စစ်အုပ်စုရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း — ဘယ်လောက်နက်ရှိုင်းပြီလဲ

စစ်အုပ်စုရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း — ဘယ်လောက်နက်ရှိုင်းပြီလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

စစ်ကောင်စီဟာ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ပြောရင် ဒေဝါလီမခံရသေးပါဘူး — ဒါပေမဲ့ ပုံမှန်အခွန်အခြေခံနဲ့ ရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အတင်းအကျပ် ကောက်ခံမှု၊ ပြည်တွင်းဘဏ်တွေဆီက ချေးငွေ၊ နိုင်ငံခြားက ငွေလွှဲတွေနဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေရဲ့ ထောက်ပံ့မှုတွေနဲ့သာ ရပ်တည်နေရတာပါ။

စစ်ကောင်စီကို ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ မှာ ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့ပေမဲ့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ လူသိများတဲ့ စစ်ကောင်စီဟု သုံးပါမယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြင်ပကြွေးမြီ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သတင်း တစ်စောင်မှ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကြွေးမြီ ပျက်ကွက်မှု မရှိတာနဲ့ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း မရှိတာဟာ အတူတူ မဟုတ်ပါဘူး။

ဘတ်ဂျက် — လိုငွေက ကြီးလာနေ၊ အခွန်က ကျုံ့နေ

ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ၂၀၂၆ ဇွန် မြန်မာ့စီးပွားရေး အစီရင်ခံစာအရ၊ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ လိုငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၅.၅% အထိ တက်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄-၂၅ က ၄.၁% ကနေ တက်လာတာပါ။ ဝင်ငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၂၄.၈% ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီထဲမှာ အခွန်ဝင်ငွေက ၇.၁% သာရှိပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ၁၇.၇% ဟာ အခွန်မဟုတ်တဲ့ ဝင်ငွေ — အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ အထူးသဖြင့် စွမ်းအင်နဲ့ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့က ရတာပါ။ သုံးငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၃၀.၃%၊ ပြည်သူ့ကြွေးမြီဟာ ၆၂.၈% ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၆-၂၇ အတွက် ခန့်မှန်းချက်ကတော့ လိုငွေ ၅.၂%၊ ကြွေးမြီ ၆၄.၅% ပါ။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ သတိပေးချက်က ရှင်းပါတယ် — လက်ရှိမူဝါဒအစုကို ဆက်ထိန်းထားဖို့ ပိုခက်လာမယ်လို့ပါ။

ဗဟိုဘဏ်ကနေ တိုက်ရိုက် ချေးငွေယူမှုဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၄.၀% ကနေ ၁.၆% အထိ ကျသွားပေမဲ့၊ ပြည်တွင်းဘဏ်တွေဆီက ချေးငွေကတော့ ဂျီဒီပီရဲ့ ၂.၉% ခန့် တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဒါကို ဘဏ်တွေအပေါ် ဖိအားပေးမှုနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစရာ တခြားနေရာ နည်းပါးမှုကြောင့်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ၂၀၂၆-၂၇ အတွက် ဗဟိုဘဏ်ချေးငွေ ကျပ် ၂.၁ ထရီလီယံ၊ အတိုး ၄% ဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်ကို အစိုးရသတင်းစာ Global New Light of Myanmar က ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅ မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဇွန်အထိ ဗဟိုဘဏ်ဆီက ချေးငွေ တစ်ကျပ်မှ မယူရသေးဘူးလို့လည်း အဲဒီသတင်းမှာပဲ ပါပါတယ်။

အတည်မပြုနိုင်သေးတဲ့ ကိန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကျပ် ၈,၉၈၅ ဘီလီယံ လိုငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ ကိန်းဟာ အရင်းအမြစ်အမျိုးမျိုးမှာ ကွဲလွဲနေပြီး၊ မူရင်းစာရွက်စာတမ်းနဲ့ အတည်မပြုနိုင်သေးလို့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ အချက်အလက်အဖြစ် မသုံးပါဘူး။

ကျပ်ငွေ — တရားဝင်နှုန်းနဲ့ လမ်းဘေးနှုန်း နှစ်ဆကွာ

ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ တရားဝင်ရည်ညွှန်းနှုန်းဟာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၂,၁၀၀ မှာ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ အထိ အေးခဲနေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာနှောင်းပိုင်းနဲ့ နိုဝင်ဘာအစောပိုင်းမှာ လမ်းဘေးပေါက်ဈေးဟာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၄,၆၂၁ မှ ၄,၆၉၀ ဝန်းကျင်မှာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက တရားဝင်နှုန်းထက် နှစ်ဆကျော် များနေတာပါ။ ဒီကိန်းဟာ ဈေးကွက်စုစည်းမှုတစ်ခုက ရတာဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင်ဈေးကွက် စစ်တမ်းတစ်ခု မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သတိပြုပါ။

၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်းအတွက် စစ်ကောင်စီ တကယ်သုံးနိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ အရံငွေ ဘယ်လောက်ရှိတယ်ဆိုတာ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ ကိန်း မရှိပါဘူး။ အရင်နှစ်တွေရဲ့ အရံငွေ ကိန်းတွေဟာ အတော်မြင့်နေသလို ပြပေမဲ့၊ အဲဒီထဲမှာ ဘယ်လောက်က အေးခဲထားတာ၊ ငွေဖြစ်လွယ်တာ မဟုတ်တာလဲဆိုတာ မသိရပါဘူး။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ဆုံးရှုံးမှု

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ က စတင်တဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း၊ မူဆယ်နဲ့ ချင်းရွှေဟော်က ကုန်သွယ်ရေး ရပ်သွားခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ကိန်းအရ၊ အဲဒီမြို့နှစ်မြို့က တစ်နေ့ကို ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းကျော် ကုန်သွယ်ခဲ့ပြီး၊ ပထမ ရက် ၅၀ အတွင်း ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့တယ်လို့ RFA က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၄ ဧပြီမှာ စစ်ကောင်စီဟာ နယ်စပ်ဂိတ် ၁၁ ခုသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တော့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြဝတီဂိတ်ကနေ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ဒေါ်လာ ၄.၄ ဘီလီယံကျော် ကုန်သွယ်ခဲ့ပေမဲ့၊ နောက်ပိုင်း ၂၀၂၅ မှာ တရုတ်ကြားဝင်စေ့စပ်မှုတွေနဲ့ မန္တလေး-လားရှိုး-မူဆယ် လမ်းကြောင်း ပြန်ဖွင့်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ရှိတာကြောင့်၊ ဒီဂိတ်တွေကို အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးသွားပြီလို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ အကောက်ခွန်ဝင်ငွေ ဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးတယ်ဆိုတဲ့ ဂိတ်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ ကိန်းကိုလည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။

ငွေလွှဲ — အသက်သွေးကြော

၂၀၂၅ မှာ နိုင်ငံခြားက အလုပ်သမား ငွေလွှဲဟာ ဒေါ်လာ ၅.၆ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရဲ့ ၃၈% ခန့် ရှိတယ်လို့ Bloomberg က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကလည်း အဲဒီကိန်းကို အတည်ပြုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါနဲ့ ရောထွေးလို့ မရတဲ့ နောက်ထပ်ကိန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ အစီရင်ခံစာအရ၊ ၂၀၂၄-၂၅ မှာ တရားဝင် ငွေပေးချေမှုစာရင်းထဲက ငွေလွှဲဟာ ဒေါ်လာ ၂.၁ ဘီလီယံသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီကိန်းနှစ်ခုဟာ တိုင်းတာပုံ မတူလို့ ကွဲတာပါ — တစ်ခုကို နောက်တစ်ခုနဲ့ ရောပြီး မသုံးရပါဘူး။

ငွေလွှဲကြီးထွားလာရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုက အတင်းအကျပ်ပါ။ ၂၀၂၄ က စပြီး အလုပ်သမားတွေဟာ ဝင်ငွေရဲ့ ၂၅% ကို တရားဝင်ဘဏ်လမ်းကြောင်းကနေ လွှဲရမယ်လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ မလွှဲရင် ပတ်စပို့သက်တမ်းတိုးတာ၊ ပြည်ပအလုပ်လုပ်ခွင့်တို့ကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ၊ ၂၀၂၅ မှာ နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဟာ ဒေါ်လာ ၈၃ သန်းသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

အခြေခံလိုအပ်ချက်များ — နိုင်ငံခြားငွေနဲ့သာ ဝယ်ရတာ

လောင်စာဆီဟာ အကြီးမားဆုံး အားနည်းချက်ပါ။ သုံးစွဲမှုရဲ့ ၉၀% ကနေ ၉၇% ကို တင်သွင်းရပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ တင်သွင်းတန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၅.၄ ဘီလီယံ ခန့် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ၂၀၂၅ တစ်ခုလုံးရဲ့ ငွေလွှဲဝင်ငွေ နီးပါးနဲ့ ညီမျှပါတယ်။ စားအုန်းဆီကတော့ တစ်နှစ်ကို တန်ချိန် ၁ သန်းခန့် သုံးစွဲပြီး၊ ၆၀% ကနေ ၇၀% ကို တင်သွင်းရပါတယ် — ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုက လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၃၀% ကနေ ၄၀% ခန့်သာ ဖုံးလွှမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဆေးဝါးတွေရဲ့ ၈၅% ကနေ ၉၅%၊ ဓာတ်မြေဩဇာတွေရဲ့ ၈၅% ကနေ ၉၅% ကိုလည်း တင်သွင်းရပါတယ်။ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ဓာတ်မြေဩဇာ တန်ချိန် ၁.၁ သန်းကျော် တင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ အစိုးရသတင်းစာက ဖော်ပြပါတယ်။

ဘယ်ပစ္စည်းအမျိုးအစားကို နိုင်ငံခြားငွေ ဘယ်လောက် ခွဲဝေပေးတယ်ဆိုတဲ့ တရားဝင်ဇယား မရှိပါဘူး။ ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က အရပ်သုံး သန့်စင်ပြီးလောင်စာ ဘယ်လောက်ပမာဏ ပို့ပေးတယ်ဆိုတဲ့ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ ကိန်းလည်း မရှိပါဘူး။

၂၀၂၆ လောင်စာအကျပ်အတည်း — မတ် လမှ စက်တင်ဘာ လအထိ

၂၀၂၆ မတ်လမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲတွေကြောင့် လောင်စာတင်သွင်းမှု အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်ကောင်စီဟာ မတ် ၇ ရက်ကနေ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်အထိ စုံ-မ ကားနံပါတ်စနစ်နဲ့ မောင်းနှင်မှုကို ကန့်သတ်ခဲ့ပါတယ်။ QR ကုဒ်နဲ့ ဝယ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်တွေလည်း ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ်ရဲ့ ၂၀၂၆ မေ ၁၉ အစီရင်ခံစာအရ၊ ဒီဇယ်ဈေးဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ၁၆၀% တက်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်မှာ ၁၇၄%၊ စစ်တွေနဲ့ မြစ်ကြီးနားမှာ တစ်လီတာကို ကျပ် ၁၃,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အခြေခံစားသောက်ကုန် ခြင်းဈေးဟာ ပျမ်းမျှ ၁၈% တက်ခဲ့ပြီး၊ အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်သူ ၁၂.၄ သန်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

အောက်တိုဘာလရောက်တော့ အရေးပေါ်ကန့်သတ်မှုအဆင့် သက်သာသွားပေမဲ့၊ ဈေးနှုန်းတွေကတော့ ပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်မရောက်သေးပါဘူး။ ၂၀၂၆ ဇွန် လလယ်မှာ ရန်ကုန် ရည်ညွှန်းဈေးဟာ ၉၂ ဆီတစ်လီတာကို ကျပ် ၃,၈၈၀ ဝန်းကျင် ရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာက ကျပ် ၂,၄၉၀ ဝန်းကျင်နဲ့ ယှဉ်ရင် အများကြီး မြင့်နေဆဲပါ။

ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၂၀၀၇ ကို ပြန်သတိရစရာ ရှိပါတယ်။ ၂၀၀၇ ဩဂုတ် ၁၅ မှာ စစ်အစိုးရဟာ လောင်စာ ထောက်ပံ့ကြေးကို ရုတ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ဒီဇယ်နဲ့ ဓာတ်ဆီဈေးဟာ တစ်ပတ်အတွင်း ၆၆% ကနေ ၁၀၀% အထိ တက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါက ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးကို ဦးတည်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ ဟာ ၂၀၀၇ မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၆ မှာ ဈေးသုံးဆ တက်ခဲ့ပေမဲ့၊ ၂၀၀၇ လို တစ်နိုင်ငံလုံး လူထုဆန္ဒပြပွဲ ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အဆင့်ဆင့် ကန့်သတ်မှုစနစ်သုံးတာ၊ ဖိနှိပ်ရေးယန္တရား ပိုကြီးလာတာ၊ ပြည်တွင်းစစ်ကလည်း ဆက်ဖြစ်နေတာတို့ ပါပါတယ်။ လောင်စာပြတ်လပ်မှုကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်ခြေ အများဆုံးကတော့ ဒေသအလိုက် ဒေါသ၊ တန်းစီမှုမှာ ပဋိပက္ခ၊ မှောင်ခိုဈေးကွက် ပဋိပက္ခတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးထဲ ဝင်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေပါ — ၂၀၀၇ ပုံစံ တစ်နိုင်ငံလုံး ဆန္ဒပြပွဲ မဟုတ်ပါဘူး။

ထိုင်းက အလုပ်သမားတွေအပေါ် အခွန်

ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာအလုပ်သမားတွေအပေါ် စစ်ကောင်စီက ဝင်ငွေအခွန် ၂% ကနေ ၃% နဲ့၊ ဝင်ငွေရဲ့ ၂၅% ကို တရားဝင်ဘဏ်လမ်းကြောင်းကနေ လွှဲရမယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ပတ်စပို့နဲ့ CI စာရွက်သက်တမ်းတိုးဖို့ ဒီအထောက်အထားတွေ ပြရပါတယ်။ BNI နဲ့ ASEAN NOW တို့ရဲ့ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၂ သတင်းအရ၊ CI လျှောက်တဲ့အခါ တစ်လကို ဘတ် ၂,၀၀၀၊ သုံးလစာ ဘတ် ၆,၀၀၀ လွှဲပြပြီး၊ တစ်နှစ်စာ အခွန်အဖြစ် ဘတ် ၁,၈၀၀ ခန့် ပေးရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Asia Daily ရဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂ သတင်းမှာတော့ အလုပ်သမားတစ်ဦးကို အခွန် ဘတ် ၆,၀၀၀ ခန့် တောင်းတယ်လို့ အလုပ်ရှင်ကိုယ်စားလှယ်က စွပ်စွဲထားပါတယ်။ ဒီကိန်းနှစ်ခုဟာ ညှိနှိုင်းပြီး မရသေးပါဘူး — မူရင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားချက်စာသားကိုလည်း ရှာမတွေ့သေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးချင်း အခွန်ကို ကိန်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြောနိုင်ပါဘူး။

လူဦးရေကိုလည်း မရောထွေးရပါဘူး။ ထိုင်း အလုပ်သမားဦးစီးဌာနရဲ့ မှတ်ပုံတင်အရ၊ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁ မှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ မြန်မာအလုပ်သမား ၂,၂၇၀,၃၈၂ ဦး ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ပတ်စပို့မရှိသေးသူ ၇၀၀,၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး၊ CI သက်တမ်းကုန်ခါနီးသူ ၂ သန်းခန့် ရှိပါတယ်။ IOM ရဲ့ ထိုင်းမှာ နေထိုင်သူ ၄.၃ သန်း ဆိုတဲ့ ကိန်းကိုတော့ အခွန်ကောက်လို့ မရပါဘူး — အဲဒီထဲမှာ ကလေးတွေ၊ အလုပ်မလုပ်သူတွေလည်း ပါလို့ပါ။

သုတေသီရဲ့ တွက်ချက်မှုအရ (စစ်ကောင်စီရဲ့ ကိန်းမဟုတ်ပါ)၊ အပြည့်အဝ ကောက်နိုင်ရင်တောင် ထိုင်းက အခွန်ဝင်ငွေဟာ တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းကနေ ၃၆၀ သန်းအထိသာ ရှိမှာပါ။ လက်တွေ့ကောက်နိုင်ခြေကတော့ ဒီထက် နည်းပါတယ်။ CI အဖွဲ့ကသာ လိုက်နာရင် ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းကနေ ၅၀ သန်းခန့်၊ မှတ်ပုံတင်ထားသူတွေရဲ့ တစ်ဝက်ကသာ ၂% နှုန်းနဲ့ လိုက်နာရင် ဒေါ်လာ ၈၀ သန်းကနေ ၁၂၀ သန်းခန့် ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။ အခွန်ထက် ပိုကြီးတဲ့ အရာက ၂၅% စည်းမျဉ်းကြောင့် တရားဝင်လမ်းကြောင်းထဲ ရောက်လာမယ့် တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံကနေ ၃ ဘီလီယံခန့် ငွေစီးကြောင်းပါ — စစ်ကောင်စီက အဲဒီနိုင်ငံခြားငွေကို ခွဲဝေသုံးစွဲနိုင်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်သမားတွေ တရားဝင်စနစ်ကနေ ထွက်သွားရင်တော့ အခွန်ရော၊ တရားဝင်ငွေစီးကြောင်းပါ နှစ်ခုလုံး လျော့သွားမှာပါ။

မဇ္ဈိမဆွေးနွေးပွဲက ဘာတွေပါလဲ

မဇ္ဈိမ တီဗီရဲ့ စစ်အုပ်စုဘဏ္ဍာရေး ဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာ့အရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ ပင်တိုင်ဆွေးနွေးရှင် ဆရာဦးစိန်ဝင်းက ပြောခဲ့တဲ့ အချက်တချို့ဟာ ဒီဆောင်းပါးရဲ့ အတည်ပြုပြီးသား ကိန်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီပါတယ် — ဗဟိုဘဏ်ချေးငွေ ၄% အဆိုပြုချက်နဲ့ ၂၀၂၅ ငွေလွှဲ ဒေါ်လာ ၅.၆ ဘီလီယံကျော် ဆိုတာတွေပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆရာဦးစိန်ဝင်းက ပြောခဲ့တဲ့ ကာကွယ်ရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး ဘတ်ဂျက်ဝေစုကိန်းတွေကိုတော့ သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။ အဲဒီကိန်းတွေကို အချက်အလက်အဖြစ် မယူပါနဲ့။

ဘာတွေ မသိရသေးလဲ

ဒီဆောင်းပါးမှာ အဖြေမပေးနိုင်သေးတဲ့ အချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်းအတွက် စစ်ကောင်စီ တကယ်သုံးနိုင်တဲ့ အရံငွေပမာဏ၊ ပစ္စည်းအမျိုးအစားအလိုက် နိုင်ငံခြားငွေ ခွဲဝေမှု၊ ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က အရပ်သုံး သန့်စင်ပြီးလောင်စာ ပို့ပေးတဲ့ ပမာဏ၊ စားအုန်းဆီ နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူစာချုပ် ရှိမရှိ၊ ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှု တစ်နိုင်ငံလုံး စစ်တမ်း၊ သန်လျင် ရေနံချက်စက်ရုံ၏ ဆက်တိုက် ထုတ်လုပ်နိုင်မှု၊ စစ်စရိတ် စုစုပေါင်းနဲ့ ထိုင်းအခွန်ရဲ့ မူရင်း ညွှန်ကြားချက်စာသားတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို ခန့်မှန်းခြေနဲ့ ဖြည့်စွက်မထားပါဘူး — မသိရသေးဘူးလို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောထားတာပါ။

