရင် အဲဒီခွင့်ပြုချက်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းနိုင်တယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်ရင် အန်ဗီဒီယာက တရုတ်ဈေးကွက်က ဘီလီယံချီဝင်ငွေ ဆုံးရှုံးမယ်၊ တရုတ်ရဲ့ AI ဖွံ့ဖြိုးမှုလည်း နှေးသွားမယ်။

တတိယက ထရန့်အတွက် နိုင်ငံရေးအန္တရာယ်။ ထရန့်ကို တစ်နှစ်လောက်ကတည်းက ဒီသတင်းပေးထားပြီး အရေးမယူခဲ့ဘူးဆိုတာ ပေါ်လာပြီ။ ဒါက ဒီမိုကရက်တွေအတွက် လက်နက်ဖြစ်လာတယ်။ ဟွမ် သန့်ရှင်းကြောင်း ထွက်လာရင် ထရန့် မှန်သွားမယ်။ ဆန့်ကျင်ဘက် ထွက်လာရင် "သူလျှိုနဲ့ ပတ်သက်သူကို ကာကွယ်ပေးပြီး တရုတ်ကို ချစ်ပ်ရောင်းခွင့်ပေးခဲ့တယ်" ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရမယ်။ ထရန့်က ဟွမ်ကို အခုကာကွယ်ထားပေမဲ့ အထောက်အထား ပိုထွက်လာရင် ထရန့်ကိုယ်တိုင် ခွာထွက်သွားနိုင်တယ်။

စတုတ္ထက ချစ်ပ်မှောင်ခိုကွန်ရက် ဖြိုခွဲမှု။ Megaspeed နဲ့ ဆက်စပ်ကုမ္ပဏီတွေကို အမေရိကန်က အမည်ပျက်စာရင်း သွင်းနိုင်တယ်၊ စင်ကာပူ-မလေးရှား ဒေတာစင်တာလမ်းကြောင်းကို ပိတ်နိုင်တယ်။ ဒါက တရုတ်ရဲ့ AI ချစ်ပ်ရရှိမှုကို တစ်ခဏ ထိခိုက်စေမယ်၊ ဒါပေမဲ့ တရုတ်က တခြားလမ်းကြောင်း ရှာမှာပဲ။

အကြီးမားဆုံးမေးခွန်းကတော့ EBC ပညာရှင် မေးသလို တရုတ်က အန်ဗီဒီယာရဲ့ မဟာဗျူဟာကို ကြာပြီကတည်းက သိနေခဲ့သလား ဆိုတာပဲ။ သိခဲ့ရင် အမေရိကန်ရဲ့ တင်ပို့ကန့်သတ်မှုတွေက အချိန်မီမှု မရှိတော့ဘူး၊ မူဝါဒကို ပြန်စဉ်းစားရမယ်။ ဒါက သက်သေမပြနိုင်သေးတဲ့ မေးခွန်းပဲ — ဒါပေမဲ့ ဝါရှင်တန်က အဲဒီမေးခွန်းကို မေးနေရပြီ။ ဒီဖြစ်ရပ်က အမေရိကန်-တရုတ် နည်းပညာစစ်ပွဲကို ပိုပြင်းထန်လာစေမယ်၊ တရုတ်နဲ့ ဆက်ဆံတဲ့ အမေရိကန် အမှုဆောင်တွေအပေါ် စောင့်ကြည့်မှု ပိုတင်းကျပ်လာမယ်။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
ဦးဝင်းမြင့်ကို မေတ္တာဆုတောင်းပေးသူ ဂျာမနီသံရုံးအကြီးအကဲကို စစ်ကောင်စီ ဆင့်ခေါ်သတိပေး

ဦးဝင်းမြင့်ကို မေတ္တာဆုတောင်းပေးသူ ဂျာမနီသံရုံးအကြီးအကဲကို စစ်ကောင်စီ ဆင့်ခေါ်သတိပေး

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Foreign Affairs - MOFA) ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကိုကိုကျော်က ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဂျာမနီသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ မာသီယာစ် လီခတ်ဇ်ကို ဝန်ကြီးဌာနသို့ ခေါ်ယူတွေ့ဆုံပြီး သတိပေးပြောကြားခဲ့သလို သတိထောက်လွှာလည်း ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းက နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ သံရုံးရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ လီခတ်ဇ်ရဲ့ ဗီဒီယိုပါ။

ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကိုကိုကျော်က ဂျာမနီသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ မာသီယာစ် လီခတ်ဇ်ကို ခေါ်ယူတွေ့ဆုံစဉ်

နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကိုကိုကျော် (ညာ) က ဂျာမနီသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ မာသီယာစ် လီခတ်ဇ် (ဘယ်) ကို ခေါ်ယူတွေ့ဆုံစဉ်။ Photo: MOFA

ဗီဒီယိုထဲမှာ ဘာပြောခဲ့လဲ

နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်ဟာ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ၇၅ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ပါ။ လီခတ်ဇ်က ဦးဝင်းမြင့် နေခဲ့ဖူးတဲ့ ရန်ကုန် တာမွေမြို့နယ်က အိမ်ဟောင်းရှေ့မှာ ရပ်ပြီး ဗီဒီယိုရိုက်ကာ မွေးနေ့ဆုတောင်းပေးခဲ့တယ်။

ဗီဒီယိုထဲမှာ သူက — ဂျာမနီက ဦးဝင်းမြင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင်သမ္မတအဖြစ် သတ်မှတ်တယ်၊ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ အာဏာသိမ်းမှုမှာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်၊ နေပြည်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီမှာ ထောင်က လွှတ်ပေးပြီလို့ ကြေညာတာကို ဂျာမနီက ကြိုဆိုတယ် — လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လွှတ်ပြီး ၆ လကျော်တဲ့အထိ တွေ့ခွင့်တောင်းတာ ခွင့်မရသေးဘူး၊ ဒါကြောင့် "ဦးဝင်းမြင့်ဟာ လွတ်လပ်သူမဟုတ်ဘူး၊ တွေ့ချင်သူကို တွေ့ခွင့်မရဘူး၊ လွတ်လပ်စွာ ဆက်သွယ်ခွင့်မရဘူး" လို့ ဆိုပါတယ်။ ပြီးတော့ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် မတရားဖမ်းဆီးထားသူအားလုံး ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးဖို့ — ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ၊ လုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့ ဂျာမနီအစိုးရတို့ရဲ့ တောင်းဆိုချက်နဲ့အညီ — တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ဖို့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်ဖို့လည်း တိုက်တွန်းခဲ့တယ်။

