နောက်ဆုံးရ

မြန်မာ့မိုးလေဝသ — ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

ရဲရင့်ငယ် — ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

ဒီနေ့ (တနင်္လာနေ့၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆) မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ မိုးလေဝသ ခြုံငုံချက်ပါ။ မိုးလေဝသဦးစီးဌာန (DMH)၊ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD)၊ weather.com၊ UK Met Office၊ weather25 နဲ့ MET Norway တို့ကို ယှဉ်စစ်ထားပါတယ်။

တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံငုံ

တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အပူချိန် အမြင့်ဆုံး ၃၁–၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄–၂၆°C ခန့်ရှိပြီး နေရာအများစုမှာ တိမ်အသင့်အတင့်နဲ့ နေရောင်ရပါမယ်။ လေက ပေါ့ပါးပါတယ်။

ထူးခြားဖြစ်စဉ် — နေရာကျဲကျဲမှ နေရာစိပ်စိပ် မိုးထစ်ချုန်းရွာ

DMH ရဲ့ ၂၅ အောက်တိုဘာ ည ၇ နာရီ ထုတ်ပြန်ချက် (အမှတ်စဉ် ၀၃/၂၀၂၆) အရ ယနေ့ညမှ ၂၉ အောက်တိုဘာအထိ နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်းအောက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်နဲ့ ရှမ်းတို့မှာ နေရာကျဲကျဲမှ နေရာစိပ်စိပ် မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး အချို့ဒေသများတွင် နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်ပါတယ်။

  • နေပြည်တော် — နေ့လယ်ပိုင်းမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပြီး မိုးရေချိန် ၁၀ မီလီမီတာခန့်၊ အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C။
  • ရန်ကုန် — နံနက်ပိုင်း မိုးရွာပြီး ညပိုင်းမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်၊ မိုးရေချိန် ၆ မီလီမီတာခန့်၊ အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C။
  • မော်လမြိုင် — နေ့လယ်ပိုင်းမှာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်၊ အမြင့်ဆုံး ၃၃°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၅°C။
  • မန္တလေး — တိမ်အသင့်အတင့်၊ မိုးအနည်းငယ် ၀.၅ မီလီမီတာခန့်သာ၊ အမြင့်ဆုံး ၃၄°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၆°C။
  • ထားဝယ် — နေ့လယ်ပိုင်း မိုးရွာ ၄ မီလီမီတာခန့်၊ အမြင့်ဆုံး ၃၁°C၊ အနိမ့်ဆုံး ၂၄°C။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် စောင့်ကြည့်ချက် — ဆိုင်ကလုန်း အာနာဘ်

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အားကောင်းသောမုန်တိုင်းငယ်ဟာ ယနေ့ (၂၆ အောက်တိုဘာ) နံနက်ပိုင်းမှာ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း (အမည် အာနာဘ်) အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး၊ ၂၇ ရက်နေ့မှာ အားကောင်းသော ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊ ၂၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမှာ အားအလွန်ကောင်းသော ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိကာ ၂၈ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ်–ရနမ်ကမ်းခြေ (ဘပတ်လ–ဗီဆာကာပတ္တနမ် ကြား) ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ပါတယ်။ ကုန်းတွင်းဝင်ချိန်မှာ လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ ၁၁၅–၁၂၅ ကီလိုမီတာ၊ လေပြင်းတိုက်ချိန် ၁၄၀ ကီလိုမီတာအထိ ရှိနိုင်ပါတယ်။ DMH က ဒီစနစ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ ဦးတည်ရွေ့လျားမည့်အခြေအနေမရှိဘူးလို့ ဆိုပြီး အဝါရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ၄၈ နာရီအတွင်း မြန်မာကို ကုန်းတွင်းဝင်နိုင်ခြေ မရှိပါ။

မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့မှာ တစ်ခါတစ်ရံ မိုးသက်လေပြင်းများ ကျရောက်ပြီး လှိုင်းအမြင့် ၈ ပေမှ ၁၀ ပေခန့်ရှိနိုင်တယ်လို့ DMH က သတိပေးထားပါတယ်။

မနက်ဖြန် (၂၇ အောက်တိုဘာ)

တစ်နိုင်ငံလုံး အပူချိန် ၃၃/၂၅°C ခန့်၊ မိုးအနည်းငယ် ဆက်ရွာနိုင်ပြီး နေပြည်တော်မှာ နေ့လယ်ပိုင်း မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကျရောက်နိုင်ပါတယ်။

ရွေ့လျားနေတဲ့ မိုးလေဝသမြေပုံ (Windy)

ရင်းမြစ်များ

  • DMH — https://moezala.gov.mm/my/news/134589
  • weather.com (ရန်ကုန်) — https://weather.com/mm/%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8/city/%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA/hourbyhour
  • weather.com (နေပြည်တော်) — https://weather.com/mm/naypyitaw/city/naypyitaw/hourbyhour
  • UK Met Office (မော်လမြိုင်) — https://weather.metoffice.gov.uk/forecast/w4vmvdc5x
  • weather25 (မြန်မာ) — https://www.weather25.com/amp/asia/myanmar?page=14
  • MET Norway via weather-and-climate (မန္တလေး) — https://weather-and-climate.com/10-ten-day-forecast,Mandalay,Myanmar-Burma
  • IMD cyclone coverage — https://sambadenglish.com/latest-news/cyclone-arnab-depression-forms-over-bay-of-bengal-likely-to-cross-andhra-coast-as-very-severe-cyclonic-storm-12747168
  • Windy — https://www.windy.com/?21.900,96.000,5
ဆက်ဖတ်ရန် →
Zhao Jin in the China-Myanmar-America Triangle

Zhao Jin in the China-Myanmar-America Triangle

Ye Yint Nge — October 25, 2026



Bullet Hla Swe's video demand (with English captions)

The split is the news

In two days, a Facebook spat became a public rift. The Union Solidarity and Development Party (USDP) camp has publicly demanded that the Chinese government take action against a Chinese interpreter. That is not normal. Until now, this camp rarely confronted China in public. That is why this is a big event — bigger than a Facebook argument. On analysis, this is a split between China and the military bloc (the military-council camp).

What happened in two days

On October 24, 2026, Eleven Media Group published an opinion piece by San Moe Tun titled "To the China lobbyist Daw Saw Kyi... please stay far away from Myanmar." According to Eleven, Zhao Jin had called Eleven's article on China-Myanmar friendship a new wave of "green anti-China hatred." Eleven denies that — it says its article contained no hate content, and it challenged Zhao Jin to point to a passage that does.

The next day, October 25, USDP Central Executive Committee member U Hla Swe — known as Bullet Hla Swe — demanded in a video that the Chinese government act against Zhao Jin for criticizing USDP and Tatmadaw supporters. Reports say the trigger was Zhao Jin questioning criticism of Chinese Special Envoy Deng Xijun's "high-level self-administration" proposal.

Zhao Jin replied on her Facebook page: "Everyone, take care of your health. Eat well. Only by eating well can you stay healthy. Eating too much hot air harms your health." A sarcastic retort — too much empty talk is bad for you.

Zhao Jin's Facebook reply — "Eating too much hot air harms your health"

The word at the center of it all is a new one. "Sain-pain" (green faction) is a term that appeared in Myanmar politics in 2025–2026, originating from Zhao Jin's social media usage. Her line: "Before, the reds were more numerous; now the greens are more numerous." "Ni-pain" (red faction) refers to NLD and democracy supporters; "sain-pain" refers to USDP supporters. Per one explainer, "ni-pain" is slang for a blind NLD/democracy-side supporter — "ni" from the NLD's red, "pain" from "tone-a-pain" (dull, unthinking). The USDP side takes it as an insult. Revolution supporters, meanwhile, use it as memes.

Who is Zhao Jin?

According to the Eleven article, Zhao Jin was born in 1973 in Baoshan, Yunnan. She graduated from Beijing Foreign Studies University (BFSU) in 1997, taught in the university's Myanmar department, wrote research, and worked temporarily in the Chinese embassy's economic section. Her Facebook page describes her as "Daw Saw Kyi, China, Beijing, BFSU, Beijing Foreign Studies University," a digital creator with around 17,000 followers.

Daw Saw Kyi (Zhao Jin) — Facebook profile photo

On the Myanmar side she is known for more: she has worked as an interpreter on Min Aung Hlaing's study trips, including China trips. A photo of her standing close to Min Aung Hlaing at an exhibition-style event is circulating online. The photo alone does not prove the interpreter claim, but it shows proximity and access.

Daw Saw Kyi seen near Min Aung Hlaing at an exhibition

Eleven's view is that Zhao Jin is a lobbyist for China living in Myanmar. Those are Eleven's allegations.

How deep is the rift — the Kokang poster

One poster shows how big this is. It is a USDP Kokang Self-Administered Zone committee election poster — seven candidates, Chinese-dominant text, Union Election Commission logo. Its slogan: "Kokang development: let Kokang's tomorrow be better."

USDP Kokang Self-Administered Zone election poster — seven candidates, Chinese-dominant text

The party that campaigns in Chinese in Kokang is now publicly confronting China. That contradiction is the heart of this story. A party campaigning in Chinese while reporting a China lobbyist to the Chinese government — that is what makes this bigger than a Facebook spat.

The triangle behind it

America — On September 15–16, 2026, US envoy Michael Vance met Min Aung Hlaing in Naypyidaw, followed by a second round in Tokyo. Those meetings produced the Castillo release and scam-center action. No rare-earth deal has emerged.

China — After the US meeting, Min Aung Hlaing visited China. Border trade then reopened in reports: of 19 border gates, only 6 reopened, with restrictions.

Northern Shan — In Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) areas, Chinese script, language and yuan are in use. On October 23, 2026, the Shan State Joint Action Committee (SSJAC) issued a statement strongly objecting: MNDAA imposing an unfamiliar language as the official language, forcibly changing traditional land systems, and forcibly renaming towns and villages — for example, the historic Shan saopha town of Hsenwi renamed "Mubang" in Chinese. Under the 2008 Constitution, Hsenwi is a Lashio District township, not part of the Kokang Self-Administered Zone.

My view

On the surface this looks like a fight between two people. In reality it is a picture of the whole system.

First — Min Aung Hlaing is not switching sides; he is hedging. He meets America, visits China, talks to Russia. He leans fully on no one. Hedging is his survival method.

Second — China's Dual Engagement Policy is real. China deals with the military council and with ethnic armed organizations alike. The fact that around 91% of China-border trade passes through EAO-held areas proves it. Blaming one alleged lobbyist will not fix the problem.

Third — behind Zhao Jin stands the Chinese government. A BFSU teacher, a former temporary staffer in the Chinese embassy's economic section, Min Aung Hlaing's interpreter on China trips: taken together, her words are not a lone voice but part of Beijing's pressure on the military camp. The timing reinforces the reading — right after the US meeting, Min Aung Hlaing's China trip, and the border reopening. So this affair is a message from China to the military bloc, answered publicly by the military bloc through Bullet Hla Swe — a split that has only now come out into the open.

Fourth — the online fight buries the real questions: how far has the Hsenwi–Mubang renaming gone, and what does China's "high-level self-administration" proposal actually mean? Those questions remain unanswered.

Finally — the most important point: do not hate an ethnicity. Myanmar people do not hate Chinese people, and China is not a country to fight. What deserves opposition are the lobbyists who belittle Myanmar people, the policies that harm sovereignty, and the systems that seize land. In Eleven's closing words: it is not Chinese people who should stay far away from Myanmar — it is the lobbyists who belittle Myanmar.

An analogy for readers: in US politics, MAGA is ni-pain — the same blind loyalism.

What to watch

  1. 1. Does Beijing respond at all to Bullet Hla Swe's demand?
  2. 2. Does Zhao Jin's Facebook account stay up, and does she keep posting?
  3. 3. Do more border gates open, and does fighting resume in northern Shan?
  4. 4. What does MNDAA say about the SSJAC statement and the Hsenwi–Mubang renaming?

We will keep watching these points and report again when something new emerges.

Sources

  • Eleven Media Group opinion piece (San Moe Tun, October 24, 2026): https://news-eleven.com/article/316326
  • Bullet Hla Swe's demand and Zhao Jin's reply (October 25, 2026)
  • USDP Kokang Self-Administered Zone election poster

Note — The allegations in this article are attributed to the parties concerned, and points needing independent confirmation are presented as claims.

ဆက်ဖတ်ရန် →
တရုတ်-မြန်မာ-အမေရိကန် သုံးပွင့်ဆိုင်ကြားက ကျောက်ကျင်အရေး

တရုတ်-မြန်မာ-အမေရိကန် သုံးပွင့်ဆိုင်ကြားက ကျောက်ကျင်အရေး

ရဲရင့်ငယ် — ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

ဘူလတ်လှဆွေ၏ ဗီဒီယို တောင်းဆိုချက် (အင်္ဂလိပ်စာတန်းပါ)

အကွဲအပြဲက သတင်းပဲ

နှစ်ရက်အတွင်းမှာ Facebook ရန်ပွဲတစ်ပွဲက လူသိရှင်ကြား အကွဲအပြဲတစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ဘက်ကမ်းက တရုတ်အစိုးရကို လူသိရှင်ကြား အရေးယူဖို့ တောင်းဆိုလိုက်တာပဲ။

ဒါ သာမန်မဟုတ်ဘူး။ အရင်က ဒီဘက်ကမ်းက တရုတ်ကို လူသိရှင်ကြား ထိပ်တိုက်တွေ့တာ ရှားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒါ ပွဲအကြီးကြီးပဲ — Facebook စကားများတာထက် ပိုတယ်။ သုံးသပ်ရရင် ဒါဟာ တရုတ်နဲ့ စစ်အုပ်စု (စစ်ကောင်စီဘက်ကမ်း) ကြား အကွဲအပြဲတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

နှစ်ရက်အတွင်း ဘာဖြစ်ခဲ့သလဲ

၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်နေ့မှာ Eleven Media Group က ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် တင်ခဲ့တယ်။ ရေးသူက ဆန်းမိုးထွန်း။ ခေါင်းစဉ်က "တရုတ်လော်ဘီ ဒေါ်စောကြည်သို့... မြန်မာပြည်နဲ့ ခပ်ဝေးဝေးမှာ နေပေးပါ"။ Eleven ရဲ့အဆိုအရ ကျောက်ကျင်ဟာ Eleven ရဲ့ "တရုတ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး အဓွန့်ရှည်ပါစေ၊ မြန်မာ့အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲပါစေ" ဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးကို "အစိမ်းရောင် တရုတ်မုန်းတီးရေး နောက်တစ်လှိုင်း" လို့ စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ Eleven က အဲဒါကို ငြင်းတယ် — သူတို့ဆောင်းပါးမှာ မုန်းတီးရေးမပါဘူး၊ ဘယ်အချက်က မမှန်လဲဆိုတာ ထောက်ပြဖို့ ကျောက်ကျင်ကို ပြန်တောင်းဆိုထားတယ်။

နောက်တစ်နေ့ အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်နေ့မှာတော့ USDP ရဲ့ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ဦးလှဆွေ — လူသိများတဲ့ အမည်က ဘူလတ်လှဆွေ — က ဗီဒီယိုနဲ့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်။ ကြံ့ဖွတ်နဲ့ တပ်မတော်ထောက်ခံသူတွေကို ဝေဖန်တဲ့ စကားပြန် ကျောက်ကျင်ကို တရုတ်အစိုးရက အရေးယူပေးဖို့ပဲ။ သတင်းတွေအရ အစပြုရင်းက တရုတ်အထူးကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီကျွင်း (Deng Xijun) ရဲ့ "အဆင့်မြင့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး" အကြံပြုချက်အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေကို ကျောက်ကျင်က လူမှုကွန်ရက်မှာ ပြန်မေးခွန်းထုတ်ရာက စတယ်လို့ ဆိုတယ်။

ကျောက်ကျင်ကလည်း သူ့ရဲ့ Facebook စာမျက်နှာမှာ ပြန်ရေးတယ်။ "အားလုံး ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။ ထမင်းကောင်းကောင်းစားပါ။ ထမင်းစားမှ ကျန်းမာနိုင်ပါတယ်။ လေစားများလွန်းရင် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်တယ်။" တဲ့။ လေစား ဆိုတာ လေပဲစားတယ်လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ် — ဗလာစကားတွေ ပြောနေတာကို သရော်လိုက်တဲ့သဘောပဲ။

ကျောက်ကျင်၏ Facebook တုံ့ပြန်ချက် — "လေစားများလွန်းရင် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်တယ်"