ဒါကြောင့် အနှစ်ချုပ်ရရင် — စစ်ကောင်စီဟာ ဒေဝါလီမခံရသေးဘူး၊ ဒါပေမဲ့ နယ်မြေနဲ့ အခွန်အခြေခံ ဆုံးရှုံးမှု၊ ငွေလွှဲ အတင်းအကျပ်နဲ့ ပြည်တွင်းဘဏ် ချေးငွေအပေါ် မှီခိုမှုတွေကြောင့်၊ သူ့ရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ပုံမှန်အခြေအနေနဲ့ မတူတော့ဘဲ၊ ကန့်သတ်မှုစနစ်နဲ့သာ လည်ပတ်နေရတာပါ။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု မြင့်တက်နေတာဟာ ဒီအကျပ်အတည်းက စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို မထိခိုက်သေးဘူးဆိုတာ ပြနေပါတယ် — မြေပြင်ကို မထိန်းနိုင်တဲ့ နေရာတွေမှာ လေကြောင်းက အစားထိုးနေတာပါ။

ရင်းမြစ်များ

https://documents1.worldbank.org/curated/en/099061526075033335/pdf/P507203-a497789a-01dd-4d79-bb47-faaf34d61123.pdf

https://www.gnlm.com.mm/pyidaungsu-hluttaw-discusses-taxation-loans-budgets/

https://www.cbm.gov.mm/content/10883

https://www.ecoi.net/en/document/2115804.html

https://ispmyanmar.com/how-to-navigate-myanmars-energy-and-fuel-crisis/

https://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/myanmar/2026/myanmar-260519-wfp01.htm

https://www.gnlm.com.mm/myanmar-imports-over-1m-tonnes-of-fertilizer-in-2025-2026-fy/

https://aseannow.com/topic/1407745-myanmar-rules-put-1m-workers-in-thailand-at-risk/

https://www.bnionline.net/en/news/strict-remittance-rules-and-tax-requirements-leave-myanmar-migrant-workers-thailand-struggling

https://asiadaily.org/news/17261/

https://www.youtube.com/watch?v=RLy9z7zXlQs

ဆက်ဖတ်ရန် →

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် — ရခိုင်နဲ့ ကယား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချ

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် — ရခိုင်နဲ့ ကယား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်က ရခိုင်နဲ့ ကယားပြည်နယ်တွေမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေ-တနင်္ဂနွေက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Stéphane Dujarric က ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂ နေ့လယ် ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေအပေါ် အလွန်စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။

သတင်းတွေအရ အရပ်သား အနည်းဆုံး တစ်ဒါဇင်ကျော် (ကလေးတွေအပါအဝင်) သေဆုံးပြီး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ မီးဖွားဆောင်ဆေးခန်း၊ ကျောင်းနဲ့ တံတားတို့ကို ထိမှန်ခဲ့တယ်လို့လည်း သတင်းရပါတယ်။

အတွင်းရေးမှူးချုပ်က အကြမ်းဖက်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချပြီး၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ချက်ချင်းရပ်ဖို့၊ အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့၊ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှု ဥပဒေကို လိုက်နာဖို့နဲ့ ကျူးလွန်သူတွေကို တာဝန်ခံစေဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

https://www.youtube.com/watch?v=N02m0yW9n_A

ဆက်ဖတ်ရန် →

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၃၃–၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄–၂၆°C ခန့် ရှိမယ်။ နေရာအများစုမှာ တိမ်အသင့်အတင့်၊ နေရောင်ရ၊ လေ ပေါ့ပါးမယ်။ နေ့လယ်ပိုင်းနဲ့ ညနေပိုင်းမှာ တောင်ပိုင်းဒေသတွေမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ နေသာပြီး တိမ်အနည်းငယ်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ မရှိသလောက်နည်းတယ်။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ နေသာပြီး တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။

မနက်ဖြန် — ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန် တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် ၃၂–၃၄°C / ၂၄–၂၆°C ခန့်၊ တိမ်အသင့်အတင့်။ ရန်ကုန် ၃၄/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။ မန္တလေး ၃၂/၂၄°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။ နေပြည်တော် ၃၃/၂၄°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။ မော်လမြိုင် ၃၃/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ဆိုင်ကလုန်း မုရာစု (Murasu)

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မုရာစုဟာ ဒီနေ့ မနက် ၀၁:၀၀ (အိန္ဒိယစံတော်ချိန်) မှာ အိန္ဒိယ အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေ တောင်ပိုင်းကို ကုန်းတွင်းဝင်မှု စတင်ခဲ့တယ်။ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) အရ မုန်တိုင်းမျက်လုံးဟာ အွန်ဂိုး အနီး ကိုသာပတ္တနမ်ကို ထိခဲ့ပြီး နယ်လိုးနဲ့ နာဆာပူရ်ကြားကို ၄ နာရီခန့်အထိ ကုန်းတွင်းဝင်မယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်ချိန်မှာ လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၁၀၀–၁၁၀ ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၁၂၀ ကီလိုမီတာ အထိ ရှိနိုင်တယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်ပြီးနောက် မုန်တိုင်းဟာ တဖြည်းဖြည်း အားပျော့သွားမယ်လို့ JTWC ခန့်မှန်းချက်က ဆိုတယ်။

မုရာစုဟာ မြန်မာဘက်သို့ ဦးတည်ခြင်း မရှိဘူး — အိန္ဒိယ ကမ်းခြေဘက်သို့သာ ဦးတည်ပြီး အခု ကုန်းတွင်းဝင်နေပြီ။ ဒါကြောင့် ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး။

မြန်မာအပေါ် သက်ရောက်မှု (DMH ရဲ့ ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက်၊ ၃ နိုဝင်ဘာအထိ မှန်းချက်) — ယနေ့အထိ နေရာအနှံ့အပြား မိုးထစ်ချုန်းရွာမယ်၊ ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ မွန်တို့မှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်တယ်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ မုတ္တမကွေ့၊ မွန်-တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့မှာ မိုးသက်လေပြင်းကျရောက်နိုင်ပြီး လှိုင်း ၈–၁၀ ပေ ရှိနိုင်တယ်၊ မိုးသက်လေပြင်းကျစဉ် လေ တစ်နာရီ ၂၅–၃၀ မိုင် တိုက်ခတ်နိုင်တယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

DMH — https://www.moezala.gov.mm/my/news/134751 (မုန်တိုင်းငယ်သတင်း အမှတ်စဉ် ၀၁/၂၀၂၆၊ ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက် — ၃ နိုဝင်ဘာ အတွက် DMH ထုတ်ပြန်ချက် အသစ် တိုက်ရိုက် မရခဲ့ပါ)
IMD via https://transclew.com/news/cyclone-murasu-andhra-live-updates/ , https://www.newkerala.com/news/a/cyclone-murasu-andhra-pradesh-coast-as-967.htm , https://www.orbisweather.com/southeast-asia-weather-natural-hazards-today-tuesday-november-3-2026/
JTWC via https://zoom.earth/storms/murasu-2026/
weather.com city forecasts — Yangon, Mandalay, Naypyitaw, Mawlamyine
weather2travel (meteoblue) — https://weather2travel.com/myanmar/forecast/?Units=1
Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →

တရုတ်ရဲ့ပင်လယ်ထွက်ပေါက်

တရုတ်ရဲ့ပင်လယ်ထွက်ပေါက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တရုတ်အတွက် မြန်မာဆိုတာ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်တစ်ခုတည်းတော့ မဟုတ်ဘူး — အလုပ်ဖြစ်နေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထွက်ပေါက်က မလက္ကာကို အစားထိုးနိုင်တဲ့ အရွယ်မဟုတ်ဘူး၊ အာမခံတစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီထွက်ပေါက်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဘေကျင်းက မဆုံးဖြတ်ဘူး — ရခိုင်ကို ထိန်းတဲ့သူက ဆုံးဖြတ်တယ်။

ပုံကြမ်း — မလက္ကာလမ်းကြောင်းနဲ့ မြန်မာဖြတ်လမ်း။ လမ်းကြောင်းအနီးစပ်ဆုံး၊ အချိုးအစားအတိအကျမဟုတ်ပါ။

မလက္ကာအခက်အခဲ

တရုတ်ရဲ့ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးမှာ အကြီးဆုံးအားနည်းချက်က မလက္ကာရေလက်ကြားပါ။ တရုတ်ခေါင်းဆောင် ဟူဂျင်ထောင်က ၂၀၀၃ မှာကတည်းက ဒါကို "မလက္ကာအခက်အခဲ" လို့ ခေါ်ခဲ့တယ်။ တရုတ်ရဲ့ ရေနံတင်သွင်းမှုရဲ့ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိက ဒီရေလက်ကြားကို ဖြတ်တယ်။ ၂၀၂၅ ပထမနှစ်ဝက်မှာ တစ်နေ့ ဘယ်ရယ် ၇.၉ သန်းက မလက္ကာကို ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ အဲဒါက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရေနံသယ်ယူမှုရဲ့ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းပါ။ ရေလက်ကြားကျဉ်းကျဉ်းလေးတစ်ခုမှာ တရုတ်ရဲ့စွမ်းအင်နဲ့ ကုန်သွယ်မှုထက်ဝက် ပိတ်မိနေတယ် — အမေရိကန်ရေတပ်က အဲဒီလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အနေအထားမှာလည်း ရှိတယ်။

မြန်မာဖြတ်လမ်း — ပိုက်လိုင်းနဲ့ စင်္ကြန်

မြန်မာဖြတ်လမ်းက အဲဒီအခက်အခဲကို ဖြေရှင်းဖို့ တရုတ်ရဲ့ လက်တွေ့အကျဆုံး အဖြေပါ။ ကျောက်ဖြူကနေ ကူမင်းအထိ ပိုက်လိုင်း ၂ လိုင်း ရှိတယ် — သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းက ၂၀၁၃ ကတည်းက စပြီး တစ်နှစ် ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလီယံ သယ်နိုင်တယ်၊ ရေနံပိုက်လိုင်းက ၂၀၁၇ ကတည်းက စပြီး တစ်နှစ် တန် ၁၂ သန်း၊ တစ်နေ့ ဘယ်ရယ် ၂၄၀,၀၀၀ ခန့် သယ်နိုင်တယ်။ ဒါက မလက္ကာစီးဆင်းမှုရဲ့ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအောက်ပဲ ရှိတယ်။ လမ်းကြောင်းတိုသွားတာက မိုင် ၂,၀၀၀ ခန့်ပဲ — ကုန်ကျစရိတ်ရော အချိန်ရော သက်သာပေမဲ့ ပမာဏက မလက္ကာကို အစားထိုးနိုင်လောက်အောင် မကြီးဘူး။

ပိုက်လိုင်းနောက်မှာ စင်္ကြန်တစ်ခုလုံး ရှိတယ်။ တရုတ်–မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြန် (CMEC) က ကူမင်းကနေ မန္တလေး၊ ရန်ကုန်ကိုဖြတ်ပြီး ကျောက်ဖြူအထိ ကီလိုမီတာ ၁,၇၀၀ ခန့် ရှည်တယ်။ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းက CITIC က ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုင်ပြီး စုစုပေါင်း ၇.၃ ဘီလီယံ ခန့် တန်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ပထမအဆင့်ကို ၇.၂ ဘီလီယံကနေ ၁.၃ ဘီလီယံအထိ လျှော့ချခဲ့ရပြီး ၂၀၂၅ မတ်လအထိ တည်ဆောက်မှု တိုးတက်မှု မရှိဘူးလို့ သတင်းတွေ ဆိုတယ်။ မူဆယ်–မန္တလေးရထားလမ်း (၄၃၁ ကီလိုမီတာ၊ ၈.၉ ဘီလီယံကနေ ၉ ဘီလီယံ ခန့်၊ တံတား ၁၂၄ စင်း၊ ဥမင် ၆၀) က တည်ဆောက်မှု မစရသေးဘူး။ ၂၀၂၅ ဩဂုတ်မှာ စစ်ကောင်စီက လမ်းညွှန်ကော်မတီ ပြန်ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ လမ်းကွန်ရက်နဲ့ နယ်စပ်ဇုန် ၃ ခု (မူဆယ်၊ ချင်းရွှေဟော်၊ ကန်ပိုက်တီး) ကတော့ စင်္ကြန်ရဲ့ ကျန်အစိတ်အပိုင်းတွေပါ။

အရေးကြီးတာက ဒီအချက်ပါ — စင်္ကြန်မှာ တကယ်အလုပ်ဖြစ်နေတာက ပိုက်လိုင်းပဲရှိတယ်။ ဆိပ်ကမ်းက ရပ်နေတယ်၊ ရထားလမ်းက မစရသေးဘူး။

ထွက်ပေါက်ရဲ့သော့က ဘယ်သူလက်ထဲမှာလဲ

ဒီနေရာမှာ အခြေအနေ ပြောင်းသွားပြီ။ ရခိုင်မှာ အာရကန်တပ်တော် (AA) က ၁၇ မြို့နယ်မှာ ၁၄ မြို့နယ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ISEAS ရဲ့ ၂၀၂၆ ဇူလိုင် သုံးသပ်ချက်အရ AA က သံတွဲနဲ့ အမ်းက လေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း ၂ ခုကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားပြီး၊ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းအပါအဝင် တရုတ်စီမံကိန်း ၈ ခုကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက ကျောက်ဖြူကို ကာကွယ်ဖို့ တပ်သား ၃,၀၀၀ ခန့် ချထားပေမဲ့ ဆိပ်ကမ်းနဲ့ ပိုက်လိုင်းရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမမခံနိုင်တော့ဘူး။

အဲဒါကြောင့် တရုတ်က AA နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နေပါပြီ။ ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာမှာ တရုတ်တာဝန်ရှိသူတွေက ယူနန်ပြည်နယ် ထိန်းချုံ့မှာ AA တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တယ်။ ၂၀၂၆ ဧပြီမှာလည်း BRI ရထားလမ်း လုံခြုံရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး AA နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ Center for Arakan Studies က အတည်ပြုတယ်။ အဲဒီတွေ့ဆုံမှုနောက်မှာ AA က ၂၀၂၅ ဩဂုတ်မှာ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ကြိုဆိုကြောင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အထူးဂရုစိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမဲ့ ISEAS က တရုတ်ရဲ့ မူဝါဒကို "ယာယီ အဆင်ပြေအောင် ညှိတာ" လို့ ခေါ်ပါတယ် — ပြဿနာတစ်ရပ်ချင်းစီကို ဖြေရှင်းဖို့ ထိတွေ့တာ၊ နိုင်ငံရေးအရ အသိအမှတ်ပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ ရေရှည်ထောက်ပံ့တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ တရုတ်က AA ကို မဟာမိတ်အဖြစ် မဟုတ်ဘဲ နေပြည်တော်ကို ဖိအားပေးဖို့ ကိရိယာအဖြစ် အဓိက မြင်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

အမေရိကန်က ဘာလုပ်နေလဲ

အမေရိကန်က မြန်မာထွက်ပေါက်တွေကို ပိတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်ရဲ့ ၂၀၂၆ မြန်မာမဟာဗျူဟာ (ICS) မှာ တရုတ်ကို ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ထိတွေ့မှု၊ ကုန်သွယ်မှု၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ အကူအညီဆိုတဲ့ နည်းတွေပဲ ပါတယ်၊ ပိတ်ဆို့မှုမဟုတ်ဘူး။ အမေရိကန်ရဲ့ ဒဏ်ခတ်မှုတွေက စစ်ကောင်စီရဲ့ ဝင်ငွေကို ပစ်မှတ်ထားတယ် — ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၃၁ က MOGE ဘဏ္ဍာရေးဝန်ဆောင်မှု ညွှန်ကြားချက်က ဥပမာပါ — ဒါပေမဲ့ တရုတ်ပိုက်လိုင်းတွေကို မထိဘူး၊ ပိုက်လိုင်းက ဆက်စီးနေတယ်။ ထရမ့်ခေတ်မှာဆို အမေရိကန်က စစ်ကောင်စီနဲ့ ထိတွေ့မှုကိုတောင် တိုးခဲ့တယ် — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ နေပြည်တော်၊ အောက်တိုဘာမှာ တိုကျိုမှာ တွေ့ဆုံမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်၊ ရည်ရွယ်ချက်က စီးပွားရေးသမား လွတ်မြောက်မှု၊ လိမ်လည်စခန်းတွေ၊ မြေရှားသတ္တု လက်လှမ်းမီမှုပါ။ အမေရိကန်ရဲ့ တကယ့်အားသာချက်က မလက္ကာကိုယ်တိုင်မှာပဲ ရှိတယ်။ မြန်မာထွက်ပေါက်အတွက် အကြီးဆုံးအန္တရာယ်က အမေရိကန် မဟုတ်ဘူး၊ မြန်မာ့စစ်ပွဲကိုယ်တိုင်ပါပဲ — ပိုက်လိုင်းထက် လမ်းနဲ့ ရထားလမ်းက ပိုထိလွယ်တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့က တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေတွေကို ဖြတ်သွားလို့ပါ။

သုံးသပ်ချက်

ဒီအချက်သုံးချက်က အရေးကြီးပါတယ်။ ပထမ — မြန်မာထွက်ပေါက်က အရေးပါပေမဲ့ သေးငယ်တယ်။ မလက္ကာစီးဆင်းမှုရဲ့ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအောက်ပဲ အစားထိုးနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ဒါက အာမခံ၊ အစားထိုးမဟုတ်ဘူး။ ဒုတိယ — ထွက်ပေါက်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဘေကျင်းက မဆုံးဖြတ်ဘူး။ ဆိပ်ကမ်းနဲ့ ပိုက်လိုင်းကို လက်တွေ့ထိန်းတဲ့သူက ဆုံးဖြတ်တယ်၊ အဲဒါကြောင့် တရုတ်က AA နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်လာတာ ဖြစ်တယ်။ တတိယ — စင်္ကြန်ရဲ့ တန်ဖိုးက ဘယ်သူက ဘယ်သူ့အတွက် ညှိနှိုင်းသလဲဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်တယ်။ ဘေကျင်းနဲ့ နေပြည်တော်ကြား အပေးအယူတစ်ခုအဖြစ်ပဲ ရှိနေရင်၊ ရခိုင်အပါအဝင် ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးကို ထည့်မတွက်ရင်၊ ဒီထွက်ပေါက်က တည်တံ့တဲ့ လုံခြုံရေးကို ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

