ရဲရင့်ငယ်🌹: ၆ နှစ်အတွင်း စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု — အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ သေဆုံး၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း

၆ နှစ်အတွင်း စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု — အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ သေဆုံး၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း

ရဲရင့်ငယ် — ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာအထိ (၅ နှစ် ၉ လ — ၆ နှစ်မြောက် ကာလအတွင်း) စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုတွေကို အမျိုးအစား၊ အကြိမ်၊ နေရာ၊ ပျက်စီး/သေဆုံး/ဒဏ်ရာရ၊ လေယာဉ်ဆီ၊ ကုလမှတ်တမ်း ဆိုတဲ့ အချက် ၆ ချက်နဲ့ စုစည်းထားတာပါ။ အရေးကြီးတာက — ၆ နှစ်လုံးစာရဲ့ ဗုံးကြဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း တစ်ခုတည်းဆိုတာ ဘယ်ခြေရာခံအဖွဲ့ဆီမှာမှ မရှိပါဘူး။ အဖွဲ့တိုင်း ရေတွက်ပုံမတူလို့ ဂဏန်းတွေ ကွဲနေတာကို ဒီဆောင်းပါးမှာ ရင်းမြစ်တစ်ခုချင်းစီအလိုက် သီးခြားဖော်ပြထားပါတယ်။ ဂဏန်းတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းမထားပါဘူး။

