အလှူလား၊ ကွန်ရက်လား — တရုတ် စီးပွားရေး အသိုက်အဝန်းရဲ့ "ပရဟိတ" ပုံစံ
ရဲရင့်ငယ် — ၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
တရုတ် စီးပွားရေး အသိုက်အဝန်းတွေနဲ့ ဆက်ဆံဖူးသူတိုင်း သတိထားမိတာ တစ်ခုရှိတယ်။ သူတို့ဆီမှာ "ပရဟိတ" လို့ ခေါ်ရမယ့် လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ် — ဘုံကျောင်း အလုပ်၊ ဆွေစု အသင်း၊ ကုန်သည်ကြီးများ အသင်း၊ ကျောင်း ဆောက်တာ၊ ဘေး ဖြစ်ရင် လှူတာ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါတွေကို အနီးကပ် ကြည့်လိုက်ရင် မြန်မာတွေ နားလည်ထားတဲ့ ပရဟိတနဲ့ မတူဘူး။ အတွင်းမှာ လည်နေတာက စေတနာ သက်သက် မဟုတ်ဘူး — စီးပွားရေး ကွန်ရက် တစ်ခုရဲ့ လည်ပတ်မှု ဖြစ်တယ်။
ဆက်ဆံရေး ဆိုတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
တရုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ "guanxi" — ဆက်ဆံရေး ကွန်ရက် — ဆိုတာ စီးပွားရေးရဲ့ အခြေခံ အဆောက်အအုံပဲ။ ယုံကြည်မှုကို ဥပဒေနဲ့ စာချုပ်နဲ့ မတည်ဆောက်ဘဲ လူအချင်းချင်း အပြန်အလှန် အကူအညီ၊ အပြန်အလှန် အကြွေး တွေနဲ့ တည်ဆောက်တယ်။ အလှူအတန်း ဆိုတာ အဲဒီ စနစ်ထဲမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တစ်မျိုးပဲ — ဒီနေ့ ကိုယ်က ကူထားရင် နက်ဖြန် ကိုယ့် အလှည့် ပြန်ရမယ်။
သမိုင်းကို ကြည့်ရင် ရှင်းတယ်။ ရှေးခေတ် တရုတ်ပြည်မှာ ဆွေစုတွေက တည်ထောင်တဲ့ ပရဟိတ မြေယာတွေ ရှိခဲ့တယ် — ၁၁ ရာစုက ဖန့်ကျုံးယန် တည်ထောင်တဲ့ ပရဟိတ အိမ်ရာဆိုရင် နာမည်ကြီးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အကူအညီရဲ့ နယ်နမိတ်က ရှင်းတယ် — ကိုယ့် ဆွေစု အတွင်း။ ပြည်ပရောက် တရုတ် အသိုက်အဝန်းတွေရဲ့ မွေးရပ်တူ အသင်းတွေ (huiguan) ကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ — တည်းခိုခန်း၊ သုသာန်၊ ကျောင်း၊ နာရေး အကူအညီ စီစဉ်ပေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝန်ဆောင်မှုက အသင်းဝင်၊ မွေးရပ်တူ၊ ဆွေမျိုး အသိုက်အဝန်း အတွင်းပိုင်း အတွက်ပဲ။ အဲဒါ လူသား စာနာမှု မဟုတ်ဘူးလား မေးရင် — ဟုတ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒါ "ကိုယ့်လူ ကိုယ်ကူ" စနစ်။ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ အသင်းက စီးပွားရေး ယုံကြည်မှု၊ အလုပ်သမား ကွန်ရက်၊ အကာအကွယ် အားလုံးကို ပြန်ရတယ်။
ခေတ်သစ် — အစိုးရ ဦးဆောင်တဲ့၊ ကုမ္ပဏီ ဦးဆောင်တဲ့ အလှူ
ဒီနေ့ တရုတ်ပြည်ထဲမှာလည်း ပုံစံက ဒီအတိုင်းပဲ — ပိုကြီးတဲ့ ပုံစံနဲ့။ Jet Li ရဲ့ One Foundation လို၊ Tencent ရဲ့ "99 Giving Day" အွန်လိုင်း အလှူ လှုပ်ရှားမှုလို ကြီးမားတဲ့ အလှူ လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှစ်ခု သတိထားရမယ်။ တစ်ခု — ၂၀၁၆ ပရဟိတ ဥပဒေ နောက်ပိုင်း အလှူ လုပ်ငန်းအားလုံး အစိုးရ မှတ်ပုံတင်၊ အစိုးရ ကြီးကြပ်မှုအောက်မှာပဲ လည်ရတယ်။ လူထု ကိုယ်ထူကိုယ်ထ စေတနာ့ဝန်ထမ်း အဖွဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရပ်တည်ဖို့ နေရာ ကျဉ်းတယ်။ နောက်တစ်ခု — ကုမ္ပဏီကြီးတွေ လှူတဲ့အခါ အလှူဟာ အမှတ်တံဆိပ် တန်ဖိုး၊ အစိုးရနဲ့ ဆက်ဆံရေး ဆိုတဲ့ အပြန်အလှန် အကျိုး တွက်ချက်မှုနဲ့ တွဲပြီး လာတာ များတယ်။ ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ရင် ဘယ်ကုမ္ပဏီက ဘယ်လောက် လှူတယ်ဆိုတာ သတင်းခေါင်းစဉ်မှာ ချက်ချင်း ပြိုင်ကြတယ် — အဲဒါ ကြော်ငြာ တန်ဖိုးလည်း ဖြစ်တယ်။
