ရဲရင့်ငယ်🌹: နေ့စဉ် သတင်းချုပ်

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — ၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ စစ်တွေ အနီးမှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ဌာနချုပ်တွေ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပြီး ရက္ခိုင့်တပ်တော်နဲ့ တိုက်ပွဲ ငါးနေရာ ဖြစ်ပွားတဲ့ သတင်း၊ ထိုင်းမှာ မြန်မာ အလုပ်သမား နှစ်သန်းကျော် စစ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံသား အထောက်အထား လက်မှတ် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကန့်ကွက်တဲ့ သတင်း၊ မြောက်ဦး ဆေးရုံကြီး ဗုံးကြဲခံရမှု အပါအဝင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ ဖိလစ်ပိုင် တရားရုံးက စစ်ခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှု တိုင်ကြားချက်ကို လက်ခံတဲ့ သတင်းနဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂက လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ ထပ်တိုး ထောက်ပံ့တဲ့ သတင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

စစ်တွေ အနီးမှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ဌာနချုပ်တွေ ခြိမ်းခြောက်ခံနေ၊ အေအေ တိုက်ပွဲ ငါးနေရာ ဖြစ်ပွား

ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ အနီးမှာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) ရဲ့ ထိုးစစ်ကြောင့် စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) အပါအဝင် ခြေလျင် တပ်ရင်းတွေ၊ ဆေးတပ်တွေပါ တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပြီလို့ စစ်တပ် အတွင်းပိုင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေကို ကိုးကားပြီး မြန်မာ သတင်း နိုင်ငံတကာ (ဘီအန်အိုင်) က ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီက ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် တောင်ပိုင်းကနေ အေအေ ထိန်းချုပ်နယ်မြေဘက်ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပေမယ့် အခြေအနေ ဆိုးလာလို့ ဆုတ်ခွာဖို့ ကြိုးစားရာကနေ အပြည့်အဝ ဆုတ်ခွာရတဲ့ အထိ ဖြစ်သွားခဲ့ပြီး အေအေက ဆက်လက် ဖိအား ပေးနေတယ်လို့ စစ်တပ် အနီးအနား သတင်းရင်းမြစ်က ပြောထားပါတယ်။ အဲဒီနောက် ဒကစနဲ့ ရှေ့တန်း တပ်ရင်းတွေ၊ ဆေးတပ်တွေပါ သိမ်းပိုက်ခံရမယ့် အန္တရာယ် ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တွေမြို့ထဲမှာ အနောက်ပိုင်း တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော အပါအဝင် အဆင့်မြင့် ခေါင်းဆောင်တွေ စုနေပြီး စစ်တွေ ကျရင် ရဟတ်ယာဉ်နဲ့ လွတ်မြောက်ဖို့ ရဟတ်ယာဉ်တွေ အသင့်ပြင်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်တွေမြို့နယ်မှာ စက်တင်ဘာ နှစ်ဆယ့်ကိုး ရက်ကတည်းက တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေပြီး စစ်ကောင်စီက မြေပြင်မှာ မနိုင်လို့ အရပ်သားတွေကို လေကြောင်းကနေ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောထားပါတယ်။

အေအေက စစ်တွေအနီးက ဗဟို လက်နက်တိုက်ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်နေပေမယ့် နာရဉ္ဇရာ သတင်းဌာနက သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် တစ်ရက်တည်းမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်တို့မှာ တိုက်ပွဲ ငါးနေရာ ဖြစ်ပွားပြီး စစ်ကောင်စီ တပ်သား ဆယ်ဦးခန့် သေဆုံးကာ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ အေအေ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကားပြီး ဘီအန်အိုင် က ဖော်ပြထားပါတယ်။ မင်းပြားမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ တင်ဆောင်လာတဲ့ ကူးတို့ သင်္ဘောကို အေအေက ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရဟတ်ယာဉ် အကူအညီနဲ့ စစ်ကောင်စီက တုံ့ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမ်းမြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်နဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်တို့မှာလည်း တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက မြေပုံမြို့နယ်နဲ့ အမ်းမြို့နယ်က စခန်းတွေကနေ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါအပြင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စစ်တွေဘက်ကို ချီတက်နေချိန်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်ဘက်မှာ ဒုတိယ စစ်မျက်နှာ တစ်ခု ပေါ်နေတယ်လို့ ဖွံ့ဖြိုးမှု မီဒီယာ အဖွဲ့ (ဒီအမ်ဂျီ) ရဲ့ အယ်ဒီတာချုပ် အောင်မံဦးရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ မဟာမိတ် ဖွဲ့ထားတဲ့ ရခိုင် ရိုဟင်ဂျာ ကယ်ဆယ်ရေးတပ်မတော် (အာဆာ) အပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေက ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ခိုက်မှုတွေ တိုးမြှင့်နေပြီး အေအေက လူ၊ သတင်းနဲ့ ထောက်ပံ့ရေးတွေကို မြောက်ပိုင်းဘက် ပြန်လှည့်ပေးနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မောင်တောမြို့နယ်က အဓိက ပဋိပက္ခ နေရာ ဖြစ်နေပြီး အေအေက အဲဒီမြို့နယ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာမှာ သိမ်းပိုက်ခဲ့တာပါ။ ဒါက သုံးသပ်ချက် ဖြစ်ပြီး သီးခြား အတည်ပြုချက် မဟုတ်ပါဘူး။

