စစ်အုပ်စုရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း — ဘယ်လောက်နက်ရှိုင်းပြီလဲ

စစ်အုပ်စုရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း — ဘယ်လောက်နက်ရှိုင်းပြီလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

စစ်ကောင်စီဟာ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ပြောရင် ဒေဝါလီမခံရသေးပါဘူး — ဒါပေမဲ့ ပုံမှန်အခွန်အခြေခံနဲ့ ရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အတင်းအကျပ် ကောက်ခံမှု၊ ပြည်တွင်းဘဏ်တွေဆီက ချေးငွေ၊ နိုင်ငံခြားက ငွေလွှဲတွေနဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေရဲ့ ထောက်ပံ့မှုတွေနဲ့သာ ရပ်တည်နေရတာပါ။

စစ်ကောင်စီကို ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ မှာ ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့ပေမဲ့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ လူသိများတဲ့ စစ်ကောင်စီဟု သုံးပါမယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြင်ပကြွေးမြီ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သတင်း တစ်စောင်မှ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကြွေးမြီ ပျက်ကွက်မှု မရှိတာနဲ့ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း မရှိတာဟာ အတူတူ မဟုတ်ပါဘူး။

ဘတ်ဂျက် — လိုငွေက ကြီးလာနေ၊ အခွန်က ကျုံ့နေ

ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ၂၀၂၆ ဇွန် မြန်မာ့စီးပွားရေး အစီရင်ခံစာအရ၊ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ လိုငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၅.၅% အထိ တက်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄-၂၅ က ၄.၁% ကနေ တက်လာတာပါ။ ဝင်ငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၂၄.၈% ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီထဲမှာ အခွန်ဝင်ငွေက ၇.၁% သာရှိပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ၁၇.၇% ဟာ အခွန်မဟုတ်တဲ့ ဝင်ငွေ — အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ အထူးသဖြင့် စွမ်းအင်နဲ့ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့က ရတာပါ။ သုံးငွေဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၃၀.၃%၊ ပြည်သူ့ကြွေးမြီဟာ ၆၂.၈% ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၆-၂၇ အတွက် ခန့်မှန်းချက်ကတော့ လိုငွေ ၅.၂%၊ ကြွေးမြီ ၆၄.၅% ပါ။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ သတိပေးချက်က ရှင်းပါတယ် — လက်ရှိမူဝါဒအစုကို ဆက်ထိန်းထားဖို့ ပိုခက်လာမယ်လို့ပါ။

ဗဟိုဘဏ်ကနေ တိုက်ရိုက် ချေးငွေယူမှုဟာ ဂျီဒီပီရဲ့ ၄.၀% ကနေ ၁.၆% အထိ ကျသွားပေမဲ့၊ ပြည်တွင်းဘဏ်တွေဆီက ချေးငွေကတော့ ဂျီဒီပီရဲ့ ၂.၉% ခန့် တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဒါကို ဘဏ်တွေအပေါ် ဖိအားပေးမှုနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစရာ တခြားနေရာ နည်းပါးမှုကြောင့်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ၂၀၂၆-၂၇ အတွက် ဗဟိုဘဏ်ချေးငွေ ကျပ် ၂.၁ ထရီလီယံ၊ အတိုး ၄% ဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်ကို အစိုးရသတင်းစာ Global New Light of Myanmar က ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅ မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဇွန်အထိ ဗဟိုဘဏ်ဆီက ချေးငွေ တစ်ကျပ်မှ မယူရသေးဘူးလို့လည်း အဲဒီသတင်းမှာပဲ ပါပါတယ်။

အတည်မပြုနိုင်သေးတဲ့ ကိန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကျပ် ၈,၉၈၅ ဘီလီယံ လိုငွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ ကိန်းဟာ အရင်းအမြစ်အမျိုးမျိုးမှာ ကွဲလွဲနေပြီး၊ မူရင်းစာရွက်စာတမ်းနဲ့ အတည်မပြုနိုင်သေးလို့၊ ဒီဆောင်းပါးမှာ အချက်အလက်အဖြစ် မသုံးပါဘူး။