နှစ်	အမျိုးအစား	အကြိမ်	နေရာ	အပျက်အစီး / သေဆုံး / ဒဏ်ရာရ	လေယာဉ်ဆီ	ကုလထုတ်ပြန် / တင်သွင်းမှတ်တမ်း
၂၀၂၁	တိုက်လေယာဉ်၊ ရဟတ်ယာဉ်။ လေကြောင်းစစ်ဆင်ရေး မတ် ၂၅ ကစ	အရပ်သားပစ်မှတ် ၉ ကြိမ် (လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ တည်နေရာနှင့် ဖြစ်ရပ်ဒေတာ စီမံကိန်း (ACLED))	ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်း	သီးခြားစာရင်း မရရှိ	သီလဝါဆိပ်ကမ်းကို တင်သင်္ဘော ၈ စီး (၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ)။ PetroChina၊ Rosneft တို့ စတင်ထောက်ပံ့	ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ (UNGA) ဆုံးဖြတ်ချက် ၇၅/၂၈၇ (ဇွန် ၁၈) — မြန်မာကို လက်နက်စီးဆင်းမှု ရပ်ဖို့ တောင်းဆို၊ ချည်နှောင်မှုမရှိ
၂၀၂၂	Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်၊ တိုက်လေယာဉ်	၁၃၉ ကြိမ် (ACLED)	စစ်ကိုင်း၊ ကချင်	လတ်ယက်ကုန်းကျောင်း (စက်တင်ဘာ ၁၆) — ကလေး ၁၁ ဦးသေ (UNICEF) / စုစုပေါင်း ၁၃ ဦး (အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG))။ အာနန်ပါ (အောက်တိုဘာ ၂၃) — ၆၀–၈၀ သေ (အရပ်သား + KIO အဖွဲ့ဝင်များ ရော)	Amnesty "Deadly Cargo" (နိုဝင်ဘာ) — Thai Oil၊ Chevron Singapore တို့ ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ထုတ်	ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ (UNSC) ဆုံးဖြတ်ချက် ၂၆၆၉ (ဒီဇင်ဘာ ၂၁) — အကြမ်းဖက်မှု ရပ်ဖို့၊ Chapter VII မဟုတ်၊ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု မပါ။ အထူးအစီရင်ခံစာ "Enabling Atrocities"
၂၀၂၃	တိုက်လေယာဉ် + Mi-35၊ Y-12 သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် (တစ်ခေါက်ကို ဗုံး ၄–၄၅ လုံး)	၂၉၀ ကြိမ် (ACLED၊ အထူးအစီရင်ခံစာမှတဆင့်)။ ACLED ကိုယ်တိုင်စာရင်းက ၂၅၃ ကြိမ် — နောက်ပိုင်းပြင်ဆင်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်	စစ်ကိုင်း အများဆုံး၊ ကချင်	ပဇီကြီး (ဧပြီ ၁၁) — ၁၆၈–၁၇၁ သေ (ကလေး ၄၀ အပါ)၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အသေအပျောက်အများဆုံး တစ်ကြိမ်တည်း တိုက်ခိုက်မှု။ မုန်လိုင်ခက် IDP စခန်း (အောက်တိုဘာ ၉) — ၂၉–၃၂ သေ (လေကြောင်းလား အမြောက်လား အငြင်းပွား)။ ၈ လအတွင်း အရပ်သား ၃၅၂ သေ (AOAV)	အမေရိကန် OFAC လေယာဉ်ဆီကဏ္ဍ သတ်မှတ်ချက် (ဩဂုတ်) — လေယာဉ်ဆီကဏ္ဍမှာ လုပ်ကိုင်သူတွေကို ပိတ်ဆို့နိုင်တဲ့ အာဏာ	အထူးအစီရင်ခံစာ "The Billion Dollar Death Trade" (မေ) — ရုရှား ဒေါ်လာ ၄၀၆ သန်း၊ တရုတ် ဒေါ်လာ ၂၆၇ သန်း လက်နက်တင်သွင်း
၂၀၂၄	တိုက်လေယာဉ်၊ ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ စတင်	၈၁၀ ကြိမ် (ACLED၊ အထူးအစီရင်ခံစာမှတဆင့်)။ ACLED fact sheet က ၇၇၆ ကြိမ်	စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင် (လေကြောင်း/ဒရုန်း ၃၀ ကြိမ်မှ ၄၆၁ ကြိမ်သို့)၊ မြောက်ရှမ်း	ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (OHCHR) အတည်ပြု ဗုံးကြဲသေ ၆၄၁။ ကနန်ရွာ (ဇန်နဝါရီ ၇) — ၁၇ သေ၊ ၂၀ ဒဏ်ရာရ	ဗြိတိန် လေယာဉ်ဆီ ပိတ်ဆို့ (အောက်တိုဘာ)။ စင်ကာပူ မှတ်ပုံတင်ကုမ္ပဏီများ လွှဲပြောင်း ၉၀% ကျ	အထူးအစီရင်ခံစာ A/79/550 (အောက်တိုဘာ) — လက်နက်၊ လက်နက်ပစ္စည်းနဲ့ လေယာဉ်ဆီ စီးဆင်းမှု ရပ်ဖို့ တောင်းဆို။ HRC ၅၅/၂၀
၂၀၂၅	ဂျက် ၃,၉၅၂ + ဒရုန်း/ပါရာမိုတာ/ဂျိုင်းရိုကော့ပတာ (NUG စုစုပေါင်း ၅,၆၀၈)	ACLED ၁,၁၄၀။ NUG လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅,၆၀၈ (CFR က ၄,၈၈၁ လို့ ဆို — အဓိပ္ပာယ်ကွဲ)။ ဒီဇင်ဘာတစ်လတည်း ၂၈၉ (NUG)	စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင်၊ ကချင် (၂၀၂၅ ဇူလိုင်–၂၀၂၆ ဇွန် ၈၅ ကြိမ်၊ လူ ၁၃၀ ခန့်သေ)၊ မကွေး	OHCHR ၉၈၂ သေ (အမျိုးသမီး ၃၆၈၊ ကလေး ၂၃၂) — ၂၀၂၄ ထက် ၅၂% တက်။ အိုးထိန်ခွင်ကျောင်း (မေ ၁၂) — ကျောင်းသား ၂၂ + ဆရာ ၂ သေ။ ကျောက်တော် သရက်တာပင်ကျောင်း (စက်တင်ဘာ ၁၂) — ၂၂ သေ။ မြောက်ဦးဆေးရုံ (ဒီဇင်ဘာ ၁၀) — ၃၃+ သေ	တင်သွင်း ၁၀၉,၆၀၄ တန် (Amnesty) vs ၁၄၀,၃၀၆ တန် (Justice for Myanmar) — ကွဲ (၂၀၂၄ က ၆၄,၅၆၂ တန် နှစ်ဖွဲ့လုံး တူ)။ အီရန် "သရဲသင်္ဘော" ၉ စီး	အထူးအစီရင်ခံစာ — Q2 က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အများဆုံး (အောက်တိုဘာ)။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား (IIMM) — double-tap တိုက်ခိုက်မှုကို စုံစမ်း
၂၀၂၆ (ဇန်နဝါရီ–နိုဝင်ဘာ)	ဂျက်၊ ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ၊ ဂျိုင်းရိုကော့ပတာ၊ Y-12	ဇန်နဝါရီ ၁၀၄ (ACLED)။ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၅၈၁ ကြိမ်၊ မြို့နယ် ၉၉ (Myanmar Internet Project)	ရခိုင် (မတ်–ဩဂုတ် ၂၂၂+ ကြိမ်; စက်တင်ဘာ ၁၃၆ ကြိမ် (ဒုတိယရင်းမြစ်မှတဆင့်))၊ စစ်ကိုင်း၊ ကချင်	မတ် ၄၅၀+ သေ (တစ်လအတွင်း အများဆုံး)။ ကျောက်တော် (စက်တင်ဘာ ၂၈) — ၄၉–၅၀ သေ။ ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ — ၁၂ သေ၊ ၃၂ ဒဏ်ရာရ။ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၃၅၃+ သေ (MIP)	Amnesty (ဇန်နဝါရီ) — သရဲသင်္ဘော။ JFM (ဖေဖော်ဝါရီ/အောက်တိုဘာ) — ဒီဇယ်အမည်ခံ တင်သွင်း ဒေါ်လာ ၁၀၉.၅ သန်း၊ ၈၄၃,၀၀၀ စည်	OHCHR နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (ဖေဖော်ဝါရီ)။ အထူးအစီရင်ခံစာ A/HRC/61/58 (မတ် ၄)။ IIMM ၈ ကြိမ်မြောက် နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (ဩဂုတ် ၁၁)။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) အမှုအရည်အချင်းစစ်ကြားနာ (ဇန်နဝါရီ) — သတိပြု၊ ဒါက ရိုဟင်ဂျာအမှု၊ ဗုံးကြဲမှုနဲ့ မဆိုင်