သတိပြုရန်

ကိန်းဂဏန်းတွေက အရင်းအမြစ်အလိုက် ကွဲတတ်ပါတယ် — ရေနံပိုက်လိုင်းရဲ့ ဒီဇိုင်းပမာဏ ၁၂ သန်းတန်နဲ့ တိုးချဲ့ပြောဆိုမှု ၂၂ သန်းတန်ကို မရောပါနဲ့။ ဆိပ်ကမ်းတည်ဆောက်မှု အခြေအနေကို ၂၀၂၅ မတ်လနောက်ပိုင်း အတည်ပြုချက် မရသေးပါဘူး။ AA ထိန်းချုပ်မှုအတိုင်းအတာနဲ့ တရုတ်–AA တွေ့ဆုံမှုအသေးစိတ်အများစုက အများပြည်သူထုတ်ပြန်ချက်မဟုတ်ဘဲ လေ့လာသူတွေနဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာတွေကို အခြေခံပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

https://www.vaneck.com/offshore/en/news-and-insights/blogs/natural-resources/malacca-the-strait-nobodys-watching/

https://en.wikipedia.org/wiki/Sino-Burma_pipelines

https://en.wikipedia.org/wiki/China%E2%80%93Myanmar_Economic_Corridor

https://en.wikipedia.org/wiki/Kyaukphyu_Deep-Sea_Port

https://www.iseas.edu.sg/articles-commentaries/iseas-perspective/2026-49-managing-the-margins-chinas-risk-calculus-in-myanmars-civil-war-by-htet-shein-lynn/

https://theboard.world/articles/geopolitics/myanmar-china-india-rare-earth-chokepoint-2026/

https://www.state.gov/wp-content/uploads/2026/10/ICS_U.S._Mission_to_Burma_20260831-Public.pdf

ဆက်ဖတ်ရန် →

KNU ထံ ကုန်စည်မပို့ဖို့ ထိုင်းကို စစ်ကောင်စီ ခြိမ်းခြောက် — စောလေထှာကို အောက်တိုဘာ ၃၁ မှာ ဗုံးကြဲခဲ့

KNU ထံ ကုန်စည်မပို့ဖို့ ထိုင်းကို စစ်ကောင်စီ ခြိမ်းခြောက် — စောလေထှာကို အောက်တိုဘာ ၃၁ မှာ ဗုံးကြဲခဲ့

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ထံ ကုန်စည်ပေးပို့မှု မရပ်တန့်ရင် ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဆမ်လပ်ရွာနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်က စောလေထှာစခန်းနဲ့ ကုန်လှောင်ရုံတွေကို လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ခြိမ်းခြောက်စာပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ KNU က နိုဝင်ဘာ ၁ မှာ ထုတ်ဖော်ပါတယ်။ ခြိမ်းခြောက်မှုက စကားသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အောက်တိုဘာ ၃၁ ညမှာပဲ အဲဒီစခန်းကို ဗုံး ၂ လုံး တကယ်ကြဲခဲ့ပြီး ထိုင်းဘက်ခြမ်းမှာ အဆောက်အအုံ ၁၇ လုံး ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

ခြိမ်းခြောက်စာမှာ ဘာပါတယ်

KNU ရဲ့ စစ်ရေးပြန်ကြားရေးပြောခွင့်ရသူပြောစကားကို ကိုးကားပြီး ထိုင်း-အင်္ဂလိပ်သတင်းတွေက ဖော်ပြချက်အရ စာကို ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၁ မှာ မြဝတီအခြေစိုက် မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်ရေးရာကော်မတီ (TBC) ကနေတစ်ဆင့် ပေးပို့ခဲ့တာပါ။ စာအမှတ် ၂ လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

• KNU ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ စောလေထှာဂိတ်ကနေတစ်ဆင့် ကုန်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်မှု လုံးဝ မလုပ်ဖို့၊ KNU နဲ့ ကုန်သွယ်ဆက်ဆံမှု မလုပ်ဖို့ ထိုင်းကုန်သည်တွေကို တားမြစ်ထားပါတယ်။
• မရပ်တန့်ရင် စောလေထှာစခန်းနဲ့ အဲဒီက ကုန်လှောင်ရုံတွေကို လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ထားပါတယ်။
• ဖာပွန်မြို့နယ်ဟာ ဝေးလံခေါင်ဖျားပြီး သွားလာရခက်တဲ့ဒေသဖြစ်လို့ KNU ရဲ့ တရားဝင်လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ နယ်မြေမဟုတ်ဘူး၊ KNU ကို တရားမဝင်အဖွဲ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတယ်လို့ စာမှာ ပါပါတယ်။ အဲဒီဒေသမှာ ကုန်သွယ်တဲ့ ထိုင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေဟာ မြန်မာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်တယ်လို့လည်း ဆိုထားပါတယ်။
• KNU ရဲ့ ရိက္ခာသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို လေကြောင်းကနေ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေပြီး၊ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ သွယ်ဝိုက်ဖြစ်စေ ကူညီပံ့ပိုးမှုမှန်သမျှကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းသွားမယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။
• ထိုင်းနိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို KNU နဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးအဆက်အသွယ်မှန်သမျှ မလုပ်ဖို့လည်း သတိပေးထားပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၃၁ တိုက်ခိုက်မှု

အောက်တိုဘာ ၃၁ ည ၇ နာရီဝန်းကျင်မှာ မြန်မာစစ်လေယာဉ်က သံလွင်မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း၊ မယ်ဆမ်လပ်ဆိပ်ကမ်းနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်က စောလေထှာစခန်းကို ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့ပါတယ်။ ထိုင်းဘက်ခြမ်းမှာတော့ ပေါက်ကွဲအားကြောင့် အဆောက်အအုံ ၁၇ လုံး ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းတွေက ဖော်ပြပါတယ် — နေအိမ်၊ ကျန်းမာရေးဌာန၊ ကလေးထိန်းဌာန၊ ခရီးသွားသတင်းအချက်အလက်ဌာန၊ ဗလီ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း အပါအဝင်ပါ။ ပြတင်းပေါက်မှန်တွေ ကွဲအက်၊ ခေါင်မိုးတွေ ပျက်စီး၊ နံရံတွေ အက်ကွဲ၊ မျက်နှာကြက်တွေ ပြိုကျခဲ့ပါတယ်။ ဒေသခံအချို့ ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး မြစ်ကမ်းဘေးဆိုင်တွေ ပိတ်ထားခဲ့ရပါတယ်။ စော့မွေးခရိုင်အာဏာပိုင်တွေက နိုဝင်ဘာ ၁ မှာ ပျက်စီးမှုကို စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ ထိုင်းစစ်တပ်ကလည်း တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဒေသခံအာဏာပိုင်တွေကို ကြိုတင် သတိပေးထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

KNU ဘက်ကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုဟာ KNU တပ်မဟာ ၅ ရဲ့ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းနဲ့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ဖို့ ရည်ရွယ်တာလို့ ဆိုပါတယ်။ စောလေထှာစခန်းဟာ အရင်က အစိုးရတပ်စခန်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၇ မှာ KNU တပ်မဟာ ၅ က သိမ်းယူခဲ့တာလို့ KNU က ဆိုပါတယ်။ စခန်းထဲက KNU ဘက်က သေဆုံး/ပျက်စီးမှု အတိုင်းအတာကိုတော့ နောက်ဆုံးသတင်းအရ မသိရသေးပါဘူး။

ထိုင်းဘက်က တုံ့ပြန်မှု

ပြည်သူ့ပါတီလွှတ်တော်အမတ် Sahassawat Kumkong က နိုဝင်ဘာ ၁ မှာ မယ်ဆမ်လပ်အနီး ဗုံး ၂ လုံး ကျခဲ့တဲ့အကြောင်းနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ခြိမ်းခြောက်စာအကြောင်းကို ထောက်ပြပြီး၊ ထိုင်းအစိုးရအနေနဲ့ တရားဝင် ကန့်ကွက်စာ ပေးပို့ဖို့နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒေသခံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ကလည်း မြန်မာနဲ့ ဆွေးနွေးပြီး နယ်စပ်ဒေသက စစ်ဆင်ရေးတွေ ထိုင်းရွာတွေကို မထိခိုက်အောင် လုပ်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒေသခံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အရေးပေါ် ရွှေ့ပြောင်းရေးနေရာတွေကိုလည်း ပြင်ဆင်ထားပါတယ်။

သတိပြုရန်

• အချိန်ကို ခွဲခြားထားဖို့ လိုပါတယ် — ခြိမ်းခြောက်စာက ဩဂုတ် ၃၁ ကတည်းက ပေးထားတာဖြစ်ပြီး၊ နိုဝင်ဘာ ၁ မှာ KNU က ထုတ်ဖော်တာပါ။ နိုဝင်ဘာ ၁ မှာ စာအသစ်ပေးတာမဟုတ်ပါဘူး။
• စာအပြည့်အစုံကို လူသိအောင် ထုတ်ပြန်ထားတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ စာပါအချက်တွေက KNU ပြောခွင့်ရသူရဲ့ ပြောစကားကို ထိုင်း-အင်္ဂလိပ်သတင်းတွေက ပြန်ဖော်ပြတာဖြစ်ပြီး၊ စစ်ကောင်စီဘက်က ဒီစာကို အများရှေ့မှာ အတည်ပြုတာ မရှိပါဘူး။
• ထိုင်းဘက်ခြမ်း ပျက်စီးမှုနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းမှုတွေကတော့ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေရဲ့ စစ်ဆေးချက်နဲ့ ထိုင်းသတင်းတွေက အတည်ပြုထားတဲ့ အဖြစ်မှန်ပါ။

ရင်းမြစ်များ

ASEAN NOW — https://aseannow.com/thailand-news/myanmar-warns-thai-traders-over-knu-border-supplies-r4613/

Nation Thailand — https://www.nationthailand.com/news/general/40072996

Bangkok Scoop — https://bangkokscoop.com/en/news/myanmar-airstrike-across-salween-river-damages-thai-buildings-mae-hong-son

Mungdan News — https://mungdan.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba-%e1%80%97%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b2%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%af/

ဆက်ဖတ်ရန် →

အမေရိကန်ရဲ့ မြန်မာဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာအသစ် — ဘာလို့ လူသိအောင်ထုတ်ပြတာလဲ

အမေရိကန်ရဲ့ မြန်မာဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာအသစ် — ဘာလို့ လူသိအောင်ထုတ်ပြတာလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာအသစ်ကို ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၃၁ မှာ အတည်ပြုပြီး အများပြည်သူဖတ်နိုင်အောင် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ရည်မှန်းချက် ၄ ခု၊ ၂၀၃၀ အထိ အချိန်ကာလပါ။ စာတမ်းထဲမှာ SAC၊ NUG၊ PDF ဒါမှမဟုတ် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုခုကို နာမည်တပ်ခေါ်ထားတာ မရှိပါဘူး။

စာတမ်းအမည် "Integrated Country Strategy — U.S. Mission to Burma"၊ ၁၁ မျက်နှာ၊ "FOR PUBLIC RELEASE"။

ရည်မှန်းချက် ၄ ခု

၁။ လုံခြုံရေး — မြန်မာနဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုကွန်ရက်တွေ ဖြိုခွင်းရန်။ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းကျော်လွန်မှုနှုန်းကို သုညအထိ လျှော့ချပြီး နေရပ်ပြန်ပို့ရေး ပူးပေါင်းမှုတိုးရန်။ စာတမ်းအရ FY2024 B-1/B-2 သက်တမ်းကျော်နှုန်းက ၃၈% (DHS အရ ၃၈.၁၅%) နဲ့ အမေရိကန်မှာ အမြင့်ဆုံးပါ။

၂။ ကုန်သွယ်ရေး — တစ်ခုလျှင် ဒေါ်လာ ၅ သန်းကျော်တန်တဲ့ သဘောတူညီချက် အနည်းဆုံး ၃ ခု ရရှိရန်။ ၂၀၃၀ အကုန်မှာ အမေရိကန်ထုတ် ကုန်ပစ္စည်းနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန် တင်သွင်းမှုကို သုံးဆတိုးရန်။

၃။ ငြိမ်းချမ်းရေး — အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရရှိပြီး ၂၀၃၀ ဇူလိုင်လမှာ ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ဆီ ဦးတည်ရန်။ ဆွေးနွေးပွဲ အနည်းဆုံး ၃ ကြိမ် စီစဉ်ပြီး ပြည်နယ်နဲ့ ဒေသအဆင့် အတိုက်အခံအဖွဲ့တွေအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ လျှော့ချရန်။

၄။ ဒေသတွင်းသြဇာ — လုပ်ငန်းအဆင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးနဲ့ ပြည်သူ့ဆက်သွယ်ရေးတွေ တိုးချဲ့ရန်။ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီကို အထိခိုက်လွယ်ဆုံး လူဦးရေရဲ့ ၅၀% (လူ ၃ သန်း) ထံ ရောက်ရှိစေပြီး အမေရိကန်ကို ဦးဆောင်အလှူရှင်အဖြစ် ရပ်တည်စေရန်။

ထူးခြားချက်

• နာမည်တပ်မခေါ်ဘူး — "နေပြည်တော်က လက်ရှိ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အာဏာပိုင်တွေ"၊ "မြန်မာအာဏာပိုင်တွေ"၊ "ပြည်နယ်နဲ့ ဒေသအဆင့် အတိုက်အခံအဖွဲ့တွေ" လို့သာ သုံးထားပါတယ်။
• ရှားပါးမြေသတ္တု — ဘဏ္ဍာရေးဖက်ဒရယ်နဲ့ နယ်မြေသတ်မှတ်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲတွေက "မြန်မာရဲ့ ပေါများတဲ့ ရှားပါးမြေသတ္တု အရင်းအမြစ်တွေကို ရယူအသုံးချနိုင်ရေး အခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးပေးမယ်" လို့ စာတမ်းမှာ တိုက်ရိုက်ပါပါတယ်။
• တရုတ်ကို တန်ပြန်ရန် — ရည်မှန်းချက် ၄.၁ အောင်မြင်တာက တရုတ်သြဇာကို တန်ပြန်ပြီး လွတ်လပ်ပွင့်လင်းတဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ကို မြှင့်တင်မယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ America First မူဝါဒကို အခြေခံပြီး Quad၊ Asia Troika၊ အာဆီယံတို့နဲ့ ပူးပေါင်းမယ်လို့ ပါပါတယ်။

သတိပြုရန်

ဒါက မဟာဗျူဟာစာတမ်းသာ — အကောင်အထည်ဖော်ပြီးတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၂ စာတမ်းက ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရေးကို အဓိကထားခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၆ စာတမ်းမှာတော့ အမေရိကန်ရဲ့ လုံခြုံရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ ဒေသတွင်းသြဇာကို ရှေ့တန်းတင်ထားပါတယ်။

သုံးသပ်ချက်

ဒီအပိုင်းက စာတမ်းပါ အချက်အလက်မဟုတ်ဘဲ သုံးသပ်ချက်ပါ။

• ဘာလို့ public ထုတ်ပြတာလဲ — ICS တွေကို ၂၀၁၈ ကတည်းက အများဖတ်နိုင်အောင် ထုတ်ပြန်နေတာပါ။ ထုတ်ပြန်တဲ့ဗားရှင်းက လျှို့ဝှက်အဆင့်မရှိတဲ့ ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး၊ ထောက်လှမ်းရေးအကဲဖြတ်ချက်၊ ညှိနှိုင်းရေးနည်းဗျူဟာ၊ ပိတ်ဆို့မှုပစ်မှတ်လို အသေးစိတ်တွေ မပါပါဘူး။ လူသိအောင်ထုတ်ပြမှ မိတ်ဖက်တွေ၊ ကွန်ဂရက်နဲ့ ညှိနှိုင်းလို့ရပြီး၊ ရည်မှန်းချက် ပြည့်မပြည့် တိုင်းလို့ရပါတယ်။

• တရုတ်ဆီက ဘာလို့ မဝှက်တာလဲ — တရုတ်က အမေရိကန်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို အစကတည်းက သိနေပြီးသားပါ။ သိအောင်ပြောမှ သတိပေးချက်နဲ့ ဖိအားဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စာတမ်းက တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်းကို ပြောတာမဟုတ်ဘဲ အာဆီယံ၊ အတိုက်အခံအဖွဲ့တွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေ၊ ကွန်ဂရက်ကိုပါ တစ်ပြိုင်တည်း ပြောနေတာပါ။ တကယ်လျှို့ဝှက်ရမှာက "ဘာလုပ်မလဲ" မဟုတ်ဘဲ "ဘယ်လို၊ ဘယ်သူနဲ့၊ ဘယ်တော့" ဆိုတဲ့ အသေးစိတ်တွေပါ။ နာမည်တွေ တမင်မခေါ်တာကလည်း ရွေးချယ်ထားတဲ့ ထိန်းသိမ်းမှုတစ်မျိုးပါပဲ။

ရင်းမြစ်များ

U.S. Department of State — https://www.state.gov/wp-content/uploads/2026/10/ICS_U.S._Mission_to_Burma_20260831-Public.pdf

Federal Register (DHS FY2024 overstay figures) — https://regulations.justia.com/regulations/fedreg/2025/11/25/2025-21069.html

Htin Linn Aung Facebook post — https://facebook.com/100063897824657/posts/pfbid0tmWCbmbUwZpM9L79yTM2cVVsvf2dCxsr8TT8m9FFmvzJR5rBCGQT6fvdmPtHJt6Ll/

ဆက်ဖတ်ရန် →

အမေရိကန်မှာ DV ဂရင်းကတ်၊ ဒုက္ခသည်၊ ခိုလှုံခွင့် — ဒီမိုကရက်လက်ထက်မှသာ ရတာလား

အမေရိကန်မှာ DV ဂရင်းကတ်၊ ဒုက္ခသည်၊ ခိုလှုံခွင့် — ဒီမိုကရက်လက်ထက်မှသာ ရတာလား

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အဖြေအတိုက — မဟုတ်ပါ။ DV ဂရင်းကတ်၊ ဒုက္ခသည်လက်ခံမှု၊ ခိုလှုံခွင့် သုံးခုလုံးက ကွန်ဂရက်က ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းထားတာဖြစ်လို့ ဘယ်ပါတီက သမ္မတဖြစ်ဖြစ် တည်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတက ဦးရေကန့်သတ်ချက်နဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြောင်းနိုင်လို့ အစိုးရအလိုက် လက်တွေ့မှာ အများကြီး ကွာခြားပါတယ်။

အမေရိကန်မှာ နေထိုင်ခွင့်ရချင်သူတွေက ဒီမိုကရက်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ကြသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းကနေ ဒီဆောင်းပါးကို ရေးတာပါ။ အောက်မှာ DV၊ ဒုက္ခသည်၊ ခိုလှုံခွင့် သုံးခုစလုံးကို အချက်အလက်နဲ့ တင်ပြထားပါတယ်။

DV ဂရင်းကတ်

၁၉၉၀ Immigration Act နဲ့ စခဲ့တဲ့ Diversity Visa အစီအစဉ်က နှစ်စဉ် ဗီဇာ ၅၅,၀၀၀ အထိ ပေးပါတယ်။ အဲဒီဥပဒေကို ရီပတ်ဘလီကန်သမ္မတ George H.W. Bush က လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာပါ။ Trump ပထမလက်ထက်မှာလည်း DV လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ Trump က DV အစီအစဉ်ကို အဆုံးသတ်ဖို့ အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုခဲ့ဖူးပေမဲ့ ကွန်ဂရက်က ဥပဒေကို မပြင်ခဲ့ပါဘူး။