"စိမ်းပိန်း" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည်း ဒီပွဲရဲ့ အမှတ်အသားပဲ။ ၂၀၂၅–၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံရေးမှာ ပေါ်လာတဲ့ အသုံးအနှုန်းအသစ်ဖြစ်ပြီး ကျောက်ကျင်ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စကားကနေ စတယ်လို့ ရှင်းပြချက်တွေ ရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ စကားအရ "အရင်က နီပိန်းတွေများ မယှဉ်တာ အခုမှ စိမ်းပိန်းတွေက ပိုများနေတာပဲ" တဲ့။ "နီပိန်း" ဆိုတာ NLD/ဒီမိုကရေစီထောက်ခံသူတွေကို ရည်ညွှန်းပြီး "စိမ်းပိန်း" ဆိုတာ ကြံ့ဖွတ်ထောက်ခံသူတွေကို ရည်ညွှန်းတာပဲ။ ကြံ့ဖွတ်ဘက်ကတော့ ဒါကို စော်ကားမှုလို့ ယူတယ်။ တဖက်မှာတော့ တော်လှန်ရေးထောက်ခံသူတွေက meme အဖြစ် သုံးနေကြတယ်လို့ ဆိုတယ်။

"နီပိန်း" နဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှင်းပြချက်တခုလည်း ထွက်ထားတယ် — မြန်မာနိုင်ငံရေးမှာ အသုံးများလာတဲ့ သရော်စာ (Slang) ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) သို့မဟုတ် ဒီမိုကရေစီဘက်တော်သား အစွန်းရောက်ထောက်ခံသူ၊ အမှားအမှန်ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ မဝေဖန်နိုင်ဘဲ မျက်စိမှိတ်ထောက်ခံသူ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်လို့ ဆိုတယ်။ စကားလုံးအဖြစ် — "နီ" က NLD ပါတီရဲ့ အနီရောင်ကို ဆိုလိုပြီး "ပိန်း" က "တုံးအပိန်း" က လာပြီး ဗဟုသုတနည်းတာ၊ မစဉ်းစားဘဲ ယုံကြည်တာကို ဆိုလိုတယ်လို့ ရှင်းပြထားတယ်။

ကျောက်ကျင် ဘယ်သူလဲ

Eleven ဆောင်းပါးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ အချက်တွေအရ ကျောက်ကျင်ဟာ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှာ ယူနန်ပြည်နယ် ပေါက်စန်း (Baoshan) မှာ မွေးတယ်။ ပေကျင်းနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (Beijing Foreign Studies University, BFSU) ကနေ ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှာ ဘွဲ့ရတယ်။ အဲဒီ တက္ကသိုလ်ရဲ့ မြန်မာစာဌာနမှာ ဆရာမလုပ်တယ်၊ သုတေသနစာတွေလည်း ရေးတယ်။ တရုတ်သံရုံး စီးပွားရေးပိုင်းမှာ ယာယီဝန်ထမ်းလုပ်ဖူးတယ်လို့လည်း ဆိုတယ်။ သူ့ရဲ့ Facebook စာမျက်နှာမှာတော့ "ဒေါ်စောကြည် China Beijing BFSU Beijing Foreign Studies University" လို့ ဖော်ပြထားပြီး Digital creator လို့ ရေးထားတယ်။ Follower ၁၇,၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်။

ဒေါ်စောကြည် (Zhao Jin) — Facebook ပရိုဖိုင်ဓာတ်ပုံ

မြန်မာဘက်က သူ့ကို သိထားတာက ဒီထက် ပိုတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ လေ့လာရေးခရီးတွေမှာ၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ်တွေမှာ စကားပြန်လုပ်ပေးခဲ့ဖူးတယ်လို့ ဆိုတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်နားမှာ ကပ်ရပ်ရပ်နေတဲ့ ပြပွဲဓာတ်ပုံတစ်ပုံလည်း လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နေတယ်။ အဲဒီဓာတ်ပုံက သူ စကားပြန်လုပ်ဖူးတယ်ဆိုတာကို သက်သေမပြနိုင်ပေမဲ့ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အနားကပ်နိုင်တဲ့ အဆက်အစပ်ရှိတယ်ဆိုတာကိုတော့ ပြတယ်။

ပြပွဲတစ်ခုမှာ မင်းအောင်လှိုင်နားမှာ တွေ့ရတဲ့ ဒေါ်စောကြည်

Eleven ရဲ့အမြင်မှာတော့ ကျောက်ကျင်ဟာ မြန်မာပြည်မှာ နေပြီး တရုတ်အတွက် လော်ဘီလုပ်နေသူဖြစ်တယ်။ ဒါတွေဟာ Eleven ရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေ ဖြစ်တယ်။

အကွဲအပြဲ ဘယ်လောက်နက်သလဲ — ကိုးကန့်ပိုစတာ

ဒီပွဲ ဘယ်လောက်ကြီးသလဲဆိုတာကို ပိုစတာတစ်ပုံက ပြတယ်။ USDP ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ကော်မတီရဲ့ မဲဆွယ်ပိုစတာ — ကိုယ်စားလှယ် ၇ ဦး၊ တရုတ်စာအဓိက၊ UEC လိုဂိုပါ တယ်။ ဆောင်ပုဒ်က "ကိုးကန့်ဖွံ့ဖြိုးရေး — မနက်ဖြန်ပိုကောင်းပါစေ" တဲ့။

USDP ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ မဲဆွယ်ပိုစတာ — ကိုယ်စားလှယ် ၇ ဦး၊ တရုတ်စာအဓိက

တရုတ်စာနဲ့ ကိုးကန့်မှာ မဲဆွယ်နေတဲ့ ပါတီက အခုတော့ တရုတ်ကို လူသိရှင်ကြား ထိပ်တိုက်တွေ့နေပြီ။ ဒီဆန့်ကျင်ဘက်ပဲ ဒီအရေးရဲ့ အနှစ်ဖြစ်တယ်။ ကိုးကန့်မှာ တရုတ်စာနဲ့ မဲဆွယ်ပြီး တရုတ်လော်ဘီကို တရုတ်အစိုးရဆီ တိုင်နေတဲ့ အခြေအနေဟာ ဒီပွဲကို Facebook ရန်ပွဲထက် ပိုကြီးစေတယ်။

သုံးပွင့်ဆိုင် နောက်ခံ

ဒီအငြင်းပွားမှုကို နားလည်ဖို့ သုံးပွင့်ဆိုင် နောက်ခံကို အတိုချုံး ကြည့်ရမယ်။

အမေရိကန် — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၅–၁၆ ရက်နေ့တွေမှာ အမေရိကန်သံတမန် မိုက်ကယ် ဗန်း (Michael Vance) က နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။ နောက် တိုကျိုမှာ ဒုတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံမှုလည်း ရှိခဲ့တယ်။ အဲဒီကနေ ကတ်စတီလို (Castillo) လွတ်မြောက်လာတာနဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်ဂိုဏ်း (scam center) ကိစ္စတွေ ထွက်လာတယ်။ မြေရှားသတ္တု (rare earth) သဘောတူညီချက်တော့ မရသေးဘူး။

တရုတ် — အမေရိကန်နဲ့ တွေ့ပြီးနောက် မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ပြည်ကို သွားခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး ပြန်ဖွင့်တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်လာတယ်။ နယ်စပ်ဂိတ် ၁၉ ခုမှာ ၆ ခုပဲ ကန့်သတ်ချက်တွေနဲ့ ပြန်ဖွင့်တယ်လို့ ဆိုတယ်။

ရှမ်းမြောက် — မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေမှာ တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား၊ တရုတ်ငွေ (ယွမ်) သုံးစွဲမှုတွေ ရှိနေတယ်။ ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ရှမ်းပြည်နယ်က အဖွဲ့အစည်းတွေ စုဖွဲ့ထားတဲ့ ပူးပေါင်းကော်မတီ (SSJAC) က ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ခဲ့တယ်။ MNDAA က မရင်းနှီးတဲ့ ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်တာ၊ ရိုးရာမြေယာစနစ်တွေကို အတင်းပြောင်းတာ၊ မြို့နယ်နဲ့ ကျေးရွာအမည်တွေကို အတင်းပြောင်းတာ — ဥပမာ သမိုင်းဝင် ရှမ်းစော်ဘွားမြို့ သိန္နီ (Hsenwi) ကို တရုတ်လို "မူပန်" (Mubang) လို့ ခေါ်တာ — တွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့တယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သိန္နီဟာ လားရှိုးခရိုင်က မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသထဲမှာ မပါဘူး။

မိမိအမြင်

ဒီအငြင်းပွားမှုကို ကြည့်ရင် အပေါ်ယံက လူပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးကြား ရန်ပွဲလို့ မြင်ရပေမဲ့ တကယ်က စနစ်တစ်ခုလုံးရဲ့ ပုံရိပ်ပဲ။

ပထမအချက် — မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ဘက်ပြောင်းနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဟန်ချက်ညှိနေတာ (hedging) ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်နဲ့ တွေ့တယ်၊ တရုတ်ကိုလည်း သွားတယ်၊ ရုရှားနဲ့လည်း စကားပြောတယ်။ ဘယ်ဘက်ကိုမှ အပြည့်အဝ မမှီဘူး။ ဒီဟန်ချက်ညှိမှုက သူ့အတွက် အသက်ရှင်ရေးနည်းလမ်းဖြစ်တယ်။

ဒုတိယအချက် — တရုတ်ရဲ့ Dual Engagement Policy က တကယ်ရှိတယ်။ တရုတ်က စစ်ကောင်စီနဲ့လည်း ဆက်ဆံတယ်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့လည်း ဆက်ဆံတယ်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ၉၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က EAO ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေက ဖြတ်သန်းနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကပဲ ဒါကို သက်သေပြနေတယ်။ ဒါကြောင့် တရုတ်လော်ဘီဆိုသူ တစ်ဦးတည်းကို အပြစ်တင်နေရုံနဲ့ ပြဿနာ မရှင်းဘူး။

တတိယအချက် — ကျောက်ကျင်အနောက်မှာ တရုတ်အစိုးရရှိတယ်။ BFSU ဆရာမ၊ တရုတ်သံရုံး စီးပွားရေးပိုင်း ယာယီဝန်ထမ်းဟောင်း၊ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တရုတ်ခရီးစဉ်တွေမှာ စကားပြန် — ဒီအချက်တွေစုသွားတော့ သူ့စကားဟာ တစ်ဦးတည်းအသံမဟုတ်ဘူး၊ ပေကျင်းရဲ့ ဖိအားပေးမှုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် သုံးသပ်နိုင်တယ်။ အမေရိကန်နဲ့ တွေ့ပြီးနောက် မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်သွားချိန်၊ နယ်စပ်ပြန်ဖွင့်ချိန်နဲ့ တိုက်ဆိုင်နေတာကလည်း ဒီသုံးသပ်ချက်ကို အားဖြည့်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပွဲဟာ တရုတ်က စစ်အုပ်စုကို ပြောနေတဲ့ မက်ဆေ့ချ်ဖြစ်ပြီး စစ်အုပ်စုဘက်ကလည်း ဘူလတ်လှဆွေနဲ့ လူသိရှင်ကြား ပြန်ထိုးနှက်လိုက်တာ — အကွဲအပြဲက အခုမှ အပြင်မှာ ပေါ်လာတာ ဖြစ်တယ်။

စတုတ္ထအချက် — အွန်လိုင်းရန်ပွဲက အဓိကကို ဖုံးကွယ်တတ်တယ်။ ကျောက်ကျင်ကို မုန်းတယ်၊ ဘူလတ်လှဆွေကို မုန်းတယ်ဆိုတဲ့ ပွဲတွေကြားမှာ တကယ့်မေးခွန်းတွေ — သိန္နီအမည်ပြောင်းတာ ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာအထိ ရှိသလဲ၊ တရုတ်ရဲ့ အဆင့်မြင့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး အကြံပြုချက်က ဘာကို ဆိုလိုသလဲ — ဆိုတာတွေက အဖြေမရဘဲ ကျန်နေတယ်။

နောက်ဆုံးအချက် — အရေးအကြီးဆုံးက လူမျိုးကို မမုန်းဖို့ပဲ။ မြန်မာတွေက တရုတ်လူမျိုးတွေကို မမုန်းကြဘူး။ တရုတ်နိုင်ငံကိုလည်း ရန်ဖြစ်ရမယ့် နိုင်ငံလို့ မထင်ဘူး။ မုန်းသင့်တာက မြန်မာတွေကို နှိမ့်ချဆက်ဆံတဲ့ လော်ဘီတွေ၊ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေတဲ့ မူဝါဒတွေ၊ နယ်မြေလုယူမှုစနစ်တွေပဲ။ Eleven ရဲ့ ဆောင်းပါးအဆုံးသတ်စကားနဲ့ ပြောရရင် မြန်မာပြည်နဲ့ ခပ်ဝေးဝေးမှာ နေပေးရမှာက တရုတ်လူမျိုးတွေ မဟုတ်ဘူး — မြန်မာကို နှိမ့်ချတဲ့ လော်ဘီတွေပဲ။

နားလည်လွယ်အောင် ဥပမာတခု ပေးရရင် — အမေရိကန်မှာ MAGA ဆိုတာ နီပိန်းပဲ၊ မျက်စိမှိတ်ထောက်ခံတာချင်း တူတယ်။

ဆက်စောင့်ကြည့်ရမည့်အချက်များ

  1. ၁။ ဘူလတ်လှဆွေရဲ့ တောင်းဆိုမှုအပေါ် တရုတ်အစိုးရဘက်က ဘာများ တုံ့ပြန်သလဲ။
  2. ၂။ ကျောက်ကျင်ရဲ့ Facebook အကောင့် ဆက်ရှိနေသလား၊ ပို့စ်တွေ ဆက်တင်သလား။
  3. ၃။ နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ထပ်ဖွင့်သလား၊ ရှမ်းမြောက်မှာ တိုက်ပွဲ ပြန်ဖြစ်သလား။
  4. ၄။ သိန္နီ-မူပန် အမည်ပြောင်းကိစ္စနဲ့ SSJAC ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အပေါ် MNDAA ဘက်က ဘာပြောသလဲ။

ဒီအချက်တွေကို ဆက်စောင့်ကြည့်ပြီး အကြောင်းအရာ အသစ်ထွက်လာတိုင်း ထပ်တင်ပြပါမယ်။

ရင်းမြစ်များ

  • Eleven Media Group ဆောင်းပါး (ဆန်းမိုးထွန်း၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆): https://news-eleven.com/article/316326
  • ဘူလတ်လှဆွေ၏ တောင်းဆိုမှုနှင့် ကျောက်ကျင်၏ တုံ့ပြန်ချက် (အောက်တိုဘာ ၂၅၊ ၂၀၂၆)
  • USDP ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ မဲဆွယ်ပိုစတာ

မှတ်ချက် — ဒီဆောင်းပါးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေဟာ သက်ဆိုင်သူတွေရဲ့ အဆိုတွေဖြစ်ပြီး သီးခြားအတည်ပြုချက် လိုအပ်တဲ့ အချက်တွေကို အဆိုအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →
ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ — အပိုင်း ၆: အပစ်ရပ်ပျက်ပြားခြင်းနှင့် ၁၉၉၇ စစ်အုပ်စုတွင်းအာဏာလှုပ်ခတ်မှု

ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ — အပိုင်း ၆: အပစ်ရပ်ပျက်ပြားခြင်းနှင့် ၁၉၉၇ စစ်အုပ်စုတွင်းအာဏာလှုပ်ခတ်မှု

ရဲရင့်ငယ် — ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

မူရင်းမှတ်တမ်း: Network for Democracy and Development (NDD), Documentation and Research Department, Mae Sot, Thailand

အပိုင်း ၅: ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ — အပိုင်း ၅

အပိုင်း ၆ ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမယ်။

အပိုင်း ၅ အဆုံး၌ ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း — ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အားလုံးကို "ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရေး" ဟူသော ကတိကို ရအောင်ယူထားရေးဟူသော မူဝါဒသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤအပိုင်းတွင် ထိုမူဝါဒ၏ အကျိုးဆက် နှစ်ရပ် — ၁၉၉၅ ခုနှစ်က အပစ်ရပ်ပျက်ပြားမှုများနှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်က စစ်အုပ်စုတွင်း အာဏာလှုပ် — ကို ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ

၁၉၉၅ — KNPP အပစ်ရပ် သုံးလအတွင်း ပျက်ပြားခြင်း

အပိုင်း ၅ တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ၁၉၉၃–၉၅ အပစ်ရပ်အဖွဲ့ (၆)ဖွဲ့အနက် အချို့သည် ကာလတစ်ခုအထိ လက်နက်ကိုင်ထားခဲ့၍ ရရှိခဲ့သော လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်ဖို့ သဘောတူပါသည်ဆိုသော ကတိကို ပေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စစ်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချပြပြီး ဤကတိကို ရယူခဲ့တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ မလိမ်တပတ် လုပ်ပြီး ရယူခဲ့တာတွေလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။

၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရခဲ့သည့် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) အဖွဲ့သည် အပစ်ရပ်စဲပြီး တရားဝင်အစိုးရအနား ပြန်လည်သည့်နေ့ကျမှ "လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသော ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီအား ကြိုဆိုပါ၏" ဆိုသည့် နဝတစစ်ဗိုလ်ကြီးများကို မြင်တွေ့ရပြီး မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြရသည်ဟု ဆိုသည်။ အဲဒီလို မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြရာကနေ နဝတနှင့် KNPP အဖွဲ့တို့၏ အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်သည် (၃)လအကြာတွင် ပျက်ပြယ်သွားခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ခေါင်းဆောင်သည့် ခေါင်းမာဂိုဏ်းသည် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအနေဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ရည်ရွယ် ပြုလုပ်ခဲ့တာမဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့ဘက်က စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးစသည့် နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အင်အားတောင့်တင်းလာသည့်အချိန်အထိ အချိန်ဆွဲထားဖို့အတွက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ယူဖို့ ပြုလုပ်ခဲ့တာ ထင်ရှားသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အင်အား တပြေးညီ တောင့်တလာတာနှင့်အမျှ သူတို့၏ လေသံ၊ ရပ်တည်ချက်တွေပါ ပြောင်းလဲလာတာ ဖြစ်သည်။

၁၉၉၅–၉၆ — KNU နှင့် မော်လမြိုင်ဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်ဆိုင်းခြင်း

နဝတ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ) စစ်အစိုးရသည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) အဖွဲ့နှင့်လည်း အပစ်အခတ်ရပ်ဖို့အတွက် ၁၉၉၅ ခုနှစ်ကစပြီး အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၆ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်အတွင်း မော်လမြိုင်မြို့၊ အရှေ့တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တွင် ပြုလုပ်သည့် နှစ်ဘက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများအထိ နဝတဘက်မှ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ တရားသေမှတ်ထားဖြစ်သည့် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ဖို့ KNU အဖွဲ့က သဘောတူညီမှသာ ဆွေးနွေးနိုင်မည်ဟု နဝတဘက်က တင်းခံနေခဲ့တာကြောင့် ဆွေးနွေးပွဲများ တိုးတက်မှုမရှိဘဲ နှစ်အတန်ကြာ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။

KNU အဖွဲ့အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယအင်အားအကြီးဆုံး လူမျိုးစုလည်းဖြစ်၊ နိုင်ငံရေးအရလည်း "သဘာ" ရင့်ပြီး မြန်မာ့သမိုင်းတွင် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတစ်ခုလည်းဖြစ်တာကြောင့် ဤအဖွဲ့ကို အခြားလူမျိုးစုအဖွဲ့တွေလို သဘောမထားသင့်ကြောင်း၊ လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အများအပြား မိမိတို့နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားကြပြီး လောကလောကလားလားဆိုလို KNU တစ်ဖွဲ့တည်းသာ ကျန်တော့ကြောင်း၊ ဤအဖွဲ့နှင့် သာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့မည်ဆိုလျှင် ဤအဖွဲ့ကို ဗဟိုပြု၍ နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် အတိုက်အခံအင်အားစုတွေအားလုံး အချိန်တိုအတွင်း ပြိုလဲကုန်မှာဖြစ်ကြောင်း၊ အဲဒီအချိန်ရောက်လျှင် ပြည်တွင်းတွင် ရှိသည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အဖွဲ့ကိုလည်း အလွယ်တကူ ချေမှုန်းနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်က အမျိုးမျိုး သုံးသပ်တင်ပြခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေဘက်ကတော့ တိုက်ရိုက်အပြောမျိုး မရခဲ့ပေမဲ့ KNU အဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြန်လည်စတင်နိုင်အောင် ကက/လူထုက ဗိုလ်မှူးကြီး စန်းပွင့် ခေါင်းဆောင်သည့်အဖွဲ့ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် မဲဆောက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး KNU အဖွဲ့နှင့် အကြိုညှိနှိုင်းမှုတွေ ပြုလုပ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း ရန်ကုန်မြို့တွင် ပြုလုပ်မည့် နှစ်ဘက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသို့ KNU ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဗိုလ်မြ ပါဝင်လာဖို့ နအဖ ဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်၊ စစ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲလည်းဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်က အထူးဖိတ်ကြားခဲ့ပြီး ဖက်လုံးတကင်းနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဲဒီတွေ့ဆုံပွဲအတွင်း "ဖထိန်းနှင့် ပို့ခို့ တို့စေ့မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အရတည်ဆောက်ကြမယ်" လိုလည်း ကိုယ့်ကိုကိုယ် ယုံကြည်မှုအပြည့်ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်က ဥဒါန်းကျူးရင့်ပြခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ရန်ကုန်တွေ့ဆုံပွဲ — ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်နှင့် KNU ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောဗိုလ်မြ

၂၀၀၄ ဇန်နဝါရီ တွေ့ဆုံမှုအကြောင်း မှတ်တမ်း (Al Jazeera)

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေနှင့် သူ၏ ခေါင်းမာဂိုဏ်းကတော့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်လို သဘောထားအမြင်မျိုး မရှိကြပေ။ ကရင်လူမျိုးတွေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယအင်အားအကြီးဆုံး လူမျိုးဖြစ်သည့်အပြင် အများစုက ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း ရရှိထားတာကြောင့် KNU အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အန္တရာယ်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် KNU အဖွဲ့ကို အခြားအပစ်ရပ်အဖွဲ့တွေလို အခွင့်အရေးမျိုး မပေးနိုင်ဘူး၊ လုံးဝလက်နက်ချမှသာ လက်ခံနိုင်မည်ဆိုပြီး ပိုမိုတင်းမာသည့် သဘောထားမျိုး၊ ရပ်တည်ဆွေးနွေးခိုင်မာမှုတွေကြောင့် KNU အဖွဲ့နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆွေးနွေးပွဲများကို တာဝန်ခံဆောင်ရွက်နေရသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်နှင့် စစ်ထောက်လှမ်းရေးတစ်ဖွဲ့လုံးသည် "အရှုံးမလင် လုပ်ရသလို" မျက်နှာပျက်ခဲ့ရသည်ဟု KNU နှင့် အကြိုဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြုလုပ်ဖို့ မဲဆောက်မြို့သို့ ဗိုလ်မှူးကြီး စန်းပွင့်နှင့် အတူ လိုက်ပါခဲ့သူ ဗိုလ်မှူးအောင်လင်းထွဋ် ကိုယ်တိုင်က မကြာခင်က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့တာ တွေ့နိုင်သည်။

သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့် ခေါင်းဆောင်သည့် စစ်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အနေဖြင့် "အရှုံးမလင်" လုပ်ရဖို့ ကြာကြာအချိန် မရခဲ့ပေ။ မပြီးပြတ်သေးသည့် ဖထိန်းနှင့် ပို့ခို့တို့ ဇာတ်လမ်းကို ဆက်ဆွေးနွေးဖို့ KNU ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ရန်ကုန်မြို့သို့ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့သည့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် စစ်အုပ်စုအတွင်းက ဖြုတ်ထုတ်၊ ရှင်း အာဏာလှုပ်များအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်နှင့်တကွ သူ၏ စစ်ထောက်လှမ်းရေးတစ်ဖွဲ့လုံး ရှင်းလင်းခံလိုက်ရဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာသိမ်းရန် ဘာလိုသလဲ — ၁၉၆၂ ၏ သင်ခန်းစာ

ဤနေရာတွင် စကင်န်မှတ်တမ်းက ခြားနားသော မေးခွန်းတစ်ခုကို မေးသည် — စစ်တပ်နှင့် အာဏာသိမ်းသည်ဆိုတာသည် လက်နက်ကိုင်တပ်များ၏ အင်အားကို အသုံးပြုပြီး နိုင်ငံတော်အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်လုယူ သိမ်းပိုက်ရတာမျိုးဖြစ်၍ လက်နက်ကိုင်တပ်များကို တိုက်ရိုက်အမိန့်ပေး ကွပ်ကဲခွင့်ရှိသူ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အများစု၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိဖို့ အထူးလိုအပ်သည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းနှင့် စစ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်လွင် (နှုတ်ခမ်းမွေး) တို့က ဦးဆောင်ပြီး ကိုယ်တိုင်လုပ်ခဲ့တာဆိုပေမဲ့ အာဏာသိမ်းကြောင်း ကြေညာပြီး စစ်ကောင်စီဖွဲ့စည်းသည့်အခါတွင်တော့ စစ်တိုင်းမှူးများအပါအဝင် ထိပ်ပိုင်းတပ်မှူးကြီးများကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့တာ တွေ့နိုင်သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်လွင် (နှုတ်ခမ်းမွေး) — ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းပွဲတွင် စစ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲ

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတွင် အမည်ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ရသည့် ဗိုလ်ချုပ်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး အများစုသည် အာဏာသိမ်းပွဲတွင် ပါဝင်ဖို့နေနေသာသာ ကြိုတင်ပြီးတော့လည်း မသိခဲ့ကြဘူးဟု ဆိုသည်။ ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် တပ်မှူးကြီးအများစုသည် ဗိုလ်နေဝင်း၏ သနက(၄) ယမ်းမွေးမြေပေါက်များနှင့် သူပြည်တွင်းက လွန်ခဲ့သည့် ဆိုရှယ်လစ်တပ်မှူးများ ဖြစ်နေကြတာကြောင့် ဗိုလ်နေဝင်းက သူတို့ကို မတိုင်ပင်ပဲ အာဏာသိမ်းခဲ့သည့်အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတွင်လည်း သူတို့၏ အမည်များကို ထည့်သွင်းခဲ့ပေမဲ့ စောဒကမတက်ရလို့ ငြိမ်နေခဲ့ကြတာ ဖြစ်နိုင်သလို၊ ကိုယ်တိုင် ဘာမှလုပ်စရာမလိုပဲ အာဏာရှင်တွေ ဖြစ်လာရသည့်အတွက် ကိုယ့်ဝမ်းသာပြီး ငြိမ်နေခဲ့ကြတာလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်နေဝင်းနှင့် သူ၏ နောက်လိုက်တစ်စုက နိုင်ငံတော်အာဏာကို ပထမဆုံးအကြိမ် အနုကြမ်းစီစဉ်က တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ဗိုလ်စိုး တည်းသာလျှင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆန့်ကျင်ပြီး တပ်မတော်က နှုတ်ထွက်သွားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ဗိုလ်စိုးသည် မိမိ၏ ယုံကြည်ချက်အတွက် ရာထူးနှင့် စည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်ရသည့် ရှားရှားပါးပါး စစ်သားကောင်းတည်းဟု ဆိုရမှာဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲတွင်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ဗိုလ်စိုး လို စစ်သားကောင်းတွေ တစ်ယောက်မှ ပေါ်ထွက်လာတာ မတွေ့ခဲ့ရပေ။

၁၉၉၇ နိုဝင်ဘာ(၁၅) — စစ်အုပ်စုတွင်း အာဏာလှုပ်

၁၉၉၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ(၁၅)ရက် နဝတ စစ်အုပ်စုတွင် အာဏာလှုပ်မှုလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေသည် နအဖ အတွင်းရေးမှူး(၁)လည်းဖြစ်၊ စစ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲလည်းဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်နှင့် ပေါင်း၍ နဝတ စစ်အုပ်စုအတွင်းက သူ၏ အဓိကပြိုင်ဖက်များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖြုတ်ထုတ်ရင်း လုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ဗိုလ်နေဝင်း အာဏာသိမ်းခဲ့စဉ်က ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ကြီးကိုယ်တိုင်တောင် ကြိုတင်သတိရှိခဲ့ခြင်း မရှိဘူးဟု ကြားဘူးသည်။ အခု ၁၉၉၇ စစ်အုပ်စုတွင် အာဏာလှုပ်မှုလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေသည် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး ကြိုတင်သတိရှိခဲ့ရလားဆိုတာ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာသည်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဗိုလ်သန်းရွှေနှင့် ဗိုလ်ခင်ညွန့်တို့ ပေါင်း၍ ဖြုတ်ထုတ်ပစ်ခဲ့သည့် နဝတ စစ်ကောင်စီဝင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တဒါဇင်ကျော်ထဲမှာ အများစုသည် ဗိုလ်မောင်အေးကို ဒုတိယချုပ်ကြီး ဖြစ်လာအောင် စွဲတင်ပေးခဲ့သည့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ ဖြစ်နေကြတာကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်

ဤအာဏာလှုပ်ပုံသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲထက် ပိုပြီး အန္တရာယ်ကြီးသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပွဲသည် အရပ်သား ဒီမိုကရေစီအစိုးရထက်က အာဏာကို စစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ၁၉၉၇ အာဏာလှုပ်ကတော့ တစ်ယောက်ခြေလှမ်းတစ်ယောက် အမြဲစောင့်ကြည့်နေကြသည့် စစ်အာဏာရှင်အချင်းချင်းကြားတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ရလို့ ဖြစ်သည်။ ဤအာဏာလှုပ်မှုလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)နှင့် စစ်တိုင်းမှူး(၁)ဦးကို ကြိုတင်တိုင်ပင် အသိပေးခြင်းရှိလို့ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်သည်။

၁၉၉၇ အာဏာလှုပ် နအဖစစ်ခေါင်းဆောင်များထဲတွင် ဗိုလ်သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်မောင်အေးနှင့် ဗိုလ်ခင်ညွန့်တို့ပြီးလျှင် စတုတ္ထနှင့် ပဉ္စမ အာဏာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များကတော့ နအဖ တွင်း(၂)လည်းဖြစ် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) လည်းဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦးနှင့် နအဖ တွင်း(၃)လည်းဖြစ် စစ်ရေးချုပ်လည်းဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းမြင့် တို့ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦးနှင့် ဝင်းမြင့် တို့သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် တပည့်ရင်းများ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး — နအဖ တွင်း(၂)၊ စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (ကြည်း)

နဝတ စစ်အုပ်စုအတွင်းက ဖြုတ်ထုတ်ခံလိုက်ရသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တဒါဇင်ကျော်ဟာ အဲဒီအချိန်က တပ်မှူး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ဖြစ်နေကြမှ သူတို့ အားလုံးသည် သူ့ဇာတ်သူ့အဓိက တပ်မတော်ထဲတွင် ပြောအဏာထက်ခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည့်အတွက် ဆရာမွေးတပည့်မွေး ယုံကြည်မှု ထွန်းကားနေသည့် မြန်မာ့တပ်မတော်ထဲတွင် သူတို့ကို ထောက်ခံသည့် တိုင်းမှူး၊ တပ်မှူး၊ စကခမှူး၊ ဒကစမှူးများလည်း အများအပြား ရှိနေမှာ သေချာသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအာဏာလှုပ်သတင်းသာ ကြိုတင်ပေါက်ကြားခဲ့လျှင် တပ်မတော်အတွင်းတွင် မငြိမ်မသက်ဖြစ်မှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေအနေနှင့်လည်း တပ်တွင်းအငုံမှူးများ ဖြစ်လာနိုင်သည့် အလားအလာကို တွေ့ကြောက်ခဲ့တာကြောင့် သူ ဖြုတ်ထုတ်ခဲ့သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (၁၃)ဦးကို ယတိပြတ် ရှင်းပစ်ရသေးပဲ အကြံပေးအဖွဲ့ဆိုသည့်အမည်နှင့် (၇)နှစ်နီးပါးအထိ ခန့်အပ်ပြီး အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ တပ်က ဘာမှတုံ့ပြန်မှုမရှိကြောင်း သေချာသည့်အချိန်ရောက်မှ အကြံပေးအဖွဲ့ဆိုတာကိုပါ အပြီးအပိုင် ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး(၁၃)ဦးကို လုံးဝ ဖယ်ရှားပစ်လိုက်တာ ဖြစ်သည်။

နအဖ အာဏာလုစစ်ကောင်စီအသစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး (ဒု ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်(တွင်း-၁)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး (တွင်း-၂)၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းမြင့် (တွင်း-၃)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ညွန့်သိန်း (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ရေ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်သန်း (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-လေ)နှင့် စစ်တိုင်းမှူးများ ဖြစ်ကြသည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ထွေး (နပခ)၊ ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့် (လပခ)၊ ဗိုလ်ချုပ်ခင်မောင်သန်း (ရကတ)၊ ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ဝင်း (မပခ)၊ ဗိုလ်ချုပ်သိန်းစိန် (တရခ)၊ ဗိုလ်ချုပ် သူရ သီဟသူရစစ်မောင် (ကရခ)၊ ဗိုလ်ချုပ်ရွှေမန်း (နတခ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်အောင် (ရတခ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်ဘို (ရပခ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး (ရမခ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်း (နမခ)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်အေး (တပခ)တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့် နှင့် UWSA ခေါင်းဆောင် ပေါက်ယူချန်း (၁၉၈၉)