အကြီးဆုံး ဖြစ်စဉ်များ

ပဇီကြီး၊ ကန်ဘလူမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၃ ဧပြီ ၁၁။ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံး ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို တိုက်လေယာဉ်ဗုံးကြဲပြီး Mi-35 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စင်းက ပစ်ခတ်။ ၁၆၈–၁၇၁ သေ (ကလေး ၄၀ အပါ)၊ ၃၀ ဒဏ်ရာရ။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက တိုက်ခိုက်မှုကို အတည်ပြုပြီး PDF ပစ်မှတ်လို့ ဆို။

လတ်ယက်ကုန်းကျောင်း၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၆။ Mi-35 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စင်းက ဘုန်းကြီးကျောင်းကို တစ်နာရီခန့် ပစ်ခတ်။ ကလေး ၁၁ ဦးသေ (UNICEF) / စုစုပေါင်း ၁၃ ဦး (NUG) / ၁၁–၁၄ ဦး (Myanmar Witness)၊ ၁၇ ဒဏ်ရာရ။

အိုးထိန်ခွင်ကျောင်း၊ တန့်ဆည်မြို့နယ် — ၂၀၂၅ မေ ၁၂။ စာသင်နေချိန် ဗုံးကြဲ။ ကျောင်းသား ၂၂ + ဆရာ ၂ သေ၊ ၄၀+ ဒဏ်ရာရ (OHCHR) / ၁၀၂ ဒဏ်ရာရ (AOAV)။