ထိုင်းမှာ မြန်မာ အလုပ်သမား နှစ်သန်းကျော် စီအိုင် ကန့်ကွက်

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရှိနေတဲ့ မြန်မာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား နှစ်သန်းကျော်က စစ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံသား အထောက်အထား လက်မှတ် (စီအိုင်) လုပ်ငန်းစဉ်သစ်ကို ပယ်ချတဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံလိုက်တယ်လို့ ဧရာဝတီ သတင်းဌာနက နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒီ စီအိုင် လုပ်ငန်းစဉ်အရ လျှောက်ထားသူတွေက သူတို့ရဲ့ လစာ နှစ်ဆယ့်ငါး ရာခိုင်နှုန်းကို တရားဝင် လမ်းကြောင်းတွေကနေ လွှဲပို့ခဲ့ပြီး ဝင်ငွေ နှစ် ရာခိုင်နှုန်း အခွန် ပေးဆောင်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား ပြရပါတယ်။ ဝေဖန်သူတွေက အဲဒီ သတ်မှတ်ချက်တွေက လစာနည်းတဲ့ အလုပ်သမားတွေအပေါ် ငွေကြေး ဝန်ထုပ်ဖြစ်စေပြီး စစ်ကောင်စီအတွက် ငွေကြေး ရှာပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား အဖွဲ့တွေ စီစဉ်တဲ့ တစ်ပတ်ကြာ အွန်လိုင်း မဲဆန္ဒခံယူပွဲမှာ အလုပ်သမားအများစုက အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ) က စီမံတဲ့ အစားထိုး စနစ်ကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး အန်ယူဂျီကို တရားဝင် အာဏာပိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်သူတွေ များတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုင်းမှာ မြန်မာ နိုင်ငံသား လေးသန်းခန့် ရှိနေပြီး အနည်းဆုံး အလုပ်သမား ခြောက်သိန်းခန့်က လက်ရှိ မှတ်ပုံတင်ကာလမှာ စီအိုင် လျှောက်ထားရမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုဖွင့်ထားတဲ့ စီအိုင် စင်တာ ငါးခုမှာ လာရောက် လျှောက်ထားသူ အလွန်နည်းနေတယ်လို့ သတင်းတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အလုပ်သမားတွေက မှတ်ပုံတင်ခြင်းက စစ်ကောင်စီကို ဝင်ငွေနဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေ ပေးသလို ဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်နေပါတယ်။

ထိုင်း အလုပ်သမား ဝန်ကြီး ဂျူလာပန် အမိုဗီဝပ်က လစာ နှစ်ဆယ့်ငါး ရာခိုင်နှုန်း လွှဲပို့ခိုင်းမှုကို နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ တရားဝင် ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး ထိုင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကနေတဆင့် ကန့်ကွက်စာ ပေးပို့မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်း အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ အလုပ်သမား အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေကလည်း မြန်မာ အာဏာပိုင်တွေကို မှတ်ပုံတင်မှာ ပါဝင်ခွင့်ပေးတာက ထိုင်းရဲ့ အချုပ်အခြာ အာဏာနဲ့ အမျိုးသား လုံခြုံရေးနဲ့ ကိုက်ညီသလားလို့ မေးခွန်းထုတ်ပြီး အရင်က သုံးခဲ့တဲ့ ပန်းရောင် ကတ်စနစ်ကို ပြန်သုံးဖို့ တောင်းဆိုနေပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်ကောင်စီ အလုပ်သမား ဝန်ကြီး မောင်မြင့်က လိုက်နာဖို့ ငြင်းဆန်တဲ့ အလုပ်သမားတွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူခံရနိုင်ပြီး ပြည်တော်ပြန်ခွင့် ကန့်သတ်ခံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု