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး

ဤစစ်တိုင်းမှူးများအများစုသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေကိုယ်တိုင် စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ် ခန့်ထားခဲ့သူများ ဖြစ်ကြတာကြောင့် သူတို့ကို ကြိုတင်အသိမပေးခဲ့လျှင်တောင် စောဒကတက်ပြီး အာခံမှုများ မဟုတ်တာ သေချာသည်။ ဗိုလ်ချုပ် ဗိုလ်စိုး လို စစ်သားကောင်းတစ်ယောက် ပါဝင်ခဲ့ပြီး မကျေနပ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့မည်ဆိုလျှင်လည်း ဗိုလ်သန်းရွှေက အရင်ထွက်ခွင့် ပြုလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် စစ်အုပ်စုအတွင်း အာဏာလှုပ်အပြီးတွင် ဗိုလ်သန်းရွှေ၏ အနေအထားသည် ပိုခိုင်မာလာပြီး ပြောအဏာပိုကြီးလာတာ တွေ့ရသည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေကို ခြေရာချင်းတိုင်း ပန်းချင်းယှဉ်နိုင်သည့် ဗိုလ်မောင်အေးနှင့် ဗိုလ်ခင်ညွန့် တို့သည် "မျောက်သစ်ကိုင်းလွတ်" တဲ့ အခြေအနေကို ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဤပုံတွင် ဗိုလ်သန်းရွှေသည် ဗိုလ်ခင်ညွန့်ကို ကောင်းကောင်းအသုံးချပြီး ဗိုလ်မောင်အေးကို "ခွေး" ထားနိုင်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။

ဆရာနှစ်ဦး၏ ရန်ဘက် — အေးကိုနှင့် တင်ဆွေ

၁၉၉၇ ခုနှစ် စစ်အုပ်စုတွင်းအာဏာလှုပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ(၄)ဦးအနက် ဗိုလ်သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်တင်ဦး(တွင်း-၂) တို့က ဆရာတူ စစ်အုပ်စုတစ်ခုတည်းကဖြစ်ပြီး ဗိုလ်မောင်အေးနှင့် ဗိုလ်ခင်ညွန့် တို့ကတော့ သင်းကွဲမျောက်များ ဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ဗိုလ်သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်ခင်ညွန့်တို့၏ ဆရာများသည် ကျောင်းတော်က ရန်ဘက်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေ နှင့် ဗိုလ်တင်ဦး တို့၏ ဆရာရင်းသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ခေတ်တွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးအထိ ရာထူးကြီးများကို ရရှိခဲ့ဘူးသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးကို ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်၏ ဆရာရင်းကတော့ မဆလခေတ်တွင် စစ်မှူး(၁)ဝန်ကြီးနှင့် မဆလပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဖြစ်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးကို

ဗိုလ်အေးကိုသည် ဗိုလ်နေဝင်း၏ သနက(၄)ထွက် ငယ်မွေးခြေပေါက်တည်းဖြစ်ပြီး ဗိုလ်သန်းရွှေ တပ်မှူးလုပ်ခဲ့ဘူးသည့် တပ်မ(၈၈)၏ စီနီယာတပ်မှူးတည်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်အေးကိုနှင့် ဗိုလ်သန်းရွှေ တို့သည် ဘယ်အချိန်ကတည်းက ဆရာတပည့်ဖြစ်ခဲ့ကြသလဲဆိုတာ အတိအကျ မသိရပေမဲ့ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကို က ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေစဉ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေ က ကက/ကြည်းတွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ ဗိုလ်အေးကိုသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဖြစ်လာပြီး ကက/ကြည်းသို့ ပြောင်းရွှေလာခဲ့သည့်အတွက် ဗိုလ်သန်းရွှေသည် ဗိုလ်အေးကို၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး (ပထမတန်း) တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေသည် ဗိုလ်အေးကိုအောက်တွင် တစ်နှစ်လောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ဆရာသမား၏ စောင်မကြည့်ရှုမှုနှင့် တပ်မ(၈၈) ဒုတပ်မှူး (ယာယီ)၊ ဒုတပ်မှူး၊ တပ်မှူး စသည့် ရာထူးများကို ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့တာ တွေ့ရသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကို သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ မဆလပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ တွဲဘက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး စသည့် ရာထူးကြီးများကို ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ "ရေမြင့်လျှင် ကြာတင့်" ဆိုသည့် ဆိုရိုးနှင့်အညီ ဆရာဖြစ်သူ ကောင်းစားနေချိန်တွင် တပည့်များလည်း ကောင်းစားခဲ့ကြတာကို တွေ့ရသည်။ အဲဒီအချိန်တွင် ဗိုလ်သန်းရွှေကလည်း ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်နှင့် တပ်မ(၈၈)တွင် တပ်မှူးဖြစ်လာခဲ့သည့်အပြင် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မဆလပါတီ၏ စတုတ္ထအကြိမ် ပါတီညီလာခံတွင် ဗဟိုကော်မတီဝင်ပါ ဖြစ်လာခဲ့တာ တွေ့ရသည်။

ဆရာဖြစ်သူ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးကို က ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ(၁၉)ရက်နေ့တွင် သက်ပြည့်ပင်စင်နှင့် တပ်မတော်တာဝန်များက ဖယ်ပေးခဲ့ရပေမဲ့ အဲဒီနှစ်အတွင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် မဆလ ဗဟိုကော်မတီ၏ စတုတ္ထအကြိမ် အစည်းအဝေးနှင့် တတိယအကြိမ် ပြည်သူလူထုတော် ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးများတွင် မဆလပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ပြီး ပြောအာဏာ အရှိန်အဝါ ပိုမိုကြီးမားလာခဲ့သည်။ ဆရာက တပ်မတော်ထဲတွင် မရှိတော့ပေမဲ့ ပါတီလိုင်းတွင် အကောင်ကြီးဖြစ်လာတာကြောင့် ဗိုလ်သန်းရွှေကလည်း ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကစပြီး နတခ တိုင်းမှူး၊ ဒေသပါတီဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၈၉ နိုဝင်ဘာလတွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ၁၉၈၉ ဇူလိုင်လတွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် မဆလ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် စသည့် ရာထူးကြီးများကို ရရှိလာတာ တွေ့ရသည်။

နအဖ တွင်း(၂)နှင့် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး သည်လည်း ဗိုလ်အေးကို ၏ တပည့်ရင်းတည်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အေးကို ဒုချုပ်အဖြစ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးတွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးတင်ဦးသည် ကက/ကြည်း စစ်ဆင်ရေးဌာနတွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေသည့်အချိန် ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်မှူးတင်ဦးသည် အဲဒီအချိန်ကစပြီး ဗိုလ်ချုပ်အေးကို၏ တပည့်ရင်းတည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဲဒီအချိန်က ဗိုလ်သန်းရွှေကလည်း ကက/ကြည်းတွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေရသည့်အတွက် ဗိုလ်အေးကို၊ ဗိုလ်သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်တင်ဦး တို့သည် တရုံးတည်း၊ တဌာနတည်းတွင် ဆရာတပည့်များအဖြစ် အတူလက်တွဲခဲ့ကြတာကို တွေ့နိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အေးကိုသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးတင်ဦးကို ခမရ(၁၀၆)ကို တပ်ရင်းမှူးတာဝန်နှင့် ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်ကနေ သူ ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်က ဖယ်ပေးခဲ့ရသည့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတင်ဦးကို ကက/ကြည်း စစ်ဆင်ရေးဌာနတွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)အဖြစ် တစ်လျှောက်လုံး ခေါ်ယူထားခဲ့တာ တွေ့ရသည်။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦးနှင့် ဇနီး

ဗိုလ်ခင်ညွန့်၏ ဆရာရင်းဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ် တင်ဆွေ(ဖျာပုံ)နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးကို(ကုန်ပျောက်) တို့သည် ဧရာဝတီတိုင်းသားများ ဖြစ်ပေမဲ့ ငယ်စဉ်ကတည်းက တည်းနှင့်တည်း ပြိုင်ဘက်များ ဖြစ်ခဲ့ကြတာကို တွေ့ရသည်။ ဗိုလ်အေးကို နှင့် ဗိုလ်တင်ဆွေ တို့သည် ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်တင်ဆွေ က အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ (၁၀)တန်းအောင်ထားသည့်အတွက် မင်္ဂလာဒုံဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းနှင့် ရပစစတတ္တသိုလ်များတွင် တက်ရောက်ခဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်အေးကိုကတော့ ကုန်ပျောက် နေရင်းနယ်အမျိုးသားကျောင်းတွင် (၁၀)တန်းအထိသာ ပညာသင်ကြားခဲ့ဘူးသည့်အတွက် ပြည်တင်းရေးနှင့် သယံယူပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်းတွင် တပ်သားအဆင့်နှင့် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ ပါးနပ်ထက်မြက်မှုကြောင့် အရာခံဗိုလ်ကလေးအဆင့်အထိ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဗိုလ်တင်ဆွေ က ဂျပန်ပြည်တွင် စစ်ပညာသင်နေခဲ့ပြီး ဗိုလ်အေးကို က သရက်ခရိုင် ရွာတန်းစစ်ဦးစီးဌာနချုပ်နှင့် တိုင်း(၁) ပန္နယကုန်းစခန်းများတွင် ဂျပန်တော်လှန်ရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နေခဲ့တာ တွေ့ရသည်။

ဗိုလ်အေးကိုသည် ဂျပန်တော်လှန်ရေးအပြီး အသစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဝင်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ပြည်မြို့ရှိ ဗိုလ်နေဝင်း ဦးစီးသည့် သနက(၄)တွင် တပ်သားအဖြစ်နှင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်ကျမှ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၆)ကို တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိဖြစ်လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်တင်ဆွေ က ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်နှင့် အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ)တွင် ဒုတိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ဗိုလ်အေးကို ကလည်း နတခတွင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်နှင့် စစ်ဦးစီးမှူးပထမတန်း (G-1) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ ဧရာဝတီတိုင်းသားချင်းလည်းဖြစ်၊ တပ်တစ်ခုတည်းတွင်လည်း အတူတကွ အထက်အောက် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပေမဲ့ ဗိုလ်အေးကို သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအယူအဆ ကြီးမားလွန်းသူဖြစ်သည့်အတွက် ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး တင်ဆွေ အပေါ်တွင် မလိုမုန်းတီးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

အေးကို၏ စိတ်နေ — အထက်ကို နောက်ကျောထိုးခြင်း၊ သူရတင်ဦးဖြုတ်ချခြင်း

ဗိုလ်သန်းရွှေနှင့် ဗိုလ်တင်ဦးတို့၏ ဆရာရင်း ဗိုလ်အေးကို သည် ဗိုလ်နေဝင်း၏ သနက(၄) ငယ်မွေးခြေပေါက်တည်းဖြစ်ပြီး စိတ်သဘောထား သေသီမရတ်သူ့နေရာတွင် သူ့ဆရာကြီးဖြစ်သည့် ဗိုလ်နေဝင်းထက်တောင် အဆပေါင်းများစွာ ပို၍ နိုင်သည်ဟု သူနှင့် အတူ တာဝန်ကျခဲ့သူများက မှတ်ချက်ပြုကြတာ တွေ့ရသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အေးကိုသည် တပ်မ(၈၈)တွင် ဒုတပ်မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဲဒီအချိန်က တပ်မ(၈၈)၏ တပ်မှူးသည် ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းတင် ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သန်းတင်နှင့် ဗိုလ်အေးကို တို့အကြားတွင်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တည်းနှင့်တည်း မတည့်ခဲ့ကြဘူးဟု ဆိုသည်။ ဗိုလ်အေးကို ၏ နောက်ကျောစကားနှင့် ထိုးတတ်သည့် အကျင့်ကြောင့် သူ၏ အထက်အရာရှိမှန်သမျှ သူ့ကို အမြှုတ်သီထား ဆက်ဆံကြရသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းတင် ရပခ တိုင်းမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့သွားသည့်အခါ ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကို က တပ်မ(၈၈) တွင် တပ်မှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအယူအဆ ကြီးမားလွန်းသည့် ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကိုသည် တိုင်းမှူးဟောင်း နေထိုင်သွားခဲ့သည့် နေအိမ်၊ တိုင်းမှူးဟောင်း စီးသွားသည့် ကားများကို ဆက်မသုံးပါ၊ သူ့အတွက် အိမ်သစ်ဆောက်၊ ကားသစ်ဝယ်ပြီး အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းလည်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အေးကို သည် မဆလပါတီ၏ တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်အချိန်တွင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ရွာတွင် သူ့အတွက် ဆောက်လုပ်နေသည့် တိုက်အိမ်ကို ဆောက်ပြီးကာမှ ပုံစံကြိုက်လို့ဆိုပြီး ပြန်ဖျက်ဆောက်ခိုင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

ယခု အကျဉ်းချုပ်ချမှတ်ခံနေရသည့် အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ စတုတ္ထမြောက် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး ကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရာထူးပြုတ်ပြီး တပ်မတော်က ထုတ်ပယ်ခံရအောင် နည်းအမျိုးမျိုးနှင့် လုပ်ခဲ့ကြရာတွင်လည်း စစ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲ လန်ဘား တင်ဦး (မျက်မှန် တင်ဦး) နှင့် အတူ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကို ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး ၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သက်တမ်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်ကနေ ၇၆ ခုနှစ်အတွင်း ရန်ကုန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး က ပစ်ခတ်ချေမှုန်းဖို့ ခွင့်မပြုခဲ့သည့်အပေါ် လန်ဘားတင်ဦးနှင့် အေးကို တို့က မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦးကို အပြစ်ရှာလိုမရသည့်အတွက် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါက်တာ တင်မျိုးဝေ သည် လူကြိုက်များသောကြောင့် လိုက်နာရမည့် ကမ်းများကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် မတ်လ(၄)ရက်နေ့တွင် အတင်းအကျပ် နှုတ်ထွက်ခိုင်းခဲ့တာဖြစ်သည်။ (ဗိုလ်အေးကို၏ တပည့်ကြီးဖြစ်သည့် ဗိုလ်သန်းရွှေက ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း သူရတင်ဦးအပေါ် အခုအချိန်အထိ အငြိုးတကြီး ဖြစ်နေတာသည် လည်း သူ့ဆရာဆီက ရရှိခဲ့သည့် စိတ်ဓာတ်များကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။)

ဤလို စိတ်နေသဘောထားရှိသည့် ဗိုလ်သန်းရွှေ၏ ဆရာသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတပ်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မဆလပါတီ ဥက္ကဋ္ဌကြီး ဦးနေဝင်းကလည်း သူ့ခြေရာနင်းခဲ့တပည့်ဆိုပြီး ဗိုလ်အေးကို ကို မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် တစ်ခါမှ မပေးဘူးသေးသည့် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဆိုသည့် ရာထူးကို ပေးအပ်ပြီး ချိုးမြှင့်မြောက်စားခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေသည် "ဆရာဆိုတပည့်" ဖြစ်ပေမဲ့ နေရာကောင်းများကိုတော့ ရခဲ့သည်။ ဗိုလ်အေးကို ကောင်းစားနေချိန်တွင် တပည့်ကြီးဖြစ်သည့် ဗိုလ်သန်းရွှေသည် တပ်မ(၈၈) ဒုတပ်မှူး၊ တပ်မှူး စသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးများကို တစ်ခါပြီးတစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗိုလ်အေးကို သည် အသက်(၆၀)ပြည့်လို့ ဒုတပ်ချုပ်အဖြစ်က ဖယ်ပေးခဲ့ရပေမဲ့ သုံးအဏာ ပိုကြီးမားလှသည့် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူး ရာထူးများကို ရရှိပြန်သည့်အတွက် သူ့တပည့်ကြီးကိုလည်း နတခ တိုင်းမှူး၊ ဒုတပ်ချုပ်ကြီး စသည့် ရာထူးကြီးများ ရရှိသည်အထိ ဆွဲတင်ပေးခဲ့တာကို တွေ့နိုင်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေ တပ်မ(၇၇) တပ်မှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေစဉ် ဗိုလ်ကြီးခင်ညွန့် က တပ်မှူး၏ ကိုယ်ရေးအရာရှိ (PSO) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေသည် ဗိုလ်ကြီးခင်ညွန့်၏ လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ (ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်နှင့် သူမိသားစုအားလုံး နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်များ ချမှတ်ခံနေရချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်၏ မွေးရနိုင်ဝင်းရဲ့ သားငယ်တည်းကို ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေ က ခေါ်ယူမွေးစားပြီး ကျောင်းထားပေးထားကြောင်း သိရှိရသည်။) ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေသည် ရတခ တိုင်းမှူး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဒုတိယဝန်ကြီး၊ အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီး၊ ဌာနဝန်ကြီး၊ မဆလပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် စသည့် ရာထူးများကို ရရှိခဲ့ပေမဲ့ ဒုတပ်ချုပ် ရာထူးကိုတော့ မရရှိခဲ့ပေ။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး လက်ထက်တွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် တင်ဆွေ ကို ခန့်အပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေမဲ့ ဦးနေဝင်း၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေ၏ လက်အောက်အရာရှိဖြစ်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ် သူရကျော်ထင် ကို ခန့်အပ်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်တင်ဆွေ၊ ဒုတပ်ချုပ် သူရကျော်ထင် တို့သည် စိတ်သဘောထား ပြည့်ဝသူများ ဖြစ်သည့်အတွက် အပြန်အလှန် တလေးတစား ဆက်ဆံခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရကျော်ထင် တပ်ချုပ်ကြီးဖြစ်လာချိန်တွင်လည်း ဦးနေဝင်းက ဗိုလ်ချုပ်အေးကို ကို ဒုတပ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခိုင်းခဲ့သည်။

ဆရာကြီးများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည့် ဗိုလ်အေးကိုနှင့် ဗိုလ်တင်ဆွေ တို့၏ ကျောင်းတော်က ရန်စများကို တပည့်ရင်းများဖြစ်သည့် ဗိုလ်သန်းရွှေနှင့် ဗိုလ်ခင်ညွန့်တို့က လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်လာပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အခန်းဆက်ဇာတ်တော်ကြီးကို ဆက်လက်ကပြ၊ အသုံးတော်ခံကြတာဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြလိုက်ရသည်။

၁၉၉၇ နောက် — တိုင်းမှူးများ "စစ်ဘုရင်ငယ်" ဖြစ်လာခြင်းနှင့် ဝင်းမြင့်တက်လာခြင်း

ဗိုလ်သန်းရွှေသည် ၁၉၉၇ စစ်အုပ်စုတွင် အာဏာလှုပ်အပြီးတွင် အခြေခိုင်လာခဲ့သလို သူ၏ တည်းဖြူအောင်ရင်အဝါ သည်လည်း ပိုမိုကြီးမားလာခဲ့သည်။ အာဏာလှုပ်တွင် သူ့ဘက်က ထောက်ခံရပ်တည်ပေးခဲ့ကြသည့် စစ်တိုင်းမှူးများကိုလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာများ ပိုပေးခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ တိုင်းမှူးများကို သက်ဆိုင်ရာစစ်တိုင်းနယ်မြေအတွင်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာကိစ္စများသာမက နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ဝန်ကြီးဌာနအားလုံး၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာများကိုပါ တရားဝင်ပေးအပ်ခဲ့သည့်အတွက် စစ်တိုင်းမှူးများသည် သက်ဆိုင်ရာစစ်ဒေသများ၏ စစ်ဘုရင်ငယ်များ ဖြစ်လာကြသည်။

၁၉၉၇ အာဏာလှုပ် နအဖ စစ်ကောင်စီတွင် နောက်ပေါက်တဲ့ရွှေကြပ်အဖြစ် တည်းထွား တွင်ကျယ်လာသူကတော့ ဗိုလ်သန်းရွှေ၏ တပည့်ရင်းတည်းဖြစ်သည့် စစ်ရေးချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းမြင့် (ကြည်း/ရဝရ) ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေက ဗိုလ်ဝင်းမြင့် ကို နအဖ တွင်း(၃)အဖြစ် တာဝန်ခန့်အပ် ပေးခဲ့သည့်အပြင် ဗိုလ်သန်းရွှေ ကိုယ်တိုင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း (USDA) (ဥက္ကဋ္ဌ)ကြီး လုပ်ပြီး ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သည့် ကြံ့ဖွံ့အသင်းကြီးတွင်လည်း ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့တာ တွေ့ရသည်။ ဗိုလ်ဝင်းမြင့်သည် တိုင်းပြည်၏ အမတ်အစွန်းအများဆုံး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှန်သမျှကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ချုပ်ကိုင်ထားသည့် စစ်တပ်ပိုင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လီမိတက်၏ ဥက္ကဋ္ဌကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သန်းရွှေသည် သူ့တပည့်ရင်းဖြစ်သည့် ဗိုလ်ဝင်းမြင့် ကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုသာမက နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုပါ ပုံပေးအပ်ခဲ့သည့် သဘော ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းမြင့် သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး လူထုအရေးတော်ပုံကာလအတွင်း ထောက်ကြန့်တွင် အခြေစိုက်သည့် တပ်မ(၁၁)၏ တပ်မှူးဖြစ်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြကြသည့် ရဟန်းရှင်လူ ကျောင်းသားပြည်သူများကို အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ချေမှုန်းရာတွင် ရှေ့တန်းက တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သူတည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင်လည်း ကရင်ပြည်သူများနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သူတည်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ စစ်အာဏာရှင်ကြီးများသည် သူတို့၏ လုံခြုံရေးအတွက် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်အနီးတစ်ဝိုက်တွင် အခြေစိုက်ထားသည့် တပ်မ(၁၁)၊ တပ်မ(၇၇) တို့၏ အကြီးအကဲတပ်မှူးများအဖြစ် သူတို့ အထူးယုံကြည်စိတ်ချရသူများကိုမှ ရွေးချယ်ခန့်ထားလေ့ရှိတာ တွေ့ရသည်။ ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းကာလအတွင်း လက်စွမ်းပြနိုင်ခဲ့သည့် တပ်မ(၁၁)တပ်မှူး ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းမြင့် သည် သူ့ဆရာ ဗိုလ်သန်းရွှေ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နဝတဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် နပခ တိုင်းမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်သူကောင်းပြတာကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်သန်းရွှေက ဗိုလ်ဝင်းမြင့်ကို စစ်ရေးချုပ်ရာထူး ပေးအပ်ပြီး သူ့အနားတွင် ခေါ်ယူထားခဲ့တာ ဖြစ်သည်။

အာဏာလှုပ် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ထဲတွင် ပါဝင်ခွင့်မရပေမဲ့ ဗိုလ်သန်းရွှေ၏ နေရာပေးမှုကြောင့် ဗိုလ်ဝင်းမြင့်နှင့် အတူ စစ်ထောက်ချုပ်တွင် တွင်ကျယ်လာသူတည်းကတော့ စစ်ထောက်ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်လှ (ကြည်း/ရရ၅) ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်တင်လှသည် ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကာလတွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရက်ရက်စက်စက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဘားအံအခြေစိုက် တပ်မ(၂၂)၏ တပ်မှူးဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်တင်လှသည် ဗိုလ်သန်းရွှေ၏ တပည့်ရင်းတည်း မဟုတ်ခဲ့ပေမဲ့ သူ၏ အမိန့်နာခံမှု၊ သစ္စာရှိမှုများကို သဘောကျတာကြောင့် ဗိုလ်သန်းရွှေ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နဝတဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် နတခ တိုင်းမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်သူကောင်းပြုခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်နှင့် သူ့အနားကို ခေါ်ယူထားခဲ့သည်။ ဗိုလ်တင်လှ သည် (၁၈)ရက်သခံ့သည့် မဆလဥက္ကဋ္ဌနှင့် သမတကြီး ဦးစိန်လွင်နှင့် အမျိုးတော်စပ်တာကြောင့် နအဖ အာဏာလုစစ်ကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် နေရာပေးဖို့အတွက်တော့ ဗိုလ်သန်းရွှေက တွန့်ဆုတ်နေခဲ့ဟန် ရှိသည်။

နောက်အပိုင်း (အပိုင်း ၇) တွင်

ဗိုလ်တင်လှသည် နအဖ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သလား — ဆက်လက် တင်ပြပါမည်။

မူရင်းမှတ်တမ်း: Network for Democracy and Development (NDD), Documentation and Research Department, Mae Sot, Thailand — "ကြတ်ပြေး နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံ"

နောက်အပိုင်း (အပိုင်း ၇) ကို ဒီမှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ် — https://www.yeyintnge.net/2026/10/blog-post_28.html

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်

ရဲရင့်ငယ် — ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်

အောက်တိုဘာ နှစ်ဆယ့်ငါးရက် (တနင်္ဂနွေနေ့) မြန်မာသတင်းချုပ်ကို တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မိသားစုဝင် ငါးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ မကွေးတိုင်း မြိုင်မြို့နယ်မှာ ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနဲ့ ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်က တိုက်ပွဲတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များအဖွဲ့က သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းကတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်ကို ဦးတည်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကန့်ဘလူ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု — မိသားစုဝင် ငါးဦး သေဆုံး

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး မီးခိုးများ (ပုံဥပမာ)
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး မီးခိုးထွက်နေပုံ (ပုံဥပမာ) — ဓာတ်ပုံ: Human Rights Watch

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ မလဲအုပ်စုက ထန်းတောရွာနဲ့ ချောင်းသာရွာတို့ကို အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်သုံးရက် ညနေမှာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ကျွန်းလှ-ကန့်ဘလူ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့က အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မိုးမခ သတင်း (m.CDM) က ဒီနေ့ ပြန်လည် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ညနေ ခြောက်နာရီ တစ်ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်မှာ မိတ္ထီလာ လေတပ်စခန်းကနေ တက်လာတဲ့ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းက ထန်းတောရွာအနီးက လယ်တဲကို ဗုံးကြဲခဲ့ရာမှာ မိသားစုဝင် ငါးဦးစလုံး ချက်ချင်း သေဆုံးပြီး၊ လေးဦး ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီည ခြောက်နာရီ ငါးဆယ်မိနစ်လောက်မှာ မကွေးကနေ တက်လာတဲ့ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းကလည်း ချောင်းသာရွာအနီးကို နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲခဲ့ပေမဲ့ အရပ်သား ထိခိုက်မှု မရှိဘဲ၊ နွားနှစ်ကောင် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကန့်ဘလူမြို့နယ်က ရွာသားတော်တော်များများဟာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အန္တရာယ်ကြောင့်ရော၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းခွင်ရာသီ ဖြစ်နေတာကြောင့်ပါ မိသားစုလိုက် လယ်တဲတွေမှာ နေထိုင်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ကတော့ စစ်ကောင်စီဟာ အရပ်သား လယ်သမားတွေရဲ့ နေထိုင်ရာ တဲတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။ သီတင်းကျွတ် ပွဲတော်နီးလာတာနဲ့အမျှ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေကလည်း ပြည်သူတွေကို လူစုလူဝေး ရှောင်ဖို့၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သတိထားဖို့နဲ့ လိုအပ်တဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ လုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

မြိုင် ဂျိုင်ရိုကော်ပတာ ဗုံးကြဲမှု — သုံးဦး သေဆုံး၊ ကလေးငယ်တွေ ဒဏ်ရာရ

မကွေးတိုင်း မြိုင်မြို့နယ်၊ တောင်ရိုးရွာအနီးမှာ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက် မနက် ဆယ်နာရီလောက်က စစ်ကောင်စီတပ်က ဂျိုင်ရိုကော်ပတာ သုံးစင်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အရပ်သား သုံးဦး ချက်ချင်း သေဆုံးပြီး၊ ကလေးသုံးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အညာမြေ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ (Anyar Myay Coalition) က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မိုးမခ သတင်းက ဒီနေ့ ပြန်လည် ဖော်ပြထားပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေဟာ အသက် ခြောက်ဆယ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး၊ အသက် သုံးဆယ်ကျော်အရွယ် ချွေးမဖြစ်သူနဲ့ အသက် လေးဆယ်ခန့်အရွယ် ဧည့်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာ မရှိတဲ့ လယ်ကွင်းမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ အရပ်သားတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ အညာမြေ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့က စွပ်စွဲထားပါတယ်။ ဗုံးကျရောက်တဲ့ နေအိမ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ကလေးသုံးဦးလည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး၊ အဲဒီထဲမှာ ဆယ်လသား ကလေးငယ်တစ်ဦး ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒဏ်ရာရသူတွေကို ဆေးကုသမှု ပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပေါက်တော တိုက်ခိုက်မှု — ဒဏ်ရာရသူ ကိုးဦးအထိ၊ စစ်တွေတိုက်ပွဲ အခြေအနေ

ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေနဲ့ ငါးပျံကျွန်းအနီး တိုက်ပွဲတွေမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ အထိနာနေတယ်လို့ သတင်းတွေ ဖော်ပြနေတဲ့ကြားမှာ၊ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက် မနက် ခြောက်နာရီလောက်က စစ်ကောင်စီရဲ့ ဝိုင်တွဲ (Y-12) လေယာဉ်က ပေါက်တော (ဝီရသနီ) မြို့နယ်က သဝင်ချောင်းရွာနဲ့ အဝကန်ရွာတို့ကို ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။

မိုးမခ သတင်းအရ ဒဏ်ရာရသူ ကိုးဦး ရှိပြီး၊ သဝင်ချောင်းရွာက ခုနှစ်ဦးနဲ့ အဝကန်ရွာက နှစ်ဦး ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မနေ့က သတင်းချုပ်မှာ ဒီတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ် ဂလိုဘယ် ရခိုင် နက်ဝက်ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ဒဏ်ရာရသူ လေးဦးလို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အချိန်နဲ့ နေရာတူ၊ လေယာဉ်အမျိုးအစားတူ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတည်းအတွက် ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်က လေးဦးကနေ ကိုးဦးအထိ သတင်းတွေ ကွဲပြားနေတာကို မှတ်သားထားပါတယ်။ ရွာနှစ်ရွာစလုံးဟာ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ ငါးပျံကျွန်းကနေ လေးမိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး၊ ဒေသခံတွေရော နေရပ်စွန့်ခွာရသူတွေပါ နေထိုင်ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်သုံးရက် မနက် စစ်တွေမြို့လယ် ပေါက်ကွဲမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သတင်းတွေ ကွဲပြားနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုးမခ သတင်းကတော့ ဝိုင်တွဲ လေယာဉ်က ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့ရာမှာ အရပ်သား ကိုးဦး သေဆုံးပြီး၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခြားသတင်းတွေမှာ သေဆုံးသူ အရေအတွက်ကို ငါးဦးကနေ တစ်ဆယ့်တစ်ဦးအထိ အမျိုးမျိုး ဖော်ပြထားပြီး၊ ဖြစ်စဉ်ဟာ လေကြောင်းဗုံးကြောင့်လား၊ လက်နက်ကြီးကျည်ကြောင့်လား၊ ဒရုန်းဗုံးကြောင့်လားဆိုတာလည်း သတင်းတွေ ကွဲပြားနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များအဖွဲ့ကတော့ အရေအတွက်ကို မဖော်ပြဘဲ မြို့လယ် လမ်းဆုံမှာ ဗုံး ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့သာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့အထိ သေဆုံးသူ အရေအတွက်နဲ့ ဖြစ်စဉ်အကြောင်းရင်းကို အတည်ပြုချက် မရှိသေးဘူးလို့ မှတ်ယူရပါမယ်။ သတင်းတွေအရ စက်တင်ဘာလ လေးရက်ကနေ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်အထိ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သား တစ်ရာခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ တစ်ရာရှစ်ဆယ့်ခြောက်ဦးကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအရေအတွက်တွေဟာ သတင်းတွေမှာ ကိုးကားထားတဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြစ်ပြီး၊ သီးခြား အတည်ပြုချက် မရှိသေးပါဘူး။

ရခိုင်က အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့ နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များအဖွဲ့ တောင်းဆို

နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များအဖွဲ့ (MSF) ကတော့ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခကြောင့် အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့ တောင်းဆိုချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ စစ်တွေမြို့လယ်မှာ အရပ်သားတွေ သွားလာတဲ့ လမ်းဆုံမှာ ဗုံးတစ်လုံး ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး၊ ထိခိုက်သူအများစု အဲဒီနေရာမှာ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ အဖွဲ့က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒဏ်ရာရသူတွေကို စစ်တွေဆေးရုံကြီးကို ပို့ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဖွဲ့ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု မန်နေဂျာ ပေါလ် ဘရော့ခ်မန်း (Paul Brockmann) က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အရပ်သားတွေဟာ လူဦးရေထူထပ်တဲ့ နေရာတွေကို တိုက်ခိုက်ခံရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် တိုက်ပွဲတွေကြား ပိတ်မိနေတာမျိုးနဲ့ နေ့စဉ် အသက်အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်က ရခိုင်အလယ်ပိုင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ အနည်းဆုံး လူငါးဆယ် သေဆုံးခဲ့တာကိုလည်း ဥပမာပေးခဲ့ပါတယ်။ တိုက်ပွဲဝင်သူအားလုံး အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး အကူအညီတွေ အတားအဆီးမရှိ ရောက်ရှိဖို့ ခွင့်ပြုဖို့ အဖွဲ့က တောင်းဆိုထားပါတယ်။ စစ်တွေမှာ အဖွဲ့ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ ဆက်လက် ရှိနေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ ရခိုင်ရုံးက အချက်အလက်တွေအရ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့မှာ စစ်ဘေးရှောင် ငါးသောင်းရှစ်ထောင်ကျော်ဟာ အိမ်ပြန်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ မြန်မာ သတင်းအဖွဲ့ (Burma News International) က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ရွာအနီးမှာ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနေတာ၊ တိုက်ပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေ၊ မြေမြှုပ်မိုင်းအန္တရာယ်နဲ့ လုံခြုံရေး အာမခံချက် မရှိတာတွေကြောင့် ပြန်နိုင်ခြင်း မရှိတာလို့ ဆိုပါတယ်။ ရသေ့တောင်မြို့နယ်က ဒေသခံတွေဟာ ငါးနှစ်နီးပါး ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ နေထိုင်နေရပြီး၊ ပြန်ဖို့ တောင်းဆိုနေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တနင်္သာရီနဲ့ မြဝတီ တောင်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ — ထိုင်းဖက်ကို ကျည်ဆန်တွေ ကျရောက်