သတိပြုရမှာက လီခတ်ဇ်ဟာ ဦးဝင်းမြင့်ကို တွေ့ဆုံခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ဦးဝင်းမြင့်ဟာ နေပြည်တော်မှာ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ရှိနေတာ ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဗီဒီယိုရိုက်ခဲ့တဲ့ တာမွေက အိမ်ဟာ ဦးဝင်းမြင့် နေခဲ့ဖူးတဲ့ အိမ်ဟောင်းပါ။

ဝန်ကြီးဌာနက ဘာပြောလဲ

ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကိုကိုကျော်က အောက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ် —

  • ဂျာမနီနိုင်ငံဟာ ခိုင်မာတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ် ရှိတာကြောင့် သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအနေနဲ့ နိုင်ငံကြီးသားပီသစွာ သံတမန်လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ခဲ့တယ်။
  • လက်ရှိမှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီနည်းနဲ့ ပြည်သူက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရ တာဝန်ယူနေပြီ။ လီခတ်ဇ်ရဲ့ ပြောကြားချက်ဟာ အိမ်ရှင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကို တိုက်ရိုက်စော်ကားရာ ရောက်သလို ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာပြည်သူ ၁၃.၁၃ သန်းကျော်ကို မထီမဲ့မြင် ပြုရာလည်း ရောက်တယ်။
  • ဗီဒီယိုရိုက်ကူးတဲ့ နေရာ ရွေးချယ်မှုအပါအဝင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပြုမူပြောဆိုမှုတွေဟာ အိမ်ရှင်နိုင်ငံနဲ့ နိုင်ငံတော်အစိုးရကို အတိုက်အခံပြုဖို့ အားပေးတာ၊ ပြည်တွင်းမငြိမ်သက်မှု ဖြစ်ပေါ်စေဖို့နဲ့ အစိုးရကို အကြည်ညိုပျက်စေဖို့ လှုံ့ဆော်ရာ ရောက်တယ်။
  • မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းတရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက် ဝေဖန်နေတာဖြစ်ပြီး လုံးဝလက်မခံနိုင်ဘူး။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သံတမန်ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာ ကွန်ဗင်းရှင်း အပိုဒ် ၄၁(၁)အရ သံတမန်တွေဟာ လက်ခံနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေကို လေးစားရမယ်၊ ပြည်တွင်းရေးမှာ ဝင်မစွက်ဖက်ရဘူး။
  • လီခတ်ဇ်အနေနဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် သဘောထားပြီး လက်ရှိအစိုးရနဲ့ လက်တွဲမလုပ်လိုလို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း မပြုလိုရင်လည်း တားမြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး။
  • ဒီဗီဒီယိုဟာ ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ လုပ်တာလား၊ သူ့ကိုယ်ပိုင်သဘောနဲ့ လုပ်တာလား တရားဝင် ဖြေရှင်းချက် ပေးဖို့ တောင်းဆိုတယ်။ အလားတူလုပ်ရပ် ထပ်မလုပ်ဖို့ ပြင်းထန်စွာ သတိပေးပြီး လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ သံတမန်အစဉ်အလာတွေနဲ့အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ပြောတယ်။

ပြည်သူ့တုံ့ပြန်မှု — သတိပေးချက်နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်

ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ လီခတ်ဇ်ကို ပြည်သူတွေက ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ဝေဖန်ပြောကြားနေကြပြီလို့ ဆိုထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်တုံ့ပြန်မှုက ဆန့်ကျင်ဘက်ပါ။

ဂျာမနီသံရုံးရဲ့ ဗီဒီယိုပို့စ်မှာ Like ၂၆,၀၀၀ ကျော်၊ ကွန်မန့် ၉၄၀ ကျော် ရရှိထားပြီး အများစုက လီခတ်ဇ်နဲ့ ဂျာမနီအစိုးရကို "ကျေးဇူးတင်ပါတယ်" လို့ ပြောနေကြတာပါ။ ဦးဝင်းမြင့်ကို မွေးနေ့ဆုတောင်းပေးတာ၊ လွတ်မြောက်မှု အမှန်မဟုတ်ဘူးဆိုတာ လူသိရှင်ကြား ထောက်ပြတာကို ထောက်ခံကြတယ်။ အပြစ်ပြောတဲ့ အသံတွေလည်း ရှိပေမဲ့ အနည်းစုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ပြည်သူက အပြစ်ပြောနေတာမဟုတ်ဘဲ ကျေးဇူးတင်နေကြတာပါ — ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဆိုချက်နဲ့ လက်တွေ့ တုံ့ပြန်မှုက ပြောင်းပြန် ဖြစ်နေပါတယ်။

စစ်ဆေးချက်

"ဒီမိုကရေစီနည်းနဲ့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရ" ဆိုတဲ့ ဆိုချက်နဲ့ ၁၃.၁၃ သန်း ဆိုတဲ့ ဂဏန်းဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အဆိုပါ။ အဲဒီရွေးကောက်ပွဲကို အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဖျက်သိမ်းခံထားရတဲ့ အခြေအနေ၊ ဒေသအများအပြားမှာ စစ်ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေနဲ့ ကျင်းပခဲ့တာ၊ လွတ်လပ်တဲ့ စောင့်ကြည့်သူတွေ မရှိဘူး၊ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က လွတ်လပ်မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ မဟုတ်ဘူးလို့ ရှုတ်ချထားတယ်။ မဲပေးသူ အရေအတွက်ကိုလည်း သီးခြား အတည်ပြုချက် မရှိသေးဘူး။

ဗီယင်နာ ကွန်ဗင်းရှင်း အပိုဒ် ၄၁(၁) ကိုယ်တိုင်ကတော့ အမှန်ပါ။ ဒါပေမဲ့ မတရားဖမ်းဆီးထားသူတွေ လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတာက သံတမန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် ဖြစ်တယ် — စစ်ကောင်စီရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကတော့ အငြင်းပွားဖွယ်ပါ။

ဦးဝင်းမြင့်ကို တရားဝင်သမ္မတအဖြစ် သတ်မှတ်တာကလည်း လီခတ်ဇ်တစ်ဦးတည်းရဲ့ အမြင်မဟုတ်ဘူး — ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အခြေခံတဲ့ ဂျာမနီ၊ ဥရောပသမဂ္ဂနဲ့ ကုလသမဂ္ဂတို့ရဲ့ တရားဝင် ရပ်တည်ချက်ပါ။