ကျပ်ငွေ — တရားဝင်နှုန်းနဲ့ လမ်းဘေးနှုန်း နှစ်ဆကွာ

ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ တရားဝင်ရည်ညွှန်းနှုန်းဟာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၂,၁၀၀ မှာ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ အထိ အေးခဲနေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာနှောင်းပိုင်းနဲ့ နိုဝင်ဘာအစောပိုင်းမှာ လမ်းဘေးပေါက်ဈေးဟာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၄,၆၂၁ မှ ၄,၆၉၀ ဝန်းကျင်မှာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက တရားဝင်နှုန်းထက် နှစ်ဆကျော် များနေတာပါ။ ဒီကိန်းဟာ ဈေးကွက်စုစည်းမှုတစ်ခုက ရတာဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင်ဈေးကွက် စစ်တမ်းတစ်ခု မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သတိပြုပါ။

၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်းအတွက် စစ်ကောင်စီ တကယ်သုံးနိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ အရံငွေ ဘယ်လောက်ရှိတယ်ဆိုတာ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ ကိန်း မရှိပါဘူး။ အရင်နှစ်တွေရဲ့ အရံငွေ ကိန်းတွေဟာ အတော်မြင့်နေသလို ပြပေမဲ့၊ အဲဒီထဲမှာ ဘယ်လောက်က အေးခဲထားတာ၊ ငွေဖြစ်လွယ်တာ မဟုတ်တာလဲဆိုတာ မသိရပါဘူး။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ဆုံးရှုံးမှု

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ က စတင်တဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း၊ မူဆယ်နဲ့ ချင်းရွှေဟော်က ကုန်သွယ်ရေး ရပ်သွားခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ကိန်းအရ၊ အဲဒီမြို့နှစ်မြို့က တစ်နေ့ကို ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းကျော် ကုန်သွယ်ခဲ့ပြီး၊ ပထမ ရက် ၅၀ အတွင်း ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့တယ်လို့ RFA က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၄ ဧပြီမှာ စစ်ကောင်စီဟာ နယ်စပ်ဂိတ် ၁၁ ခုသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တော့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြဝတီဂိတ်ကနေ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ဒေါ်လာ ၄.၄ ဘီလီယံကျော် ကုန်သွယ်ခဲ့ပေမဲ့၊ နောက်ပိုင်း ၂၀၂၅ မှာ တရုတ်ကြားဝင်စေ့စပ်မှုတွေနဲ့ မန္တလေး-လားရှိုး-မူဆယ် လမ်းကြောင်း ပြန်ဖွင့်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ရှိတာကြောင့်၊ ဒီဂိတ်တွေကို အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးသွားပြီလို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ အကောက်ခွန်ဝင်ငွေ ဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးတယ်ဆိုတဲ့ ဂိတ်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ ကိန်းကိုလည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။

ငွေလွှဲ — အသက်သွေးကြော

၂၀၂၅ မှာ နိုင်ငံခြားက အလုပ်သမား ငွေလွှဲဟာ ဒေါ်လာ ၅.၆ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရဲ့ ၃၈% ခန့် ရှိတယ်လို့ Bloomberg က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကလည်း အဲဒီကိန်းကို အတည်ပြုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါနဲ့ ရောထွေးလို့ မရတဲ့ နောက်ထပ်ကိန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ အစီရင်ခံစာအရ၊ ၂၀၂၄-၂၅ မှာ တရားဝင် ငွေပေးချေမှုစာရင်းထဲက ငွေလွှဲဟာ ဒေါ်လာ ၂.၁ ဘီလီယံသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီကိန်းနှစ်ခုဟာ တိုင်းတာပုံ မတူလို့ ကွဲတာပါ — တစ်ခုကို နောက်တစ်ခုနဲ့ ရောပြီး မသုံးရပါဘူး။

ငွေလွှဲကြီးထွားလာရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုက အတင်းအကျပ်ပါ။ ၂၀၂၄ က စပြီး အလုပ်သမားတွေဟာ ဝင်ငွေရဲ့ ၂၅% ကို တရားဝင်ဘဏ်လမ်းကြောင်းကနေ လွှဲရမယ်လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ မလွှဲရင် ပတ်စပို့သက်တမ်းတိုးတာ၊ ပြည်ပအလုပ်လုပ်ခွင့်တို့ကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ၊ ၂၀၂၅ မှာ နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဟာ ဒေါ်လာ ၈၃ သန်းသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

