နှုတ်ခမ်းပဲ့ချင်းချင်း မီးမှုတ်ခိုင်း — ဘယ်လာရုစ်နဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဆက်ဆံရေး
ရဲရင့်ငယ် — ၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
မြန်မာ စကားပုံ တစ်ခု ရှိတယ် — "နှုတ်ခမ်းပဲ့ချင်းချင်း မီးမှုတ်ခိုင်း" တဲ့။ ကိုယ်တိုင်လည်း မစွမ်းနိုင်တဲ့သူက အလားတူ မစွမ်းနိုင်တဲ့ နောက်တစ်ယောက်ကို အကူအညီ တောင်းတဲ့ အခါ သုံးတဲ့ စကားပုံ။ နှုတ်ခမ်းပဲ့နေတဲ့ လူနှစ်ယောက် မီးမှုတ်ကြည့်လေ — လေက နှုတ်ခမ်း အပေါက်ကနေ ယိုထွက်သွားပြီး မီးက ပိုတောင် ငြိမ်းသွားမယ့် ပုံစံမျိုး။ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဘယ်လာရုစ်ရဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ကြည့်ရင် ဒီ စကားပုံပဲ သတိရမိတယ်။
ဆက်ဆံရေးက တကယ် တိုးနေတယ်
အရင်ဆုံး ငြင်းလို့ မရတာက — ဆက်ဆံရေးက အမှန် တိုးတက်နေတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တစ်ခုတည်းမှာပဲ မင်းအောင်လှိုင်က ဘယ်လာရုစ်ကို နှစ်ကြိမ် သွားခဲ့တယ် — မတ်လမှာ လူကာရှန်ကိုနဲ့ တွေ့ခဲ့ပြီး ဇွန်လမှာလည်း မင့်စ်ခ်မြို့ကို သွားပြီး လက်နက် ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။ ဘယ်လာရုစ် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ကရန်နင်ကလည်း နေပြည်တော်ကို လာပြီး စစ်ဘက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ်။ လူကာရှန်ကို ကိုယ်တိုင်လည်း ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာမှာ မြန်မာပြည်ကို လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၆–၂၀၂၈ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး လမ်းပြမြေပုံကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ်။ အခု အောက်တိုဘာလထဲမှာတောင် အမျိုးသား လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အောင်လင်းဒွေး ဦးဆောင်တဲ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ ဘယ်လာရုစ်မှာ ရောက်နေတယ်။
ဘယ်လာရုစ် ပေးနိုင်တာ — လက်နက်
ဘယ်လာရုစ် ပေးနိုင်တာ တကယ် ရှိတယ် — လက်နက်နဲ့ စစ်ဘက် နည်းပညာ။ Justice For Myanmar ရဲ့ ၂၀၂၅ ဇွန် စုံစမ်းချက်အရ ဘယ်လာရုစ်က စစ်ကောင်စီကို လေကြောင်း ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်မှု ကွပ်ကဲရေး စနစ် (MADOC)၊ ရေဒါ နည်းပညာ၊ မြေပြင်အခြေစိုက် ဒုံးကျည် စနစ်တွေ ထောက်ပံ့နေပြီး မြန်မာ စစ်ဘက် အရာရှိတွေကိုလည်း ဘယ်လာရုစ် တက္ကသိုလ်တွေမှာ လေ့ကျင့် သင်ကြားပေးနေတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်က မျက်နှာပြင် အလင်းနဲ့ အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းတွေ ထုတ်တဲ့ BelOMO ကုမ္ပဏီနဲ့လည်း တွေ့ခဲ့တယ်။ လယ်ယာ စက်ယန္တရား၊ ထွန်စက် စတဲ့ ပစ္စည်းတွေလည်း ရောင်းနိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေး အရဆိုလည်း "ရွေးကောက်ပွဲ" အတွက် အသိအမှတ်ပြု ထောက်ခံမှု ပေးနိုင်တယ်။
မပေးနိုင်တာ — ပိုက်ဆံ
ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းက ဒီမှာပဲ — ဘယ်လာရုစ်က မြန်မာကို ပိုက်ဆံ ချေးပေးနိုင်သလား။ အဖြေက ရှင်းတယ် — မချေးနိုင်ဘူး။ သူကိုယ်တိုင်က ချေးရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်နေလို့။
ဘယ်လာရုစ်ရဲ့ ဆန်ရှင် အခြေအနေက မြန်မာထက်တောင် ပိုဆိုးတယ် လို့ ပြောကြတယ် — အဲဒါ အမှန်ပဲ။ ၂၀၂၀ ကတည်းက နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေး ဈေးကွက်ကနေ အဖြတ်ခံထားရတယ်။ အဓိက ဘဏ်ကြီးတွေဖြစ်တဲ့ Belagroprombank၊ Bank Dabrabyt၊ Development Bank of Belarus တို့ကို SWIFT စနစ်ကနေ ထုတ်ပယ်ထားတယ်။ Visa နဲ့ Mastercard ကတ်တွေလည်း ဥရောပမှာ သုံးမရတော့ဘူး — ၂၀၂၆ မတ်လမှာတောင် ကန့်သတ်ချက်တွေ ထပ်တိုးလာတယ်။ ဒေါ်လာနဲ့ ယူရို ဝင်လမ်း ထွက်လမ်း မရှိတဲ့ နိုင်ငံက သူများကို ဒေါ်လာ ဘယ်ကနေ ချေးပေးမှာလဲ။ ဘယ်လာရုစ် စီးပွားရေးကိုယ်နှိုက်က ရုရှား ထောက်ပံ့မှုနဲ့ ရပ်တည်နေရတာ — ရုရှားဆီက ချေးငွေ နောက်ဆုတ်ပေးဖို့ကိုတောင် တောင်းခံနေရတယ်။ အဲဒီ ရုရှားကိုယ်နှိုက်ကလည်း ယူကရိန်း စစ်ပွဲနဲ့ ဆန်ရှင်တွေကြားမှာ ကိုယ့် ဘဏ္ဍာရေး ကိုယ်နှိုက် တင်းကြပ်နေတယ်။
ငွေ ပေးချေရေး လမ်းကြောင်းကလည်း အဲဒီလိုပဲ ပိတ်နေတယ်။ စစ်ကောင်စီ ဘက်ကလည်း သူ့ နိုင်ငံခြား ကုန်သွယ် ဘဏ်တွေ အမေရိကန် ဆန်ရှင် ထိထားတယ်။ ရောင်းသူကလည်း ဒေါ်လာ မရနိုင်၊ ဝယ်သူကလည်း ဒေါ်လာ မပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ကျန်တာက ပစ္စည်း အပြန်အလှန် လဲလှယ်တာ၊ တတိယနိုင်ငံ ကြားခံတွေ ရှာတာပဲ။ လက်နက် အရောင်းအဝယ်က ရပ်မသွားပေမဲ့ ငွေသား အရောင်းအဝယ်ပုံစံနဲ့ မဟုတ်တော့ဘူး။
မီးက ဘယ်တော့ တောက်မှာလဲ
နိဂုံးအနေနဲ့ ပြောရရင် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကမ္ဘာက အရမ်း ကျဉ်းသွားပြီ ဆိုတဲ့ အချက်ပဲ။ သွားလို့ရတဲ့ နိုင်ငံ လက်ချိုး ရေလို့ ရတယ်။ ကျန်တဲ့ "မိတ်ဆွေ" တွေကလည်း ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ အီရန် — အားလုံး ကိုယ်တိုင် အရေးယူခံ၊ ကိုယ်တိုင် ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေ။ ဓာတ်ပုံ အတူ ရိုက်လို့ ရတယ်။ လက်နက် ရောင်းဝယ် လုပ်လို့ ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေး ကယ်တင်မှုဆိုတာ အဲဒီ အသိုက်အဝန်းထဲမှာ မရှိဘူး။ ဘယ်သူမှာမှ ဖွင့်ပေးစရာ အိတ် မရှိလို့။
နှုတ်ခမ်းပဲ့ လူနှစ်ယောက် မီးမှုတ်ကြတဲ့အခါ မီးက တောက်မလာဘူး။ လေ ယိုထွက်သွားတာပဲ ရှိတယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဘယ်လာရုစ်ရဲ့ ချစ်ကြည်ရေးကို မြင်ရင် အဲဒီ ပုံကို မြင်တာပါပဲ။
ရင်းမြစ်များ: Justice For Myanmar — Belarus supplying Myanmar air defence operational command system (၂၀၂၅ ဇွန် ၂၈); Global New Light of Myanmar (၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၉) — Myanmar–Belarus Development Cooperation Roadmap 2026–2028; EU Council — sanctions against Belarus (SWIFT disconnections, ၂၀၂၂ မတ်လ ၂၀ မှ အကျုံး); Interfax (၂၀၂၆ မတ်) — Visa restrictions on Belarusian bank cards.
မှတ်ချက်များ
Post a Comment