အာနန်ပါ ဂီတပွဲ၊ ဖားကန့်၊ ကချင် — ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၃။ ၆၀–၈၀ သေ။ အရပ်သားနဲ့ KIO အဖွဲ့ဝင်များ ရောနေလို့ အရပ်သားသက်သက် စာရင်းအဖြစ် မဖော်ပြသင့်။

မုန်လိုင်ခက် IDP စခန်း၊ လိုင်ဇာ၊ ကချင် — ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၉။ ၂၉–၃၂ သေ၊ ၅၇ ဒဏ်ရာရ။ လေကြောင်းဗုံးလား အမြောက်လား အငြင်းပွားနေဆဲ — Amnesty လက်နက်ကျွမ်းကျင်သူက လေကြောင်းဗုံး ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးလို့ သုံးသပ်။

ကျောက်နီမော်၊ ရမ်းဗြဲ၊ ရခိုင် — ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၈။ ၄၁–၄၃ သေ၊ ၅၀–၅၂ ဒဏ်ရာရ။

ကျောက်တော် စျေးနဲ့ ကျောက်တော်တံတား၊ ရခိုင် — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၈။ ဗုံး ၂ လုံး။ အစက ၃၃ သေလို့ ဆိုရာကနေ နောက်ပိုင်း ၄၉–၅၀ သေ၊ ၅၈–၆၀ ဒဏ်ရာရအထိ တက်လာ။ Myanmar Witness က ရုပ်အလောင်း ၃၃ လောင်း အနည်းဆုံး မြင်ရကြောင်း အတည်ပြု (အနည်းဆုံးသာ၊ အတည်ပြုစာရင်း မဟုတ်)။

မြောက်ဦးဆေးရုံ၊ ရခိုင် — ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၀။ ဂျက်လေယာဉ်က ဗုံး ၅၀၀ ပေါင် ၂ လုံး။ ၃၃+ သေ (အမျိုးသမီး ၁၆ အပါ)၊ ၇၀+ ဒဏ်ရာရ။ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံကို တိုက်ခိုက်မှုထဲမှာ အသေအပျောက်အများဆုံး (OHCHR)။

ဒီပဲယင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ စစ်ကိုင်း — ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၅။ ၁၉+ သေ (အမျိုးသမီး ၄၊ ကလေး ၁ အပါ)၊ ၂၀+ ဒဏ်ရာရ။

လက်ပန်လှရွာစျေး — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ။ ၂၇ သေ (ကလေးများ အပါ)၊ ၃၀ ဒဏ်ရာရ (Global Protection Cluster)။

ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ — ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁။ ၁၂ သေ၊ ၃၂ ဒဏ်ရာရ (Reuters၊ နိုဝင်ဘာ ၂)။

ကျောင်း / ဆေးရုံ / ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ

NUG လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ) — ဗုံးကြဲမှု ၄,၇၅၀ ကြိမ်ကြောင့် ဆေးရုံ၊ ကျောင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ ၁,၂၇၂ ခု ပျက်စီး။ Myanmar Witness — ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၄ ဧပြီ ကျောင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အကြမ်းဖက်ဖြစ်စဉ် ၁၇၄ ခု၊ စစ်ကိုင်းမှာ အများဆုံး။ ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံကို ဗုံးကြဲမှုသက်သက် — ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ–၂၀၂၆ မတ် အနည်းဆုံး ၉၆ ခု ပျက်စီး/ဖျက်ဆီး (မြို့နယ် ၅၇ ခု)၊ အရပ်သား ၁၄၆+ သေ၊ ၃၄၀+ ဒဏ်ရာရ။ အကြောင်းရင်းစုံ (အများစု ဂျက်လေယာဉ်) ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံ ပျက်စီး — ၂၀၂၁: ၃၀၊ ၂၀၂၂: ၅၄၊ ၂၀၂၃: ၁၃၃၊ ၂၀၂၄: ၁၃၆၊ ၂၀၂၅: ၁၁၀ (Insecurity Insight / SHCC)။