လက်ရှိအခြေအနေကတော့ ဒီလိုပါ။ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက DV ဗီဇာထုတ်ပေးမှုကို လုံခြုံရေးစစ်ဆေးမှု ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။ DV-2027 စာရင်းသွင်းမှုကိုလည်း မဖွင့်ခဲ့ပါဘူး။ တရားရုံးတစ်ရုံးက ဖွင့်ဖို့ အမိန့်ပေးခဲ့ပေမဲ့ Ninth Circuit အယူခံတရားရုံးက ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၉ မှာ အဲဒီအမိန့်ကို stay ပေးထားပါတယ်။ ဆိုလိုတာက DV အစီအစဉ်ကို ကွန်ဂရက်က ဖျက်သိမ်းတာ မဟုတ်ဘဲ၊ လက်တွေ့မှာ စာရင်းသွင်းမှုနဲ့ ဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်နေတာပါ။

ဒုက္ခသည်များ

၁၉၈၀ Refugee Act အရ သမ္မတက ကွန်ဂရက်နဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး နှစ်စဉ် ဒုက္ခသည်လက်ခံမှု ဦးရေကန့်သတ်ချက် (ceiling) ကို သတ်မှတ်ပါတယ်။ သမ္မတအဆက်ဆက်ရဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေက ဒီလိုပါ။

• Reagan — FY1982 မှာ ၁၄၀,၀၀၀ (အဲဒီထဲက အင်ဒိုချိုင်းနား ဒုက္ခသည် ၉၆,၀၀၀ အတွက် နေရာ)
• George H.W. Bush — FY1989 မှာ ၁၁၆,၅၀၀
• Obama — FY2016 မှာ ၈၅,၀၀၀၊ FY2017 မှာ ၁၁၀,၀၀၀
• Trump (ပထမ) — FY2020 မှာ ၁၈,၀၀၀၊ FY2021 မှာ ၁၅,၀၀၀
• Biden — FY2021 မှာ ၆၂,၅၀၀၊ FY2022–2025 မှာ ၁၂၅,၀၀၀
• Trump (ဒုတိယ) — FY2026 အစ ၇,၅၀၀၊ ၂၀၂၆ မေမှာ ၁၇,၅၀၀ သို့ တိုး; ၂၀၂၆ ဇွန် ၃၀ အထိ ၇,၇၃၀ သာ ဝင်ရောက်ခဲ့

၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀ မှာ Trump က Executive Order 14163 နဲ့ အမေရိကန် ဒုက္ခသည်လက်ခံရေး အစီအစဉ် (USRAP) ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး၊ အတည်ပြုပြီးသား ဒုက္ခသည် လေယာဉ် ၁၀,၀၀၀ ကျော် ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။ FY2027 ceiling ကိုလည်း ၁၇,၅၀၀ သတ်မှတ်ထားပြီး၊ သတင်းဖော်ပြချက်တွေအရ အဲဒီနေရာအများစုကို တောင်အာဖရိက လူဖြူ (Afrikaner) တွေအတွက် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ခိုလှုံခွင့်

ခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးက Immigration and Nationality Act ပုဒ်မ ၂၀၈ (၁၉၈၀ ဥပဒေ) မှာ ပါပြီး၊ အမေရိကန်မြေပေါ် ရောက်ရှိသူ ဒါမှမဟုတ် ဆိပ်ကမ်းမှာ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။ ဒီအခွင့်အရေးက ပါတီမခွဲခြားပါဘူး။ သမ္မတက နယ်စပ်မှာ လျှောက်ထားမှုကို ကန့်သတ်ဖို့ ကြိုးစားနိုင်ပေမဲ့ ဥပဒေပါ အခွင့်အရေးကို လုံးဝ ဖျက်သိမ်းလို့မရပါဘူး။ အစောပိုင်း ကန့်သတ်ဖို့ ကြိုးစားမှုတွေကို တရားရုံးတွေက ပိတ်ပင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။

၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ကစပြီး Trump အစိုးရက Proclamation 10888 နဲ့ တောင်ပိုင်းနယ်စပ်မှာ ဝင်ရောက်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး၊ "Remain in Mexico" မူဝါဒကို ပြန်စခဲ့လို့ ခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူတွေ မက္ကဆီကိုမှာ စောင့်ရပါတယ်။ ခိုလှုံခွင့် ရက်ချိန်းယူတဲ့ CBP One app ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းပြီး ရက်ချိန်း ၃၀,၀၀၀ လောက် ပယ်ဖျက်ခဲ့ပါတယ်။ အမြန်ပြန်ပို့မှု (expedited removal) ကိုလည်း ချဲ့ခဲ့ပါတယ်။ ခွင့်ပြုနှုန်းနဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် မြန်နှုန်းကတော့ အစိုးရအလိုက် ကွာခြားပါတယ်။

ဘယ်လိုတင်းကျပ်သလဲ

တင်းကျပ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေက ဥပဒေပြင်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ အမိန့်၊ စည်းမျဉ်း၊ လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ လုပ်တာပါ —

• ဦးရေကန့်သတ်ချက် လျှော့တာ (refugee ceiling ဥပမာ)
• နိုင်ငံအလိုက် ပိတ်တာ — ၂၀၁၇ travel ban၊ ၂၀၂၅ full/partial ban (မြန်မာလည်း full ban ထဲမှာ ပါတယ်)
• လုပ်ငန်းစဉ် ရပ်တာ/နှေးတာ — USRAP ရပ်ဆိုင်းမှု၊ DV ရပ်ဆိုင်းမှု၊ ရက်ချိန်းပယ်ဖျက်မှု
• စစ်ဆေးမှု တင်းကျပ်တာ — ဆိုရှယ်မီဒီယာ စစ်ဆေးတာ၊ စာရွက်စာတမ်း ပိုတောင်းတာ၊ ၂၀၁၉ public charge စည်းမျဉ်း
• နယ်စပ်ကန့်သတ်တာ — Proclamation 10888၊ Remain in Mexico၊ expedited removal ချဲ့တာ
• ရောက်ပြီးသားသူတွေကိုပါ ထုတ်တာ — TPS ရပ်သိမ်းမှု (ဗင်နီဇွဲလား TPS ကို ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ/နိုဝင်ဘာမှာ ရပ်ခဲ့တယ်)၊ CHNV parole ရပ်သိမ်းမှု

တရားရုံးတွေက ဒီကန့်သတ်မှုတချို့ကို ပိတ်ပင်ခဲ့ဖူးပေမဲ့ တချို့ကတော့ ဆက်လက် အသက်ဝင်နေပါတယ်။

ဒီမိုကရက်နိုင်လည်း အလိုလို အဆင်မပြေဘူး

Biden လက်ထက်မှာလည်း Title 42 ကို ၂၀၂၃ မေအထိ ဆက်သုံးခဲ့တယ်၊ ပြန်ပို့မှုတွေ ဆက်ရှိခဲ့တယ်၊ ခိုလှုံခွင့် backlog တွေ ကြီးထွားခဲ့တယ်။ Obama လက်ထက်မှာလည်း ပြန်ပို့မှု သန်း ၃ သန်းကျော် ရှိခဲ့ပါတယ်။

ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေအားလုံး ဒီမိုကရက်ဘက် မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၄ ရွေးကောက်ပွဲမှာ Trump က လက်တီနိုမဲရဲ့ ၄၅% ဝန်းကျင် ရခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ က ၃၂% ထက် သိသိသာသာ တက်ခဲ့ပါတယ်။ စီးပွားရေး၊ ဘာသာရေး၊ ရာဇဝတ်မှုလိုကိစ္စတွေကြောင့် ရီပတ်ဘလီကန်ကို မဲပေးတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။

နောက်ပြီး နေထိုင်ခွင့်လိုချင်သူအများစုက အမေရိကန်နိုင်ငံသား မဟုတ်သေးလို့ ဖက်ဒရယ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးလို့မရပါဘူး။ နောက်ဆုံး နေထိုင်ခွင့်ရမရဆိုတာက ဘယ်ပါတီနိုင်သလဲထက် ကိုယ့်အမှုရဲ့ အကြောင်းအရာ — TPS သတ်မှတ်ချက် ရှိမရှိ၊ asylum အထောက်အထား ခိုင်မာမှု၊ ဗီဇာနံပါတ် ရှိ/မရှိ — ပေါ်မှာ ပိုမူတည်ပါတယ်။

မြန်မာလူမျိုးတွေအတွက် ဘာထူးသလဲ

• Travel ban — မြန်မာက full ban ထဲမှာ ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ ကစပြီး အမေရိကန်ပြင်ပမှ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ DV ဗီဇာ မရနိုင်တော့ပါဘူး။
• Myanmar TPS — Biden လက်ထက်မှာ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၇ မှာ ရပ်သိမ်းခဲ့ပါတယ်။
• DV-2027 — စာရင်းသွင်းမှု မဖွင့်သေးဘဲ တရားရုံးအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေရပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

International Rescue Committee — https://www.rescue.org/article/why-should-america-take-more-refugees-get-facts-refugee-cap

Congressional Research Service — https://www.everycrsreport.com/reports/IF13277.html

USAFacts — https://usafacts.org/answers/how-many-refugees-come-to-the-us-each-year/country/united-states/?utm_id=MailChimp

To USA — https://tousa.blog/en/dv-2027-in-court-tro-denied-but-the-case-continues/

1in.am — https://en.1in.am/1083012.html

Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Immigration_policy_of_the_second_Trump_administration

Lighthouse Maine — https://lighthouseme.org/docs/us-asylum-program-policy-brief

Christianity Today — https://www.christianitytoday.com/2026/10/refugee-cap-ceiling-trump-administration-south-africa/

Politikool (NBC exit poll) — https://politikool.com/brian-kilmeade-relays-right-s-fear-ice-arrests-cost-donald-trump-hispanic-votes-20261005

ဆက်ဖတ်ရန် →

၆ နှစ်အတွင်း စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု — အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ သေဆုံး၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း

၆ နှစ်အတွင်း စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု — အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ သေဆုံး၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာအထိ (၅ နှစ် ၉ လ — ၆ နှစ်မြောက် ကာလအတွင်း) စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုတွေကို အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ ပျက်စီး/သေဆုံး/ဒဏ်ရာရ၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း ဆိုတဲ့ အချက် ၆ ချက်နဲ့ စုစည်းထားတာပါ။ အရေးကြီးတာက — ၆ နှစ်လုံးစာရဲ့ ဗုံးကြဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း တစ်ခုတည်းဆိုတာ ဘယ်ခြေရာခံအဖွဲ့ဆီမှာမှ မရှိပါဘူး။ အဖွဲ့တိုင်း ရေတွက်ပုံမတူလို့ ဂဏန်းတွေ ကွဲနေတာကို ဒီဆောင်းပါးမှာ ရင်းမြစ်တစ်ခုချင်းစီအလိုက် သီးခြားဖော်ပြထားပါတယ်။ ဂဏန်းတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းမထားပါဘူး။

နှစ်	အမျိုးအစား	အကြိမ်	နေရာ	အပျက်အစီး / သေဆုံး / ဒဏ်ရာရ	လေယာဉ်ဆီ	ကုလထုတ်ပြန် / တင်သွင်းမှတ်တမ်း
၂၀၂၁	တိုက်လေယာဉ်၊ ရဟတ်ယာဉ်။ လေကြောင်းစစ်ဆင်ရေး မတ် ၂၅ ကစ	အရပ်သားပစ်မှတ် ၉ ကြိမ် (လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ တည်နေရာနှင့် ဖြစ်ရပ်ဒေတာ စီမံကိန်း (ACLED))	ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်း	သီးခြားစာရင်း မရရှိ	သီလဝါဆိပ်ကမ်းကို တင်သင်္ဘော ၈ စီး (၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ)။ PetroChina၊ Rosneft တို့ စတင်ထောက်ပံ့	ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ (UNGA) ဆုံးဖြတ်ချက် ၇၅/၂၈၇ (ဇွန် ၁၈) — မြန်မာကို လက်နက်စီးဆင်းမှု ရပ်ဖို့ တောင်းဆို၊ ချည်နှောင်မှုမရှိ
၂၀၂၂	Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်၊ တိုက်လေယာဉ်	၁၃၉ ကြိမ် (ACLED)	စစ်ကိုင်း၊ ကချင်	လတ်ယက်ကုန်းကျောင်း (စက်တင်ဘာ ၁၆) — ကလေး ၁၁ ဦးသေ (UNICEF) / စုစုပေါင်း ၁၃ ဦး (အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG))။ အာနန်ပါ (အောက်တိုဘာ ၂၃) — ၆၀–၈၀ သေ (အရပ်သား + KIO အဖွဲ့ဝင်များ ရော)	Amnesty "Deadly Cargo" (နိုဝင်ဘာ) — Thai Oil၊ Chevron Singapore တို့ ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ထုတ်	ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ (UNSC) ဆုံးဖြတ်ချက် ၂၆၆၉ (ဒီဇင်ဘာ ၂၁) — အကြမ်းဖက်မှု ရပ်ဖို့၊ Chapter VII မဟုတ်၊ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု မပါ။ အထူးအစီရင်ခံစာ "Enabling Atrocities"
၂၀၂၃	တိုက်လေယာဉ် + Mi-35၊ Y-12 သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် (တစ်ခေါက်ကို ဗုံး ၄–၄၅ လုံး)	၂၉၀ ကြိမ် (ACLED၊ အထူးအစီရင်ခံစာမှတဆင့်)။ ACLED ကိုယ်တိုင်စာရင်းက ၂၅၃ ကြိမ် — နောက်ပိုင်းပြင်ဆင်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်	စစ်ကိုင်း အများဆုံး၊ ကချင်	ပဇီကြီး (ဧပြီ ၁၁) — ၁၆၈–၁၇၁ သေ (ကလေး ၄၀ အပါ)၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အသေအပျောက်အများဆုံး တစ်ကြိမ်တည်း တိုက်ခိုက်မှု။ မုန်လိုင်ခက် IDP စခန်း (အောက်တိုဘာ ၉) — ၂၉–၃၂ သေ (လေကြောင်းလား အမြောက်လား အငြင်းပွား)။ ၈ လအတွင်း အရပ်သား ၃၅၂ သေ (AOAV)	အမေရိကန် OFAC လေယာဉ်ဆီကဏ္ဍ သတ်မှတ်ချက် (ဩဂုတ်) — လေယာဉ်ဆီကဏ္ဍမှာ လုပ်ကိုင်သူတွေကို ပိတ်ဆို့နိုင်တဲ့ အာဏာ	အထူးအစီရင်ခံစာ "The Billion Dollar Death Trade" (မေ) — ရုရှား ဒေါ်လာ ၄၀၆ သန်း၊ တရုတ် ဒေါ်လာ ၂၆၇ သန်း လက်နက်တင်သွင်း
၂၀၂၄	တိုက်လေယာဉ်၊ ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ စတင်	၈၁၀ ကြိမ် (ACLED၊ အထူးအစီရင်ခံစာမှတဆင့်)။ ACLED fact sheet က ၇၇၆ ကြိမ်	စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင် (လေကြောင်း/ဒရုန်း ၃၀ ကြိမ်မှ ၄၆၁ ကြိမ်သို့)၊ မြောက်ရှမ်း	ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (OHCHR) အတည်ပြု ဗုံးကြဲသေ ၆၄၁။ ကနန်ရွာ (ဇန်နဝါရီ ၇) — ၁၇ သေ၊ ၂၀ ဒဏ်ရာရ	ဗြိတိန် လေယာဉ်ဆီ ပိတ်ဆို့ (အောက်တိုဘာ)။ စင်ကာပူ မှတ်ပုံတင်ကုမ္ပဏီများ လွှဲပြောင်း ၉၀% ကျ	အထူးအစီရင်ခံစာ A/79/550 (အောက်တိုဘာ) — လက်နက်၊ လက်နက်ပစ္စည်းနဲ့ လေယာဉ်ဆီ စီးဆင်းမှု ရပ်ဖို့ တောင်းဆို။ HRC ၅၅/၂၀
၂၀၂၅	ဂျက် ၃,၉၅၂ + ဒရုန်း/ပါရာမိုတာ/ဂျိုင်းရိုကော့ပတာ (NUG စုစုပေါင်း ၅,၆၀၈)	ACLED ၁,၁၄၀။ NUG လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅,၆၀၈ (CFR က ၄,၈၈၁ လို့ ဆို — အဓိပ္ပာယ်ကွဲ)။ ဒီဇင်ဘာတစ်လတည်း ၂၈၉ (NUG)	စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင်၊ ကချင် (၂၀၂၅ ဇူလိုင်–၂၀၂၆ ဇွန် ၈၅ ကြိမ်၊ လူ ၁၃၀ ခန့်သေ)၊ မကွေး	OHCHR ၉၈၂ သေ (အမျိုးသမီး ၃၆၈၊ ကလေး ၂၃၂) — ၂၀၂၄ ထက် ၅၂% တက်။ အိုးထိန်ခွင်ကျောင်း (မေ ၁၂) — ကျောင်းသား ၂၂ + ဆရာ ၂ သေ။ ကျောက်တော် သရက်တာပင်ကျောင်း (စက်တင်ဘာ ၁၂) — ၂၂ သေ။ မြောက်ဦးဆေးရုံ (ဒီဇင်ဘာ ၁၀) — ၃၃+ သေ	တင်သွင်း ၁၀၉,၆၀၄ တန် (Amnesty) vs ၁၄၀,၃၀၆ တန် (Justice for Myanmar) — ကွဲ (၂၀၂၄ က ၆၄,၅၆၂ တန် နှစ်ဖွဲ့လုံး တူ)။ အီရန် "သရဲသင်္ဘော" ၉ စီး	အထူးအစီရင်ခံစာ — Q2 က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အများဆုံး (အောက်တိုဘာ)။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား (IIMM) — double-tap တိုက်ခိုက်မှုကို စုံစမ်း
၂၀၂၆ (ဇန်နဝါရီ–နိုဝင်ဘာ)	ဂျက်၊ ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ၊ ဂျိုင်းရိုကော့ပတာ၊ Y-12	ဇန်နဝါရီ ၁၀၄ (ACLED)။ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၅၈၁ ကြိမ်၊ မြို့နယ် ၉၉ (Myanmar Internet Project)	ရခိုင် (မတ်–ဩဂုတ် ၂၂၂+ ကြိမ်; စက်တင်ဘာ ၁၃၆ ကြိမ် (ဒုတိယရင်းမြစ်မှတဆင့်))၊ စစ်ကိုင်း၊ ကချင်	မတ် ၄၅၀+ သေ (တစ်လအတွင်း အများဆုံး)။ ကျောက်တော် (စက်တင်ဘာ ၂၈) — ၄၉–၅၀ သေ။ ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ — ၁၂ သေ၊ ၃၂ ဒဏ်ရာရ။ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၃၅၃+ သေ (MIP)	Amnesty (ဇန်နဝါရီ) — သရဲသင်္ဘော။ JFM (ဖေဖော်ဝါရီ/အောက်တိုဘာ) — ဒီဇယ်အမည်ခံ တင်သွင်း ဒေါ်လာ ၁၀၉.၅ သန်း၊ ၈၄၃,၀၀၀ စည်	OHCHR နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (ဖေဖော်ဝါရီ)။ အထူးအစီရင်ခံစာ A/HRC/61/58 (မတ် ၄)။ IIMM ၈ ကြိမ်မြောက် နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (ဩဂုတ် ၁၁)။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) အမှုအရည်အချင်းစစ်ကြားနာ (ဇန်နဝါရီ) — သတိပြု၊ ဒါက ရိုဟင်ဂျာအမှု၊ ဗုံးကြဲမှုနဲ့ မဆိုင်