တနင်္သာရီတိုင်း သရက်ချောင်းမြို့နယ်မှာ မြိတ်-ထားဝယ် ကားလမ်းတလျှောက် အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက် နေ့လယ်လောက်က စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကြား တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး၊ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ မိုးမခ သတင်းက ဒီနေ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်မြေပြင်မှာ အထိနာနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ တခွန်းတိုင် (ရွာဟောင်း)၊ ဘုတ်တောင်၊ ကမျှောင်နဲ့ သိမ်ကုန်းရွာတွေကို ထပ်ခါထပ်ခါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အရပ်သား ထိခိုက်မှုတွေ ရှိမရှိ အတည်မပြုနိုင်သေးဘဲ၊ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်တွေ ပြတ်တောက်သွားတာကြောင့် ရွာသားတွေဟာ လုံခြုံတဲ့ နေရာတွေကို ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြဝတီမြို့ တောင်ပိုင်း မင်းလက်ပန်းနဲ့ ဖလူးရွာအနီးမှာလည်း စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) မဟာမိတ်တပ်တွေကြား တိုက်ပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်တစ်ရက် ညမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒရုန်းက ဖလူးကြီးရွာကို ဗုံးကြဲခဲ့ရာမှာ အိမ်စောင့်ဖို့ ကျန်ခဲ့တဲ့ နေရပ်စွန့်ခွာရသူ အသက် လေးဆယ်ကျော်အရွယ် တစ်ဦး သေဆုံးပြီး၊ တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်သုံးရက် ညမှာတော့ တိုက်ပွဲက လက်နက်ကြီးကျည် လေးလုံး ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်ခရိုင်က မဲကောက်ကင်းရွာဖက်ကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာမှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦး အနည်းငယ် ဒဏ်ရာရပြီး၊ အိမ်အချို့ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းစစ်တပ်ကလည်း နယ်စပ်မှာ လုံခြုံရေး တပ်ဖြန့်မှုတွေ တိုးမြှင့်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကိုင်း — ဗိုလ်မှူးကြီး ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံးမှု၊ အတွင်းသတင်းပေး စွပ်စွဲချက်

စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မှာ သံချပ်ကာ တပ်ရင်း ၇၂ ရဲ့ လက်ထောက်စစ်ဆင်ရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မျိုးတင့်ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ညီနောင်လင်းယုန် ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ (Brotherhood Eagle Guerrilla Force) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ မိုးမခ သတင်းက ဒီနေ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဖွဲ့ရဲ့ ပြောဆိုချက်အရ ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မျိုးတင့်ဟာ အုန်းတော အမြောက်တပ်ရင်း ၆၀၀၅ ရဲ့ တပ်မှူးနဲ့ တပ်သားတွေရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက်တွေကို စစ်ဆေးဖို့ သွားရောက်စဉ်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်က ကန်တလူ စစ်ဆေးရေးဂိတ်အနီးမှာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စွပ်စွဲချက်တွေဟာ ခွင့်ပြုချက်မရှိတဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေ ဖွင့်ပြီး ခရီးသွားတွေဆီကနေ ငွေကောက်နေတာနဲ့ ပတ်သက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဖမ်းဆီးစဉ်မှာ ၉ မီလီမီတာ ပစ္စတို တစ်လက်၊ ကျည်အိမ် နှစ်ခု၊ လိုင်စင်၊ အေတီအမ်ကတ်၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မှတ်ပုံတင်ကတ် သိမ်းဆည်းရမိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ တစ်ဆယ့်ကိုးရက်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်ကိုင်းမြို့နယ်က ရွာတွေထဲကို ခြေလျင်တပ်တွေ စေလွှတ်ပြီး လေကြောင်းထောက်ပံ့မှုနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီကာလအတွင်း ဗိုလ်မှူးကြီးဟာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဆီကနေ လက်နက်လုပြီး ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားခဲ့ရာမှာ တားဆီးဖို့ ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေဟာ ညီနောင်လင်းယုန် ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ဖက်က ပြောဆိုချက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ သီးခြား အတည်ပြုချက် မရှိသေးပါဘူး။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် မုန်တိုင်း — အိန္ဒိယဖက်ကို ဦးတည်၊ မြန်မာအတွက် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိ

အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းဟာ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်မှာ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းအဆင့် ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်ငါးရက်မှာ ပိုအားကောင်းတဲ့ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းအဆင့် (deep depression) ရောက်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်ခြောက်ရက် မနက်မှာ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းအဆင့် ရောက်နိုင်ပြီး၊ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်ရက် မနက်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းအဆင့် ရောက်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ မုန်တိုင်းအဆင့်ရောက်ရင် အမည်က အာနာ့ဘ် (Arnab) ဖြစ်မှာလို့ ဆိုပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက် ည ၁၁ နာရီခွဲလောက်က လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းဟာ မြောက် လတ္တီတွဒ် ၁၅ ဒသမ ၅ ဒီဂရီ၊ အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ် ၉၁ ဒီဂရီမှာ ရှိနေပြီး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ကမ်းခြေတွေနဲ့ ဝေးကွာနေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မုန်တိုင်းဟာ အနောက်မြောက်ဖက်ကို ရွေ့လျားပြီး၊ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် မနက်လောက်မှာ အန်ဒရာ ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနဲ့ အိုဒီရှာပြည်နယ် တောင်ပိုင်း ကမ်းခြေတွေကြား၊ ဘာပတ်တလာနဲ့ ဗီဇခါပတ္တနမ်မြို့တွေကြားကို ရောက်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ကမ်းခြေကို ရောက်စဉ် လေတိုက်နှုန်းဟာ တစ်နာရီ ၁၁၅ ကီလိုမီတာကနေ ၁၂၅ ကီလိုမီတာအထိ ရှိနိုင်ပြီး၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုက တစ်နာရီ ၁၄၀ ကီလိုမီတာအထိ ရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်နေပြီး၊ အိုဒီရှာပြည်နယ်မှာ ခရိုင် ငါးခုကျော်ရဲ့ ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတယ်လို့ သတင်းတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဖက်ကို ဦးတည်နေတာ မဟုတ်တဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ မုန်တိုင်းဒဏ် တိုက်ရိုက် ခံရဖို့ မရှိပါဘူး။

သတင်းတိုများ

  • ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ငါးဦး သေဆုံးတယ်လို့ ပြည်သူ့သတင်းရင်းမြစ်ကို ကိုးကားပြီး မြန်မာ တော်လှန်ရေး မှတ်တမ်း (Burma Coup Resistance Notes) က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခြား သတင်းအကျဉ်းတစ်ခုမှာတော့ မင်းတပ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ် တစ်ဆယ်ကျော် ပျက်စီးပြီး၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့သာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒါနဲ့ အထက်ပါ တိုက်ခိုက်မှု တူညီတယ်လို့ အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် သေဆုံးသူ အရေအတွက်ကို အတည်ပြုချက် မရှိသေးတဲ့ သတင်းအဖြစ် မှတ်ယူရပါမယ်။
  • ရန်ကုန်မြို့မှာ အတင်းအဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းမှု တိုးလာနေတဲ့ကြားမှာ လူငယ်ခြောက်ဦးထက်မနည်း ပျောက်ဆုံးနေပြီး၊ မုံရွာမြို့မှာလည်း အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်တစ်ရက်က အလုပ်သွားအပြန်လူငယ် နှစ်ဆယ်ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ ပျောက်ဆုံးသူတွေထဲမှာ မြောက်ဥက္ကလာပကနေ လှည်းကူးကို အလုပ်သွားတဲ့ အသက် သုံးဆယ်အရွယ် ဖြိုးပိုင်ဦး၊ အသက် နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်နှစ်အရွယ် ညာဏ်လင်းဖြိုးနဲ့ အသက် တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ် ဝင်းသူဟိန်တို့ ပါဝင်ပြီး၊ မုံရွာမှာ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေဟာ အသက် တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကနေ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်အထိ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မိသားစုတွေကို တွေ့ဆုံခွင့် မပေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
  • ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ သား ကင်မ် အဲရစ် (ကိုထိန်လင်း) က အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်လေးရက်မှာ သူ့အမေကို လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားအားလုံးကို ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးဖို့ ထပ်ပြီး တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ငါးနှစ်ကျော်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် မိနစ် နှစ်ဆယ်ခန့် ဖုန်းပြောခွင့် ရခဲ့ပေမဲ့ မိသားစုနဲ့ ပုံမှန် ဆက်သွယ်ခွင့်နဲ့ သီးခြား ဆေးကုသခွင့် အာမခံချက် မရှိသေးဘူးလို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သူ့အမေဟာ တီဗီ၊ ရေဒီယို၊ သတင်းစာ မရဘဲ၊ ပြင်ပ ဧည့်သည် လက်ခံခွင့် မရှိဘဲ၊ ကိုယ်နေတဲ့ နေရာအတိအကျကိုတောင် မသိဘူးလို့ သူက ဆိုပါတယ်။
  • ကရင်နီပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ်မှာ ကရင်နီ ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် တပ်ရင်း ၉၄၂၄ ရဲ့ သုံးနှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်သုံးရက်မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ကန္တာရဝတီတိုင်း သတင်းကို ကိုးကားပြီး မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ တပ်ရင်းမှူး အောင်လန်က အာဏာရှင်စနစ် လုံးဝ ပြိုလဲတဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်မယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လက်နက်၊ ကျည်ဆံနဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေ ပြတ်လပ်နေတာကို အခက်အခဲအဖြစ် ဝန်ခံခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
  • ပြင်ဦးလွင် ခရိုင် တပ်ရင်း ၁ က မတ္တရာမြို့နယ်မှာ စစ်ဆင်ရေး လုပ်မယ့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေကို ကြိုတင် အသိပေးဖို့ အောက်တိုဘာလ နှစ်ဆယ့်သုံးရက်ရက်စွဲနဲ့ သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ မိုးမခ သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) လက်အောက်ခံ တပ်ဖွဲ့တွေရော၊ ပြင်ပအဖွဲ့တွေပါ ပါဝင်ပြီး၊ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီ သတင်းပေးတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေအတွက် ကြိုတင် အသိပေးရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်များ

  • m.CDM Domestic News (October 25, 2026) — Kantbalu airstrike, Myaing gyrocopter bombing, Pauktaw/Sittwe updates, Myeik–Dawei road fighting, Myawaddy drone/shells, Colonel Zaw Myo Tint, Kim Aris appeal, Yangon/Monywa recruitment, KPLA Battalion 9424, Pyin Oo Lwin Battalion 1 warning: moemaka.net
  • Doctors Without Borders APAC (Oct 24, 2026) — Civilians must be protected from conflict in Rakhine State: doctorswithoutborders-apac.org
  • Burma News International (Oct 2026) — 60,000 displaced unable to return home in Rakhine and Paletwa (UNHCR Rakhine office figures): bnionline.net
  • IMD via Indian press (Oct 24–25, 2026) — Bay of Bengal depression, deep depression Oct 25, cyclonic storm Oct 26, severe cyclonic storm Oct 27, India landfall ~Oct 28: desimetros.com
  • Global Arakan Network / ONN (Oct 24, 2026) — Wira Thani airstrike, earlier 4-injured figure (single sourcing chain; see Pauktaw section for the differing toll): globalarakannetwork.com
ဆက်ဖတ်ရန် →
၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်း မြန်မာပြည် — ဘယ်သူက ဘယ်နေရာကို တကယ်ထိန်းချုပ်သလဲ

၂၀၂၆ နှောင်းပိုင်း မြန်မာပြည် — ဘယ်သူက ဘယ်နေရာကို တကယ်ထိန်းချုပ်သလဲ

ရဲရင့်ငယ် — ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းပြီး ၅ နှစ်အကြာတွင် မြန်မာပြည်ကို အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးတည်း မရှိတော့ပါ။ မြန်မာပြည်သည် ယခုအခါ ကွက်ကြားမြေပုံတစ်ခု ဖြစ်နေပါပြီ။ စစ်အစိုးရက မြို့ကြီးများနှင့် အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်ကို ထိန်းထားသည်။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ကျေးလက်နှင့် နယ်စပ်ဒေသအများစုကို ထိန်းထားသည်။ ကြားထဲတွင် အငြင်းပွားနယ်မြေ ကျယ်ကြီးရှိသည်။ မြို့နယ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု၊ တခါတရံ ရွာတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိန်းချုပ်မှု ကွဲပြားနေသည်။

လွတ်လပ်သော ခန့်မှန်းချက်များအရ စစ်တပ်၏ ခိုင်မာသော ထိန်းချုပ်မှုမှာ နိုင်ငံ၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ကုလသမဂ္ဂ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်က ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းဟု ဆိုပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထိန်းထားသည်ဟု ကွင်းဆင်းစစ်တမ်းတစ်စောင်က ဆိုပါသည်။ မြန်မာ ငြိမ်းချမ်းရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့က အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက မြို့ ၁၀၄ မြို့ကို သိမ်းထားပြီး၊ စစ်တပ်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ ၁၇ မြို့သာ ပြန်သိမ်းနိုင်ခဲ့သည်ဟု ရေတွက်ထားသည်။

ထို့ကြောင့် ယခု အရေးကြီးသော မြေပုံမှာ နေပြည်တော်က အလံ မဟုတ်တော့ပါ။ ဂိတ်တွင် အခွန်ကောက်သောသူ၊ သင်၏လမ်းပေါ်ရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ရှိနေသောသူ၊ သင်၏မြို့ကို ကျသော လက်နက်ကြီးက ဘယ်သူ့ဟာလဲ ဆိုတာပင် ဖြစ်ပါသည်။

မြေပုံ

အောက်ပါမြေပုံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက် ကျယ်ပြန့်သော ပုံစံကို ပြသထားသည်။ ဤအဆင့်တွင် ခန့်မှန်းခြေသာ ဖြစ်သည်။ အရောင်ခြယ်ထားသော ဧရိယာတစ်ခုစီအတွင်း မြို့နှင့် ကျေးလက်တို့ မကြာခဏ ကွဲပြားသည်။ မှတ်ထားရမည့် ပုံစံမှာ ရိုးရှင်းသည်။ စစ်တပ်က မြို့များနှင့် အဝေးပြေးလမ်းများကို ထိန်းသည်။ သူ၏ပြိုင်ဘက်များက တောင်ကုန်းများနှင့် နယ်စပ်များကို ထိန်းသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ မြန်မာပြည် အဓိကထိန်းချုပ်မှု မြေပုံ

မြေပုံ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ အဓိကထိန်းချုပ်မှု၊ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့နယ်မြေများ ခန့်မှန်းမျဉ်းများဖြင့်။ စာရေးသူ၏ ခန့်မှန်းချက်၊ အိုင်အက်စ်ပီ မြန်မာ (ISP-Myanmar)၊ မြန်မာ ငြိမ်းချမ်းရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့နှင့် သတင်းရင်းမြစ်များအပေါ် အခြေခံသည်။ မြို့နယ်အလိုက် ထိန်းချုပ်မှု ကွဲပြားနိုင်ပြီး၊ နယ်မြေမျဉ်းများမှာ ခန့်မှန်းမျဉ်းများဖြစ်သည်။

မြောက်ပိုင်း — လမ်းကြောင်းမြို့များ ပြန်ရ၊ ဂိတ်များ ဆုံးရှုံးဆဲ

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်က မြောက်ရှမ်းမြို့များကို တစ်မြို့ပြီးတစ်မြို့ ပြန်ရခဲ့သည်။ လားရှိုးကို ဧပြီလတွင် တရုတ်၏ဖိအားဖြင့် ပြန်ပေးခဲ့ရသည်။ နောင်ချိုကို ဇွန်လတွင် ၄၅ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲဖြင့် ပြန်သိမ်းခဲ့သည်။ ကျောက်မဲကို စက်တင်ဘာ ၃၀ တွင် ၂၁ ရက်ကြာ ထိုးစစ်ဖြင့် ပြန်ရခဲ့သည်။ သီပေါကို အောက်တိုဘာ ၁၆ တွင် ၁၆ ရက်ကြာ ထိုးစစ်ဖြင့် ပြန်ရခဲ့သည်။ မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်ကို နိုဝင်ဘာ ၃၀ နှင့် ဒီဇင်ဘာ ၁ တွင် တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် တရုတ်၏ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် အပစ်ရပ်အရ ပြန်ပေးခဲ့ရသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စစ်တပ်က ပြန်ရခဲ့သော မြောက်ရှမ်းမြို့များ အချိန်ဇယား