ဆိုလိုတာက တရုတ် ပုံစံမှာ အလှူဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ သီးခြား ကိုယ်ပိုင် နယ်ပယ် မဟုတ်ဘူး။ စီးပွားရေးနဲ့ အာဏာ ဆက်ဆံရေးတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်း တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်တယ်။
မြန်မာ ပုံစံနဲ့ ဘာကွာလဲ
မြန်မာ့ ပရဟိတက ဆန့်ကျင်ဘက် နီးပါး ဖြစ်တယ်။ နာရေးကူညီမှု အသင်းတွေက မသိတဲ့ မိသားစုရဲ့ နာရေးကို အခမဲ့ ဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ သွေးလှူ ကွန်ရက်တွေက ကိုယ်နဲ့ ဘာမှ မတော်တဲ့ လူနာအတွက် ည သန်းခေါင် ထလာပေးတယ်။ ငလျင် လှုပ်တော့၊ ရေကြီးတော့ ပထမဆုံး ရောက်လာတာက ကုမ္ပဏီ မဟုတ်ဘူး၊ အစိုးရ မဟုတ်ဘူး — ရပ်ကွက်ထဲက စေတနာ့ဝန်ထမ်း လူငယ်တွေပဲ။ ဒီ ပရဟိတရဲ့ ထူးခြားချက်က — အကျိုးပြန်ရဖို့ တွက်ချက်မှု မပါဘူး။ ကုသိုလ် စေတနာ တစ်ခုတည်းနဲ့ သူစိမ်း အတွက် လုပ်တာ။ ကွန်ရက် မဟုတ်ဘူး။ ပြန်မျှော်လင့်ချက် မရှိဘူး။
ဒါကြောင့် မြန်မာ လူတစ်ယောက်က တရုတ် စီးပွားရေး အသိုက်အဝန်းကို ကြည့်ပြီး "ပရဟိတ မရှိဘူး" လို့ ခံစားရတာ မဆန်းဘူး။ ရှိတော့ ရှိတယ် — ဒါပေမဲ့ သူ ရှာနေတဲ့ "စေတနာ သက်သက်" အမျိုးအစား မဟုတ်ဘူး။
မြန်မာအတွက် သတိထားရမယ့် အချက်
ဒီ ကွာခြားချက်ကို နားလည်ထားဖို့ မြန်မာတွေအတွက် လက်တွေ့ အရေးကြီးတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ "အလှူ" ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ ဝင်လာတဲ့ အရာတိုင်းကို စေတနာလို့ အလိုအလျောက် မှတ်ယူလို့ မရလို့ပဲ။ ကုန်သွယ် လမ်းကြောင်း တစ်လျှောက် ပေးတဲ့ အလှူ၊ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ဖို့ ပေးတဲ့ အလှူ၊ စီမံကိန်း ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ယှဉ်တွဲ ပါလာတဲ့ အလှူ — ဒါတွေဟာ ကွန်ရက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်တယ်။ အလှူ တစ်ခုကို အကဲဖြတ်ချင်ရင် မေးရမယ့် မေးခွန်းက တစ်ခွန်း — ဒီငွေက ဘယ်သူ့ နယ်ပယ်ထဲမှာ ပြန်လည် နေတာလဲ။ ပေးသူရဲ့ စီးပွားရေး နယ်ပယ် အတွင်းမှာပဲ လည်နေရင် အဲဒါ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု။ မသိတဲ့ သူစိမ်းဆီ ရောက်ပြီး ဘာမှ ပြန်မမျှော်ရင် အဲဒါ ပရဟိတ။
ရှင်းအောင် ပြောရရင် — ဒါဟာ လူမျိုး တစ်မျိုးရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ဆုံးဖြတ်တာ မဟုတ်ဘူး။ တရုတ်တွေထဲမှာလည်း စိတ်ရင်းနဲ့ လှူတဲ့သူ ရှိတယ်။ မြန်မာတွေထဲမှာလည်း အမည်ခံဖို့ လှူတဲ့သူ ရှိတယ်။ ဆုံးဖြတ်နေတာက လူတွေ မဟုတ်ဘူး — စနစ် နှစ်ခုရဲ့ မတူညီတဲ့ လည်ပတ်ပုံကို ထောက်ပြနေတာ ဖြစ်တယ်။ စနစ်ကို မြင်တတ်မှ အလှူ အယောင်ဆောင်ထားတဲ့ အကျိုးစီးပွား တွက်ချက်မှုတွေကို လည်း ခွဲခြား မြင်နိုင်မှာ ဖြစ်တယ်။
ရင်းမြစ်များ: တရုတ် ပရဟိတ ဥပဒေ (၂၀၁၆); Tencent 99 Giving Day (၂၀၁၅ မှ စတင်); One Foundation (၂၀၀၇ မှ စတင်); ဖန့်ကျုံးယန် ပရဟိတ အိမ်ရာ (၁၁ ရာစု) ဆိုင်ရာ သမိုင်း မှတ်တမ်းများ; မွေးရပ်တူ အသင်းများ (huiguan) ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များ။
မှတ်ချက်များ
Post a Comment