ရဲရင့်ငယ်🌹

M7.7 ချင်း တူပေမယ့် — ပနားမား vs မန္တလေး ငလျင် နှိုင်းယှဉ်ချက်

📅 💬 မှတ်ချက်

Magnitude တူတဲ့ ငလျင်နှစ်ခု — ရလဒ် လုံးဝ မတူဘူး။ ဘာကွာလဲ ကြည့်ကြရအောင်။

ပနားမား ငလျင် (Oct 9, 2026)

Magnitude: 7.7
အနက်: 12.6 km
Epicenter: Azuero Peninsula, Herrera Province (Pitaloza Arriba ရွာအနား 12 km)
သေဆုံး: 0 (ဒဏ်ရာရ 27+)
အကြောင်းရင်း: ကျေးလက်ဒေသ — လူနည်း

USGS ShakeMap — ပနားမား M7.7 (Image: U.S. Geological Survey)

မန္တလေး ငလျင် (Mar 28, 2025)

Magnitude: 7.7
အနက်: 10 km
Epicenter: စစ်ကိုင်း-မန္တလေး (မန္တလေးမြို့အနား 19 km)
သေဆုံး: ~3,869 (ဒဏ်ရာရ 5,742+)
Rupture အရှည်: 500 km (Mandalay → Naypyidaw)
ထိခိုက်သူ: လူ 17 သန်း

ဘာကွာလဲ?

၁။ လူဦးရေ — Panama epicenter က ရွာ, Mandalay epicenter က မြို့ကြီးအနား
၂။ အဆောက်အဦ — Panama မှာ ငလျင်ဒဏ်ခံစံနှုန်း ရှိ, Myanmar မှာ အုတ်စီအဆောက်အဦ များပြား
၃။ Rupture — Mandalay က 500 km ရှည်, မြို့ကြီးတွေ အများကြီး ထိ

သင်ခန်းစာ: ငလျင်ရဲ့ အင်အားထက် ဘယ်မှာ လှုပ်လဲ နဲ့ အဆောက်အဦ ဘယ်လောက်ခိုင်လဲ က ပိုအရေးကြီးတယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ ငလျင်သတင်း သုံးသပ်ချက်

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာ့စီးပွားရေး — ကိန်းဂဏန်းများနဲ့ သုံးသပ်ချက်

📅 💬 မှတ်ချက်

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာ့စီးပွားရေး — ကိန်းဂဏန်းများနဲ့ သုံးသပ်ချက်

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းမှုအပြီး မြန်မာ့စီးပွားရေးဟာ ဘယ်လောက်အထိ ပျက်စီးသွားလဲဆိုတာ ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ ကြည့်ကြရအောင်။

၁။ GDP — စီးပွားရေး ကျုံ့ဝင်မှု

၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ မြန်မာ့စီးပွားရေးဟာ ၆ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ကြီးထွားခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် ၉ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျုံ့သွားခဲ့ပေမယ့်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းအပြီး ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်ကျုံ့ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ အာဏာမသိမ်းခဲ့ရင် ရှိသင့်တဲ့ စီးပွားရေးပမာဏထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် နည်းနေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

၂။ ကျပ်ငွေ — တန်ဖိုးကျဆင်းမှု

အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကုန်မှာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၁၃၀၀ ကျော်ပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အပြိုင်ဈေးကွက်မှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှာ တစ်ဒေါ်လာကို ကျပ် ၇၅၀၀ အထိ ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာတော့ ကျပ် ၄၄၀၀ ကျော် ရှိနေပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အာဏာသိမ်းကတည်းက ကျပ်ငွေတန်ဖိုး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ကျဆင်းသွားတာပါ။

၃။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ၂ ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိခဲ့တဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ ၂၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ၂၉ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တက်ခဲ့ပါတယ်။

၄။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု

၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဒသမ ၅ ဘီလီယံ ရှိခဲ့တဲ့ နိုင်ငံခြားတိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ၁ ဒသမ ၁ ဘီလီယံသာ ကျန်တော့ပါတယ်။ တယ်လီနော၊ တိုတယ်အင်နာဂျီ၊ ရှဲဗရွန်၊ ကီရင် စတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေ မြန်မာကနေ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပါတယ်။