ဆက်ဖြစ်နိုင်တာက ဂျာမနီဘက်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုပါ။ "ဆက်နေဖို့ မလိုဘူး၊ တားမှာ မဟုတ်ဘူး" ဆိုတာနဲ့ "ထပ်လုပ်ရင် အရေးယူမယ်" ဆိုတာက သွယ်ဝိုက်တဲ့ နှင်ထုတ်မယ့် ခြိမ်းခြောက်မှု သဘော ဖြစ်ပြီး၊ သံတမန်ကို persona non grata ကြေညာနိုင်တဲ့ အရိပ်အယောင် ဖြစ်ပါတယ်။ သံရုံးက ဗီဒီယိုကို တရားဝင် စာမျက်နှာမှာ တင်ခဲ့တာဆိုတော့ ဘာလင်က နောက်ခံပေးထားဖို့ များပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၀ ညအထိ ဗီဒီယိုကို သံရုံးက မဖျက်ဘဲ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ တင်ထားဆဲပါ — ဆင့်ခေါ်ပြီး ခြိမ်းခြောက်ထားပေမယ့် ဗီဒီယိုဖိုင် ရှိနေဆဲပါ။

ရင်းမြစ်များ

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ စစ်ကောင်စီက အမေရိကန်ကို ရှားပါးမြေကြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ စည်းရုံးနေတဲ့ သတင်း၊ မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမှာ စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်နဲ့ အရပ်သားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် သုံးနေတဲ့ သတင်း၊ စစ်တွေ အနီး စစ်ကောင်စီ ခံစစ် ယိုင်နဲ့နေတဲ့ သတင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ ကျပ်ငွေ တန်ဖိုးကျဆင်းမှုနဲ့ ဘဏ်ထုတ်ငွေ ကန့်သတ်ချက်တွေ၊ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ သတင်းနဲ့ သတင်းတိုများ ပါဝင်ပါတယ်။

အမေရိကန်ကို ရှားပါးမြေကြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ စစ်ကောင်စီ စည်းရုံး

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စစ်အစိုးရက အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရှားပါးမြေကြီး သတ္တုတွင်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ စည်းရုံးနေတယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဝါရှင်တန်မြို့က စည်းရုံးရေး ကုမ္ပဏီ ဒီစီအိုင် အဖွဲ့က တနင်္လာနေ့ (နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်) မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ကိုယ်စား ထုတ်ပြန်တဲ့ သတင်းလွှာမှာ "အမေရိကန် အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို သံတမန် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ်သာ မဟုတ်ဘဲ အရေးပါတဲ့ သတ္တုတွင်း ဦးစားပေး နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်သင့်တယ်" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ သတ္တုတွင်းတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး အလားအလာနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ အမျိုးသား လုံခြုံရေးနဲ့ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ဦးစားပေးတွေကို ဆက်စပ်ပေးတဲ့ သဘာဝကျတဲ့ နေရာဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပေါင်းစပ် မဟာဗျူဟာ စာတမ်းမှာ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီတွေအတွက် ဒေါ်လာ ငါးသန်းကျော် တန်တဲ့ အဓိက စီးပွားရေး ဒါမှမဟုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောတူညီချက် အနည်းဆုံး သုံးခု ရယူဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာအစိုးရကတော့ အဲဒီပစ်မှတ်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သတ္တုတွင်း အရင်းအမြစ်တွေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကို ယှဉ်ပြိုင်လိုတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်နဲ့ ယှဉ်ရင် နည်းလွန်းတယ်လို့ ဒီစီအိုင် အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရင်းအမြစ် ကဏ္ဍမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေရာယူထားပြီးဖြစ်ပြီး တရုတ် ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ ကြားခံတွေရဲ့ အားသာချက်တွေကို လွယ်လွယ်နဲ့ ဖယ်ရှားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အဓိက အချက်တစ်ခုက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရှားပါးမြေကြီး ထုတ်လုပ်မှု အဓိက နေရာတွေဟာ ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ ရှိပြီး ကချင် လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ကေအိုင်အေ) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေမှာ ရှိတယ်ဆိုတာပါ။ ကေအိုင်အေက ပန်ဝါနဲ့ ချီဖွေ သတ္တုတွင်းဒေသကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ကောင်စီဟာ သူတို့ လက်ထဲမှာ မရှိတဲ့ မြေကို အမေရိကန်ကို ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဧရာဝတီ သတင်းဌာနရဲ့ သုံးသပ်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အလေးချိန် များတဲ့ ရှားပါးမြေကြီး အဓိက ထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး အများစုကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ကာ လျှပ်စစ်ကား၊ လေအားလျှပ်စစ်နဲ့ အဆင့်မြင့် နည်းပညာ ပစ္စည်းတွေမှာ သုံးတဲ့ သံလိုက်တွေ ပြုလုပ်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံက ကမ္ဘာ့ ရှားပါးမြေကြီး သံလိုက်တွေရဲ့ ကိုးဆယ် ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။

အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ) ဒုတိယ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဒေးဗစ် ဂမ်အောင်ကတော့ ဝါရှင်တန်ရဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ဦးစားပေး မဟာဗျူဟာဟာ စစ်အုပ်ချုပ်မှု ဆက်ရှိနေသရွေ့ အဓွန့်ရှည် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူဆောင်လာနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောထားပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ အစီအစဉ်မှာ ကျားဖြန့် နှိမ်နင်းရေးနဲ့ ကုန်သွယ်ရေး (ရှားပါးမြေကြီး အပါအဝင်) ကို ဦးစားပေးထားပေမယ့် အန်ယူဂျီကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ အစီအစဉ်မှာ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အထိ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် ရယူဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ လပေါင်းများစွာ လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုတွေအပြီး အမေရိကန်က မြန်မာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးဖို့ လမ်းကြောင်း ပြောင်းခဲ့တဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက် ဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဗန်စ်က စက်တင်ဘာ ဆယ့်ငါးရက်နဲ့ ဆယ့်ခြောက်ရက်မှာ နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေ အကြား အဆင့်အမြင့်ဆုံး ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပါတယ်။ လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုနဲ့ သုံးဖက် ကစားကွက်အကြောင်း ဘလော့ဂ်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ သုံးသပ်ချက်ကိုလည်း ပြန်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