ဒီရက်ပိုင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို စုစည်းဖော်ပြထားပါတယ်။ အောက်ပါ ဖြစ်စဉ်တွေထဲက တချို့ကို တစ်ခုတည်းသော ရင်းမြစ်ကနေသာ ရရှိထားပြီး သီးခြား အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် ည ကိုးနာရီ ဆယ့်သုံးမိနစ်ခန့်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့က ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး သုံးဆယ့်လေး ဦး သေဆုံးကာ ရှစ်ဆယ်ခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အေပီ သတင်းဌာနနဲ့ ဘီဘီစီ၊ ရိုက်တာ သတင်းဌာနတွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိုက်လေယာဉ်က ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့ပြီး တစ်လုံးက ဆေးရုံရဲ့ လူနာစောင့်ကြည့်ဆောင်ကို တိုက်ရိုက် ထိမှန်ခဲ့တယ်လို့ ကယ်ဆယ်ရေးတာဝန်ခံ ဝေဟုန်အောင်က အေပီကို ပြောထားပါတယ်။ သေဆုံးသူ သုံးဆယ့်လေး ဦးအနက် အမျိုးသမီး ဆယ့်ခုနှစ်ဦးနဲ့ အမျိုးသား ဆယ့်ခုနှစ်ဦး ပါဝင်ပြီး သေဆုံးသူအများစုမှာ ဆေးရုံတက်လူနာတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပြောခွင့်ရ ခိုင်သုခက ဘီဘီစီကို ပြောထားပါတယ်။ ဆေးရုံ လုံးဝ ပျက်စီးသွားခဲ့ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂက နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်မှာ ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲ ဗော်လ်ကာ တာ့ခ်က အရပ်သားတွေနဲ့ အရပ်သား အဆောက်အအုံတွေကို ထိခိုက်စေတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်နေတာကို ပြောထားပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် တက်ဒရို့ကလည်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိတယ်လို့ ပြောပြီး ဒါက ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံ တိုက်ခိုက်ခံရမှု အတည်ပြုပြီး ခြောက်ဆယ့်ခုနှစ်ကြိမ်မြောက် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီက နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ ဆေးရုံကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့က စခန်းအဖြစ် သုံးနေတယ်လို့ ဆိုပြီး ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မျက်မြင်သက်သေတွေ၊ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂကတော့ သေဆုံးသူတွေက ဆေးကုသမှု ခံယူနေတဲ့ အရပ်သားတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ဘယ်ဘက်က မှန်တယ်ဆိုတာ သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