၅။ ဆင်းရဲမှု

ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ အဆိုအရ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၂၄ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့တဲ့ ဆင်းရဲမှုနှုန်းဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တက်ခဲ့ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ လူဦးရေရဲ့ ၆၈ ရာခိုင်နှုန်း (၃၇ သန်းကျော်) ဟာ ဆင်းရဲမှု ဒါမှမဟုတ် ဆင်းရဲမှုအန္တရာယ် ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၆။ ရွှေဈေးနဲ့ စက်သုံးဆီဈေး

ရွှေတစ်ကျပ်သားဟာ အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၂၀ ဒီဇင်ဘာမှာ ကျပ် ၁၃ သိန်း ရှိခဲ့ရာက ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကျပ် ၁၀၁ သိန်း (၁၀ သန်းကျော်) အထိ ရောက်ခဲ့ပါတယ် — ၈ ဆ တက်တာပါ။

ဓာတ်ဆီ (Octane 92) တစ်လီတာဟာ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီမှာ ကျပ် ၆၅၀ ရှိခဲ့ရာက ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာမှာ ကျပ် ၄၅၀၀ ကျော် ဖြစ်နေပါတယ် — ၇ ဆ တက်တာပါ။

နိဂုံး

ကိန်းဂဏန်းတွေက ရှင်းပါတယ် — အာဏာသိမ်းမှုဟာ မြန်မာ့စီးပွားရေးကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူတွေရဲ့ လူနေမှုဘဝဟာ အာဏာမသိမ်းခင်ကထက် အများကြီး ဆိုးသွားခဲ့ပါပြီ။

(အချက်အလက်များ — ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊ IMF၊ UNCTAD၊ UNDP၊ ကုလသမဂ္ဂ)

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ဆယ်ရက် စနေနေ့အတွက် မြန်မာ့သတင်းထူးတွေကို ရဲရင့်ငယ် ဘလော့ဂ်က စုစည်းတင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ အမေရိကန်က စစ်တပ်နှင့်ဆက်စပ်သည့် စီးပွားရေးသမား၏ သမီးကို ဒဏ်ခတ်စာရင်းမှ ထုတ်ပယ်

ဝါရှင်တန်၊ အောက်တိုဘာ ကိုးရက် (ရိုက်တာ) — အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မြန်မာ့စစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့နေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးရဲ့ သမီးကို သောကြာနေ့က ဒဏ်ခတ်စာရင်းကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်တယ်လို့ အမေရိကန်

ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝက်ဘ်ဆိုက်က ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ သူဟာ စာရင်းကနေ ဖယ်ရှားပေးဖို့ တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီးနောက်မှာ ဒီဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလုပ်ဆောင်မှုဟာ ထရန့် အစိုးရက မြန်မာ့စစ်ကောင်စီအစိုးရနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြန်လည်စတင်ခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဒီသီတင်းပတ်ထဲမှာ ဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေကို ခွဲခြားဖယ်ကျဉ်ထားတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ နှစ်ရှည်မူဝါဒကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒဏ်ခတ်စာရင်းကနေ ဖယ်ရှားတာဟာ အဲဒီဆွေးနွေးမှုတွေရဲ့ ရလဒ်လား ဆိုတာတော့ မရှင်းလင်းသေးဘူးလို့ ရိုက်တာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှာ ဘိုင်ဒင် အစိုးရက ရွှေဗျိုင်းဖြူ အုပ်စုကုမ္ပဏီတွေ၊ တည်ထောင်သူ သိန်းဝင်းဇော်နဲ့ သူ့မိသားစုကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကုမ္ပဏီဟာ စစ်တပ်ကိုယ်စား ရေနံတင်သွင်း ဖြန့်ဖြူးပေးနေတယ်လို့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သိန်းဝင်းဇော်ရဲ့ သမီး သိန့်ဝင်းထက်ဟာ ဘိုင်ဒင် အစိုးရကို စာရင်းကနေ ဖယ်ရှားပေးဖို့ တရားစွဲဆိုခဲ့ပေမယ့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ ပယ်ချခံခဲ့ရပါတယ်။ ဒီနှစ် ဇူလိုင်လမှာ သူက ဒုတိယအကြိမ် တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး စာရင်းကနေ ဖယ်ရှားခံရပြီးနောက် သောကြာနေ့က သူ့ရှေ့နေက အမှုကို တရားရုံးမှာ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံတရားမျှတမှုအဖွဲ့ (ဂျေအက်ဖ်အမ်) ကတော့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်တပ်ဟာ အရပ်သားတွေအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ တိုးမြှင့်နေချိန်မှာ စစ်ကောင်စီကို ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ ခရိုနီတွေနဲ့ သူတို့မိသားစုဝင်တွေကို စာရင်းကနေ ဆက်တိုက် ဖယ်ရှားနေတာဟာ စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ရိုက်တာ