အချိန်ဇယား။ မြောက်ရှမ်းတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စစ်တပ်က ပြန်ရခဲ့သောမြို့များ။ ရင်းမြစ်။ အိုင်အက်စ်ပီ မြန်မာ၊ အိုင်စီးအက်စ် သုတေသန ၂၀၂၆ ခုနှစ် အမှတ် ၄၉။

သို့သော် မြို့ပြန်ရခြင်းသည် လမ်းကြောင်းကို ထိန်းနိုင်ခြင်းနှင့် မတူပါ။ သီပေါ ကျပြီးနောက်တွင်ပင် စစ်တပ်က မန္တလေး-မူဆယ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း၏ ၄၄ ဒသမ ၄ ရာခိုင်နှုန်းသာ ထိန်းချုပ်ထားသည်ဟု အိုင်အက်စ်ပီ မြန်မာက ဆိုပါသည်။ သီပေါနှင့် လားရှိုးကြားရှိ အဝေးပြေးလမ်းပိုင်းမှာ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ၏ လက်ထဲတွင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ဂိတ်များ၊ တကယ့်ဆုလာဘ်မှာ အများစု ဆုံးရှုံးပြီးဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ဂိတ် ၁၉ ဂိတ်တွင် ၆ ဂိတ်သာ ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ပြန်ဖွင့်ထားသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် လမ်းကြောင်းများကို TNLA ထံမှ သိမ်းပြီးနောက်တွင် MNDAA သည် မြောက်ရှမ်းတွင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် အများဆုံးကို ထိန်းချုပ်ထားသော အဖွဲ့ ဖြစ်လာသည်။ ကုန်သွယ်မှု ကိန်းဂဏန်းများကလည်း အတူတူပင် ပြသသည်။ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့များ ထိန်းသော စခန်းများမှ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုး၏ ၉၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြစ်ပြီး၊ စစ်အစိုးရ ထိန်းသော စခန်းများမှမှာ ၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိသည်။ ဂိတ်အခွန်သည် ဂိတ်ကို ထိန်းသောသူ၏ လက်ထဲသို့ ရောက်သည်။

မူဆယ်မြို့ကိုယ်တိုင်က ဤကွဲပြားမှုကို ပြသသည်။ စစ်တပ်က မြို့ထဲရှိ စခန်းကို ထိန်းထားဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်များမှာ ခွဲခြားထားသည်။ ကြင်းစန်းကျော့နှင့် ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်) ဂိတ်များကို MNDAA က ထိန်းပြီး၊ စစ်တပ်မှာ မန်ဝိန်းကြီး ဂိတ်တစ်ခုတည်းသာ ရှိပြီး၊ ထိုဂိတ်ကိုလည်း ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ (Three Brotherhood Alliance) ၏ ၁၀၅ မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှသာ သွားနိုင်သည်။

အနောက်ပိုင်း — ရခိုင် လက်လွှတ်လုနီး၊ စစ်တွေ ဝိုင်းထားခံရ

ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) သည် စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူနှင့် မာန်အောင်မြို့နယ်များနှင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်မှလွဲ၍ ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို ထိန်းထားသည်ဟု ဧရာဝတီ သတင်းက ဆိုပါသည်။ အောက်တိုဘာ ၁၇ မှ ၂၃ အတွင်းတွင် စစ်တွေ ဝိုင်းထားခံရပုံကို တွေ့ခဲ့ရသည်။ စစ်တပ်က မြို့၏ တစ်ဖက်ကမ်းရှိ Ngapyi ကျွန်းသို့ စစ်သားများ ကမ်းတက်ရန် နှစ်ကြိမ် ကြိုးစားခဲ့သည်။ AA က အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကမ်းတက်ရေယာဉ်တစ်စီးကို နစ်မြုပ်စေခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် စစ်သား ၁၀ ဦးကျော်ကို သေစေကာ ၂၀ ကျော် လက်နက်ချစေခဲ့သည်ဟု ဆိုပါသည်။ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် AA က စစ်တွေ ကျွန်းဆွယ်၏ အနောက်မြောက်ကမ်းရှိ စစ်အစိုးရ စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ် လေယာဉ်တစ်စီးက စစ်တွေ မြို့ကိုယ်တိုင်ကို ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး၊ အရပ်သား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု People's Spring နှင့် မဇ္ဈိမတို့က ဆိုပါသည်။ ပဋိပက္ခဘက်များမှ ထုတ်ပြန်သော သေဆုံးမှု ကိန်းဂဏန်းများမှာ တစ်ဖက်သတ်ဖြစ်ပြီး၊ သီးခြား အတည်ပြုချက် မရှိပါ။

ကျောက်ဖြူမှာ ရခိုင်ထက် ပိုအရေးကြီးသည်။ ထိုနေရာတွင် တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် ဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ၏ ဆုံးမှတ်ဖြစ်သော ရေနက်ဆိပ်ကမ်း ရှိသည်။ AA က ထိုဆိပ်ကမ်းကို မတိုက်ဘဲ ဝိုင်းထားပြီး၊ AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဇွန်လတွင် ရခိုင်ရှိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ် အရာရှိများနှင့် ဆွေးနွေးနေသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဆိပ်ကမ်းနှင့် ပိုက်လိုင်းများပါ ပါဝင်ပြီး၊ ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ကာကွယ်ရန် သဘောတူညီချက်များ ရရှိထားသည်ဟု ဆိုပါသည်။ AA က ကိုယ်တိုင် အုပ်ချုပ်သည့်အခါ အချို့စာချုပ်များကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုပါသည်။ ဆိပ်ကမ်းသည် ဖျက်ဆီးရမည့်အရာ မဟုတ်ဘဲ၊ အခွန်ကောက်ရန်နှင့် ညှိနှိုင်းရန် လက်နက်ဖြစ်သည်။

အခြားစစ်မျက်နှာများ — တစ်ပတ်အတွင်း

ကချင်ပြည်နယ်တွင် ကချင် လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA) က အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗန်းမော်ကို ၇ ဘက်မှ ထိုးစစ်ကို ပြန်စခဲ့သော်လည်း၊ ပေါက်မြောက်မှု မရှိသေးဟု သတင်းမရှိပါ။ စစ်တပ်က ထိုနေရာတွင် စစ်သား ၃,၀၀၀ ခန့် ဖြည့်တင်းထားပြီး၊ တစ်နေ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ၅၀ အထိ ပြုလုပ်နေသည်ဟု စီအက်စ်အိုင်အက်စ် (CSIS) ၏ သုံးသပ်ချက်က ဆိုပါသည်။ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ၃၃ နှင့် ၈၈ ခြေမြန်တပ်မများ၏ စစ်သားများက ဗန်းမော် သုံးမိုင်ရှိ Htingnan ကချင်နှစ်ခြင်း ဘုရားကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီနှင့် Christian Solidarity Worldwide (Christian Post မှတဆင့်) တို့က ဆိုပါသည်။

ချင်းတောင်ပိုင်းတွင် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတစ်ခုက ကျင်းဝေမြို့မှ ၃ ကီလိုမီတာအတွင်းသို့ တိုက်ပွဲဖြင့် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ အင်အား ၅၀၀ ခန့်မှ ၃၀၀ ခန့်သို့ ကျဆင်းခဲ့သည်ဟု မဇ္ဈိမနှင့် Burma News International တို့က ဆိုပါသည်။ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်တို့ကို မဖောက်နိုင်သေးပါ။ အောက်တိုဘာ ၁၈၊ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပလက်ဝမြို့နယ် ချောင်းဆုံ လှေဆိပ်ကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အရပ်သား ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ခေတ်သစ် သတင်းက ဆိုပါသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် စစ်တပ်က အင်းတော်-ထီးချိုင့်-ကသာ လမ်းပေါ်ရှိ Mezah ရွာကို ပြန်သိမ်းပြီးနောက် အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်ဆုတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံများက နောက်ပိုင်းတွင် အလျင်အမြန် မြှုပ်ထားသော စစ်သား အလောင်း ၅၀ ခန့်ကို တွေ့ခဲ့သည်ဟု People's Spring က ဆိုပါသည်။ KIA က အောက်တိုဘာ ၁၈၊ ၁၉ နှင့် ၂၂ ရက်နေ့များတွင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ကိုယ်စားပြု ရှမ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (SNA) စခန်းများကို သိမ်းခဲ့သည်။ စစ်သား ၁,၀၀၀ ကျော်က နယ်စပ်မြို့ Kampat ကို ပြန်သိမ်းခဲ့သော်လည်း၊ တော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်သူများ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ လမ်းသွားလာမှု ပိတ်ထားဆဲဖြစ်သည်ဟု မဇ္ဈိမက ဆိုပါသည်။

ဧရာဝတီတိုင်းတွင် စစ်တပ်က သာပေါင်းမြို့နယ်တွင် AA နှင့် မဟာမိတ် တော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်သူများနှင့် တိုက်ပွဲတွင် အရာရှိများ အပါအဝင် ၂၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီတိုင်းမ် သတင်းက အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဆိုပါသည်။

ကရင်ပြည်နယ်တွင် မြဝတီမြို့သည် စစ်တပ်၏ လက်ထဲသို့ ပြန်ရောက်သွားသည်။ စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းသော မြို့စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) ကမူ ကျေးလက်အများစုကို ထိန်းထားသည်။ ကရင်နီပြည်နယ်တွင် မြို့တော် လွိုင်ကော်ကို ကရင်နီတိုက်ခိုက်သူများက ၂ နှစ်နီးပါး ဝိုင်းထားခဲ့သည်။

နေပြည်တော်တွင် ခေါင်းစဉ်သစ်၊ အာဏာပုံစံ အတူတူ

မင်းအောင်လှိုင်သည် ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ ဖြစ်လာသည်။ လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် စစ်ကောင်စီမှ လူဟောင်းများ အများစုပါသော အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦးပါ ပြည်ထောင်စုအစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ဟု Reuters နှင့် International Crisis Group တို့က ဆိုပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီအတွင်း ကျင်းပသော အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ (USDP) က အပြတ်အသတ် အနိုင်ရခဲ့ပြီး၊ အတိုက်အခံပါတီအများစုကို ဝင်ခွင့် ပိတ်ထားခဲ့သည်။ မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏သစ္စာခံ ရဲဝင်းဦးက ဆက်ခံခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုက စစ်အစိုးရအား သံတမန်ရေးအတွက် အရပ်သားပုံစံ မျက်နှာစာတစ်ခု ပေးသည်။ နောက်ကွယ်ရှိ အာဏာပုံစံမှာ မပြောင်းလဲပါ။

ကြားဝင်စေ့စပ်သူများ — ပေကျင်း၊ ဝါရှင်တန်၊ မော်စကို

တရုတ်သည် မြေပုံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်သူ ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဂိတ်များကို ဖွင့်သည်၊ ပိတ်သည်။ အပစ်ရပ်များကို ကြားဝင်စေ့စပ်သည်။ မြေပြင်ကို ထိန်းသောသူနှင့် ဆက်ဆံသည်။ စစ်အစိုးရ၊ MNDAA၊ TNLA၊ ဝ ပြည် သွေးစည်း ညီညွတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA) နှင့် AA တို့ အားလုံးနှင့် ဖြစ်သည်။ သူ၏ နောက်ဆုံး အဓိက ဆက်ဆံမှုများမှာ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဝမ်ယိ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက်နေ့ နေပြည်တော် ခရီးနှင့် မင်းအောင်လှိုင်၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၁၅ မှ ၁၉ အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံတော် ခရီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စီအက်စ်အိုင်အက်စ် (CSIS) ၏ သုံးသပ်ချက်က တရုတ်သည် ဗန်းမော်ကို ကာကွယ်ရန် စစ်အစိုးရထံ စစ်အကူအညီ တိုးပေးနေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ဤပုံဖော်ချက်မှာ ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဖြစ်ပြီး၊ သတိဖြင့် ဆက်ဆံရမည်ဟု ဆိုပါသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကလည်း ဒုတိယချန်နယ်တစ်ခု ဖွင့်ထားသည်။ နိုင်ငံခြားရေး လက်ထောက် ဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဗန်း (Michael Vance) က ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၅၊ ၁၆ ရက်နေ့များတွင် နေပြည်တော်၌ မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယအကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲကို တိုကျိုတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ဗန်းက ဦးဆောင်ကာ အမေရိကန် အရာရှိ ၁၂ ဦးကျော် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု Reuters က အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဆိုပါသည်။ ပြောဆိုသော အဓိက အကြောင်းမှာ အမေရိကန် စီးပွားရေးသမားတစ်ဦး လွှတ်ရေးနှင့် အမေရိကန်များကို ပစ်မှတ်ထားသော scam စင်တာများ ပိတ်ရေးဖြစ်ပြီး၊ rare earth ကိုလည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆက်ဆံရေး ဖြစ်နိုင်ခြေအဖြစ် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ Reuters က အမေရိကန် အရာရှိများထံ တင်ပြသော အဆိုများတွင် စစ်တပ်-KIA သဘောတူညီချက်ကို ကြားဝင်စေ့စပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် နေပြည်တော်ကို ကျော်ပြီး KIA နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်ဆံခြင်းတို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။ သဘောတူညီချက် မထုတ်ပြန်သေးပါ။

ရုရှားသည် တတိယ ကျောထောက်နောက်ခံ ဖြစ်လာသည်။ သမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၈ ရက်နေ့တွင် မော်စကို၌ မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရုရှားက ရေနံချက်စက်ရုံနှင့် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ထုတ်လုပ်ရေး၊ ရှာဖွေရေးတို့ကို ဆွေးနွေးနေသည်ဟု ဆိုပါသည်။ မြန်မာ့ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်ပါ ပါဝင်ပြီး၊ အရည်ပျော် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (LNG) ထောက်ပံ့မှုပါ ပါဝင်သည်ဟု Reuters က ဆိုပါသည်။ စီမံကိန်းကုမ္ပဏီ၊ နေရာ၊ ပမာဏ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပမာဏ သို့မဟုတ် အချိန်ဇယား မထုတ်ပြန်သေးပါ။ ဤသည်မှာ အစောပိုင်း ဆွေးနွေးမှုအဆင့်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ကတိပြုထားသော စီမံကိန်း မဟုတ်ပါ။

ပြည်သူတွေအတွက် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရှိသလဲ

မြန်မာပြည်ရှိ လူအများစုအတွက် မြေပုံသည် စိတ္တဇ မဟုတ်ပါ။ ကုန်ပစ္စည်း ဈေးနှုန်းကို ဆုံးဖြတ်သည်။ ဂိတ်ကို ထိန်းသောသူက ကုန်ကားကို အခွန်ကောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ကို ဖြတ်နိုင်ခြင်း၊ မဖြတ်နိုင်ခြင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်။ ဂိတ်အများစု ပိတ်ထားဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင်၏မြို့ကို ဗုံးကြဲခံရခြင်း၊ မခံရခြင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်။ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများက ယခုအခါ တစ်ချိန်က ရှေ့တန်းနောက်တွင် ရှိခဲ့သော စစ်တွေ ကဲ့သို့သော မြို့များသို့ ရောက်ရှိလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင် ဘယ်သူ့ကို အဖြေပေးရမည်ကိုလည်း ဆုံးဖြတ်သည်။ မြို့ထဲရှိ စစ်အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးလား၊ တောင်ကုန်းများရှိ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးလား။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် နေပြည်တော်က အလံထက် သင်၏လမ်းပေါ်ရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်က ပိုအရေးကြီးသည်။