အခြေခံလိုအပ်ချက်များ — နိုင်ငံခြားငွေနဲ့သာ ဝယ်ရတာ

လောင်စာဆီဟာ အကြီးမားဆုံး အားနည်းချက်ပါ။ သုံးစွဲမှုရဲ့ ၉၀% ကနေ ၉၇% ကို တင်သွင်းရပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ တင်သွင်းတန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၅.၄ ဘီလီယံ ခန့် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ၂၀၂၅ တစ်ခုလုံးရဲ့ ငွေလွှဲဝင်ငွေ နီးပါးနဲ့ ညီမျှပါတယ်။ စားအုန်းဆီကတော့ တစ်နှစ်ကို တန်ချိန် ၁ သန်းခန့် သုံးစွဲပြီး၊ ၆၀% ကနေ ၇၀% ကို တင်သွင်းရပါတယ် — ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုက လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၃၀% ကနေ ၄၀% ခန့်သာ ဖုံးလွှမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဆေးဝါးတွေရဲ့ ၈၅% ကနေ ၉၅%၊ ဓာတ်မြေဩဇာတွေရဲ့ ၈၅% ကနေ ၉၅% ကိုလည်း တင်သွင်းရပါတယ်။ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ဓာတ်မြေဩဇာ တန်ချိန် ၁.၁ သန်းကျော် တင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ အစိုးရသတင်းစာက ဖော်ပြပါတယ်။

ဘယ်ပစ္စည်းအမျိုးအစားကို နိုင်ငံခြားငွေ ဘယ်လောက် ခွဲဝေပေးတယ်ဆိုတဲ့ တရားဝင်ဇယား မရှိပါဘူး။ ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က အရပ်သုံး သန့်စင်ပြီးလောင်စာ ဘယ်လောက်ပမာဏ ပို့ပေးတယ်ဆိုတဲ့ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ ကိန်းလည်း မရှိပါဘူး။

၂၀၂၆ လောင်စာအကျပ်အတည်း — မတ် လမှ စက်တင်ဘာ လအထိ

၂၀၂၆ မတ်လမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲတွေကြောင့် လောင်စာတင်သွင်းမှု အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်ကောင်စီဟာ မတ် ၇ ရက်ကနေ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်အထိ စုံ-မ ကားနံပါတ်စနစ်နဲ့ မောင်းနှင်မှုကို ကန့်သတ်ခဲ့ပါတယ်။ QR ကုဒ်နဲ့ ဝယ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်တွေလည်း ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ်ရဲ့ ၂၀၂၆ မေ ၁၉ အစီရင်ခံစာအရ၊ ဒီဇယ်ဈေးဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ၁၆၀% တက်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်မှာ ၁၇၄%၊ စစ်တွေနဲ့ မြစ်ကြီးနားမှာ တစ်လီတာကို ကျပ် ၁၃,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အခြေခံစားသောက်ကုန် ခြင်းဈေးဟာ ပျမ်းမျှ ၁၈% တက်ခဲ့ပြီး၊ အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်သူ ၁၂.၄ သန်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

အောက်တိုဘာလရောက်တော့ အရေးပေါ်ကန့်သတ်မှုအဆင့် သက်သာသွားပေမဲ့၊ ဈေးနှုန်းတွေကတော့ ပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်မရောက်သေးပါဘူး။ ၂၀၂၆ ဇွန် လလယ်မှာ ရန်ကုန် ရည်ညွှန်းဈေးဟာ ၉၂ ဆီတစ်လီတာကို ကျပ် ၃,၈၈၀ ဝန်းကျင် ရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာက ကျပ် ၂,၄၉၀ ဝန်းကျင်နဲ့ ယှဉ်ရင် အများကြီး မြင့်နေဆဲပါ။

ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၂၀၀၇ ကို ပြန်သတိရစရာ ရှိပါတယ်။ ၂၀၀၇ ဩဂုတ် ၁၅ မှာ စစ်အစိုးရဟာ လောင်စာ ထောက်ပံ့ကြေးကို ရုတ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ဒီဇယ်နဲ့ ဓာတ်ဆီဈေးဟာ တစ်ပတ်အတွင်း ၆၆% ကနေ ၁၀၀% အထိ တက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါက ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးကို ဦးတည်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ ဟာ ၂၀၀၇ မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၆ မှာ ဈေးသုံးဆ တက်ခဲ့ပေမဲ့၊ ၂၀၀၇ လို တစ်နိုင်ငံလုံး လူထုဆန္ဒပြပွဲ ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အဆင့်ဆင့် ကန့်သတ်မှုစနစ်သုံးတာ၊ ဖိနှိပ်ရေးယန္တရား ပိုကြီးလာတာ၊ ပြည်တွင်းစစ်ကလည်း ဆက်ဖြစ်နေတာတို့ ပါပါတယ်။ လောင်စာပြတ်လပ်မှုကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်ခြေ အများဆုံးကတော့ ဒေသအလိုက် ဒေါသ၊ တန်းစီမှုမှာ ပဋိပက္ခ၊ မှောင်ခိုဈေးကွက် ပဋိပက္ခတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးထဲ ဝင်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေပါ — ၂၀၀၇ ပုံစံ တစ်နိုင်ငံလုံး ဆန္ဒပြပွဲ မဟုတ်ပါဘူး။