၂။ မလေးရှားကုမ္ပဏီ သုံးခုက စစ်ကောင်စီလေတပ်ကို အစိတ်အပိုင်းများ ထောက်ပံ့နေ — ဂျေအက်ဖ်အမ် ဖော်ထုတ်

မြန်မာနိုင်ငံတရားမျှတမှုအဖွဲ့ (ဂျေအက်ဖ်အမ်) ရဲ့ အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာအရ မလေးရှားကုမ္ပဏီ သုံးခုဟာ မြန်မာစစ်ကောင်စီ လေတပ်ကို လေယာဉ်အစိတ်အပိုင်းတွေ ထောက်ပံ့နေတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

အက်ဖ်ဂျေ ဂလိုဘယ် အဲရိုပါတ်စ်ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီဟာ မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးအောက်က အေဂျင်စီတစ်ခုရဲ့ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုနဲ့ ကေ ရှစ် ဒဗလျူ တိုက်လေယာဉ်၊ အော်လန် ဆယ် အီး ဒရုန်းနဲ့ အမ် အိုင် ရဟတ်ယာဉ်တွေအတွက် အစိတ်အပိုင်းတွေ ရှာဖွေပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အစိုးရပိုင် အဲရိုတက်ကနစ် အေးရှားကုမ္ပဏီကိုတော့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ စစ်ကောင်စီ အင်ဂျင်နီယာတွေ လာရောက်ပြီး အဲဘတ်စ် အေ သုံးရာ တစ်ဆယ့်ကိုး လေယာဉ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒိန်းမတ်ကုမ္ပဏီခွဲဖြစ်တဲ့ စကိုင်းဝေး တက်ကနစ် အေးရှားကတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ လက်နက်ပွဲစားတွေဆီ အစိတ်အပိုင်းတွေ တင်ပို့ခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဂျေအက်ဖ်အမ်ကတော့ မလေးရှားအစိုးရကို စစ်ကောင်စီဆီ ထောက်ပံ့မှုတွေ တားမြစ်ဖို့နဲ့ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျနဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂတို့ကို အဲဒီကုမ္ပဏီတွေကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီအစီရင်ခံစာဟာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ မလေးရှားခရီးစဉ်နဲ့ တိုက်ဆိုင်စွာ ထွက်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဂျေအက်ဖ်အမ် အစီရင်ခံစာ (အိုင်အာရ်အာဝါဒီ၊ ဘီအဲန်အိုင် တစ်ဆင့်)

၃။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးနဲ့ ဒုဝန်ကြီးကို အဂတိစွပ်စွဲချက်ဖြင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှား

ခေတ်သစ်သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ဆယ်ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်းနဲ့ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အေးထွန်းတို့ကို ဆေးဝါးတင်သွင်းခွင့် လိုင်စင်ထောက်ခံစာ တစ်စောင်အတွက် ကျပ် သိန်း ငါးရာအထိ လာဘ်ငွေ တောင်းခံခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီသတင်းဟာ ခေတ်သစ်သတင်းဌာနရဲ့ ဖော်ပြချက်တစ်ခုတည်းက လာတာဖြစ်ပြီး အခြားသတင်းဌာနတွေရဲ့ အတည်ပြုချက် စောင့်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ခေတ်သစ်

၄။ ရှမ်းအဖွဲ့အစည်း ရှစ်ဖွဲ့က ကိုးကန့် အမ်အဲန်ဒီအေအေကို ကန့်ကွက်စာပို့

ရှမ်းအဖွဲ့အစည်း ရှစ်ဖွဲ့က မြန်မာ့အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (အမ်အဲန်ဒီအေအေ) ကို ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ဖျက်သိမ်းပြီး တရုတ်ဘာသာစကားနဲ့ တရုတ်ပုံစံ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နဲ့ အစားထိုးနေတယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး ကန့်ကွက်စာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ ခေတ်သစ်သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ဆယ်ရက်နေ့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီကန့်ကွက်မှုဟာ ကိုးကန့်ဒေသမှာ အမ်အဲန်ဒီအေအေရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ တရုတ်နယ်စပ်ဒေသရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြီးထွားလာနေတဲ့ အခြေအနေနောက်ခံမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ခေတ်သစ်