နောက်မှာ ဘာဖြစ်မလဲ — ဖြစ်နိုင်ခြေ ၃ ခု

လေ့လာသူများက လမ်းကြောင်း ၃ ခုကို ရေးဆွဲကြသည်။ ပထမမှာ အာရှ ပစိဖိတ် ဖောင်ဒေးရှင်း (Asia Pacific Foundation) က ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးဟု ဆုံးဖြတ်သော အေးခဲသွားသော ကွဲကွာမှု ဖြစ်သည်။ အလယ်ပိုင်းတွင် မတည်မငြိမ် စစ်တပ်ဦးဆောင်သော အုပ်ချုပ်မှုနှင့် အစွန်အဖျားတွင် တပိုင်းကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်သော နယ်မြေများ၊ လူသားချင်း စာနာမှု အကျပ်အတည်းများ ဆက်လက်တည်မြဲပြီး၊ ညှိနှိုင်းထားသော ဖက်ဒရယ် သဘောတူညီချက်မှာ ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းဆုံး ရလဒ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ International Institute for Democracy and Electoral Assistance (IDEA) မှ ဖြစ်သော ကြာရှည် ပိတ်ဆို့နေမှု ဖြစ်သည်။ စစ်တပ်က မြို့များကို ထိန်းထားသည်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက မိမိတို့၏ နယ်မြေများကို စုစည်းသည်။ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက တပိုင်း အလုပ်လုပ်သော နိုင်ငံငယ်လေးများကို တည်ဆောက်သည်။ တတိယမှာ မျှော်လင့်ချက်ရှိသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော တော်လှန်ရေး ညှိနှိုင်းမှုက စစ်တပ်ကို လက်နက်လျော့နည်းသော အနေအထားဖြင့် ညှိနှိုင်းရန် တွန်းအားပေးပြီး၊ ဒေသတစ်ခုစီက ယခုအထိ ဖန်တီးထားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုသော မညီမျှသော ဖက်ဒရယ် စနစ်သို့ လမ်းဖွင့်ပေးသည်။ IDEA ကိုယ်တိုင်ကပင် ထိုသဘောတူညီချက်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှုပ်ထွေးသော ညှိနှိုင်းမှုများ လိုအပ်မည်ဟု သတိပေးသည်။ လော်ဝီ အင်စတီကျု (Lowy Institute) က စတုတ္ထ ဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုကို ထပ်ဖြည့်သည်။ စစ်အစိုးရ၏ ငွေကြေးအကျပ်အတည်းကြောင့် တစ်နေ့တွင် လုံးဝ ရပ်တန့်သွားနိုင်သော်လည်း၊ ထိုအခါတွင်ပင် ရလဒ်မှာ နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းအသီးသီးတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေများ ရောထွေးနေခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသော အောင်ပွဲ မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။

အကြံပြုချက်၊ အဆုံးအဖြတ်မဟုတ်

ဤဆောင်းပါးက အကြံပြုချက်များကို ပေးသည်၊ အဆုံးအဖြတ်များကို မပေးပါ။ ကြိုးစားသူသည် ကြိုးစားသလို ရကြလိမ့်မည်။ အကြံပြုချက်များမှာ ဤသို့ ဖြစ်သည်။

ပထမ။ တရုတ်က မြေပုံကို စီမံသည်။ ပိုင်ဆိုင်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဘက်အားလုံးကို ထိန်းချုပ်သည်။ သူအသိအမှတ်ပြုဆဲ ဖြစ်သော စစ်အစိုးရပါ ပါဝင်သည်။ နယ်စပ် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပွင့်လင်းမှုက နေပြည်တော်ရှိ မည်သည့် အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးအတွက်ထက် ပေကျင်းအတွက် ပိုအရေးကြီးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဒုတိယ။ တကယ့် ရှေ့တန်းမှာ ပြည်နယ်များကြား မရှိတော့ပါ။ မြို့များနှင့် ကျေးလက်ကြား ရှိသည်။ မြို့ကို ထိန်းသောသူက ဝင်ငွေကို ကောက်သည်။ ကျေးလက်ကို ထိန်းသောသူက လမ်းပွင့်နေခြင်း၊ မပွင့်ခြင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်။

တတိယ။ ကွဲကွာမှုသည် အုပ်ချုပ်ရေးအဖြစ် ခိုင်မာလာနေသည်။ ဝ၊ ကိုးကန့်၊ တအာင်း၊ ရခိုင်နှင့် ကချင် ဒေသများသည် စစ်မြေပြင်များသာ မဟုတ်တော့ပါ။ မိမိတို့၏ အခွန်၊ ကျောင်းများနှင့် တရားရုံးများဖြင့် စောင့်ဆိုင်းနေသော အစိုးရများ ဖြစ်လာနေသည်။

စတုတ္ထ။ နောက် ၅ နှစ်၏ အဆုံးအဖြတ်မေးခွန်းမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက စစ်မြေပြင် ညှိနှိုင်းမှုကို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု မရောက်မီ နိုင်ငံရေး အခြားရွေးချယ်မှုတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း၊ မနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၅ နှစ်ကြာ စစ်ကို ထောက်ပံ့ခဲ့သော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများက သူတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝများ တိုးတက်လာသည်ကို မမြင်ရသေးပါ။ ထိုသည်းခံမှုမှာ မည်သည့်ဘက်တွင်မျှ အကန့်အသတ် မရှိပါ။

မြေပုံသည် ရာထူးကို ဆုမပေးပါ။ မြေပြင်ကို ထိန်းနိုင်သူကိုသာ ဆုပေးပါသည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာပြည်ရှိ ဘက်အားလုံး ယခုအခါ ရင်ဆိုင်ရမည့် အချက်တစ်ချက် ဖြစ်သည်။

ဤဆောင်းပါး၏ English ဗားရှင်းကို ဒီမှာ ဖတ်နိုင်ပါသည်။

ရင်းမြစ်များ

အိုင်အက်စ်ပီ မြန်မာ (ISP-Myanmar)၊ မြေပုံ အမှတ် ၈၄ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ သုံးသပ်ချက်။ BNI မြန်မာ ငြိမ်းချမ်းရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ)။ အိုင်စီးအက်စ် သုတေသန ၂၀၂၆ ခုနှစ် အမှတ် ၄၉၊ "Managing the Margins"။ IDEA၊ "Myanmar's Fragmented Future" (၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ)။ အာရှ ပစိဖိတ် ဖောင်ဒေးရှင်း (Asia Pacific Foundation of Canada)၊ "The Futures of Myanmar"။ လော်ဝီ အင်စတီကျု (Lowy Institute)၊ "Outrage is not a policy"။ Reuters (၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်၊ အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နှင့် ၁၆ ရက်)။ International Crisis Group။ Burma Coup Resistance Notes (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်)၊ People's Spring၊ မဇ္ဈိမနှင့် ခေတ်သစ် သတင်းများ စုစည်းမှု။ စီအက်စ်အိုင်အက်စ် (CSIS) ၏ ဗန်းမော် စစ်မျက်နှာ သုံးသပ်ချက်။ ဧရာဝတီ။ ဧရာဝတီတိုင်းမ် (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်)။ Christian Post (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ)။ ပဋိပက္ခဘက်များမှ ပြောသော သေဆုံးမှု ကိန်းဂဏန်းများမှာ တစ်ဖက်သတ်ဖြစ်ပြီး၊ သီးခြား အတည်ပြုချက် မရှိပါ။

ဆက်ဖတ်ရန် →
Myanmar in Late 2026: Who Really Controls Where You Live

Myanmar in Late 2026: Who Really Controls Where You Live

Ye Yint Nge — October 25, 2026

Five years after the February 2021 coup, Myanmar no longer has a single ruler. It has a patchwork. The military government holds the big cities and the central plains. Ethnic armed groups and resistance forces hold much of the countryside and the borders. Between them lies a wide contested zone where control changes from township to township, and sometimes from village to village.

Independent estimates put the military's firm control at roughly 21 to 33 percent of the country's territory. A United Nations briefing cited about 21 percent. Resistance forces held about 42 percent by mid-2026, according to one field survey. The Myanmar Peace Monitor counted 104 towns seized by resistance forces since the coup, of which the military had retaken only 17 as of May 2026.

This is the map that matters now — not the flag in Naypyidaw, but who collects the tax at the gate, who mans the checkpoint on your road, and whose shells fall on your town.

The map

The map below shows the broad picture as of October 2026, by state and region. It is an approximation at that level: within each coloured area, towns and countryside often differ. The pattern to remember is simple. The military holds towns and highways. Its opponents hold the hills and the borders.

Map of dominant control in Myanmar by state and region, October 2026

Map: dominant control, October 2026, with approximate ethnic armed group zones. Estimate by the author, based on ISP-Myanmar, the Myanmar Peace Monitor and news reports. Township control varies, and zone boundaries are approximate.

The north: corridor towns retaken, gates still lost

In 2025 the military clawed back a chain of northern Shan towns: Lashio in April, handed back after Chinese pressure; Nawnghkio in June, after 45 days of fighting; Kyaukme on September 30, after a 21-day assault; Hsipaw on October 16, after a 16-day push; and Mogok and Momeik on November 30 and December 1, handed over under the China-brokered ceasefire with the Ta'ang National Liberation Army (TNLA).

Timeline of northern Shan towns regained by the military in 2025

Timeline: northern Shan corridor towns regained by the military in 2025. Sources: ISP-Myanmar, ISEAS Perspective 2026/49.

But retaking towns is not the same as holding the corridor. Even after Hsipaw fell, the military controlled only 44.4 percent of the Mandalay-Muse trade route, according to ISP-Myanmar. The stretch of highway between Hsipaw and Lashio remained under the Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA). And the border gates — the real prize — are mostly gone. Of 19 border gates, only 6 have reopened, with restrictions. The MNDAA now controls the largest number of China-border trade gates in northern Shan, after seizing Kutkai and corridor routes from the TNLA in March 2026. Trade figures tell the same story: stations held by ethnic armed groups account for about 91 percent of China-border trade value, against about 9 percent for junta-held stations. Gate tax goes to whoever holds the gate.

Muse town itself shows the split. The military still holds its base in the town, but the trade gates are divided: the MNDAA controls the Kyinsankyawt and Kyukoke gates, and the military holds only the Man Wein Gyi gate, reachable solely through the Three Brotherhood Alliance's 105-Mile Trade Zone.

The west: Rakhine nearly gone, Sittwe under siege

The Arakan Army (AA) now controls all of Rakhine State except the townships of Sittwe, Kyaukphyu and Manaung, plus Paletwa in Chin State, according to The Irrawaddy. The week of October 17 to 23 showed how the siege of Sittwe is going: the military twice tried to land troops on Ngapyi Island opposite the city; the AA says it sank a landing craft on October 17 and later killed at least 10 troops, with more than 20 surrendering. On October 22 the AA took a junta outpost on the northwestern shore of the Sittwe peninsula. On October 23 a military plane bombed Sittwe city itself, killing 11 civilians, according to People's Spring and Mizzima. Casualty figures from the conflict parties are single-sided and independently unverified.

Kyaukphyu matters beyond Rakhine. It is the deep-sea port and the terminus of the China-Myanmar oil and gas pipelines. The AA has besieged it without storming it, and its spokesman said in June that the group is in discussions with Chinese officials about Rakhine investments, including the port and the pipelines, and has reached agreements to protect them. The AA has also said some deals may need renegotiation once it governs independently. The port is leverage to be taxed and negotiated over, not destroyed.

The other fronts, in one week

In Kachin State, the Kachin Independence Army (KIA) began a renewed attack on Bhamo from seven directions on October 20, with no breakthrough reported. The military has reinforced about 3,000 troops there and flies up to 50 airstrikes a day, according to a CSIS analysis. On October 12, troops of the 33rd and 88th Light Infantry Divisions burned the Htingnan Kachin Baptist Church in Three Mile, Bhamo, according to The Irrawaddy and Christian Solidarity Worldwide, cited by the Christian Post.

In southern Chin State, a military column fought to within 3 kilometres of Kyindwe, falling from about 500 troops to about 300, according to Mizzima and Burma News International. Mindat and Kanpetlet remain uncracked. An airstrike on a boat landing at Chaungson, Paletwa, on October 18-19 killed at least 20 civilians, including children, according to Khit Thit Media.

In Sagaing Region, military troops retook Mezah village on the Indaw-Htee Chaing-Katha road but retreated on October 20; residents later found about 50 hastily buried military corpses, according to People's Spring. The KIA overran junta-proxy Shan Nationalities Army camps in Homalin on October 18-19 and 22. More than 1,000 military troops retook the border town of Kampat, but resistance fighters remain and road traffic is still blocked, according to Mizzima.

In Ayeyarwady Region, the military suffered heavy losses against the AA and allied resistance fighters in Thapaung Township, with at least 20 killed including officers, according to the Ayeyarwaddy Times on October 18.

In Karen State, Myawaddy town is back in military hands — it appears on the list of towns the military has retaken — while the Karen National Union holds much of the countryside. In Karenni State, the capital Loikaw has been besieged by Karenni fighters for about two years.

A new title in Naypyidaw, the same power

Min Aung Hlaing is now President of Myanmar. He was elected by parliament on April 3, 2026 and inaugurated on April 10, the same day he formed a new Union Government with a 34-member cabinet largely carried over from the junta, according to Reuters and the International Crisis Group. The staged general election in December 2025 and January 2026 was won in a landslide by the army-backed Union Solidarity and Development Party, with most opposition parties barred. Min Aung Hlaing stepped down as Commander-in-Chief on March 30, 2026; loyalist Ye Win Oo succeeded him. The change gives the military government a civilian-looking front for diplomacy. The power structure behind it is unchanged.

The brokers: Beijing, Washington, Moscow

China remains the broker of the map. It opens and closes border gates, brokers the ceasefires, and deals with whoever holds the ground — the military government, the MNDAA, the TNLA, the United Wa State Army and the AA alike. Its last major engagements were Foreign Minister Wang Yi's visit to Naypyidaw on April 25, 2026 and Min Aung Hlaing's state visit to China on June 15-19, 2026. A CSIS analysis says China has stepped up military assistance to the junta, partly to defend Bhamo; that framing is single-sourced and should be treated with care.

The United States has opened a second channel. Assistant Secretary of State Michael Vance met Min Aung Hlaing in Naypyidaw on September 15-16, 2026, and a second round followed in Tokyo, led again by Vance with more than 12 US officials, according to Reuters on October 16. The stated focus was the release of an American businessman and shutting scam centres targeting Americans, with rare earths raised as a possible broader engagement. Reuters reports that proposals heard by US officials include brokering a military-KIA deal — or engaging the KIA directly, bypassing Naypyidaw. No agreement has been announced.

Russia is the third patron. President Vladimir Putin hosted Min Aung Hlaing in Moscow on August 18, 2026, where Russia said it is in talks on an oil refinery and hydrocarbon production and exploration, including on Myanmar's continental shelf, plus liquefied natural gas supplies, according to Reuters. No project company, site, capacity, investment amount or timetable has been disclosed. It is an early-stage discussion, not a committed project.

What it means for ordinary people

For most people in Myanmar, the map is not an abstraction. It decides the price of goods, because whoever holds the gate taxes the truck. It decides whether you can cross a border, because most gates are still shut. It decides whether your town is shelled, because airstrikes now reach cities like Sittwe that were once behind the lines. And it decides who you must answer to — a military administrator in the town, or an ethnic armed group's administration in the hills. The flag in Naypyidaw matters less, day to day, than the checkpoint on your road.

What comes next: three scenarios

Analysts sketch three paths. The first, judged most likely by the Asia Pacific Foundation, is frozen fragmentation: unstable military-led rule in the centre alongside quasi-autonomous peripheries, with humanitarian crises enduring and a negotiated federal settlement the least likely outcome. The second, from the International Institute for Democracy and Electoral Assistance (IDEA), is a prolonged stalemate: the military keeps the cities, the resistance consolidates its areas, and local authorities build semi-functioning statelets. The third is the hopeful one: deeper resistance coordination forces the military to negotiate with less leverage, opening a path to an asymmetric federal system that recognises the autonomy each region has already carved out. IDEA itself warns that such a settlement would take years of complex negotiation. The Lowy Institute adds a fourth possibility — that the regime's financial crisis could one day make it simply cease to function — but notes that even then, the outcome would be a mix of scenarios in different parts of the country, not a clean victory.

Hints, not verdicts

This article offers hints, not verdicts. Those who strive will get what their striving earns. The hints are these.

First, China manages the map; it does not own it. It restrains every side, including the military government it still recognises, because a stable border and open trade matter more to Beijing than any one ruler in Naypyidaw.

Second, the real front line is no longer between states. It is between towns and countryside. Whoever holds the town collects the revenue; whoever holds the countryside decides whether the road stays open.

Third, fragmentation is hardening into administration. The Wa, Kokang, Ta'ang, Arakan and Kachin areas are not just battlefields any more. They are governments in waiting, with their own taxes, schools and courts.

Fourth, the decisive question of the next five years is whether the resistance can turn battlefield coordination into a political alternative before exhaustion sets in. Communities that have sustained five years of war have not yet seen their daily lives improve. That patience is not infinite, on any side.

The map rewards whoever holds ground, not whoever holds the title. That is the one fact every side in Myanmar now has to reckon with.

Sources

ISP-Myanmar (Mapping No. 84 and April 2026 analysis); BNI Myanmar Peace Monitor (May 2026); ISEAS Perspective 2026/49, "Managing the Margins"; IDEA, "Myanmar's Fragmented Future" (April 2026); Asia Pacific Foundation of Canada, "The Futures of Myanmar"; Lowy Institute, "Outrage is not a policy"; Reuters (April 3, October 8 and October 16, 2026); International Crisis Group; Burma Coup Resistance Notes (October 24, 2026), compiling People's Spring, Mizzima and Khit Thit Media; CSIS analysis of the Bhamo front; The Irrawaddy; Ayeyarwaddy Times (October 18, 2026); Christian Post (October 2026). Casualty figures attributed to conflict parties are single-sided and independently unverified.

ဆက်ဖတ်ရန် →