ဒီဖြစ်စဉ်က နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် ညက ဖြစ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၅၊ ၆၊ ၇ ရက် သတင်းချုပ်တွေမှာ မပါဝင်ခဲ့တာကြောင့် ဒီနေ့ သတင်းချုပ်မှာ အတည်ပြုထားတဲ့ မှတ်တမ်းအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် နံနက် ဆယ့်တစ်နာရီခန့်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ် ညောင်ပင်လယ်ကျေးရွာက စာသင်ကျောင်းနဲ့ နေအိမ်တွေကို စစ်တပ်က ဂျိုင်ရိုကော်ပတာ သုံးစီးနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး သေဆုံးသူ ရှစ်ဦးကနေ ဆယ့်တစ်ဦးကြား၊ ဒဏ်ရာရသူ ခုနှစ်ဦးကနေ ဆယ်ဦးကြား ရှိတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဂလိုဘယ် အာရကန် နက်ဝက်က အမည်နဲ့တကွ သေဆုံးသူ ရှစ်ဦးကို ဖော်ပြထားပြီး အမ်စီဒီအမ်က ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ ကလေးတွေ အပါအဝင် ဆယ့်တစ်ဦး သေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကျောင်းနဲ့ အိမ် ငါးလုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး နေအိမ်ရှေ့ ဗုံးကျရောက်၍ အိမ်တွင်းလူ ငါးဦးအနက် လေးဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရွာမှာ တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ကျောင်းပိတ်ရက် ဖြစ်တာကြောင့် ကလေးတွေ ထပ်မထိခိုက်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် နံနက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်-ထားဝယ်ခရိုင် လေ့မူလာမြို့နယ် မဇော်ရွာကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ် တစ်စင်းနဲ့ ဂျိုင်ရိုကော်ပတာ သုံးစီးနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး အသက် ဆယ်နှစ်ကျော် ကလေး တစ်ဦး၊ မသန်စွမ်းသူ တစ်ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး တစ်ဦး အပါအဝင် သုံးဦး သေဆုံးကာ ခုနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအန်ယူ) မြိတ်-ထားဝယ်ခရိုင် ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကားပြီး အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ မူကြိုကျောင်း အဆောက်အအုံ၊ နေအိမ် တစ်လုံးနဲ့ ဆိုင်ကယ် တစ်စီး ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် သန်းခေါင်ကျော်ပြီးချင်းမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း ဝက်လက်မြို့နယ် စခန်းသာရွာ မြောက်ဘက် တောထဲက စစ်ဘေးရှောင်စခန်းကို စစ်တပ်က လေယာဉ်နဲ့ ပေါင် နှစ်ရာ့ငါးဆယ် ဗုံး နှစ်ကြိမ် ကြဲချခဲ့ပြီး အရပ်သား သုံးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီသတင်းကို တစ်ခုတည်းသော ရင်းမြစ်ကနေသာ ရရှိထားပါတယ်။

အောက်တိုဘာလအတွင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ခြောက်ရာ့ လေးဆယ့်တစ် ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အရပ်သား နှစ်ရာ ဆယ့်နှစ် ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ လူ့အခွင့်အရေးဌာနက ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းကို ကိုးကားပြီး အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ကလေး နှစ်ဆယ့်သုံး ဦး ပါဝင်ပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ကိုးကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဆိုးဆုံးဖြစ်စဉ်မှာ အောက်တိုဘာ ဆယ့်ခြောက် ရက် ရေစကြိုမြို့နယ် သစ်ကြီးတောရွာက စတာလင့်ခ် အင်တာနက်စက်ရုံ ဗုံးကြဲခံရမှုဖြစ်ပြီး ကလေး နှစ်ဦးနဲ့ ဆရာ နှစ်ဦး အပါအဝင် ဆယ့်နှစ် ဦး သေကာ ဆယ့်ကိုး ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ အန်ယူဂျီက လေယာဉ်ဆီ ရောင်းချမှု ဖြတ်တောက်ဖို့နဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံးနဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးတို့ကနေတဆင့် ဥပဒေအရ အရေးယူဖို့ နိုင်ငံတကာကို တောင်းဆိုထားပါတယ်။

ဖိလစ်ပိုင် တရားရုံးက မင်းအောင်လှိုင် အပါအဝင် စစ်ခေါင်းဆောင် ကိုးဦးအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှု တိုင်ကြားချက် လက်ခံ

ဖိလစ်ပိုင် အယူခံတရားရုံးက မြန်မာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် အပါအဝင် အရာရှိကြီး ကိုးဦးအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှု တိုင်ကြားချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ အသနားခံစာကို နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ လက်ခံပြီး တရားဝင် မှတ်ပုံတင်လိုက်တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (စီအိတ်ချ်အာအို) ကို ကိုးကားပြီး အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီတိုင်ကြားချက်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာမှာ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့က ဖိလစ်ပိုင် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနကို တင်သွင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့မှာ မြန်မာစစ်တပ်က အရပ်သားတွေကို ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ပြီး လူနေရပ်ကွက်တွေ မီးရှို့ကာ ပြည်သူသောင်းချီ ထွက်ပြေးရတယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။ တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက လိုက်လျောဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တာကြောင့် အဖွဲ့က တရားရုံးကို အသနားခံစာ တင်ခဲ့တာပါ။

ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ ဆလိုင်းဇာအုပ်က တရားရုံးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြိုဆိုပြီး ဖိလစ်ပိုင် အာဏာပိုင်တွေ အမြန်ဆုံး ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ ရှေ့နေ ဂီလ်ဘတ် အန်ဒရက်စ်ကလည်း ဒီအမှုက နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဥပဒေကို ချိုးဖောက်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေအပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် သဘောတရားကို ဖိလစ်ပိုင် တရားရုံးတွေ အသုံးချနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဖွဲ့က ဒီနှစ်အစောပိုင်းမှာ တီမောလက်စ်တေး တရားရေးဌာနကိုလည်း အလားတူ တိုင်ကြားချက် တင်သွင်းခဲ့ပြီး လက်ခံစစ်ဆေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တရားရုံးက အသနားခံစာကို လက်ခံမှတ်ပုံတင်လိုက်တာက လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အဆင့်သာ ဖြစ်ပြီး စွပ်စွဲခံရသူတွေ ပြစ်မှုထင်ရှားပြီ ဒါမှမဟုတ် စွပ်စွဲချက်တွေ တရားရုံးက အတည်ပြုပြီးပြီလို့ မဆိုလိုပါဘူး။

ရဲတပ်သား နှစ်ဦး အလင်းဝင်၊ အောက်တိုဘာလမှာ စစ်သား ခုနှစ်ဆယ့်သုံး ဦး အလင်းဝင်၊ အဖမ်းခံ

စစ်ကိုင်းတိုင်း တောင်သာမြို့နယ်မှာ မှော်ဘီ ရဲတပ်ရင်း အမှတ် ငါးက ရဲတပ်သား နှစ်ဦးက နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ တောင်သာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အလင်းဝင်ခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီ ရဲတပ်သား နှစ်ဦးကို ကြိုဆိုပြီး ဆုငွေပေးကာ လုံခြုံတဲ့ နေရာကို ပို့ဆောင်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပီးပဲလ်စ် ဂိုးလ် အဖွဲ့ရဲ့ စာရင်းအရ အောက်တိုဘာလအတွင်း စစ်သားနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ခုနှစ်ဆယ့်သုံး ဦး အလင်းဝင်တာ၊ လက်နက်ချတာ ဒါမှမဟုတ် စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် အဖမ်းခံရတာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ နေပြည်တော်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းနဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းတို့က အလင်းဝင် စစ်သား ဆယ့်တစ်ဦးနဲ့ ရဲတပ်သား တစ်ဦး ပါဝင်ပြီး ကျန်တဲ့ ခြောက်ဆယ့်တစ် ဦးကတော့ တိုက်ပွဲမှာ အဖမ်းခံရသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အလင်းဝင်သူနဲ့ အဖမ်းခံရသူတွေထဲမှာ အတင်းအကျပ် စစ်မှုထမ်းခိုင်းခံရသူ အလင်းဝင် စစ်သား သုံးဦးနဲ့ စစ်သုံ့ပန်း ဆယ့်ခြောက် ဦး ပါဝင်ပါတယ်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာကုန်အထိ စစ်သား လေးထောင့် တစ်ရာ ဆယ် ဦး အလင်းဝင်တာ ဒါမှမဟုတ် စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် အဖမ်းခံရတယ်လို့ အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အင်စတီကျု (အမ်ဒီအက်စ်အိုင်) ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ စစ်ကောင်စီက လူငယ် တစ်သိန်း လေးသောင်းကျော်ကို အတင်းအကျပ် စစ်မှုထမ်းခိုင်းပြီး ရှေ့တန်း တိုက်ပွဲတွေမှာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် သုံးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားသူကို သေစေလောက်အောင် ရိုက်နှက်တာ၊ ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် တက်တူးထိုးတာ၊ တိုက်ပွဲမှာ ကျဆုံးသူကို ထွက်ပြေးသူအဖြစ် သတ်မှတ်တာတွေ အပါအဝင် ပြင်းထန်တဲ့ အလွဲသုံးစားမှုတွေ ရှိတယ်လို့လည်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဥရောပသမဂ္ဂက မြန်မာ့အရေးအတွက် ယူရို ဆယ့်ခြောက်သန်း ထပ်တိုး ထောက်ပံ့

