စစ်တပ်နောက်ကွယ်က လက်နက်ကွန်ရက်ရဲ့ "ဂျော်နသန် ကျော်သောင်း" အကြောင်း
စစ်တပ်နောက်ကွယ်က လက်နက်ကွန်ရက်ရဲ့ "ဂျော်နသန် ကျော်သောင်း" အကြောင်း
ဂျော်နသန် မျိုး ကျော်သောင်း (Jonathan Myo Kyaw Thaung) ဆိုတာဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရှေးအကျဆုံး စီးပွားရေးမိသားစုတွေထဲက တစ်စုရဲ့ တတိယမျိုးဆက် ဦးဆောင်သူဖြစ်ပြီး၊ ကေတီ အုပ်စု (KT Group) ရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အပြင်ပန်းက ကြည့်ရင် အင်္ဂလန်မှာ ပညာသင်ခဲ့တဲ့ စီးပွားရေးသမား၊ နိုင်ငံတကာ အဆက်အသွယ်ကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးလို့ မြင်ရပေမယ့်၊ သူ့ကို စစ်တပ်အတွက် လက်နက်ဝယ်ယူပေးတဲ့ ကွန်ရက်နဲ့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆက်စပ်နေသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံနေရပါတယ်။
သူ့မိသားစုရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ အဘိုး ကျော်သောင်းက ဂုန်လျှော်လုပ်ငန်းနဲ့ စတင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဆိုရှယ်လစ်အစိုးရရဲ့ ပြည်သူပိုင်သိမ်းမှုအတွင်း ဂုန်လျှော်စက်ရုံ အသိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီနောက် မိသားစုဝင်တွေဟာ မြောက်အိုင်ယာလန်၊ ထိုင်း၊ စင်္ကာပူ၊ အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွေကို ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။
စီးပွားရေးကို ပြန်လည်ဦးမော့လာအောင် လုပ်ခဲ့သူကတော့ ဂျော်နသန်ရဲ့ ဖခင် မိုးကျော်သောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ စစ်အစိုးရဟောင်းနဲ့ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီး၊ စစ်တပ်ရဲ့ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ရေး အရှိန်မြင့်နေချိန်မှာ အခွင့်အရေးတွေ ရယူကာ စီးပွားရေးကို ချဲ့ထွင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂျော်နသန်ရဲ့ မိခင်ကတော့ အိုင်ယာလန်လူမျိုး ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့မိသားစုကို ဗမာ-အိုင်ယာလန် မိသားစုလို့ လူသိများပါတယ်။
ဂျော်နသန်ဟာ ဗြိတိန်က နာမည်ကြီး ဘော်ဒါကျောင်းမှာ ပညာသင်ခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်နိုင်ငံက Babson College ကနေ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ ဘွဲ့ရခဲ့ပါတယ်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် မြန်မာပြည်ကို ပြန်လာကာ မိသားစုစီးပွားရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ Justice For Myanmar ရဲ့ ဖော်ထုတ်ချက်အရ သူ့မိသားစုရဲ့ လုပ်ငန်းကွန်ရက်မှာ မြန်မာ၊ စင်္ကာပူနဲ့ ဗြိတိသျှ ဗာဂျင်ကျွန်းစုတွေမှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ လုပ်ငန်း ၂၈ ခုခန့် ပါဝင်ပြီး၊ ဗြိတိန်မှာလည်း ပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခု ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်နဲ့ ၂၅ ရက်တွေမှာ နယူးယောက်တိုင်းမ် (New York Times) သတင်းစာနဲ့ Justice For Myanmar တို့ဟာ "In Myanmar, a Notable Burmese Family Quietly Equipped a Brutal Military" ဆိုတဲ့ ပူးတွဲစုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက်ကြီးကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစုံစမ်းမှုမှာ ဝန်ထမ်းဟောင်းတွေ၊ စီးပွားဖက်တွေ၊ စစ်တပ်သတင်းရင်းမြစ်တွေကို မေးမြန်းပြီး၊ စာရွက်စာတမ်း ထောင်ပေါင်းများစွာကို လေ့လာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အဲဒီဖော်ထုတ်ချက်အရ ဂျော်နသန်နဲ့ သူ့ဖခင် မိုးကျော်သောင်းတို့ပိုင်တဲ့ ကျော်ထက်ကျော် (Kyaw Htet Kyaw) ကုမ္ပဏီနဲ့ ကေတီ အုပ်စု (KT Group) တို့ဟာ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် စစ်လက်နက်၊ ရေဒါစနစ်၊ လေယာဉ်နည်းပညာနဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းတွေ ဝယ်ယူရာမှာ ကြားခံပွဲစားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရပါတယ်။