ဂဏန်းတွေ ဘာလို့ မတူကြလဲ

ခြေရာခံအဖွဲ့တိုင်း ရေတွက်တာ မတူပါဘူး။ ACLED က အရပ်သားကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကိုပဲ ရေတွက်တယ်။ NUG က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမှန်သမျှ (ဒရုန်း၊ ပါရာမိုတာ အပါ) ကို ရေတွက်တယ်။ BMC က ဗုံးကြဲမှုကို ရေတွက်တယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၅ အတွက် ၅,၆၀၈ (NUG လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု)၊ ၄,၈၈၁ (NUG ခန့်မှန်း၊ CFR မှတဆင့်)၊ ၄,၇၅၀ (NUG စုစုပေါင်း၊ BNI မှတဆင့်၊ အဓိပ္ပာယ် မရှင်း) ဆိုပြီး သုံးမျိုးထွက်နေတာပါ။ ပေါင်းလို့ မရပါဘူး။

လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းမှုလည်း အတူတူပဲ — ၂၀၂၅ အတွက် Amnesty က ၁၀၉,၆၀၄ တန်လို့ ဆိုပြီး Justice for Myanmar က ၁၄၀,၃၀၆ တန်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ဖွဲ့လုံး မြန်မာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်ဒေတာကို ကိုးကားပေမဲ့ အဓိပ္ပာယ် ဒါမှမဟုတ် ဒေတာဗားရှင်း ကွဲတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရွေးချယ်ရေး ကာလ ဗုံးကြဲသေဆုံးမှုလည်း OHCHR ကို ပြန်ဆိုတဲ့ နှစ်ဖွဲ့က ၄၇၆ နဲ့ ၅၀၅ ဆိုပြီး ကွဲနေပါတယ် (ဗုံးကြဲမှုသက်သက် vs လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအားလုံး)။

သတိထားရမှာက — အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ဂမ်ဘီယာ vs မြန်မာ အမှုဟာ ၂၀၁၆–၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ ပတ်သက်တာပါ။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗုံးကြဲမှုတွေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ ကြားနာမှု ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီမှာ ပြီးပြီး စီရင်ချက် ရက်စွဲ မကြေညာသေးပါဘူး။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) က မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်း တောင်းခံထားတာလည်း ၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ ပတ်သက်တာပါ၊ လက်ရှိဗုံးကြဲမှုနဲ့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဒါမှမဟုတ် အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဗုံးကြဲမှုကို အထူးတလည် ဖော်ပြတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်လည်း မတွေ့ရသေးပါဘူး — ၂၆၆၉ နဲ့ ၇၅/၂၈၇ တို့က အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ လက်နက်စီးဆင်းမှုကို ယေဘုယျပြောတာပါ။

ဘာတွေ မရရှိသေးလဲ

ဒီဆောင်းပါးမှာ မပါသေးတာတွေ — နှစ်အလိုက် လေယာဉ်အမျိုးအစားခွဲ အပြည့်အစုံ၊ မကွေး၊ ချင်း၊ မန္တလေး၊ ကရင်/ကယား၊ တောင်ရှမ်းတို့ရဲ့ ဒေသအလိုက် စုစုပေါင်း၊ လေယာဉ်ဆီကို နိုင်ငံအလိုက် ဘယ်လောက်တင်သွင်းလဲ၊ ဥရောပသမဂ္ဂရဲ့ လေယာဉ်ဆီ ပိတ်ဆို့ရက် အတိအကျ၊ ဗုံးကြဲမှုကို အထူးဖော်ပြတဲ့ ကုလဆုံးဖြတ်ချက်၊ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗုံးကြဲမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ICJ တင်သွင်းမှု။ ဒါတွေ တွေ့ရင် ဆောင်းပါးကို ဖြည့်စွက်ပါမယ်။

ရင်းမြစ်များ

ACLED၊ အာဏာသိမ်းပြီး ၄ နှစ် အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ) — https://acleddata.com/report/four-years-after-2021-coup-myanmar-violence-against-civilians-still-increasing