ကျိုက်ထိုမှာ စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ် — လူသားဒိုင်းအဖြစ် အရပ်သား ဖမ်းဆီး

မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီ တပ်သား တစ်ထောင်ကျော်က နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်ကစပြီး ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး အရပ်သား နှစ်ဆယ်ကနေ လေးဆယ်အထိကို ဖမ်းဆီးကာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် သုံးနေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့ (ဟာဖောမ်) က နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကြောင်းက ဇီးပြောင်နဲ့ ဝါးဒက်ကွင်း ကျေးရွာတွေဘက်ကို ချီတက်လာစဉ် ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (ကေအန်အယ်လ်အေ) ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာပဲ ညောင်ကျက် ကျေးရွာအနီးမှာ အနည်းဆုံး တိုက်ပွဲ နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒေသခံတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေက လမ်းတစ်လျှောက် အရပ်သားတွေကို ဖမ်းဆီးပြီး စစ်ကြောင်းရဲ့ ရှေ့ဆုံးမှာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် လမ်းလျှောက်ခိုင်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဖမ်းဆီးခံရသူတချို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပေမယ့် အများစုကတော့ စစ်တပ်ရဲ့ ဖမ်းဆီးမှုအောက်မှာ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး အရေအတွက် အတိအကျနဲ့ နေရာကိုတော့ အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

ထိုးစစ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ လေယာဉ်တွေက ပေါင် ငါးရာ ဗုံး သုံးလုံး ကြဲချခဲ့ပြီး ကျိုက်ထိုအခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ တပ်ရင်းတွေက အမြောက်နဲ့ ဆက်လက် ပစ်ကူ ပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တိုက်ပွဲနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကျေးရွာ နှစ်ဆယ်ကျော်က ဒေသခံ တစ်သောင်းငါးထောင်ကျော် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နဲ့ ၄ ရက်မှာ စစ်ကောင်စီက အမြောက်နဲ့ ဒရုန်းတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အသက် နှစ်ဆယ့်ကိုး နှစ်အရွယ် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီး တစ်ဦး သေဆုံးပြီး အနည်းဆုံး ငါး ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းကိုတော့ ဟာဖောမ်တစ်ခုတည်းက ဒေသခံတွေကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပြီး သီးခြား အတည်ပြုချက် မရသေးပါဘူး။

စစ်တွေ အနီး စစ်ကောင်စီ ခံစစ် ယိုင်နဲ့နေ — ရဟတ်ယာဉ် အသင့်ပြင်

ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ အနီးမှာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ရဲ့ ထိုးစစ်ကြောင့် စစ်ကောင်စီ တပ်တွေထဲမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ကြီးထွားနေတယ်လို့ စစ်တပ် အတွင်းပိုင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး မြန်မာ သတင်း နိုင်ငံတကာ (ဘီအန်အိုင်) က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) အပါအဝင် ခြေလျင်တပ်ရင်းတွေ၊ တပ်ရင်းတွေနဲ့ ဆေးတပ်ဖွဲ့တွေဟာ အေအေရဲ့ မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးတွေ အဓိက စစ်တန်းလျားအနီးကို ရောက်လာတာကြောင့် တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်မှု ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီက ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် တောင်ပိုင်းက အေအေ ထိန်းချုပ်နယ်မြေကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပေမယ့် အခြေအနေ ဆိုးလာချိန်မှာ တိုက်ခိုက်ရင်း ဆုတ်ခွာဖို့ ကြိုးစားခဲ့ရာကနေ အပြည့်အဝ ဆုတ်ခွာမှုအဖြစ် ပြောင်းသွားခဲ့တယ်လို့ စစ်တပ် သတင်းရင်းမြစ်က ပြောထားပါတယ်။ တပ်တွေ ဆုတ်ခွာလာချိန်မှာ အေအေက ဆက်လက် ဖိအား ပေးခဲ့ပြီး အခုတော့ ဒကစနဲ့ ရှေ့တန်း တပ်ရင်းတွေ၊ ဆေးတပ်ဖွဲ့တွေပါ သိမ်းပိုက်ခံရမယ့် အန္တရာယ် ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အခြေအနေ ဆိုးလာရင် စစ်တွေကနေ ရွှေ့ပြောင်းဖို့ ရဟတ်ယာဉ်တွေကို အသင့်ပြင်ထားတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

စစ်တွေ မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲတွေက စက်တင်ဘာ နှစ်ဆယ့်ကိုး ရက်ကတည်းက ဆက်ဖြစ်နေပြီး စစ်ကောင်စီ တပ်သား အများအပြား ကျဆုံးခဲ့တဲ့ အလောင်းတွေကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှု ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ကောက်ယူဖို့ မကြိုးစားနိုင်ဘူးလို့ ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောထားပါတယ်။ အေအေက စစ်တွေကနေ လေးမိုင်ကနေ ငါးမိုင်အကွာက ကြာမသောက်ကျေးရွာအနီးက ဒကစ စီမံတဲ့ ဗဟို လက်နက်တိုက်ကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဒေသခံ သတင်းတွေရှိပေမယ့် နိရဉ္စရာ သတင်းဌာနက သီးခြား အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

မှတ်ချက် — ဒီဘီအန်အိုင် သတင်းမှာ အနောက်ပိုင်း တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇောကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ မနေ့က ဘီအန်အိုင် သတင်းမှာတော့ တိုင်းမှူးအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦးကို ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်သူက တိုင်းမှူး အမှန်လဲ သီးခြား အတည်မပြုရသေးပါဘူး။ မနေ့က သတင်းချုပ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ကန်ကောကျွန်းပေါ်က စခန်း နှစ်ခု သိမ်းခံရတဲ့ သတင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု

နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နဲ့ ၄ ရက်မှာ မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီ လေယာဉ်တွေက ပေါင် ငါးရာ ဗုံး သုံးလုံး ကြဲချခဲ့တယ်လို့ ဟာဖောမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းကိုတော့ ဟာဖောမ်တစ်ခုတည်းက ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပြီး သီးခြား အတည်ပြုချက် မရသေးပါဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်နဲ့ ၄ ရက်မှာ အမြောက်နဲ့ ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီး တစ်ဦး သေဆုံးပြီး အနည်းဆုံး ငါး ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီသေဆုံးမှုကို ဗုံးကြဲမှုနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်ထားခြင်း မရှိဘဲ အမြောက်နဲ့ ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၅ ရက် ညမှာ မြောက်ဦးမြို့နယ် နန်းကျား ကျေးရွာကို ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနောင်း သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်မှာ ဒဏ်ရာရသူ ဆယ့်တစ် ဦးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးမှု မီဒီယာ အဖွဲ့ (ဒီအမ်ဂျီ) ကတော့ ဒဏ်ရာရသူ ဆယ့်နှစ် ဦးလို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်ကို ဆယ့်တစ် ဦးကနေ ဆယ့်နှစ် ဦးအဖြစ် မှတ်ယူထားပါတယ်။ သေဆုံးသူကတော့ ကိုယ်ဝန်လေးလရှိ အမျိုးသမီး တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဖော်ပြတဲ့ ဖြစ်စဉ်အသစ်တွေထဲမှာ သေဆုံးသူ ဆယ်ဦးနဲ့အထက် ရှိတဲ့ ဖြစ်စဉ် မပါဝင်ပါဘူး။ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက် ကျောက်တော် ဈေးအနီး ဗုံးကြဲမှု (သုံးဆယ့်သုံး ဦး သေ) သတင်းကတော့ ဒီနေ့ ပြန်လည် ဖော်ပြခံရပေမယ့် အစောပိုင်း မှတ်တမ်းမှာ ပါဝင်ပြီးသား ဖြစ်စဉ်ပါ။

ကျပ်ငွေ တန်ဖိုးကျ — ဘဏ်ထုတ်ငွေ ကန့်သတ်၊ အက်ဖ်အေတီအက်ဖ် သတိပေး

ကျပ်ငွေရဲ့ တန်ဖိုးက အမေရိကန် ဒေါ်လာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် လေးထောင့်ကိုးရာကျော်အထိ ကျဆင်းသွားပြီး အောက်တိုဘာ လအစပိုင်းက လေးထောင့်လေးရာခန့်နဲ့ ယှဉ်ရင် သိသိသာသာ ကျဆင်းလာတယ်လို့ ဧရာဝတီ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြဝတီမြို့က ကုန်သည်တွေနဲ့ ငွေလဲသမားတချို့က ငွေလဲလှယ်မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းထားပါတယ်။ ဈေးကွက် အတွင်းလူတွေက စစ်ကောင်စီရဲ့ ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြဖို့ ဗဟိုဘဏ်ကနေ ကျပ် နှစ်ဒသမ တစ် ထရီလီယံ ချေးယူမယ့် အစီအစဉ်ကို အပြစ်တင်နေပါတယ်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်မှုကလည်း ဈေးနှုန်းတွေကို တွန်းတင်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ တရားဝင် ရည်ညွှန်းဈေးကတော့ ဒေါ်လာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် နှစ်ထောင့်တစ်ရာ အဖြစ် ဆက်ရှိနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ သက်ထွန်းအောင်က ဘဏ်စာရင်းတွေကနေ ငွေသား ထုတ်ယူမှုကို ကန့်သတ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦးကို တစ်ပတ်လျှင် အများဆုံး ကျပ် သိန်း တစ်ရာ၊ စက်ရုံတွေအတွက်တော့ လုပ်ခလစာငွေကလွဲပြီး တစ်ပတ်လျှင် အများဆုံး ကျပ် သိန်း တစ်ထောင်သာ ထုတ်ယူခွင့်ပြုထားတယ်လို့ ရန်ကုန်ခေတ်သစ် သတင်းဌာနကို ပြောထားပါတယ်။

ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး အထူးအဖွဲ့ (အက်ဖ်အေတီအက်ဖ်) ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံကို ကျားဖြန့် အွန်လိုင်း လိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်း လောင်းကစားနဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ လူကုန်ကူးမှုတွေကနေ ရရှိတဲ့ တရားမဝင် ငွေတွေကို ခဝါချနေတဲ့ ကွန်ရက်တွေနဲ့ ပြည်တွင်း အယောင်ဆောင် အခွံကုမ္ပဏီတွေကို ထိထိရောက်ရောက် စုံစမ်းအရေးယူဖို့ သတိပေးထားတယ်လို့ ရန်ကုန်ခေတ်သစ် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အက်ဖ်အေတီအက်ဖ်က မြန်မာနိုင်ငံကို ငွေကြေး ခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး ထိန်းချုပ်မှု အားနည်းချက်တွေကို ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ပြင်ဆင်ဖို့ အချိန်ပေးထားပြီး မပြင်ဆင်ရင် နောက်ထပ် အရေးယူမှုတွေ ချမှတ်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကတည်းက အက်ဖ်အေတီအက်ဖ်ရဲ့ အမည်ပျက် စာရင်းမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံကတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို စာရင်းကနေ ပယ်ဖျက်ဖို့ တွန်းအားပေးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ကောလဟာလကို ဂျပန် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ငြင်းဆိုထားပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံကတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အက်ဂ်မွန့် အဖွဲ့ ဝင်ခွင့် လျှောက်ထားမှုကို ထောက်ခံနေပါတယ်။