ဥရောပသမဂ္ဂ (အီးယူ) က မြန်မာ့ပဋိပက္ခကြောင့် ထိခိုက်နေသူတွေနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ ယူရို ဆယ့်ခြောက်သန်း ထပ်တိုး ထောက်ပံ့မယ်လို့ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့တယ်လို့ အာရကန် ဂျာနယ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီငွေကြေးက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနဲ့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေ ထောက်ပံ့မှာဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာတော့ စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနဲ့ အာဟာရထောက်ပံ့မှုတွေကို အဓိကထားမယ်လို့ ဥရောပ ကော်မရှင်က ဆိုပါတယ်။ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လာတာ၊ လူလေးသန်းကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရတာ၊ စားနပ်ရိက္ခာ မလုံခြုံမှု ပိုဆိုးလာတာတွေကြောင့် လိုအပ်ချက် ကြီးထွားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီထောက်ပံ့မှုအသစ်နဲ့အတူ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီကတည်းက မြန်မာ့အရေးနဲ့ ဒေသတွင်း သက်ရောက်မှုတွေအတွက် အီးယူက ထောက်ပံ့ခဲ့တဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ စုစုပေါင်းက ယူရို သန်းငါးဆယ် ကျော်သွားပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာ ကုလသမဂ္ဂ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်မှာ ကုလသမဂ္ဂ ဌာနချုပ်မှာ ပြောရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ လူလေးသန်းကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရပြီး အရေးပေါ် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ လိုအပ်သူ ဆယ့်ခြောက် ဒသမ နှစ် သန်းကျော် ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ လူသားချင်းစာနာမှု လိုအပ်ချက်နဲ့ တုံ့ပြန်ရေး အစီအစဉ်က အကူအညီ ဒေါ်လာ ရှစ်ရာ ကိုးဆယ် သန်း လိုအပ်တယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

သတင်းတိုများ

မြဝတီမြို့နယ်မှာ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် မနက်အစောပိုင်းက ပူးပေါင်း တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ဖလူးဒေသအနီးကို ချီတက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရ စစ်သား တစ်ဦးကို လက်နက်နဲ့အတူ အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီး ကျည်တွေက ထိုင်းဘက်ခြမ်းကို ကျရောက်ပြီး ထိုင်း ဒေသခံတွေရဲ့ အိမ် သုံးလုံး ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

မဲဆောက်မြို့နယ် မဟာဝမ် ကျေးရွာအုပ်စုမှာလည်း နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် မနက်အစောပိုင်းက မြန်မာဘက်ခြမ်းက ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီး ကျည်တွေ ကျရောက်ပြီး နေအိမ်တွေ ပျက်စီးခဲ့ပေမယ့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ မရှိခဲ့ဘူးလို့ ထိုင်း သတင်းတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မဲဆောက် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရဲ့ ညွှန်ကြားချက်နဲ့ ပူးပေါင်း လုံခြုံရေး အဖွဲ့က မနက် ရှစ်နာရီခွဲမှာ ပျက်စီးတဲ့ နေရာတွေကို သွားရောက် စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။