ထိုင်းက အလုပ်သမားတွေအပေါ် အခွန်

ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာအလုပ်သမားတွေအပေါ် စစ်ကောင်စီက ဝင်ငွေအခွန် ၂% ကနေ ၃% နဲ့၊ ဝင်ငွေရဲ့ ၂၅% ကို တရားဝင်ဘဏ်လမ်းကြောင်းကနေ လွှဲရမယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ပတ်စပို့နဲ့ CI စာရွက်သက်တမ်းတိုးဖို့ ဒီအထောက်အထားတွေ ပြရပါတယ်။ BNI နဲ့ ASEAN NOW တို့ရဲ့ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၂ သတင်းအရ၊ CI လျှောက်တဲ့အခါ တစ်လကို ဘတ် ၂,၀၀၀၊ သုံးလစာ ဘတ် ၆,၀၀၀ လွှဲပြပြီး၊ တစ်နှစ်စာ အခွန်အဖြစ် ဘတ် ၁,၈၀၀ ခန့် ပေးရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Asia Daily ရဲ့ ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂ သတင်းမှာတော့ အလုပ်သမားတစ်ဦးကို အခွန် ဘတ် ၆,၀၀၀ ခန့် တောင်းတယ်လို့ အလုပ်ရှင်ကိုယ်စားလှယ်က စွပ်စွဲထားပါတယ်။ ဒီကိန်းနှစ်ခုဟာ ညှိနှိုင်းပြီး မရသေးပါဘူး — မူရင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားချက်စာသားကိုလည်း ရှာမတွေ့သေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးချင်း အခွန်ကို ကိန်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြောနိုင်ပါဘူး။

လူဦးရေကိုလည်း မရောထွေးရပါဘူး။ ထိုင်း အလုပ်သမားဦးစီးဌာနရဲ့ မှတ်ပုံတင်အရ၊ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁ မှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ မြန်မာအလုပ်သမား ၂,၂၇၀,၃၈၂ ဦး ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ပတ်စပို့မရှိသေးသူ ၇၀၀,၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး၊ CI သက်တမ်းကုန်ခါနီးသူ ၂ သန်းခန့် ရှိပါတယ်။ IOM ရဲ့ ထိုင်းမှာ နေထိုင်သူ ၄.၃ သန်း ဆိုတဲ့ ကိန်းကိုတော့ အခွန်ကောက်လို့ မရပါဘူး — အဲဒီထဲမှာ ကလေးတွေ၊ အလုပ်မလုပ်သူတွေလည်း ပါလို့ပါ။

သုတေသီရဲ့ တွက်ချက်မှုအရ (စစ်ကောင်စီရဲ့ ကိန်းမဟုတ်ပါ)၊ အပြည့်အဝ ကောက်နိုင်ရင်တောင် ထိုင်းက အခွန်ဝင်ငွေဟာ တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းကနေ ၃၆၀ သန်းအထိသာ ရှိမှာပါ။ လက်တွေ့ကောက်နိုင်ခြေကတော့ ဒီထက် နည်းပါတယ်။ CI အဖွဲ့ကသာ လိုက်နာရင် ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းကနေ ၅၀ သန်းခန့်၊ မှတ်ပုံတင်ထားသူတွေရဲ့ တစ်ဝက်ကသာ ၂% နှုန်းနဲ့ လိုက်နာရင် ဒေါ်လာ ၈၀ သန်းကနေ ၁၂၀ သန်းခန့် ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။ အခွန်ထက် ပိုကြီးတဲ့ အရာက ၂၅% စည်းမျဉ်းကြောင့် တရားဝင်လမ်းကြောင်းထဲ ရောက်လာမယ့် တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံကနေ ၃ ဘီလီယံခန့် ငွေစီးကြောင်းပါ — စစ်ကောင်စီက အဲဒီနိုင်ငံခြားငွေကို ခွဲဝေသုံးစွဲနိုင်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်သမားတွေ တရားဝင်စနစ်ကနေ ထွက်သွားရင်တော့ အခွန်ရော၊ တရားဝင်ငွေစီးကြောင်းပါ နှစ်ခုလုံး လျော့သွားမှာပါ။