အကြီးဆုံး ဖြစ်စဉ်များ

ပဇီကြီး၊ ကန်ဘလူမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၃ ဧပြီ ၁၁။ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံး ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို တိုက်လေယာဉ်ဗုံးကြဲပြီး Mi-35 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စင်းက ပစ်ခတ်။ ၁၆၈–၁၇၁ သေ (ကလေး ၄၀ အပါ)၊ ၃၀ ဒဏ်ရာရ။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက တိုက်ခိုက်မှုကို အတည်ပြုပြီး PDF ပစ်မှတ်လို့ ဆို။

လတ်ယက်ကုန်းကျောင်း၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၆။ Mi-35 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စင်းက ဘုန်းကြီးကျောင်းကို တစ်နာရီခန့် ပစ်ခတ်။ ကလေး ၁၁ ဦးသေ (UNICEF) / စုစုပေါင်း ၁၃ ဦး (NUG) / ၁၁–၁၄ ဦး (Myanmar Witness)၊ ၁၇ ဒဏ်ရာရ။

အိုးထိန်ခွင်ကျောင်း၊ တန့်ဆည်မြို့နယ် — ၂၀၂၅ မေ ၁၂။ စာသင်နေချိန် ဗုံးကြဲ။ ကျောင်းသား ၂၂ + ဆရာ ၂ သေ၊ ၄၀+ ဒဏ်ရာရ (OHCHR) / ၁၀၂ ဒဏ်ရာရ (AOAV)။

အာနန်ပါ ဂီတပွဲ၊ ဖားကန့်၊ ကချင် — ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၃။ ၆၀–၈၀ သေ။ အရပ်သားနဲ့ KIO အဖွဲ့ဝင်များ ရောနေလို့ အရပ်သားသက်သက် စာရင်းအဖြစ် မဖော်ပြသင့်။

မုန်လိုင်ခက် IDP စခန်း၊ လိုင်ဇာ၊ ကချင် — ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၉။ ၂၉–၃၂ သေ၊ ၅၇ ဒဏ်ရာရ။ လေကြောင်းဗုံးလား အမြောက်လား အငြင်းပွားနေဆဲ — Amnesty လက်နက်ကျွမ်းကျင်သူက လေကြောင်းဗုံး ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးလို့ သုံးသပ်။

ကျောက်နီမော်၊ ရမ်းဗြဲ၊ ရခိုင် — ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၈။ ၄၁–၄၃ သေ၊ ၅၀–၅၂ ဒဏ်ရာရ။

ကျောက်တော် စျေးနဲ့ ကျောက်တော်တံတား၊ ရခိုင် — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၈။ ဗုံး ၂ လုံး။ အစက ၃၃ သေလို့ ဆိုရာကနေ နောက်ပိုင်း ၄၉–၅၀ သေ၊ ၅၈–၆၀ ဒဏ်ရာရအထိ တက်လာ။ Myanmar Witness က ရုပ်အလောင်း ၃၃ လောင်း အနည်းဆုံး မြင်ရကြောင်း အတည်ပြု (အနည်းဆုံးသာ၊ အတည်ပြုစာရင်း မဟုတ်)။

မြောက်ဦးဆေးရုံ၊ ရခိုင် — ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၀။ ဂျက်လေယာဉ်က ဗုံး ၅၀၀ ပေါင် ၂ လုံး။ ၃၃+ သေ (အမျိုးသမီး ၁၆ အပါ)၊ ၇၀+ ဒဏ်ရာရ။ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံကို တိုက်ခိုက်မှုထဲမှာ အသေအပျောက်အများဆုံး (OHCHR)။

ဒီပဲယင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၅။ ၁၉+ သေ (အမျိုးသမီး ၄၊ ကလေး ၁ အပါ)၊ ၂၀+ ဒဏ်ရာရ။

လက်ပန်လှရွာစျေး — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ။ ၂၇ သေ (ကလေးများ အပါ)၊ ၃၀ ဒဏ်ရာရ (Global Protection Cluster)။

ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ — ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁။ ၁၂ သေ၊ ၃၂ ဒဏ်ရာရ (Reuters၊ နိုဝင်ဘာ ၂)။

ကျောင်း / ဆေးရုံ / ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ

NUG လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ) — ဗုံးကြဲမှု ၄,၇၅၀ ကြိမ်ကြောင့် ဆေးရုံ၊ ကျောင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ ၁,၂၇၂ ခု ပျက်စီး။ Myanmar Witness — ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၄ ဧပြီ ကျောင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အကြမ်းဖက်ဖြစ်စဉ် ၁၇၄ ခု၊ စစ်ကိုင်းမှာ အများဆုံး။ ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံကို ဗုံးကြဲမှုသက်သက် — ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၆ မတ် အနည်းဆုံး ၉၆ ခု ပျက်စီး/ဖျက်ဆီး (မြို့နယ် ၅၇ ခု)၊ အရပ်သား ၁၄၆+ သေ၊ ၃၄၀+ ဒဏ်ရာရ။ အကြောင်းရင်းစုံ (အများစု ဂျက်လေယာဉ်) ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံ ပျက်စီး — ၂၀၂၁: ၃၀၊ ၂၀၂၂: ၅၄၊ ၂၀၂၃: ၁၃၃၊ ၂၀၂၄: ၁၃၆၊ ၂၀၂၅: ၁၁၀ (Insecurity Insight / SHCC)။

ဂဏန်းတွေ ဘာလို့ မတူကြလဲ

ခြေရာခံအဖွဲ့တိုင်း ရေတွက်တာ မတူပါဘူး။ ACLED က အရပ်သားကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကိုပဲ ရေတွက်တယ်။ NUG က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမှန်သမျှ (ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ အပါ) ကို ရေတွက်တယ်။ BMC က ဗုံးကြဲမှုကို ရေတွက်တယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၅ အတွက် ၅,၆၀၈ (NUG လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု)၊ ၄,၈၈၁ (NUG ခန့်မှန်း၊ CFR မှတဆင့်)၊ ၄,၇၅၀ (NUG စုစုပေါင်း၊ BNI မှတဆင့်၊ အဓိပ္ပာယ် မရှင်း) ဆိုပြီး သုံးမျိုးထွက်နေတာပါ။ ပေါင်းလို့ မရပါဘူး။

လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းမှုလည်း အတူတူပဲ — ၂၀၂၅ အတွက် Amnesty က ၁၀၉,၆၀၄ တန်လို့ ဆိုပြီး Justice for Myanmar က ၁၄၀,၃၀၆ တန်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ဖွဲ့လုံး မြန်မာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်ဒေတာကို ကိုးကားပေမဲ့ အဓိပ္ပာယ် ဒါမှမဟုတ် ဒေတာဗားရှင်း ကွဲတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရွေးချယ်ရေး ကာလ ဗုံးကြဲသေဆုံးမှုလည်း OHCHR ကို ပြန်ဆိုတဲ့ နှစ်ဖွဲ့က ၄၇၆ နဲ့ ၅၀၅ ဆိုပြီး ကွဲနေပါတယ် (ဗုံးကြဲမှုသက်သက် vs လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအားလုံး)။

သတိထားရမှာက — အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ဂမ်ဘီယာ vs မြန်မာ အမှုဟာ ၂၀၁၆–၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ ပတ်သက်တာပါ။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗုံးကြဲမှုတွေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ ကြားနာမှု ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီမှာ ပြီးပြီး စီရင်ချက် ရက်စွဲ မကြေညာသေးပါဘူး။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) က မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်း တောင်းခံထားတာလည်း ၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ ပတ်သက်တာပါ၊ လက်ရှိဗုံးကြဲမှုနဲ့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဒါမှမဟုတ် အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဗုံးကြဲမှုကို အထူးတလည် ဖော်ပြတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်လည်း မတွေ့ရသေးပါဘူး — ၂၆၆၉ နဲ့ ၇၅/၂၈၇ တို့က အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ လက်နက်စီးဆင်းမှုကို ယေဘုယျပြောတာပါ။

ဘာတွေ မရရှိသေးလဲ

ဒီဆောင်းပါးမှာ မပါသေးတာတွေ — နှစ်အလိုက် လေယာဉ်အမျိုးအစားခွဲ အပြည့်အစုံ၊ မကွေး၊ ချင်း၊ မန္တလေး၊ ကရင်/ကယား၊ တောင်ရှမ်းတို့ရဲ့ ဒေသအလိုက် စုစုပေါင်း၊ လေယာဉ်ဆီကို နိုင်ငံအလိုက် ဘယ်လောက်တင်သွင်းလဲ၊ ဥရောပသမဂ္ဂရဲ့ လေယာဉ်ဆီ ပိတ်ဆို့ရက် အတိအကျ၊ ဗုံးကြဲမှုကို အထူးဖော်ပြတဲ့ ကုလဆုံးဖြတ်ချက်၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗုံးကြဲမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ICJ တင်သွင်းမှု။ ဒါတွေ တွေ့ရင် ဆောင်းပါးကို ဖြည့်စွက်ပါမယ်။

ရင်းမြစ်များ

ACLED၊ အာဏာသိမ်းပြီး ၄ နှစ် အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ) — https://acleddata.com/report/four-years-after-2021-coup-myanmar-violence-against-civilians-still-increasing

OHCHR၊ မြန်မာနှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ ၂၀၂၅ (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-02/ohchr_myanmar_annual_update_2025.pdf?utm_source=justiceformyanmar&utm_medium=email&utm_campaign=asean-regional-forum-must-ban-myanmar-junta-from

OHCHR၊ မြန်မာအချက်အလက်စာရွက် (၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-09/HRC63-OHCHR-Myanmar-factsheet_Final.pdf

OHCHR၊ A/HRC/63/21 (၂၀၂၆ ဩဂုတ်) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-08/a_hrc_63_21-hc-report-myanmar-final.pdf

IIMM၊ ၈ ကြိမ်မြောက် နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) — https://iimm.un.org/en/myanmar-mechanism-investigations-reveal-deliberate-attacks-civilians-myanmar-military-annual-report

Reuters၊ IIMM အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-intensified-air-attacks-abuses-during-election-un-investigators-2026-08-11/

အထူးအစီရင်ခံစာ A/HRC/61/58 (၂၀၂၆ မတ် ၄ ရက်)၊ War Watch မှတဆင့် — https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-myanmar/violations/

အထူးအစီရင်ခံစာ A/79/550 (၂၀၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်) — https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/a79550-report-special-rapporteur-situation-human-rights-myanmar-thomas-h

CFR၊ အာဏာသိမ်းမှုက မြန်မာကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲခဲ့လဲ (၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်) — https://www.cfr.org/articles/how-the-coup-turned-myanmar-into-asias-deadliest-conflict-and-why-the-world-is-looking-away

NUG ငါးနှစ်အစီရင်ခံစာ၊ BNI (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်) — https://www.bnionline.net/en/news/nug-reports-over-5000-civilian-deaths-amid-intensifying-military-brutality-five-years-myanmar

Myanmar Internet Project၊ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/mip-documents-continued-threats-from-myanmar-junta-airstrikes-on-civilians/

Myanmar Witness၊ ကျောက်တော် စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://www.info-res.org/app/uploads/2026/10/Kyauktaw-Sept-2026-.pdf

Global Protection Cluster၊ မြန်မာ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2026-09/PAU26_09_Protection%20Analysis%20Update_Myanmar_Sep%202026_0.pdf

Justice for Myanmar၊ လေယာဉ်ဆီ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်) — https://cdn.prod.website-files.com/5e691d0b7de02f1fd6919876/6a8bd393d1814377dfb9c43b_JFM%20calls%20for%20new%20and%20coordinated%20sanctions%20on%20junta%E2%80%99s%20aviation%20fuel%20supply%20chain.pdf

The Sentry၊ လေယာဉ်ဆီ ကွန်ရက် စုံစမ်းချက် (၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်) — https://thesentry.org/2026/10/30/81066/the-sentry-calls-for-coordinated-sanctions-and-enforcement-following-a-justice-for-myanmar-investigation-and-reuters-reporting-on-the-juntas-aviation-fuel-network-and-its-ties-to-iran/

ပဇီကြီးအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု — https://en.wikipedia.org/wiki/Pazigyi_massacre

လတ်ယက်ကုန်းအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု — https://en.wikipedia.org/wiki/Let_Yet_Kone_massacre

မြန်မာပြည်တွင်းစစ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ — https://en.wikipedia.org/wiki/Airstrikes_in_the_Myanmar_civil_war_(2021%E2%80%93present)

Reuters၊ ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက် တိုက်ခိုက်မှု (၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်) — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/newborn-among-15-killed-myanmar-military-strikes-maternity-clinic-school-sources-2026-11-02/

BNI၊ ရခိုင်နဲ့ အလယ်ပိုင်း အဆိုးဆုံးဒေသများ — https://www.bnionline.net/en/news/rakhine-state-and-central-myanmar-are-among-regions-worst-affected-brutality-burmese-military

ဆက်ဖတ်ရန် →

ပိုင်ကျုံ UK669 ခြံဝင်း — နိုင်ငံခြားသား ၄,၀၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံရ၊ အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းခံနေ

ပိုင်ကျုံ UK669 ခြံဝင်း — နိုင်ငံခြားသား ၄,၀၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံရ၊ အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းခံနေ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ကရင်ပြည်နယ် လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ် ပိုင်ကျုံ–မယ်လလမ်းပိုင်းက UK669 ငွေလိမ်ခြံဝင်းသစ်ထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၄,၀၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံထားရပြီး အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းစေခံနေရတယ်လို့ ခေတ်သစ်သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၂ ရက် မနက်ပိုင်း အစီအစဉ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ပိုင်ကျုံ–မယ်လလမ်းပိုင်း တောင်ကျောတဝိုက် ခန့်မှန်းနေရာ။ အနီရောင်အမှတ်က UK669 ခြံဝင်းရဲ့ အတိအကျနေရာ မဟုတ်ဘဲ၊ ခေတ်သစ်ဖော်ပြတဲ့ လမ်းပိုင်းတဝိုက်ကို ပြထားတာပါ။ မြေပုံအချက်အလက် — OpenStreetMap။

ဘာဖြစ်တာလဲ

ကရင်ပြည်နယ် လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ် ပိုင်ကျုံမြို့ မယ်လလမ်းပိုင်း တောင်ကျောမှာ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ စောချစ်သူ ဦးစီးတဲ့ ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA) က ထိန်းချုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ UK669 တရုတ်ကျားဖြန့် ငွေလိမ်ခြံဝင်းသစ်ထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၄,၀၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံထားရပြီး အဓမ္မအလုပ်ခိုင်း စေခံရတာနဲ့ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံနေရတာတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကရင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး ခေတ်သစ်သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီခြံဝင်းဟာ အသစ်ထပ်ပေါ်လာတဲ့ ခြံဝင်းဖြစ်ပြီး၊ မြဝတီမြို့နယ်က နာမည်ကြီး ခြံဝင်းတွေကို နှိမ်နင်းမှုတွေ ရှိလာပြီးနောက် လှိုင်းဘွဲ့ဘက်ကို ရွှေ့လာတဲ့ ပုံစံနဲ့ ကိုက်ညီနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၄,၀၀၀ ဆိုတာ ဘာလဲ — တိတိကျကျပြောရရင်

၄,၀၀၀ ဆိုတာ ခြံဝင်း အရေအတွက် မဟုတ်ပါဘူး။ UK669 ခြံဝင်းတစ်ခုတည်းထဲမှာ ရှိနေတယ်လို့ ဆိုတဲ့ လူဦးရေပါ — တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၄,၀၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံထားရတယ်လို့ ခေတ်သစ်က ဖော်ပြတာပါ။ ခြံဝင်းအရေအတွက် ၄,၀၀၀ လို့ ဖတ်မိရင် မှားပါလိမ့်မယ်။

သတိထားစရာ နောက်တစ်ခုက — ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာမှာလည်း ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော် (DKBA) က မြဝတီက တရုတ်နိုင်ငံသားတွေကို ဘုရားသုံးဆူမြို့ (ပုယ့်သုန့်ဆူး) ဘက်ကို ရွှေ့တဲ့အခါ "အနည်းဆုံး ၄,၀၀၀ ရှိမယ်" လို့ ကရင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောခဲ့တဲ့ သတင်းတစ်ပုဒ် ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒါက သီးခြားဖြစ်စဉ်ပါ — ဒီ UK669 သတင်းနဲ့ မရောထွေးသင့်ပါဘူး။

စောချစ်သူနဲ့ KNA ဘယ်သူလဲ

ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူ (မွေးနာမည် စံမြင့်) ဟာ ကရင်လူမျိုး လက်နက်ကိုင်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး၊ ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော် (DKBA)၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) တွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်ကစပြီး ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA) ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်က ၂၀၂၅ မေ ၅ ရက်မှာ စောချစ်သူနဲ့ သူ့သား နှစ်ဦး (ဗိုလ်မှူးကြီး စောထူးအေးမူး၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်ချစ်) ကို စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုချမှတ်ပြီး၊ KNA ကိုလည်း နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဥရောပသမဂ္ဂနဲ့ ဗြိတိန်တို့ကလည်း ငွေလိမ်ခြံဝင်းတွေက အကျိုးအမြတ်ရနေမှုနဲ့ လူကုန်ကူးမှုတွေကြောင့် သူ့ကို ပိတ်ဆို့ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြဝတီတဝိုက် ခြံဝင်းတွေ ဘာလို့ ရွှေ့နေလဲ

မြဝတီမြို့နယ်က ရွှေကုက္ကို၊ ကေကေပ့ခ် (KK Park) လို နာမည်ကြီး ခြံဝင်းတွေကို ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာမှာ နှိမ်နင်းမှုတွေ ရှိလာပြီးနောက်၊ ဂိုဏ်းဝင်တွေဟာ ခြံဝင်းသစ်တွေဆီ ရွှေ့ပြီး ဆက်လုပ်နေတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်နေပါတယ်။ ဥပမာ — မြဝတီမြို့နယ် သဲပုန်းရွာအနီးက ယူလုံဘေး (ရွှေပဒေါ့မြိုင်) ခြံဝင်းမှာ နိုင်ငံခြားသား ၅,၀၀၀ ကျော် ပိတ်မိနေပြီး အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းခံနေရတယ်လို့ လွတ်မြောက်လာသူ တစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး သတင်းတွေ ဖော်ပြခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒီခြံဝင်းကို စောချစ်သူရဲ့ သားအကြီး စောထူးအေးမူး ပိုင်တယ်လို့လည်း အဲဒီသတင်းတွေက ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ထိုင်း၊ တရုတ်၊ မြန်မာ ပူးပေါင်းနှိမ်နင်းမှုနဲ့ ခြံဝင်းတွေကနေ လူ ၇,၀၀၀ ကျော် လွတ်မြောက်ခဲ့ဖူးပေမဲ့၊ ခြံဝင်းလုပ်ငန်းကတော့ နေရာသစ်တွေဆီ ရွှေ့ပြီး ဆက်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ UK669 ဟာ အဲဒီပုံစံထဲက နောက်ထပ် နေရာသစ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဘာတွေ အတည်မပြုရသေးလဲ