သတင်းတိုများ

စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲကို ဧပြီ လေးရက်မှာ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားပြီး နေရာ ငါးဆယ့်ငါး နေရာအတွက် ရွေးကောက်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဧရာဝတီ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ နေရာတချို့က အနိုင်ရသူတွေ အစိုးရ အလုပ်တွေ ယူသွားလို့ လစ်လပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တချို့နေရာတွေကတော့ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ချန်လှပ်ခံခဲ့ရတဲ့ ဒေသတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ (ယူအက်စ်ဒီပီ) နဲ့ မဟာမိတ်တွေက ရွေးကောက်ခံရတဲ့ နေရာတွေရဲ့ ဆယ်နေရာမှာ ကိုးနေရာခန့်ကို ရရှိခဲ့ပြီး စစ်တပ်ခန့်အပ်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေက လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံကို ကိုင်ထားပါတယ်။ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေတဲ့ အင်းတော်မြို့နယ်လည်း ဧပြီလမှာ မဲပေးရမယ့် မြို့နယ်တွေထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဝမ်ရိက ပေကျင်းမြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ လန်ချန်း-မဲခေါင် အစည်းအဝေးမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီး အောင်ကျော်ဟိုးကို တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေး စင်္ကြံ (စီအမ်အီးစီ) ကို ပိုမြန်မြန် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့နဲ့ တရုတ် နိုင်ငံသားတွေကို ပိုမို ကာကွယ်ပေးဖို့ ဖိအားပေးထားတယ်လို့ ဧရာဝတီ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပေကျင်းရဲ့ ဦးစားပေး စီမံကိန်းတွေထဲမှာ ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းနဲ့ မန္တလေးနဲ့ မူဆယ်ကို ဖြတ်သန်းပြီး ယူနန်ပြည်နယ်ကို သွားတဲ့ မီးရထားလမ်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စီမံကိန်းလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆက်ဆွေးနွေးနေချိန်မှာပဲ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) နဲ့ တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးနေတယ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီး ရှမာ အိုဘက် အစ္စလာမ်က ပြောထားပါတယ်။ ပုံမှန် သံတမန် လမ်းကြောင်းတွေကနေပဲ ပြန်လည်နေရာချထားရေး ရနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်တာဟာ အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့ရာ ရောက်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ အေအေက ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့နယ် ဆယ့်ခုနစ်ခုအနက် ဆယ့်လေးခုကို ထိန်းထားပြီး စစ်ကောင်စီလက်ထဲမှာ စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ မာန်အောင် သုံးမြို့နယ်သာ ကျန်ပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ မြန်မာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေထဲက စစ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံသား စိစစ်ရေး လက်မှတ် (စီအိုင်) ကို အောက်တိုဘာ ဆယ့်လေးရက်ကစပြီး လျှောက်ထားသူ တစ်သောင်းငါးထောင်ခန့်သာ ရှိသေးတယ်လို့ အလုပ်သမား ဝန်ကြီး မောင်မြင့်က ပြောထားပါတယ်။ အစိုးရက တစ်ရက်ကို လျှောက်ထားသူ ငါးထောင်အထိ မျှော်လင့်ခဲ့ပါတယ်။ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား ကော်မတီတစ်ခုကတော့ အန်ယူဂျီက စာရွက်စာတမ်းတွေ ထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ လက်မှတ် သန်းနှစ်သန်းကျော် စုဆောင်းရရှိထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အလုပ်သမားတွေက ပွဲစားခတွေ ပေါင်းလိုက်ရင် လက်မှတ် တစ်စောင်ကို ဘတ် ငါးထောင်ကျော် ကုန်ကျပြီး တရားဝင် ဈေးရဲ့ နှစ်ဆခန့် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များ ဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ရုံး (ယူအန်အိတ်ချ်စီအာရ်) ရဲ့ စက်တင်ဘာလကုန်အထိ အချက်အလက်တွေအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်း စစ်ဘေးရှောင် လေးသန်းခန့် ရှိနေပြီး မိုးရာသီ ရေကြီးမှုတွေက လူသားချင်း စာနာမှု အခြေအနေကို ပိုဆိုးစေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကရင်နီပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ် ကေလျာကျေးရွာအနီးမှာ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် နေ့လယ် နှစ်နာရီခွဲခန့်မှာ နွားကျောင်းနေတဲ့ ဒေသခံ အမျိုးသား နှစ်ဦးကို စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေက သေနတ်နဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အသက် ဆယ့်ခြောက်နှစ် အရွယ် လူငယ် တစ်ဦး လက်မောင်း ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ကေတီ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေဟာ ဖရူဆိုမြို့က အမှတ် ဆယ့်လေး အဆင့်မြင့် စစ်သင်တန်းကျောင်းကနေ စစ်ကြောင်းနဲ့ ချီတက်လာနေတာဖြစ်ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်မှာလည်း အဲဒီဒေသက ကျေးရွာ နှစ်ရွာကို အသေခံ ဒရုန်းနဲ့ အမြောက်တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တချို့ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ်မှာ အမှတ် ရှစ် ပြည်ထောင်စု လမ်းမကြီးပေါ်က အမှတ် သုံးရာ့ဆယ့်ခြောက် အမြောက်တပ်အနီးမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး စစ်သား သုံး ဦး သေဆုံးကာ ငါး ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ရေးဘီလူး တပ်ရင်းက ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ ရန်ကုန်ခေတ်သစ် သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ် မိုးမိတ်မြို့ကနေ မြစ်ဆုံ ကျေးရွာဘက်ကို ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ချီတက်လာတဲ့ စစ်ဆင်ရေး ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၁ (စကခ-၁) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း သုံးရင်းပါ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းကို ကချင် လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ကေအိုင်အေ) ပူးပေါင်းတပ်တွေက ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်မှာ ထိခိုက်သေဆုံးမှု များပြားခဲ့တယ်လို့ ကေအိုင်အေ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ရန်ကုန်ခေတ်သစ်ကို ပြောထားပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့ ကြည့်မြင်တိုင်နဲ့ စမ်းချောင်းမြို့နယ်တွေမှာ ဒီလအတွင်း ဖွင့်လှစ်မယ့် စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် သုံးဆယ် အတွက် လူအင်အားရဖို့ "ဂရုဏာနှလုံးသား" ပရဟိတ အဖွဲ့အမည်ခံ အောင်မိုးလွင်နဲ့အဖွဲ့က အသက် ဆယ့်ငါး နှစ်အရွယ် ကလေးတွေ အပါအဝင် လူငယ်တွေကို အတင်းအကျပ် ဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောထားပါတယ်။ ကရင်ပြည်နယ်မှာလည်း စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ဒီမိုကရက်တစ် ကရင် သစ္စာရှိ တပ်မတော် (ဒီကေဘီအေ)၊ ကရင် အမျိုးသား တပ်မတော် (ကေအန်အေ) နဲ့ နယ်ခြားစောင့်တပ် (ဘီဂျီအက်ဖ်) တို့က ကျားဖြန့် လုပ်ငန်းစင်တာ အသစ်တွေကို တည်ဆောက်ခွင့် ရနေပြီး အဓိက တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေနဲ့ မပူးပေါင်းဖို့နဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်တွေမှာ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအန်ယူ) ဘက်က မပါဝင်ဖို့ စစ်တပ်က ဖိအားပေးထားတယ်လို့ ကရင် စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ရန်ကုန်ခေတ်သစ်ကို ပြောထားပါတယ်။ မန္တလေးမြို့မှာလည်း မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ဟိုင်းခန်းတွေ ပါတဲ့ ကေတီဗီတွေ ဟန်ပြ နှိမ်နင်းမှု အဆုံးသတ်ပြီးနောက် အရင်ကထက်တောင် အပြိုင်အဆိုင် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်လာတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ပြောထားပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်များ — https://bworldonline.com/world/2026/11/10/792708/myanmar-lobbies-us-to-invest-in-its-rare-earths-sector-dominated-by-china/ (ရိုက်တာ)၊ https://rehmonnya.org/over-1000-junta-troops-advance-into-kyaikhto-township-reportedly-using-civilians-as-human-shields/ (ဟာဖောမ်)၊ https://www.bnionline.net/en/news/sittwe-based-junta-commands-face-imminent-threat-arakan-army-advances-near-cantonment (ဘီအန်အိုင်)၊ https://www.mekongmemo.com/p/myanmar-20261110 (မဲခေါင် မှတ်စု)၊ https://ktnews.org/news/7968/ (ကေတီ သတင်း)၊ https://www.youtube.com/watch?v=F-BNE6n1Mhg (ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မနက်ပိုင်း သတင်း)၊ https://www.youtube.com/watch?v=4WPU-_XcPzk (ရန်ကုန်ခေတ်သစ် နေ့လယ်ပိုင်း သတင်း)၊ https://www.youtube.com/watch?v=CB6STtTciDY (ရန်ကုန်ခေတ်သစ် ညနေပိုင်း သတင်း)၊ https://moemaka.net/eng/2026/11/november-9-2026-m-cdm-domestic-news/ (အမ်စီဒီအမ်)၊ https://www.yeyintnge.net/2026/10/blog-post_432.html (လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှု သုံးသပ်ချက်)။