ပေါက်ကြားလာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေအရ ကျော်ထက်ကျော် ကုမ္ပဏီဟာ အာဏာသိမ်း မြန်မာ့ရေတပ်အတွက် ယူရို ၁.၂ သန်းတန် ရေအောက်စူးစမ်းရေးစက် (ROV) ဝယ်ယူတဲ့ တင်ဒါကို ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာလေတပ်အသုံးပြုတဲ့ ATR နဲ့ Embraer လေယာဉ်တွေအတွက် နည်းပညာပံ့ပိုးမှုရဖို့လည်း ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ နောက်ထပ်လည်း ကျော်သောင်းမိသားစုနဲ့ ဆက်နွယ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေက ရုရှားတိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် အပိုပစ္စည်းတွေ တင်သွင်းပေးခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကေတီ-သာ (Ky-Tha) အုပ်စုကလည်း ပြင်သစ် ကာကွယ်ရေးကုမ္ပဏီ Safran နဲ့ မြန်မာလေတပ်ကြား ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပြီး၊ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်တွေအတွက် နည်းပညာအကူအညီရဖို့ စီစဉ်ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
မြန်မာရေတပ်အတွက် ပြင်သစ် Thales ကုမ္ပဏီထုတ် Coast Watcher 100 ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ကြည့်ရေးရေဒါတွေ ဝယ်ယူတပ်ဆင်ရာမှာလည်း ကေတီ-သာ အုပ်စုက အဓိကကြားခံအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ ပေါက်ကြားလာတဲ့ စာချုပ်တွေနဲ့ မှတ်တမ်းတွေက ဖော်ပြနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်က ပဲရစ် လေကြောင်းပြပွဲမှာ ဂျော်နသန်ဟာ စစ်အုပ်စုရဲ့ လေတပ်အကြီးအကဲနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းအင်အား တိုးချဲ့ရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့တယ်လို့လည်း နယူးယောက်တိုင်းမ်ရဲ့ ဖော်ထုတ်ချက်မှာ ပါဝင်ပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ်က ရိုဟင်ဂျာတွေကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာတောင် ကျော်သောင်းမိသားစုရဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ဆက်ဆံရေး မပြတ်တောက်ခဲ့ဘဲ၊ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ တင်သွင်းနေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဲဒီလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကာလအတွင်း စစ်တပ်ကို လှူဒါန်းမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်း Justice For Myanmar က ထောက်ပြထားပါတယ်။
အပြန်အလှန်အားဖြင့်လည်း စစ်တပ်က သူတို့မိသားစုကို စီးပွားရေးအခွင့်အရေးတွေ ပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ကေတီ အုပ်စုဟာ ရန်ကုန်က သမိုင်းဝင် ပဲခူး ကလပ် (Pegu Club) အဆောက်အအုံကို နှစ် ၅၀ စာချုပ်နဲ့ ငှားရမ်းခွင့် ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာလည်း စစ်တပ်ပိုင် မြန်မာ့စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက် (MEHL) ဆီကနေ ရန်ကုန်က ဗိုလ်အောင်ကျော် ဆိပ်ကမ်းကို တစ်နှစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ သန်းခန့် ပေးပြီး နှစ် ၅၀ ငှားရမ်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ Justice For Myanmar ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ဂျော်နသန်ဟာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ခရိုနီ အောင်ကိုဝင်းတို့နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်မှာ အမေရိကန်အစိုးရက ကေတီ ဆားဗစ်စ် အန်း လော်ဂျစ်စတစ် (KT Services & Logistics) ကုမ္ပဏီနဲ့ ဂျော်နသန် မျိုး ကျော်သောင်းတို့ကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှု စာရင်းမှာ ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်အာဏာသိမ်း ၁ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဘိုင်ဒင်အစိုးရလက်ထက်မှာ ချမှတ်ခဲ့တာပါ။