ဒီသတင်းရဲ့ အဓိက အချက်အလက်တွေဟာ ကရင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားတဲ့ ခေတ်သစ်ရဲ့ ဖော်ပြချက်တစ်ခုတည်းက လာတာပါ — သီးခြား ဒုတိယသတင်းဌာနတစ်ခုက အတည်ပြုထားတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ KNA ဘက်က တုံ့ပြန်ချက် ဒါမှမဟုတ် ငြင်းဆိုချက်လည်း သတင်းမှာ မပါသေးပါဘူး။ ခြံဝင်းရဲ့ အတိအကျနေရာ (ကိုဩဒိနိတ်) ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိသေးတာကြောင့်၊ ဒီဆောင်းပါးက မြေပုံမှာ ပြထားတဲ့ အမှတ်ဟာ ပိုင်ကျုံ–မယ်လလမ်းပိုင်း တောင်ကျောတဝိုက်ရဲ့ ခန့်မှန်းနေရာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၄,၀၀၀ ကျော်ဆိုတဲ့ လူဦးရေကိုလည်း သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

ရင်းမြစ်များ

ခေတ်သစ်သတင်းဌာန၊ နိုဝင်ဘာ ၂ ရက် မနက်ပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ် — https://www.youtube.com/watch?v=4GvwmjGNmD0

BNI Online၊ ရွှေပဒေါ့မြိုင် ခြံဝင်း စုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက် — https://www.bnionline.net/en/news/inside-shwe-padauk-myaing-scam-hub-torture-and-human-trafficking-uncovered-myawaddy

Frontier Myanmar၊ Scam workers flood border town (၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်) — https://mailchi.mp/frontiermyanmar.net/scam-workers-flood-border-town?e=45b3a53cea

စောချစ်သူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း — https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နိုဝင်ဘာ တစ်ရက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ လွိုင်ကော်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုနဲ့ စလင်းကြီးမှာ ပါရာမိုတာ တိုက်ခိုက်မှု၊ ထိုင်းနယ်စပ်မှာ ဗုံးကျပြီး ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ သတိပေးချက်၊ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ရပ်တည်ချက်နဲ့ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦးရဲ့ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ပြည့် တောင်းဆိုမှုတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု — လူ ဆယ့်နှစ်ဦး သေ၊ သုံးဆယ့်နှစ်ဦး ဒဏ်ရာ

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နိုဝင်ဘာ တစ်ရက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သား ဆယ့်နှစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဆယ့်နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်နဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ထမ်းတွေကို ကိုးကားပြီး ရိုက်တာ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ မြို့နယ်တွေကတော့ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ ကျောက်ဖြူနဲ့ ပေါင်းတော် မြို့နယ်တို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကျောက်တော်မြို့နယ်မှာ ညနေ ငါးနာရီ နှစ်ဆယ့်ငါးမိနစ်ခန့်မှာ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းက ဝတောင်နဲ့ ပန်းပဲချောင်း ရွာတွေကို ဆက်သွယ်တဲ့ တံတားတစ်စင်းကို ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး၊ တံတားပေါ် ဖြတ်သန်းနေတဲ့ အရပ်သား ခုနှစ်ဦး သေဆုံးကာ ခုနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်မိနစ်အကြာ ညနေ ငါးနာရီ နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်မိနစ်မှာ မြောက်ဦးမြို့နယ် သမ္မာရာဇာ ရပ်ကွက်က ငွေတောင်ပေါက်အနီးက ယာယီ ဆေးခန်းနဲ့ မီးဖွားဆောင်ကို တိုက်လေယာဉ် နှစ်စင်းက ဗုံးလေးလုံး ချခဲ့ပြီး၊ တစ်ပတ်သားအရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး အပါအဝင် လူငါးဦး သေဆုံးကာ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ မိန်းကလေးငယ်ဟာ အမြွှာတစ်ဦး ကျန်ရှိနေပြီး၊ နောက်နေ့မှာ အိမ်ပြန်ရတော့မယ့် အချိန်မှာ အဆောက်အအုံ ပြိုကျပြီး သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ မြောက်ဦးက ကူညီကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ထမ်း ဝေဟုန်အောင်က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပေါင်းတော် (ဝီရသနီ) မြို့နဲ့ ရွာချောင်းကြီးရွာမှာလည်း အဲဒီနေ့ နံနက် သုံးနာရီ ငါးဆယ့်ရှစ်မိနစ်ခန့်မှာ ဝိုင်တွဲ လေယာဉ်တစ်စင်းက ဗုံးသုံးဆယ့်လေးလုံးခန့် ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်အစိုးရဘက်က ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ဖြေကြားခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ရိုက်တာ သတင်းက ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသူနဲ့ ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်တွေကို သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

လွိုင်ကော်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ — ကျောင်းသား သုံးဦး သေ၊ စလင်းကြီးမှာ မိခင်တစ်ဦး သေ

လွိုင်ကော်မြို့နယ် ဝမ်ငေါ်ရွာက စစ်ဘေးရှောင် ကလေးတွေအတွက် ကျောင်းတစ်ကျောင်းကို အောက်တိုဘာ သုံးဆယ့်တစ်ရက် နေ့လယ် နှစ်နာရီခန့်မှာ တိုက်လေယာဉ်က ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ ကရင်နီ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့ကို ကိုးကားပြီး ရိုက်တာ သတင်းက နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ကလေးတွေကို နေ့လည်စာ ကျွေးနေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အသက် ဆယ်နှစ်ခန့်အရွယ် ကျောင်းသား သုံးဦး ချက်ချင်း သေဆုံးပြီး၊ အသက် ကိုးနှစ်ကနေ ဆယ့်ခြောက်နှစ်အထိ ကလေး ငါးဦးခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီဒေသမှာ စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှု ဒါမှမဟုတ် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်း မရှိဘူးလို့ ကရင်နီ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့နဲ့ ကရင်နီ ကြားဖြတ် အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီရဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဗညားခွန်အောင်က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကျောင်းမှာ စာသင်နေတဲ့ ကလေးငယ်တွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ ဗုံးကြဲတာဟာ လူမဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီး စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်တယ်လို့ အဲဒီ အတွင်းရေးမှူးက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီကျောင်း တိုက်ခိုက်မှုဟာ အဲဒီနေ့ ညနေပိုင်းက လွိုင်ကော်အရှေ့ဘက် ရွာတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်နဲ့ သီးခြားဖြစ်တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း စလင်းကြီးမြို့နယ် ဒူးထောက်ရွာမှာလည်း အဲဒီနေ့ ညနေ ငါးနာရီခန့်မှာ မုံရွာအခြေစိုက် ပါရာမိုတာ နှစ်စင်းက ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး၊ အသက် လေးဆယ့်ငါးနှစ်အရွယ် မိခင်တစ်ဦး သေဆုံးကာ၊ သူ့ခင်ပွန်း လေးဆယ့်ငါးနှစ်နဲ့ အသက် ဆယ့်နှစ်နှစ်နဲ့ ဆယ့်ခုနှစ်နှစ်အရွယ် သားသမီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီဒေသမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်း မရှိဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ထိုင်းနယ်စပ်မှာ ဗုံးကျပြီး ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် သတိပေး

ထိုင်းနယ်စပ်ဘက်မှာလည်း အောက်တိုဘာ သုံးဆယ့်တစ်ရက် ညနေ ခုနှစ်နာရီ နှစ်ဆယ်မိနစ်ခန့်မှာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအန်ယူ) ရဲ့ ထောလေထှာ စခန်းကို တိုက်လေယာဉ်က ဗုံးနှစ်လုံး ချခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းအခြေစိုက် သတင်းတွေကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီစခန်းဟာ ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်က မယ်ဆမ်လက်ရွာနဲ့ စစ်လွင်မြစ်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းဘက်ခြမ်းက နေအိမ်တွေ၊ ကျန်းမာရေး အဆောက်အအုံ၊ အုပ်ချုပ်ရေး ရုံးနဲ့ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံတွေ ပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံတွေ ကြောက်လန့်တကြား ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းအစိုးရက ထိုင်းဘက်ခြမ်းမှာ လူတစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့လည်း ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းက ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက်မှာတော့ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အနုတင်က မြန်မာဘက်ကို သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းဘက်က စစ်ရေးနဲ့ သံတမန်ရေး လမ်းကြောင်းတွေကနေ စိုးရိမ်မှုကို တင်ပြပြီးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာဘက်က တိုက်ပွဲနဲ့ ပေါက်ကွဲမှုတွေဟာ ထိုင်းမြေနဲ့ ထိုင်းပြည်သူတွေကို မထိခိုက်စေရဘူးလို့ သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းတပ်မတော် အကြီးအကဲနဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး စီဟာဆက်တို့က ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့၊ တနင်္ဂနွေမှာ မြန်မာအစိုးရကို စိုးရိမ်မှု တင်ပြခဲ့ပြီး၊ မြန်မာသံရုံးက တာဝန်ရှိသူတွေကိုလည်း ခေါ်ယူ သတိပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းဘက်က နယ်စပ် ကင်းလှည့်မှုကို တိုးမြှင့်ထားပြီး၊ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုကို ရှောင်ရှားမယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး — စစ်အစိုးရ တရားဝင်မှု မရသေး

အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ (အန်ယူဂျီ) ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်က အောက်တိုဘာ သုံးဆယ့်တစ်ရက်မှာ ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်အစိုးရဟာ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ၊ အမည်ခံလွှတ်တော်နဲ့ အရပ်သား အစိုးရ ပုံစံတို့နဲ့ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရယူဖို့ ကြိုးစားနေပေမဲ့၊ အာဆီယံနဲ့ ကုလသမဂ္ဂတို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုခွင့်နဲ့ တရားဝင်မှု မရသေးဘူးလို့ သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ခရီးစဉ်တွေ၊ တွေ့ဆုံမှုတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို ကြည့်ရုံနဲ့ နိုင်ငံတကာက စစ်အစိုးရကို အသိအမှတ်ပြုလိုက်ပြီလို့ ကောက်ချက်ချနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တိုးတက်မှုကို တိုင်းတာရမယ့် စံနှုန်းတွေကတော့ အရပ်သားတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရပ်စဲရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ အတားအဆီးမရှိ ပေးနိုင်ရေး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား အားလုံး လွတ်မြောက်ရေးတို့ ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သံအမတ် ဦးကျော်မိုးထွန်းက ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက် ကိုယ်စားပြုနေခြင်း၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီကို နိုင်ငံတကာ လွှတ်တော် အဖွဲ့အစည်းတွေက ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုနေခြင်းနဲ့ အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွေမှာ စစ်ခေါင်းဆောင် မပါဝင်ရခြင်းတို့ဟာ အဓိက အညွှန်းတွေ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ပြည့် — စည်းလုံးညီညွတ်ရေး တောင်းဆို

မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦးကတော့ နိုဝင်ဘာ တစ်ရက်မှာ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ပြည့် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ပြီး ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ဖို့ ပြည်သူ၊ နိုင်ငံရေး နဲ့ စစ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးကို အပြည့်အဝ စုစည်းဖို့ အဲဒီထုတ်ပြန်ချက်မှာ တောင်းဆိုထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တစ်ထောင်ကိုးရာရှစ်ဆယ့်ရှစ်ခုနှစ်ကနေ နွေဦးတော်လှန်ရေး အထိ အသက်ပေးခဲ့သူ၊ မသန်စွမ်း ဖြစ်ခဲ့သူနဲ့ ထောင်ကျခဲ့သူ အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဂုဏ်ပြုထားတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

အဲဒီအဖွဲ့ဟာ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေး ဦးဆောင်ကောင်စီနဲ့ အတူ လုပ်ဆောင်နေပြီး၊ အလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသက တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်း တစ်ဆယ့်ကိုးခုနဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ သန်းခဲကတော့ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ဆိုတာ မျိုးဆက် နှစ်ဆက်စာ ကြာမြင့်ချိန်ဖြစ်ပြီး၊ အခုတော့ နွေဦးတော်လှန်ရေးက ပေါ်ထွက်လာတဲ့ တတိယမျိုးဆက်နဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ စည်းလုံးနေပြီလို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းမှုသာ လိုအပ်ပြီး၊ ခဏတာ ဖြေရှင်းနည်းတွေနဲ့ မလုံလောက်ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။ စစ်အစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ကမ်းလှမ်းမှုတွေဟာ နေ့စဉ် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်လုပ်နေရင်း နိုင်ငံရေး ထွက်ပေါက်ရှာတဲ့ ကြိုးပမ်းမှုသာ ဖြစ်တယ်လို့ အဲဒီအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သတင်းတိုများ

ကျိုက်မရောမြို့နယ်မှာတော့ အောက်တိုဘာ သုံးဆယ့်တစ်ရက် နံနက် ငါးနာရီခန့်မှာ ရာမည မွန်တပ်မတော်က ကျွန်းရွာက စစ်တပ် စခန်းတစ်ခုကို ဆယ်မိနစ်ခန့် တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်သား လေးဆယ်ခန့် ရှိတဲ့ အဲဒီစခန်းမှာ အရာရှိတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်သား ငါးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ရာမည မွန်တပ်မတော်ရဲ့ နိုဝင်ဘာ တစ်ရက် ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ပွဲမှာ ရာမည မွန်တပ်မတော်ဘက်က တိုက်ခိုက်ရေးသမား တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ပခုက္ကူမြို့နယ်မှာလည်း အောက်တိုဘာ နှစ်ဆယ့်ခြောက်ရက် ရဲတပ်ကြပ်တစ်ဦး ချောင်းမြောင်း ပစ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ တောင်ပိုင်း ရေစကြို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရေစကြိုမြို့နယ်မှာလည်း အောက်တိုဘာ သုံးဆယ့်တစ်ရက် နံနက် ခြောက်နာရီ ခွဲခန့်မှာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့နဲ့ ပခုက္ကူ ခရိုင် တပ်ရင်း ကိုးတို့က ပူးပေါင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ပျူစောထီး ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးနဲ့ သူ့အဖော် တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်က အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်း ခုနှစ်ဆယ်ခန့်ကလည်း နိုဝင်ဘာ နှစ်ရက်မှာ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ အာဆီယံနဲ့ ကမ္ဘာ့ အစိုးရတွေကို လေကြောင်း တားမြစ်ဇုန် သတ်မှတ်ပေးဖို့နဲ့ ပစ်မှတ်ထား ဒဏ်ခတ်မှုတွေ ချမှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လေယာဉ် ဆီအပါအဝင် လက်နက်နဲ့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့မှုတွေကို ပိတ်ဆို့ပေးဖို့နဲ့၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လူသားချင်းစာနာမှု လမ်းကြောင်းတွေကနေ အစားအသောက်နဲ့ ဆေးဝါး တိုက်ရိုက် ပို့ပေးနိုင်ဖို့လည်း တောင်းဆိုထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့က ခြောက်လအတွင်း ရခိုင်နဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်မှာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ခြောက်ရာကျော် ရှိခဲ့တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စက်တင်ဘာလတစ်လတည်းမှာပဲ ရခိုင်မှာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု တစ်ရာသုံးဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး၊ အရပ်သား ခြောက်ဆယ့်နှစ်ဦး သေဆုံးကာ ရှစ်ဆယ့်နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးလေ့လာရေး အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/newborn-among-15-killed-myanmar-military-strikes-maternity-clinic-school-sources-2026-11-02/၊ https://moemaka.net/eng/2026/11/november-2-2026-m-cdm-domestic-news/၊ https://www.globalarakannetwork.com/post/myanmar-junta-kills-12-civilians-including-a-newborn-in-airstrikes-on-hospital-and-bridge-in-araka၊ https://bayofbengalpost.com/regional/rakhine-civil-society-groups-urge-un-to-impose-no-fly၊ https://aseannow.com/topic/1408591-anutin-warns-myanmar-keep-border-fighting-out-of-thailand/

ဆက်ဖတ်ရန် →

ပြင်ဦးလွင် — တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် တိုးချဲ့ရေးအကြောင်းပြ မြေဧက ၂၀၀ ကျော် သိမ်း၊ လျော်ကြေး မရသေးလို့ ဒေသခံတွေ ကန့်ကွက်

ပြင်ဦးလွင် — တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် တိုးချဲ့ရေးအကြောင်းပြ မြေဧက ၂၀၀ ကျော် သိမ်း၊ လျော်ကြေး မရသေးလို့ ဒေသခံတွေ ကန့်ကွက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ပြင်ဦးလွင်မှာ တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် တိုးချဲ့ရေးအကြောင်းပြပြီး မြေဧက ၂၀၀ ကျော် သိမ်းယူနေမှု ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ မြေသိမ်းခံရသူတွေက လျော်ကြေးမရသေးဘဲ အတင်းဖယ်ရှားခံနေရတယ်လို့ ဆိုတယ်။

ဘာဖြစ်တာလဲ

မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့မှာ တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် တိုးချဲ့ရေးအကြောင်းပြကာ မြေဧက ၂၀၀.၄၁ သိမ်းယူရန် စီစဉ်ထားတယ်လို့ Khit Thit Media က နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြတယ်။ သိမ်းယူမယ့် မြေတွေထဲမှာ ဂရန်မြေတွေ ပါဝင်ပြီး အိမ်ဆောက်ကာ အခြေချနေထိုင်လာသူတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်။

မြေသိမ်းခံပြည်သူတွေရဲ့ ပြောဆိုချက်အရ လျော်ကြေးပေးမယ်လို့ ပြောဆိုထားသော်လည်း လက်တွေ့မှာ မည်သည့်လျော်ကြေးမှ မရရှိသေးဘူး။ စုပေါင်းကန့်ကွက်စာတင်ပြမှုတွေကိုလည်း အာဏာပိုင်တွေက လက်မခံဘဲ ချက်ချင်းဖယ်ရှားရေးကိုသာ ဖိအားပေးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုတယ်။ မြေသိမ်းခံပြည်သူတစ်ဦးရဲ့ ပြောဆိုချက်အရ "မင်းတို့ မဖယ်ရင် အင်အားသုံးမယ်" လို့ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရတယ်လို့လည်း ဆိုတယ်။

အချိန်ဇယားက ဘာပြောလဲ

မြေသိမ်းအမိန့်ကို ဩဂုတ်လကတည်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ ကန့်ကွက်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်မှာ ကန့်ကွက်နောက်ဆုံးရက်က စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက် ဖြစ်ပေမဲ့ ကြေညာစာတွေကို အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့မှသာ လာရောက်ကပ်ထားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုတယ်။ ဒါကြောင့် ကန့်ကွက်ရန် အချိန်မလုံလောက်ခဲ့သလို ကန့်ကွက်တင်ပြမှုတွေကိုလည်း ပယ်ချခံခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုတယ်။

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့မှာ မြေယာအငြင်းပွားမှုနဲ့ လျော်ကြေးကိစ္စတွေကို ဥပဒေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်။

ဘယ်သူကိုင်တွယ်နေလဲ

မြေသိမ်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦးက တိုက်ရိုက်ကိုင်တွယ်နေတယ်လို့ မြေသိမ်းခံရမယ့်သူတွေက ပြောဆိုတယ်။ ကိုကိုဦးဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့ကစပြီး ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာသူ ဖြစ်တယ်။ သတိထားစရာက ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆ အထိ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး လုပ်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို နဲ့ လူချင်းမတူဘူး — နာမည်ဆင်တူရုံပဲ။