ကျိုက်ထိုမြို့နယ်မှာ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်က စစ်ကောင်စီ တပ်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးတပ်တွေရဲ့ ယာယီစခန်း တစ်ခု စစ်ကောင်စီ လက်ထဲ ကျရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်ကတည်းက တပ်သား တစ်ထောင့် နှစ်ရာကျော်နဲ့ စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်နေပြီး ဒေသခံ တစ်သောင်း ငါးထောင်ကျော် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်မှာ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် ညနေက စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းက ကျိုင်းခမောက် ရွာကို ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး နေအိမ် ရာချီ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကျိုင်းခမောက်နဲ့ အနီးအနား ရွာတွေက ဒေသခံ ထောင်ချီ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း စစ်ကိုင်း၊ မြင်းမူနဲ့ မြောင် မြို့နယ်တွေက တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တွေရဲ့ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်တွေကို နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်ကစပြီး ညနေ ခြောက်နာရီခွဲကနေ မနက် ငါးနာရီအထိ ပိတ်ထားမယ်လို့ ကြေညာထားပါတယ်။ အရေးပေါ် လူနာတင်ယာဉ်တွေကတော့ ကြိုတင် အကြောင်းကြားရင် ဖြတ်သန်းခွင့် ရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာ အာဏာပိုင်တွေက အွန်လိုင်း လိမ်လည်မှု စခန်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ နေရာမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ယူဂန်ဒါ နိုင်ငံသား ဖီးလစ် အာဒူပေကို လွှတ်ပေးလိုက်ပြီး နောက်ထပ် နိုင်ငံခြားသား နှစ်ဆယ်ခန့် ပြန်ဖို့ စောင့်နေတယ်လို့ ယူဂန်ဒါ သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဥပဒေဝန်ကြီး အာဆဒ်ဒူဇာမန်က နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ရိုဟင်ဂျာ အကျပ်အတည်းကို မြန်မာက ဖြေရှင်းရမှာဖြစ်ပြီး ဘေးကင်း၊ ဆန္ဒအလျောက်၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိနဲ့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နေရပ်ပြန်ရေး သေချာစေဖို့ ထိရောက်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် တာရီက် ရာမန် ဦးဆောင်တဲ့ အမျိုးသား ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရက္ခိုင့်တပ်တော် စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းမြတ်နိုင် အသက် လေးဆယ့်ရှစ် နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ မူဆယ်မြို့နယ် မိုင်းယု ၁၀၅ မိုင် ဒေသမှာ ဆန်အိတ် နှစ်ရာ နှစ်ဆယ် ဝေငှခဲ့ပြီး ဗမာပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (ဘီပီအယ်လ်အေ) တပ်မှူး မောင်ဆောင်းခက ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုတဲ့ သတင်းစကား ပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်က ကျရောက်တဲ့ သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့် အသက် ခုနှစ်ဆယ့်ငါး နှစ်ပြည့် မွေးနေ့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဂျာမနီ သံရုံးအကြီးအကဲက မြန်မာမှာ မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူအားလုံးကို ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ ထပ်မံ တောင်းဆိုတဲ့ သတင်းကို ဒီဘလော့ဂ်မှာ သီးခြား ဆောင်းပါးအဖြစ် ဒီနေ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားပေးဖို့ အဖွဲ့တစ်ခုက ဆယ်ရက်တာ တရားစခန်း ဒုတိယအကြိမ် ကျင်းပဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ အမ်စီဒီအမ်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ — https://moemaka.net/eng/2026/11/november-8-2026-m-cdm-domestic-news/၊ https://www.bnionline.net/en/news/sittwe-based-junta-commands-face-imminent-threat-arakan-army-advances-near-cantonment၊ https://www.bnionline.net/en/news/arakan-army-claims-10-military-council-soldiers-killed-rakhine-and-chin-states-november-8th၊ https://www.tbsnews.net/world/south-asia/arakan-army-faces-second-front-bangladesh-border-it-advances-towards-sittwe-1595131၊ https://aseannow.com/topic/1409011-thailands-myanmar-workers-reject-junta-id-plan/၊ https://www.globalarakannetwork.com/post/eight-killed-including-children-and-seven-injured-as-myanmar-junta-bombs-school-and-homes-in-kani၊ https://english.newstube.lk/world/9575-more-than-30-dead-after-myanmar-military-air-strike-hits-hospital၊ https://trends.glance.com/story/articles/news/US/en/ap-news/s-0c3e7f4e9f-448e51f3-0ad4-5b65-94a2-d93c126494cd?utm_source=g&sdkv=0&userId=5b266086-2166-48d2-5647-2c4ca5156d90&glanceId=AZlcvb8s%C2%AEion%3DIN&summary=false&referrer=related_article&campaign=ad_reco၊ https://briefly.co/anchor/World_news/story/myanmar-military-says-armed-groups-used-hospital-it-bombed-killing-dozens၊ https://www.tekedia.com/forum/topic/myanmar-junta-claims-bombed-hospital-was-militant-base-after-airstrike-kills-dozens-in-rakhine-state/၊ https://arakanjournal.com/2026/11/07/eu-allocates-an-additional-e16-million-for-myanmar-crisis-and-rohingya-refugees/၊ https://www.bnionline.net/en/news/over-4-million-displaced-myanmar-humanitarian-crisis-deepens-un-envoy-says၊ https://www.tbsnews.net/bangladesh/myanmar-must-solve-rohingya-crisis-ensure-safe-dignified-repatriation-law-minister၊ https://nn24.live/story/myanmar-frees-ugandan-trafficking-victim-as-20-others-await-return-mw7cgoub၊ https://www.yeyintnge.net/2026/11/blog-post_08.html

🏷️ သတင်း