အဲဒီလအတွင်းမှာပဲ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း အာဏာသိမ်း စစ်တပ် လက်နက်ဝယ်ယူနိုင်ရန် ကူညီနေတဲ့ လက်နက်ပွဲစား ၉ ဦးစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ အဲဒီစာရင်းထဲမှာ ဂျော်နသန် ကျော်သောင်းလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာတော့ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက အဲဒီဒဏ်ခတ်မှုတွေကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ မင်းအောင်လှိုင်က အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်ထံ ဒဏ်ခတ်မှုတွေ လျှော့ပေါ့ပေးဖို့ စာရေးတောင်းဆိုပြီး ၂ ပတ်အကြာမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာပါ။ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ရုပ်သိမ်းရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Human Rights Watch ကတော့ ဒီလုပ်ရပ်ကို "အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ" လို့ ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီစွပ်စွဲချက်အားလုံးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဂျော်နသန်ကတော့ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။ သူက နယူးယောက်တိုင်းမ်ကို ပြောကြားရာမှာ သူ့ရဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နေတဲ့ တခြားလုပ်ငန်းတွေနဲ့ မခြား သာမန်စီးပွားရေးဆက်ဆံရေးသာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူ့ဖခင်အပါအဝင် သူ့ဆွေမျိုးတွေဟာ စစ်တပ်ကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်း တင်သွင်းပေးတာ မရှိခဲ့ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သူ့ဖခင်နဲ့ မရင်းနှီးခဲ့ဘဲ၊ ဖခင်ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေ အတိအကျ ဘာတွေလုပ်နေတယ်ဆိုတာ သူမသိခဲ့ဘူးလို့လည်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Justice For Myanmar ရဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထုတ် "Dirty Over 30" စာရင်းမှာလည်း ဂျော်နသန် မျိုး ကျော်သောင်းကို အသက် ၄၂ နှစ်၊ ကေတီ အုပ်စုရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။ JFM ကတော့ စစ်တပ်ကို လက်နက်ရောက်ရှိအောင် လုပ်ပေးနေတဲ့ လက်နက်ပွဲစားတွေ၊ ကြားခံကုမ္ပဏီတွေကို ဥရောပသမဂ္ဂအနေနဲ့ ဒဏ်ခတ်အရေးယူဖို့ တောင်းဆိုနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်တပ်ကို လက်နက်ရောက်ရှိအောင် လုပ်ပေးတဲ့သူတွေဟာ တိုက်ပွဲမှာ သေနတ်ကိုင်ပြီး တိုက်ခိုက်နေကြတာ မဟုတ်ပေမယ့်၊ အဲဒီလက်နက်တွေကြောင့် သေဆုံးရတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ အဖြစ်ဆိုးနဲ့ ကင်းကွာနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီလို လက်နက်မှောင်ခိုကွန်ရက် ရှိနေသရွေ့ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်အင်အားဟာ ဆက်လက်ရှင်သန်နေဦးမှာဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာပြည်သူတွေကို ဦးတည်လာမယ့် တိုက်ခိုက်မှုဒုက္ခကလည်း ဆက်လက်ရှည်ကြာနေဦးမယ်ဆိုတာ ငြင်းမရတဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