အောင်ပြည့်စုံနဲ့ ဘာဆိုင်လဲ

ဒီမြေသိမ်းလုပ်ငန်းစဉ်မှာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့သား အောင်ပြည့်စုံနဲ့ အပေါင်းအပါတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား အဓိက ပါဝင်နေတယ်လို့ တပ်သတင်းရင်းမြစ်တွေက အတည်ပြုထားတယ်လို့ Khit Thit က ဖော်ပြတယ်။ ဒီအချက်ဟာ Khit Thit ရဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေကိုပဲ မူတည်တယ် — ဒုတိယသတင်းဌာနတစ်ခုက အတည်ပြုတာ ရှာမတွေ့သေးဘူး။

သတိထားစရာတစ်ခု — ဧက ၂၀၀.၄၁ ဆိုတဲ့ ကိန်းဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ပြင်ဦးလွင်မှာ သိမ်းယူခဲ့တဲ့ ၂၀၀.၄ ဧကနဲ့ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် တူနေတယ်။ အဲဒီတုန်းကလည်း လမ်းဘေးမြေ ၅၀ ဧကကို အောင်ပြည့်စုံအမည်နဲ့ ပြန်လည်ချထားပေးခဲ့တယ်လို့ သတင်းထွက်ခဲ့တယ်။ အခုအမှုက အသစ်လား၊ အဲဒီမြေရဲ့ နောက်အဆင့်လား ဆိုတာက မရှင်းသေးဘူး။

ဘယ်နေရာတွေ ပါလဲ

မြေသိမ်းရန် သတ်မှတ်ထားတဲ့ နယ်နိမိတ်တွေအရ အရှေ့ဘက်မှာ မေမြို့ သစ်တောကြိုးဝိုင်း အကွက် ၆၆၊ ၆၇၊ ၅၀၊ ၄၀၊ ၃၉ နဲ့ ၃၇ တို့ ပါဝင်တယ်။ အနောက်ဘက်မှာ မန္တလေး-လားရှိုးကားလမ်း၊ တောင်ဘက်မှာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာလမ်း၊ မြောက်ဘက်မှာ အကွက် ၁၀၊ ၁၁၊ ၁၄၊ ၁၆၊ ၁၈၊ ၂၀၊ ၂၃၊ ၂၆၊ ၂၉ နဲ့ ၃၄ တို့ ပါဝင်တယ်လို့ သိရတယ်။

ဆက်စပ်ဆောင်းပါး

ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်က မြေနဲ့ စီမံကိန်းအကြောင်း အရင်ဆောင်းပါး — မအလသားရဲ့ ရတနာပုံမြို့သစ် — နိုင်ငံခြားငွေ မဝင်လို့ ယာယီရပ်နား: https://www.yeyintnge.net/2026/10/blog-post_763.html

ရင်းမြစ်များ

Khit Thit Media, Facebook post, November 1, 2026 — https://facebook.com/100066528465996/posts/pfbid0MjinYZvXa46Lvy6rBKCCy8br3AHwARCKbz6PWqmizAB2ypeZM1xNxz1HgcjwtMAYl/

Wikipedia, Ko Ko Oo (general) — https://en.wikipedia.org/wiki/Ko_Ko_Oo_(general)

Students of History (translation of Myat Moe Hein Khaing reporting), Myanmar Comprador Militarism and Land Theft in Service of Empire — https://studentsofhistory.substack.com/p/myanmar-comprador-militarism-and

ဆက်ဖတ်ရန် →

NLD အစိုးရ ၁၀ နှစ် ပြည့်ချိန် — အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ဘယ်လောက်တိုးတက်မလဲ၊ အခု ဘယ်လောက်ဆုတ်ယုတ်လဲ

NLD အစိုးရ ၁၀ နှစ် ပြည့်ချိန် — အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ဘယ်လောက်တိုးတက်မလဲ၊ အခု ဘယ်လောက်ဆုတ်ယုတ်လဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

အဖြေအတိုချုပ် — ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ မြန်မာ့စစ်မှန်သော စီးပွားရေး ထုတ်လုပ်မှုဟာ အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ရောက်နိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းထက် သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါး နိမ့်နေတယ်။ ဆင်းရဲမှုက ၂၀၀၅ ခုနှစ်အဆင့်ကို ပြန်ရောက်နေတယ်။ ကျပ်ငွေက ဒေါ်လာနဲ့ ယှဉ်ရင် တန်ဖိုး ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ဆုံးရှုံးထားတယ်။

၁၀ နှစ် ဆိုတာ ဘာလဲ

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရဟာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ စတက်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD က ၄၇၆ နေရာအနက် ၃၉၆ နေရာ အနိုင်ရခဲ့တယ်။ ဒုတိယသက်တမ်း စဖို့ တစ်ရက်အလို၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တယ်။

အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ဒုတိယသက်တမ်းဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လမှာ ပြည့်မယ် — ပထမသက်တမ်း ၅ နှစ်၊ ဒုတိယသက်တမ်း ၅ နှစ်၊ စုစုပေါင်း ၁၀ နှစ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာမှာ ကျင်းပရမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် ၂၀၂၆ မတ်လ နောက်ပိုင်းမှာ ဘယ်အစိုးရတက်မလဲဆိုတာက ဘယ်သူမှ မသိနိုင်တဲ့ အပိုင်းဖြစ်တယ်။ ဒီဆောင်းပါးက ၂၀၁၆ မှ ၂၀၂၆ အထိ ၁၀ နှစ်ကို တိုင်းတာတယ်။

အာဏာမသိမ်းခင် ဘာတွေ တိုးတက်ခဲ့လဲ

၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုင်ငံဖွင့်လှစ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမှာ မြန်မာ့စီးပွားရေးဟာ တစ်နှစ်ကို ပျမ်းမျှ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကြီးထွားခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကိန်းဂဏန်းတွေကို ကိုးကားပြီး Council on Foreign Relations က ဖော်ပြတယ်။ ၂၀၁၆ မှ ၂၀၁၉ အထိ စစ်မှန်သော တိုးတက်မှုနှုန်းဟာ တစ်နှစ်ကို ၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိခဲ့တယ်။

ဆင်းရဲမှုနှုန်းဟာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ၄၈.၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိရာကနေ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၂၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ထက်ဝက်နီးပါး ကျသွားခဲ့တယ်။ နိုင်ငံခြားခရီးသွားဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ၄.၃၆ သန်း အထိ ရောက်ခဲ့တယ်။ လျှပ်စစ်မီးရရှိမှုဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ၆၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိရာကနေ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ၇၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တက်ခဲ့တယ်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စီမံကိန်း (MSDP) ကို စတင်ခဲ့တယ်။

ဒါတွေဟာ ပြဿနာကင်းတဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ မဟုတ်ဘူး။ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေး — ဒါတွေဟာ NLD အစိုးရလက်ထက်မှာလည်း မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးလမ်းကြောင်းကတော့ အထက်ကို ဦးတည်နေခဲ့တယ်။

အခု ဘယ်လောက် ဆုတ်ယုတ်သွားလဲ

၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ စီးပွားရေးဟာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျုံ့သွားခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ခန့်မှန်းတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒေါ်လာတန်ဖိုးနဲ့ တိုင်းတဲ့ စစ်မှန်သော ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု (GDP) ဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ၇၅.၉ ဘီလီယံ ရှိရာကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၆၁.၉ ဘီလီယံ အထိ ကျသွားတယ်။ ၂၀၂၂ မှ ၂၀၂၄ အထိ အနည်းငယ် ပြန်တက်ခဲ့ပေမဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ပြန်ကျုံ့တယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်ကျုံ့မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။

ကျပ်ငွေဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှာ တစ်ဒေါ်လာကို ၁,၃၃၀ ကျပ် ရှိရာကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာမှာ လမ်းဘေးဈေး ၄,၆၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင် ရောက်သွားတယ်။ ဒေါ်လာဈေးဟာ ၂၄၆ ရာခိုင်နှုန်း တက်သွားတာနဲ့ အတူတူပဲ — ဆိုလိုတာက ကျပ်ငွေဟာ ဒေါ်လာနဲ့ ယှဉ်ရင် တန်ဖိုး ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း ဆုံးရှုံးသွားတယ်။ တရားဝင်နှုန်းကိုတော့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ကစပြီး ၂,၁၀၀ ကျပ်မှာ ထစ်ထားတယ်။

ဆင်းရဲမှုနှုန်းဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၂၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိရာကနေ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ၄၉.၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အထိ နှစ်ဆနီးပါး တက်သွားတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ် ခန့်မှန်းချက်ကို ကိုးကားပြီး Council on Foreign Relations က ဖော်ပြတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP) ရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရ လူလတ်တန်းစားဟာ ထက်ဝက်ကျော် ကျုံ့သွားပြီး လူလေးဦးမှာ သုံးဦးဟာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဆင့်မှာ ဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီနားမှာဖြစ်ဖြစ် နေထိုင်နေရတယ်။ အခြေခံစားသောက်ကုန်ခြင်းတောင်းရဲ့ ဈေးဟာ သုံးဆနီးပါး တက်သွားပြီး ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဟာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်ခဲ့တယ်။

ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာရသူဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်လယ်မှာ ၄ သန်းနီးပါး ရှိတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ ကိန်းဂဏန်းတွေကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြတယ်။ နိုင်ငံခြားခရီးသွားဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ၄.၃၆ သန်း ရှိရာကနေ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ၁.၀၆ သန်းခန့် အထိ ကျသွားပြီး အဲဒီအထဲမှာလည်း အများစုဟာ နယ်စပ်ကုန်းလမ်းက ဝင်လာသူတွေ ဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ငလျင်ကလည်း ၁၁ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ — GDP ရဲ့ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း — ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ထပ်ပေးခဲ့တယ်။

သတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခု — လျှပ်စစ်မီးရရှိမှုနှုန်းဟာ စာရွက်ပေါ်မှာ ဆက်တက်နေတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ၈၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဖော်ပြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါက လျှပ်စစ်လိုင်းဆက်သွယ်ထားတဲ့ အိမ်ခြေအရေအတွက်ကို ရေတွက်တာဖြစ်ပြီး မီးမှန်မှန် လာမလာကိုတော့ မတိုင်းဘူး။

အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ဘယ်လောက်တိုးတက်မလဲ

ဒီမေးခွန်းမှာ တိကျတဲ့ အဖြေ မရှိဘူး။ ရှိနိုင်တာက ခန့်မှန်းချက်ပဲ။ ဒီဆောင်းပါးရဲ့ တွက်နည်းက ဒီလိုပါ — ၂၀၁၆ မှ ၂၀၁၉ အထိ စစ်မှန်သော တိုးတက်မှုနှုန်းဟာ တစ်နှစ်ကို ပျမ်းမျှ ၆.၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့တယ်။ ကိုဗစ်ဒဏ်ခံပြီးသား ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အမှန်တကယ် ထုတ်လုပ်မှု ၆၉.၀ ဘီလီယံကနေ အဲဒီနှုန်းနဲ့ ဆက်တက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၉၃.၇ ဘီလီယံ ရောက်မယ်။ အမှန်တကယ် ၆၁.၉ ဘီလီယံနဲ့ ယှဉ်ရင် ကွာခြားချက်က ၃၁.၈ ဘီလီယံ — အမှန်တကယ်ဟာ လမ်းကြောင်းထက် ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း နိမ့်နေတယ်။

အာဏာမသိမ်းခင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်ကလည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ကြီးထွားမယ်လို့ မျှော်မှန်းခဲ့တယ်။ အမှန်တကယ်က ကမ္ဘာ့ဘဏ်အရ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျုံ့သွားတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီခန့်မှန်းချက်ဟာ အကောင်းဆုံး အခြေအနေကို ယူထားတာဖြစ်တယ်။ ကိုဗစ်နောက်ပိုင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာ့ဈေးတက်မှု၊ NLD အစိုးရရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အခက်အခဲတွေ — ဒါတွေအားလုံးဟာ အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင်လည်း ရှိနေမှာပဲ။ ဒါကြောင့် တိုးတက်မှုနှုန်းကို ထက်ဝက်ပဲ ယူပြီး တစ်နှစ်ကို ၃ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ တွက်ကြည့်ရင်တောင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၈၀.၀ ဘီလီယံ ရောက်မယ် — အမှန်တကယ် ၆၁.၉ ဘီလီယံထက် အများကြီး မြင့်နေတုန်း။ လမ်းကြောင်း အတိအကျကို ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ပေမဲ့ ဆုတ်ယုတ်မှုရဲ့ ဦးတည်ချက်နဲ့ အတိုင်းအတာကတော့ ရှင်းတယ်။

ဂရပ်ဖစ်များ

စစ်မှန်သော GDP (၂၀၁၅ ဒေါ်လာတန်ဖိုး) — အပြာက အမှန်တကယ်၊ အနီစက်က အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် လမ်းကြောင်း ခန့်မှန်း။ ရင်းမြစ်: ကမ္ဘာ့ဘဏ်။

တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ်ဘယ်လောက် — ၂၀၂၂ ဩဂုတ်မှ စ၍ တရားဝင်နှုန်း ၂,၁၀၀ တွင် ထစ်ထား။ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ လမ်းဘေးဈေး။

ဆင်းရဲမှုနှုန်း — ၂၀၀၅ မှ ၂၀၁၇ အထိ ထက်ဝက်ကျခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ မှာ ၂၀၀၅ အဆင့်ကို ပြန်ရောက်သွားတယ်။ ရင်းမြစ်: ကမ္ဘာ့ဘဏ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖုန်းစစ်တမ်းက ၃၁.၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြပေမဲ့ တိုင်းတာနည်း မတူလို့ ဒီဂရပ်ဖစ်မှာ မထည့်ထားဘူး။

နမူနာများ

လက်တွေ့ နမူနာနဲ့ ကြည့်ရအောင်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှာ ကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ ဟာ ဒေါ်လာ ၇၅ ဒေါ်လာနီးပါး တန်တယ် (၁,၃၃၀ ကျပ်နှုန်းနဲ့)။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လမ်းဘေးဈေးနဲ့ဆိုရင် အဲဒီကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ ဟာ ဒေါ်လာ ၂၂ ဒေါ်လာအောက်ပဲ တန်တော့တယ် (၄,၆၀၀ ကျပ်နှုန်းနဲ့)။

အခြေခံစားသောက်ကုန်ခြင်းတောင်းတစ်ခုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ နဲ့ ဝယ်နိုင်ခဲ့ရင် အခု အလားတူခြင်းတောင်းအတွက် ကျပ် ၃၀၀,၀၀၀ နီးပါး ပေးရတယ် — ဈေးသုံးဆနီးပါး တက်သွားတာနဲ့ အတူတူပဲ။

ခရီးသွားလုပ်ငန်းနဲ့ အသက်မွေးသူ တစ်ယောက်အတွက်ဆိုရင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ လာတဲ့ ဧည့်သည် ၄.၃၆ သန်းဟာ အလုပ်အကိုင် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ၁.၀၆ သန်းခန့်ပဲ လာတော့တယ် — အဲဒီအထဲမှာလည်း အများစုက နယ်စပ်ဖြတ်သွားလာသူတွေ ဖြစ်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

World Bank, Myanmar Economic Monitor, June 2025 — https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/06/12/earthquake-compounds-myanmar-s-economic-challenges

Council on Foreign Relations, How the Coup Turned Myanmar Into Asia's Deadliest Conflict, July 10, 2026 — https://www.cfr.org/articles/how-the-coup-turned-myanmar-into-asias-deadliest-conflict-and-why-the-world-is-looking-away

TheGlobalEconomy, Burma GDP, constant dollars (World Bank data) — https://mail.theglobaleconomy.com/Burma-Myanmar/GDP_constant_dollars/

TheGlobalEconomy, Burma Access to electricity (World Bank data) — https://mail.theglobaleconomy.com/Burma-Myanmar/Access_to_electricity/

exchange-rates.org, USD to MMK history, January 2021 — https://www.exchange-rates.org/exchange-rate-history/usd-mmk-2021-01-01

WorldData, Tourism development in Myanmar — https://www.worlddata.info/asia/burma/tourism.php

Travel Daily Media, Myanmar tourist arrivals — https://www.traveldailymedia.com/myanmar-tourist-arrivals-edge-up-as-escalating-civil-war-prevents-broader-recovery/

The Borgen Project, Poverty in Myanmar — https://borgenproject.org/poverty-in-myanmar/

Diplotic, Can ASEAN Ignore Myanmar's Deepening Poverty Crisis? — https://www.diplotic.com/asean-myanmars-poverty-crisis/

ဆက်ဖတ်ရန် →

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၃၄–၃၅°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄–၂၆°C ခန့် ရှိမယ်။ နေရာအများစုမှာ တိမ်အသင့်အတင့်၊ နေရောင်ရ၊ လေ ပေါ့ပါးမယ်။ နေ့လယ်ပိုင်းနဲ့ ညနေပိုင်းမှာ တောင်ပိုင်းနဲ့ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်တယ်။

ရန်ကုန် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ နေ့လယ်ပိုင်း မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၄၀%၊ မိုးရေချိန် ~၁.၃ မီလီမီတာ။

မန္တလေး — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။

နေပြည်တော် — အမြင့်ဆုံး ၃၅°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C၊ တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။

မော်လမြိုင် — အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C၊ ညနေပိုင်း မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%၊ မိုးရေချိန် ~၂.၃ မီလီမီတာ။

မနက်ဖြန် — ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

မနက်ဖြန် တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် ၃၄–၃၅°C / ၂၄–၂၆°C ခန့်၊ တိမ်အသင့်အတင့်။ ရန်ကုန် ၃၄/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၂၀%။ မန္တလေး ၃၅/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ နေပြည်တော် ၃၅/၂၄°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။ မော်လမြိုင် ၃၄/၂၆°C၊ မိုးရွာနိုင်ခြေ ၁၀%။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ဆိုင်ကလုန်း မုရာစု (Murasu)

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မုရာစု ဖြစ်ပေါ်နေတယ်။ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) ရဲ့ ၁ နိုဝင်ဘာ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မုရာစုဟာ ၂ နိုဝင်ဘာ မနက်ပိုင်းမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း (Severe Cyclonic Storm) အဆင့်သို့ ရောက်ပြီး ၂ နိုဝင်ဘာ ည ၂၃:၃၀ (အိန္ဒိယစံတော်ချိန်) ကနေ ၃ နိုဝင်ဘာ မနက် ၀၄:၀၀ အတွင်း အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ကမ်းခြေ တောင်ပိုင်း၊ နယ်လိုးနဲ့ နာဆာပူရ်ကြား (အွန်ဂိုး အနီး) ကို ကုန်းတွင်းဝင်မယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်ချိန်မှာ လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၁၀၀–၁၁၀ ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၁၂၀ ကီလိုမီတာ အထိ ရှိနိုင်တယ်။ JTWC ရဲ့ သတိပေးချက် အမှတ် ၀၀၄ (၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈:၀၀ UTC) အရ မုန်တိုင်းဗဟိုဟာ ၁၃.၆°N၊ ၈၂.၆°E မှာ ရှိနေပြီး အနောက်-အနောက်မြောက်ဘက်သို့ တစ်နာရီ ၁၅ ရေမိုင် နှုန်းနဲ့ ရွေ့နေတယ်၊ အမြင့်ဆုံးလေ တစ်နာရီ ၆၀ ရေမိုင် (၁၁၁ ကီလိုမီတာ) ခန့် ရှိတယ်။