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️

စစ်ဘုရင် — အပိုင်း ၁၂: ရွေးကောက်ပွဲ ဖျက်ဆီးမှု — ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဖျက်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှု

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အပိုင်း ၁၁: https://www.yeyintnge.net/2026/11/nld_01180867050.html

အပိုင်း ၁၂ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၁၁ ရဲ့ အဆုံးမှာ ချန်ခဲ့တယ် — လူများကို နှိမ်နင်းပြီးနောက်၊ စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကိုယ်တိုင်နှင့် ပါတီကိုယ်တိုင်ကို မည်သို့ ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည် ဟု။ ဤအပိုင်းက ထိုအကြောင်းအရာကိုပင် တင်ပြသည်။

မဲမသမာမှု စွပ်စွဲချက်

စစ်တပ်က ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲ မသမာဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ကနဦးတွင် မဲစာရင်း မမှန်ကန်မှု ၈.၆ သန်းဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ၁၁,၃၀၅,၃၉၀ အထိ တိုးမြှင့် ဖော်ပြခဲ့သည် — စစ်ကောင်စီ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ၏ ဖော်ပြချက်အတိုင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အရပ်သား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က စစ်တပ်၏ မဲမသမာမှုစွပ်စွဲချက်များကို အထောက်အထားမဲ့ ဟူဆ၍ ငြင်းဆိုခဲ့သည် [ရင်းမြစ်စုံ]။

စွပ်စွဲချက်၏ ဂဏန်းများ တစ်စတစ်စ ကြီးလာပုံက သတိပြုဖွယ် ဖြစ်သည် — ကနဦး ၈.၆ သန်းမှ ၁၁.၃ သန်းကျော်သို့ တိုးလာခဲ့သော်လည်း၊ အထောက်အထား တစ်စုံတစ်ရာ တစ်ခါမျှ တင်ပြခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပယ်ဖျက်ခြင်း

၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၂၆: စစ်ကောင်စီခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) — ဥက္ကဋ္ဌ သိန်းစိုး (၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ကြီးကြပ်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း) — က ကြေညာချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၁ ဖြင့် ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို တရားဝင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: Ministry of Information (MOI) Myanmar; Radio Free Asia (RFA), ၂၀၂၁-၀၇-၂၆/၂၇]။

ပယ်ဖျက်ရသည့် အကြောင်းရင်းအဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲက ဥပဒေနှင့်အညီ ကျင်းပခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ၊ တရားမျှတမှု မရှိခဲ့ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကြေညာချက်ကို စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းအချက်အလက်ကော်မတီ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် သိန်းစိုး အမည်ဖြင့် တင်ခဲ့သည်။

ရလဒ်ပယ်ဖျက်ခြင်းကို နိုင်ငံရေးပါတီအများအပြားက တရားမဝင်ဟု ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ၏ ဆန္ဒကို လျစ်လျူရှုခြင်းဟု ဖော်ပြခဲ့သည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: Radio Free Asia (RFA)]။

အရပ်သား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ လှသိန်း အရေးယူခံရမှု

လှသိန်း — အရပ်သား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ။ အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ ၂၀၂၂ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀(က) အရ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရသည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP); အာရှလွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများကွန်ရက် (ANFREL); Radio Free Asia (RFA), ၂၀၂၂-၀၇-၀၈]။

ထိုနေ့တည်း၌ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) အဖွဲ့ဝင် မြင့်နိုင် (အတွင်းရေးမှူး) နှင့် သန်းဌေး (အဖွဲ့ဝင်) တို့လည်း ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀(က) အရ ၃ နှစ်စီ ချမှတ်ခံရသည်။ သုံးဦးစလုံးကို နေပြည်တော် အကျဉ်းထောင်အတွင်းရှိ အထူးတရားရုံးက စီရင်ခဲ့ပြီး၊ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ထိန်းသိမ်းခံထားရသည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: Radio Free Asia (RFA), ၂၀၂၂-၀၇-၀၈]။

ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀(က) သည် တည်ဆဲဥပဒေများကို တားဆီးခြင်း သို့မဟုတ် လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ခြင်းကို အပြစ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ အများဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်နိုင်သည်။ ဤပြစ်ဒဏ်များသည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို တာဝန်ယူခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) အဖွဲ့ဝင်များအပေါ် ပထမဆုံး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုများ ဖြစ်သည်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဖျက်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှု

၂၀၂၁ မေ ၂၁: စစ်ကောင်စီခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ သိန်းစိုးက နေပြည်တော်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီ ၆၀ ကျော်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ကို ဖျက်သိမ်းရန် လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုခဲ့သည် — မဲမသမာမှုဖြင့် ပါတီ မှတ်ပုံတင်ကို ပယ်ဖျက်ရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: Burma News International, ၂၂ မေ ၂၀၂၁; Reuters, ၂၃ မေ ၂၀၂၁; Kyoto Review of Southeast Asia]။

တောင်းဆိုမှုသည် ရွေးကောက်ပွဲမသမာမှုဟူသော စွပ်စွဲချက်ကို အကြောင်းပြု၍ ပါတီကိုယ်တိုင်ကို ဖျက်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှု ဖြစ်သည် — မဲရလဒ်ကို ပယ်ဖျက်ရုံသာမက၊ မဲအများဆုံးရခဲ့သော ပါတီကိုပါ ပျောက်ကွယ်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။

စစ်ကောင်စီခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် လူ ၄၂၂ ဦး ကို ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ ရွေးကောက်ပွဲမသမာမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးစွဲချက်တင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၂ ဇူလိုင်လအထိ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) အဖွဲ့ဝင် ၂,၄၀၀ ကျော် ကို စွဲချက်တင်/ဒဏ်ရိုက်ခဲ့သည် [ရင်းမြစ်စုံ — ရင်းမြစ်: အာရှလွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများကွန်ရက် (ANFREL)]။

ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သူများကိုယ်တိုင်ကို စွဲချက်တင်ခြင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်း၏ နောက်တစ်ဆင့် ဖြစ်သည် — မဲပေးခဲ့သူများ၊ မဲကို ရေတွက်ခဲ့သူများ၊ ရလဒ်ကို ကြေညာခဲ့သူများ အားလုံးကို တရားခံများအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ၏ ဖော်ပြချက်

နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ (အာရှလွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများကွန်ရက် (ANFREL) အပါအဝင်) က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်သူ၏ စစ်မှန်သော ဆန္ဒကို ထင်ဟပ်ခဲ့သည်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ စစ်တပ်က မဲမသမာမှုအတွက် အထောက်အထား တစ်ခါမျှ မတင်ပြခဲ့ပါ [ရင်းမြစ်စုံ]။

လေ့လာသူများ၏ ဖော်ပြချက်နှင့် စစ်တပ်၏ စွပ်စွဲချက်တို့ ကွာခြားပုံက ရှင်းသည် — တစ်ဖက်က ရွေးကောက်ပွဲကို စောင့်ကြည့်ပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒ ထင်ဟပ်သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်၊ အခြားတစ်ဖက်က မဲစာရင်း မမှန်ကန်ဟု စွပ်စွဲပြီး ဂဏန်းများကို တိုးမြှင့်ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း၊ အထောက်အထား တစ်ခါမျှ မပြခဲ့ပါ။

ဒီအပိုင်းက ဘာကို ပြသလဲ

ဤအပိုင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်များကို အတူတကွ ကြည့်ပါက ပုံစံတစ်ခုက ပေါ်လာသည်။

ပထမ — စွပ်စွဲချက်မှ ပယ်ဖျက်ခြင်းသို့။ မဲမသမာမှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး၊ အရပ်သား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ စစ်ကောင်စီခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၂၆ ရက်တွင် ရလဒ်များကို တရားဝင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည် — ပြည်သူ မဲပေးခဲ့သည့် ရလဒ်ကို စာရွက်တစ်ရွက်ဖြင့် ပယ်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒုတိယ — ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သူများကို အရေးယူခြင်း။ အရပ်သား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ဥက္ကဋ္ဌ လှသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ၃ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) အဖွဲ့ဝင် ၂,၄၀၀ ကျော်ကို စွဲချက်တင်/ဒဏ်ရိုက်ခဲ့သည် — ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည့် စနစ်ကိုယ်တိုင်ကို တရားခံအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

တတိယ — ပါတီကိုယ်တိုင်ကို ဖျက်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခြင်း။ ရလဒ်ပယ်ဖျက်ရုံသာမက၊ မဲအများဆုံးရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ကို ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် — ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပယ်ဖျက်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော ပါတီကိုပါ ပျောက်ကွယ်စေရန် ကြိုးစားခြင်း ဖြစ်သည်။

နောက်အပိုင်းမှာ: အခန်း ၁၃ — စစ်ကြောရေးစခန်းများ — နှိပ်စက်မှုစနစ်၏ ဗဟိုချက်များ — ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက်၊ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးထားသူများကို မည်သည့်နေရာများတွင်၊ မည်သို့ စစ်ကြောနှိပ်စက်ခဲ့သည်ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ရင်းမြစ်များ

  • Radio Free Asia (RFA), ၂၆–၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ (၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပယ်ဖျက်မှု; ၁၁.၃ သန်းကျော် မဲစာရင်း မမှန်ကန်ဟု ဆို; သိန်းစိုး အမည်ဖြင့် ကြေညာချက်)
  • Ministry of Information (MOI) Myanmar (ကြေညာချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၁ — ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပယ်ဖျက်ခြင်း)
  • Radio Free Asia (RFA), ၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ (လှသိန်း၊ မြင့်နိုင်၊ သန်းဌေး ၃ နှစ်စီ ချမှတ်ခံရမှု; ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀(က))
  • Burma News International, ၂၂ မေ ၂၀၂၁ (သိန်းစိုး၏ NLD ဖျက်သိမ်းရေး တောင်းဆိုမှု; မေ ၂၁ တွေ့ဆုံပွဲ)
  • Reuters, ၂၃ မေ ၂၀၂၁ (EU ၏ NLD ဖျက်သိမ်းရေး အစီအစဉ် ရှုတ်ချမှု)
  • Kyoto Review of Southeast Asia (၂၀၂၁ မေလ သိန်းစိုး၏ NLD ဖျက်သိမ်းရေး တောင်းဆိုမှု)
  • အာရှလွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများကွန်ရက် (ANFREL) (၄၂၂ ဦး စွဲချက်တင်မှု; ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) အဖွဲ့ဝင် ၂,၄၀၀ ကျော် စွဲချက်/ဒဏ်ရိုက်မှု; ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ပြည်သူ့ဆန္ဒ ထင်ဟပ်မှု)
  • နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) (လှသိန်း ပြစ်ဒဏ်)

အပိုင်း ၁၃: https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_588.html

ဆက်ဖတ်ရန် →
🏷️
← ပို့စ်အသစ်များ ပို့စ်အဟောင်းများ →