မဇ္ဈိမဆွေးနွေးပွဲက ဘာတွေပါလဲ

မဇ္ဈိမ တီဗီရဲ့ စစ်အုပ်စုဘဏ္ဍာရေး ဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာ့အရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ ပင်တိုင်ဆွေးနွေးရှင် ဆရာဦးစိန်ဝင်းက ပြောခဲ့တဲ့ အချက်တချို့ဟာ ဒီဆောင်းပါးရဲ့ အတည်ပြုပြီးသား ကိန်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီပါတယ် — ဗဟိုဘဏ်ချေးငွေ ၄% အဆိုပြုချက်နဲ့ ၂၀၂၅ ငွေလွှဲ ဒေါ်လာ ၅.၆ ဘီလီယံကျော် ဆိုတာတွေပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆရာဦးစိန်ဝင်းက ပြောခဲ့တဲ့ ကာကွယ်ရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး ဘတ်ဂျက်ဝေစုကိန်းတွေကိုတော့ သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။ အဲဒီကိန်းတွေကို အချက်အလက်အဖြစ် မယူပါနဲ့။

ဘာတွေ မသိရသေးလဲ

ဒီဆောင်းပါးမှာ အဖြေမပေးနိုင်သေးတဲ့ အချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်းအတွက် စစ်ကောင်စီ တကယ်သုံးနိုင်တဲ့ အရံငွေပမာဏ၊ ပစ္စည်းအမျိုးအစားအလိုက် နိုင်ငံခြားငွေ ခွဲဝေမှု၊ ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က အရပ်သုံး သန့်စင်ပြီးလောင်စာ ပို့ပေးတဲ့ ပမာဏ၊ စားအုန်းဆီ နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူစာချုပ် ရှိမရှိ၊ ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှု တစ်နိုင်ငံလုံး စစ်တမ်း၊ သန်လျင် ရေနံချက်စက်ရုံ၏ ဆက်တိုက် ထုတ်လုပ်နိုင်မှု၊ စစ်စရိတ် စုစုပေါင်းနဲ့ ထိုင်းအခွန်ရဲ့ မူရင်း ညွှန်ကြားချက်စာသားတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို ခန့်မှန်းခြေနဲ့ ဖြည့်စွက်မထားပါဘူး — မသိရသေးဘူးလို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောထားတာပါ။

ဒါကြောင့် အနှစ်ချုပ်ရရင် — စစ်ကောင်စီဟာ ဒေဝါလီမခံရသေးဘူး၊ ဒါပေမဲ့ နယ်မြေနဲ့ အခွန်အခြေခံ ဆုံးရှုံးမှု၊ ငွေလွှဲ အတင်းအကျပ်နဲ့ ပြည်တွင်းဘဏ် ချေးငွေအပေါ် မှီခိုမှုတွေကြောင့်၊ သူ့ရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ပုံမှန်အခြေအနေနဲ့ မတူတော့ဘဲ၊ ကန့်သတ်မှုစနစ်နဲ့သာ လည်ပတ်နေရတာပါ။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု မြင့်တက်နေတာဟာ ဒီအကျပ်အတည်းက စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို မထိခိုက်သေးဘူးဆိုတာ ပြနေပါတယ် — မြေပြင်ကို မထိန်းနိုင်တဲ့ နေရာတွေမှာ လေကြောင်းက အစားထိုးနေတာပါ။

ရင်းမြစ်များ

https://documents1.worldbank.org/curated/en/099061526075033335/pdf/P507203-a497789a-01dd-4d79-bb47-faaf34d61123.pdf

https://www.gnlm.com.mm/pyidaungsu-hluttaw-discusses-taxation-loans-budgets/

https://www.cbm.gov.mm/content/10883

https://www.ecoi.net/en/document/2115804.html

https://ispmyanmar.com/how-to-navigate-myanmars-energy-and-fuel-crisis/

https://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/myanmar/2026/myanmar-260519-wfp01.htm

https://www.gnlm.com.mm/myanmar-imports-over-1m-tonnes-of-fertilizer-in-2025-2026-fy/

https://aseannow.com/topic/1407745-myanmar-rules-put-1m-workers-in-thailand-at-risk/

https://www.bnionline.net/en/news/strict-remittance-rules-and-tax-requirements-leave-myanmar-migrant-workers-thailand-struggling

https://asiadaily.org/news/17261/

https://www.youtube.com/watch?v=RLy9z7zXlQs

မျှဝေရန် — Facebook · X · Telegram ·