မုရာစုဟာ မြန်မာဘက်သို့ ဦးတည်ခြင်း မရှိဘူး — အိန္ဒိယ ကမ်းခြေဘက်သို့သာ ဦးတည်နေတယ်။ ဒါကြောင့် ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိဘူး၊ သီးခြား အရေးပေါ် post မလိုဘူး။

မြန်မာအပေါ် သက်ရောက်မှု (DMH ရဲ့ ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက်၊ ၃ နိုဝင်ဘာအထိ မှန်းချက်) — ယနေ့ညမှ ၃ နိုဝင်ဘာအတွင်း နေရာအနှံ့အပြား မိုးထစ်ချုန်းရွာမယ်၊ ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ မွန်တို့မှာ နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်တယ်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ မုတ္တမကွေ့၊ မွန်-တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့မှာ မိုးသက်လေပြင်းကျရောက်နိုင်ပြီး လှိုင်း ၈–၁၀ ပေ ရှိနိုင်တယ်၊ မိုးသက်လေပြင်းကျစဉ် လေ တစ်နာရီ ၂၅–၃၀ မိုင် တိုက်ခတ်နိုင်တယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသ မြေပုံ (Windy)

မိမိမြို့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ အပူချိန် ကြည့်နည်း

အထက်က မြေပုံမှာ မိမိမြို့နာမည် စာလုံးပေါ်ကို လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ မိုးရေချိန်တို့ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ မြို့နာမည် မပါရင်လည်း ကိုယ်နေတဲ့မြို့နေရာမှန်း လက်ထောက်လိုက်ရင် အဲဒီနေရာရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြတယ်။ ဥပမာ — ရန်ကုန်နေသူက "Yangon" စာလုံးကို လက်ထောက်လိုက်မှ ရန်ကုန်ရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းပြီး ပြတယ်။ လက်ထောက်လိုက်တဲ့ နေရာအတွက် အချိန်အလိုက် အပူချိန်၊ မိုးရေချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း (km/h)၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်းနဲ့ လေဦးတည်ရာတို့ကို တစ်နာရီချင်း ကြည့်နိုင်တယ်။

ရင်းမြစ်များ

DMH — https://www.moezala.gov.mm/my/news/134751 (မုန်တိုင်းငယ်သတင်း အမှတ်စဉ် ၀၁/၂၀၂၆၊ ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉:၀၀ ထုတ်ပြန်ချက် — ၂ နိုဝင်ဘာ အတွက် DMH ထုတ်ပြန်ချက် အသစ် တိုက်ရိုက် မရခဲ့ပါ) IMD via https://weatherwatch.in/news/cyclone-murasu-andhra-pradesh-imd-alert/ , https://hyderabadmail.com/cyclone-murasu-imd-heavy-rain-strong-winds-andhra-coast/ , https://www.nationpress.com/national/cyclone-murasu-to-hit-ap-coast-nov-2-3 JTWC Warning 004 via https://www.cyclocane.com/murasu-storm-tracker/ weather.com — https://weather.com/mm/naypyitaw/city/naypyitaw/hourbyhour , Yangon, Mandalay, Mawlamyine city forecasts (weather.com) Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5

ဆက်ဖတ်ရန် →

အမေရိကန် ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၈၀ အစ္စရေးမှာ — အတည်ပြုပြီးလား၊ နိုဝင်ဘာ ၄ ဘာဖြစ်မလဲ

အမေရိကန် ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၈၀ အစ္စရေးမှာ — အတည်ပြုပြီးလား၊ နိုဝင်ဘာ ၄ ဘာဖြစ်မလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

သတိထားရမှာက — "ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၈၀" ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်းက ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းကပဲ လာတာဖြစ်ပြီး အတည်မပြုရသေးဘူး။ နိုဝင်ဘာ ၄ ဆိုတာလည်း အတည်ပြုထားတဲ့ တိုက်ခိုက်မယ့်ရက် မဟုတ်ဘူး — ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အစီအစဉ်ထဲက အစောဆုံး ဖြစ်နိုင်တဲ့ အချိန်ပဲဖြစ်တယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ဘာက အတည်ပြုပြီးသား၊ ဘာက အတည်မပြုရသေးဘူးဆိုတာ ခွဲခြားဖော်ပြထားပါတယ်။

ဖိုင်ပုံများ — ပထမပုံ: KC-135 ဆီဖြည့်လေယာဉ်က B-2 ဗုံးကြဲလေယာဉ်ကို ဝေဟင်မှာ ဆီဖြည့်နေစဉ် (အမေရိကန် လေတပ် ဓာတ်ပုံ၊ Staff Sgt. Dan Richardson)။ ဒုတိယပုံ: KC-46 ဆီဖြည့်လေယာဉ်က F-15 တိုက်လေယာဉ်ဆီ ဆီဖြည့်ပိုက်တန်းထုတ်ထားစဉ် (အမေရိကန် လေတပ် ဓာတ်ပုံ၊ Master Sgt. Michael Jackson)။ တတိယပုံ: Pease လေတပ်စခန်းမှာ ရပ်ထားတဲ့ KC-46 (အမေရိကန် အမျိုးသား လေတပ် ဓာတ်ပုံ၊ Tech. Sgt. Aaron Vezeau)။ ပုံအားလုံး public domain ဖြစ်ပြီး၊ အောက်တိုဘာ ၃၀ အစ္စရေး လေကြောင်းသယ်ယူမှုရဲ့ ပုံများ မဟုတ်ပါ။

ဘာသတင်းထွက်လာလဲ

အစ္စရေးရုပ်သံ Channel 14 က အောက်တိုဘာ ၃၀ မှာ သူ့ရဲ့ အင်္ဂလိပ်လို X အကောင့်ကနေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီဖော်ပြချက်အရ ပြီးခဲ့တဲ့ ၄၈ နာရီအတွင်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းတလွှား "မကြုံစဖူး အမေရိကန် စစ်ဘက်လေကြောင်း သယ်ယူမှု" ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးမှာ အမေရိကန် စစ်ဘက်ကုန်တင်လေယာဉ် အနည်းဆုံး ၁၀ စင်း "ဝေဟင်ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၈၀ လောက်နဲ့အတူ" ဆင်းသက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နောက်ပိုင်း ပြန်ပြောကြတာမှာတော့ "၈၀ ကျော်" ဆိုပြီး ဖြစ်သွားပါတယ်။

ဒီကိန်းဂဏန်းကို အမေရိကန်ဘက်ကရော အစ္စရေးဘက်ကပါ တရားဝင် အတည်ပြုတာ မရှိသေးဘူး။ တခြား သတင်းကြီးတွေကလည်း သီးသန့် အတည်ပြုတာ မရှိဘူး။ Channel 14 ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဘယ်လေတပ်စခန်းတွေမှာ ထားတယ်ဆိုတာ မပြောသလို၊ ဘယ်လေယာဉ်အမျိုးအစားတွေ ပါတယ်ဆိုတာလည်း မပြောပါဘူး။ "၈၀" ဆိုတာက ၄၈ နာရီအတွင်း အသစ်ရောက်လာတာလား၊ အစ္စရေးမှာ ရှိပြီးသား စုစုပေါင်းလားဆိုတာလည်း မရှင်းပါဘူး။ KC-135 နဲ့ KC-46 လို့ ပြောနေကြတာက X ပေါ်က အတည်မပြုရသေးတဲ့ အကောင့်တွေ၊ WarSurv ဆိုတဲ့ လေကြောင်းစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ကို ကိုးကားပြီး ပြောနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အတည်ပြုပြီးသား အစိတ်အပိုင်း

လေကြောင်းသယ်ယူမှု ဖြစ်ခဲ့တာကိုတော့ အစ္စရေး အစိုးရရုပ်သံ Kan က အတည်ပြုပါတယ်။ Kan ရဲ့ အောက်တိုဘာ ၂၉ သတင်းအရ အမေရိကန် စစ်ဘက်ကုန်တင်လေယာဉ် ၁၀ စင်းဟာ တောင်ပိုင်း Ovda နဲ့ Nevatim လေတပ်စခန်း ၂ ခုမှာ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး၊ တချို့က တက္ကဆပ်ပြည်နယ် Fort Bliss က လာတာ ဖြစ်ကာ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ပစ္စည်းတွေ သယ်လာတယ်လို့ ယူဆရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ Jerusalem Post ကလည်း Kan ကို ကိုးကားပြီး ဒီသယ်ယူမှုမှာ ပါတဲ့ တခြားလေယာဉ်တွေ ဂျော်ဒန်၊ ကာတာနဲ့ ဆော်ဒီတို့မှာ ဆင်းသက်တယ်လို့ ရေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Kan ရဲ့ သတင်းမှာ ဆီဖြည့်လေယာဉ် အများအပြား ရှိတယ်လို့ မပါပါဘူး။ Kan ကို ပြောတဲ့ အစ္စရေးဘက်က ရင်းမြစ်တစ်ခုက "အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးဟာ ထရမ့်ပ် ဘာဆုံးဖြတ်မလဲဆိုတာအတွက် ပြင်ဆင်နေကြတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

"လေယာဉ် ၁၀၀" ဆိုတာ ဘယ်ကလာလဲ

အခုပျံ့နေတဲ့ သတင်းတွေမှာ "ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၁၀၀ လောက်" ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်း ပါလာတာက အောက်တိုဘာလ သတင်း မဟုတ်ဘူး။ အစ္စရေး Walla သတင်းက ၂၀၂၆ ဇူလိုင်မှာ ဖော်ပြပြီး၊ အမေရိကန် စစ်ရေးသုတေသနအဖွဲ့ JINSA (Jewish Institute for National Security of America) က ဩဂုတ် ၃ မှာ ရေးသားတဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအစီအစဉ်အရ အမေရိကန်ဟာ အစ္စရေးတနိုင်ငံလုံးမှာ ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၁၀၀ လောက် အခြေစိုက်ဖို့ စီစဉ်ထားပြီး၊ အဲဒါက ကမ္ဘာ့ အမေရိကန် ဆီဖြည့်လေယာဉ်စုစုပေါင်းရဲ့ ၂၀% ကျော် ရှိပါတယ်။

ဇူလိုင် ၁၈ ကနေ ၂၀ အတွင်းမှာတင် ဆီဖြည့်လေယာဉ် အနည်းဆုံး ၁၄ စင်း အစ္စရေးကို ထပ်ရောက်လာပြီး၊ ဩဂုတ် ၁ မှာလည်း ၁၀ စင်း ထပ်ရောက်မယ်လို့ အစ္စရေးသတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဇူလိုင် ၁၉ ရက်နေ့မှာတင် လေယာဉ် ၆၀ ကျော် အစ္စရေးကို ရောက်နှင့်ပြီးပြီဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီထဲက ၃၃ စင်းက Ben Gurion လေဆိပ်မှာ လပေါင်းများစွာ ရပ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ Jewish Edition က ဖော်ပြပါတယ်။ JINSA ရဲ့ စစ်ကာလ အင်အားစာရင်းမှာတောင် ဒေသတွင်း ဆီဖြည့်လေယာဉ်က ၁၀၈ စင်းလောက် ရှိပြီး၊ စစ်မဖြစ်ခင်က ၈ စင်းကနေ ၁၂ စင်းပဲ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မေလက Channel 12 သတင်းအရဆို ဒီဆီဖြည့်လေယာဉ်အင်အားဟာ ၂၀၂၇ အကုန်အထိ အစ္စရေးမှာ ဆက်ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆီဖြည့်လေယာဉ် အများအပြား ရှိနေတာက အောက်တိုဘာ ၃၀ မတိုင်ခင်ကတည်းက ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၄ နောက်ပိုင်း ဘာပြင်ထားလဲ

New York Times က အောက်တိုဘာ ၂၁ မှာ အမေရိကန် အရာရှိတွေကို ကိုးကားပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး စစ်တပ်တွေဟာ နိုဝင်ဘာ ၃ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် အီရန်ကို ထပ်တိုက်ဖို့ အသေးစိတ် အစီအစဉ် ဆွဲထားပြီး၊ အဲဒါက တိုတိုနဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် စစ်ဆင်ရေး၊ ၃ ရက်လောက် ကြာမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပစ်မှတ်တွေက အီရန်ရဲ့ နျူကလီးယားစက်ရုံတွေ၊ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေ၊ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်း လက်နက်တိုက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ အထဲမှာ မြေအောက်နက်နက်မှာ ရှိတဲ့ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ Pickaxe Mountain ဆိုတဲ့နေရာလည်း ပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

CNN က အောက်တိုဘာ ၁၅ မှာ ဖော်ပြတာအရ၊ GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB — "mother of all bombs" လို့ လူသိများတဲ့ နျူကလီးယားမဟုတ်တဲ့ အကြီးဆုံး ဗုံး) ကို စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံနဲ့ Pickaxe Mountain ကို သုံးဖို့ ရွေးချယ်စရာတွေထဲမှာ ထည့်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထရမ့်ပ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း MOAB သုံးတာကို မငြင်းဘူး၊ Pickaxe Mountain လို မြေအောက်စက်ရုံကို "စမ်းကြည့်ရမယ်" လို့ ပြောတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ MOAB က မျက်နှာပြင်ကျယ်ကျယ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပေမဲ့ ဂရန်းနိုက်ကျောက်အောက် နက်နက်မှာ ရှိတဲ့ စက်ရုံကို ဖောက်နိုင်မလား မသေချာဘူးလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သတိပေးထားပါတယ်။

ပြင်ဆင်မှုအနေနဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး လေယာဉ်တွေဟာ အီရတ်အပေါ်ကနေ ပျံပြီး တိုက်ခိုက်ရေး လေ့ကျင့်နေပါတယ်။ အင်အားအနေနဲ့ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော ၃ စင်း၊ မရိန်း ထောင်ပေါင်းများစွာ၊ တိုက်လေယာဉ်တွေ၊ အထူးတပ်ဖွဲ့တွေ ပါဝင်ပြီး၊ နိုဝင်ဘာအစပိုင်းမှ အပြည့်အစုံ နေရာယူပြီးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်တပ်က မှောင်တဲ့ညမှာ တိုက်ခိုက်ရတာ ပိုကြိုက်ပြီး၊ လအစပိုင်းမှာ အီရန်အပေါ် မှောင်တဲ့အချိန် ပိုများတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးအချက်က — စစ်ဆင်ရေး အတည်ပြုတာ မရှိသေးဘူး။ New York Times သတင်းမှာကိုက အတည်ပြုတာ မရှိသေးဘူးလို့ ပါတယ်။ ထရမ့်ပ်က နိုဝင်ဘာ ၃ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် စစ်ဆင်ရေး အသစ် မလုပ်ဘူးလို့ အောက်တိုဘာ ၈ မှာ ကတိပေးထားပါတယ်။ Financial Times ရဲ့ သတင်းအရ အစ္စရေးဟာ အောက်တိုဘာ ၁၀ အပတ်မှာ တိုက်ဖို့ အသင့်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ပစ်မှတ်စာရင်းမှာ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ အပါအဝင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေ ပါခဲ့ပေမဲ့၊ ထရမ့်ပ်က ရွေးကောက်ပွဲကြောင့် တားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထရမ့်ပ်က နျူကလီးယားလက်နက် သုံးမှာ မဟုတ်ဘူး၊ မြေပြင်တပ် စေလွှတ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ပြောထားပါတယ်။

နောက်ခံအနေနဲ့ အီရန်ဟာ ပင်လယ်မှာ တိုက်ခိုက်မှု မြှင့်လာပါတယ်။ JINSA ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အောက်တိုဘာမှာ သင်္ဘော ၂၆ စင်း တိုက်ခံရပြီး၊ စက်တင်ဘာတစ်လလုံးမှာ ၁၃ စင်းပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အီရန်ဘက်ကလည်း ခေါင်းဆောင် ခါမေနီက ခြိမ်းခြောက်မှုမှန်သမျှကို "ပထဝီဝင် ကန့်သတ်မရှိ" ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ဖို့ အမိန့်ပေးထားတယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ အီရန်က တုံ့ပြန်မှုက ဆော်ဒီ ရေနံချက်စက်ရုံတွေ၊ ဒေတာစင်တာတွေ၊ ပင်လယ်အောက် အင်တာနက်ကြိုးတွေအထိ ရောက်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

ဘာမသိသေးလဲ

နိုဝင်ဘာ ၄ ဆိုတာ အစောဆုံး ဖြစ်နိုင်တဲ့ ရက်အဖြစ် သတင်းတွေမှာ ပြောနေတာပဲ — အတည်ပြုထားတဲ့ စတင်ရက် မဟုတ်ဘူး။ ပစ်မှတ်စာရင်း အတိအကျ၊ MOAB တကယ်သုံးမလား၊ ၃ ရက်ထက် ပိုကြာမလား၊ ထရမ့်ပ် တကယ်အမိန့်ပေးမလား — ဒါတွေက လျှို့ဝှက်အစီအစဉ်ထဲမှာပဲ ရှိပြီး အများပြည်သူ မသိနိုင်သေးဘူး။ "ဆီဖြည့်လေယာဉ် ၈၀" ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်းကလည်း အသစ်ရောက်လာတာလား၊ ရှိပြီးသား စုစုပေါင်းလားဆိုတာ မရှင်းသေးဘူး။ ဆီဖြည့်လေယာဉ် ရှိတာနဲ့တင် လပေါင်းများစွာ အကြီးအကျယ် ဗုံးကြဲမယ့် စစ်ဆင်ရေး လာတော့မယ်လို့ ကောက်ချက်ချလို့ မရဘူး — အဲဒီလေယာဉ်တွေက ခုခံကာကွယ်ရေး ကင်းလှည့်အတွက်လည်း သုံးပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

• Azernews — Reports claim over 80 US refueling aircraft deployed to Israel amid Iran tensions — https://www.azernews.az/region/266557.html
• Clash Report — Channel 14 Reports 80+ U.S. Refueling Aircraft Deployed in Israel — https://clashreport.com/defense/articles/channel-14-reports-80-u-s-refueling-aircraft-deployed-in-israel-khm72g9fcbi
• JINSA — Iran Escalates Before U.S. Midterm Elections — https://jinsa.org/jinsa_report/iran-escalates-before-midterm-elections/
• JINSA — Not Bottlenecks, But Strategic Opportunities: Making Room for More U.S. Refueling Tankers in Israel — https://jinsa.org/wp-content/uploads/2026/08/Insight-Refueling-Tankers-August-2026.pdf
• JFeed — US, Israel ready Iran strike plan targeting nuclear sites — https://www.jfeed.com/middleeast/tnaut4
• Institute for the Study of War — Iran Update, October 22, 2026 — https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-october-22-2026/
• Seoul Economic Daily — U.S. Military Weighs 'Mother of All Bombs' for New Iran Strikes — https://en.sedaily.com/international/2026/10/15/us-military-weighs-mother-of-all-bombs-for-new-iran-strikes
• The Jewish Edition — US Refueling Fleet Surged to Israel as Showdown with Iran Looms — https://thejewishedition.com/news/middle-east-levant/2026/07/19/us-refueling-fleet-surged-to-israel-as-showdown-with-iran-looms/
• Army Recognition — US tanker fleets to remain at Israel's Ben Gurion Airport until 2027 — https://www.armyrecognition.com/news/aerospace-news/2026/us-tanker-fleets-to-remain-at-israels-ben-gurion-airport-until-2027-for-potential-strikes-on-iran

ဆက်ဖတ်ရန် →