OHCHR၊ မြန်မာနှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ ၂၀၂၅ (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-02/ohchr_myanmar_annual_update_2025.pdf?utm_source=justiceformyanmar&utm_medium=email&utm_campaign=asean-regional-forum-must-ban-myanmar-junta-from

OHCHR၊ မြန်မာအချက်အလက်စာရွက် (၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-09/HRC63-OHCHR-Myanmar-factsheet_Final.pdf

OHCHR၊ A/HRC/63/21 (၂၀၂၆ ဩဂုတ်) — https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/documents/2026-08/a_hrc_63_21-hc-report-myanmar-final.pdf

IIMM၊ ၈ ကြိမ်မြောက် နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) — https://iimm.un.org/en/myanmar-mechanism-investigations-reveal-deliberate-attacks-civilians-myanmar-military-annual-report

Reuters၊ IIMM အစီရင်ခံစာ (၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-intensified-air-attacks-abuses-during-election-un-investigators-2026-08-11/

အထူးအစီရင်ခံစာ A/HRC/61/58 (၂၀၂၆ မတ် ၄ ရက်)၊ War Watch မှတဆင့် — https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-myanmar/violations/

အထူးအစီရင်ခံစာ A/79/550 (၂၀၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်) — https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/a79550-report-special-rapporteur-situation-human-rights-myanmar-thomas-h

CFR၊ အာဏာသိမ်းမှုက မြန်မာကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲခဲ့လဲ (၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်) — https://www.cfr.org/articles/how-the-coup-turned-myanmar-into-asias-deadliest-conflict-and-why-the-world-is-looking-away

NUG ငါးနှစ်အစီရင်ခံစာ၊ BNI (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်) — https://www.bnionline.net/en/news/nug-reports-over-5000-civilian-deaths-amid-intensifying-military-brutality-five-years-myanmar

Myanmar Internet Project၊ ဇူလိုင်–စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/mip-documents-continued-threats-from-myanmar-junta-airstrikes-on-civilians/

Myanmar Witness၊ ကျောက်တော် စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://www.info-res.org/app/uploads/2026/10/Kyauktaw-Sept-2026-.pdf

Global Protection Cluster၊ မြန်မာ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ — https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2026-09/PAU26_09_Protection%20Analysis%20Update_Myanmar_Sep%202026_0.pdf

Justice for Myanmar၊ လေယာဉ်ဆီ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် (၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်) — https://cdn.prod.website-files.com/5e691d0b7de02f1fd6919876/6a8bd393d1814377dfb9c43b_JFM%20calls%20for%20new%20and%20coordinated%20sanctions%20on%20junta%E2%80%99s%20aviation%20fuel%20supply%20chain.pdf

The Sentry၊ လေယာဉ်ဆီ ကွန်ရက် စုံစမ်းချက် (၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်) — https://thesentry.org/2026/10/30/81066/the-sentry-calls-for-coordinated-sanctions-and-enforcement-following-a-justice-for-myanmar-investigation-and-reuters-reporting-on-the-juntas-aviation-fuel-network-and-its-ties-to-iran/

ပဇီကြီးအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု — https://en.wikipedia.org/wiki/Pazigyi_massacre

လတ်ယက်ကုန်းအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု — https://en.wikipedia.org/wiki/Let_Yet_Kone_massacre

မြန်မာပြည်တွင်းစစ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ — https://en.wikipedia.org/wiki/Airstrikes_in_the_Myanmar_civil_war_(2021%E2%80%93present)

Reuters၊ ရခိုင် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက် တိုက်ခိုက်မှု (၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်) — https://www.reuters.com/world/asia-pacific/newborn-among-15-killed-myanmar-military-strikes-maternity-clinic-school-sources-2026-11-02/

BNI၊ ရခိုင်နဲ့ အလယ်ပိုင်း အဆိုးဆုံးဒေသများ — https://www.bnionline.net/en/news/rakhine-state-and-central-myanmar-are-among-regions-worst-affected-brutality-burmese-military