၅။ နိုင်ငံတကာ ပါလီမန်သမဂ္ဂက စီအာရ်ပီအိပ်ခ်ျကို ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြု

နိုင်ငံတကာ ပါလီမန် သမဂ္ဂ (အိုင်ပီယူ) က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (စီအာရ်ပီအိပ်ခ်ျ) ကို ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကို လက်ရှိ စစ်တပ်က တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရကို တရားဝင်မှု မပေးဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ ခေတ်သစ်သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ဆယ်ရက်နေ့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အာဆီယံနဲ့ ဒေသတွင်းမှာ စစ်ကောင်စီကို ပြန်လည် ပေါင်းစည်းဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေ ရှိနေချိန်မှာ ဒီမိုကရေစီဘက်က ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို နိုင်ငံတကာက ဆက်လက် ထောက်ခံနေတဲ့ သဘောကို ပြသနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ခေတ်သစ်

၆။ ထိုင်း လိမ်လည်မှုသံသယာ လေးဦး ပြည်နှင်ဒဏ်၊ နောက်ထပ် ၂၂ ဦး ဖမ်းဆီး

ဂလိုဘယ် နယူးလိုက်တ် အော့ဖ် မြန်မာ သတင်းစာရဲ့ အောက်တိုဘာ ဆယ်ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ ကရင်ပြည်နယ် ချစ်ကြည်ရေးတံတား အမှတ် တစ်ကနေ ဆက်သွယ်ရေး လိမ်လည်မှုနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံသား လေးဦးကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြဝတီအနီးမှာတော့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူ ၂၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အဲဒီအထဲမှာ တရုတ်တစ်ဦး၊ ဖိလစ်ပိုင်တစ်ဦး၊ ယူဂန်ဒါနှစ်ဦး၊ ဘူရွန်ဒီသုံးဦး၊ အီသီယိုးပီးယား သုံးဦး၊ ပါကစ္စတန်သုံးဦး၊ နိုင်ဂျီးရီးယား လေးဦးနဲ့ အိန္ဒိယ ငါးဦး ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ သုံးဆယ်ရက်နေ့ကစလို့ အခုအထိ တစ်သောင်း ငါးထောင့် နှစ်ရာ ကိုးဆယ့်သုံး ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တစ်သောင်း လေးထောင့် ရှစ်ဆယ့်ခြောက် ဦးကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးပြီး ပြန်ပို့ခဲ့ပြီးပြီလို့ စစ်ကောင်စီဘက်က ထုတ်ပြန်တဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေအရ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဂလိုဘယ် နယူးလိုက်တ် အော့ဖ် မြန်မာ

၇။ မြန်မာ့ ပေါင်းဆန်စပါး အကောင်းဆုံးဆန်ဆု ရရှိ

အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက်ကနေ ကိုးရက်အထိ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ နိုင်ငံတကာ ကမ္ဘာ့ဆန်ကွန်ဖရင့်မှာ မြန်မာ့ ပေါင်းဆန်စပါးဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးဆန်ဆုကို ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဂလိုဘယ် နယူးလိုက်တ် အော့ဖ် မြန်မာ သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယဆုကို ဗီယက်နမ်ရဲ့ အက်စ်တီ နှစ်ဆယ့်ငါး စပါးနဲ့ တတိယဆုကို ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ ဒီနိုရာဒို စပါးတို့က ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါဟာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဟိုချီမင်းမြို့ ပြိုင်ပွဲမှာ ပထမဆုံး ဆုရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ် ဆုရရှိခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကိုယ်စားလှယ် ငါးဆယ့်ငါး ဦးပါဝင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှားနဲ့ အာဖရိကနိုင်ငံတွေနဲ့ ဆန်တင်ပို့ရေး ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာဆန်စပါးအသင်းချုပ်ကတော့ ၂၀၂၆-၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ဆန်တန်ချိန် သုံးသန်း တင်ပို့ဖို့ ရည်မှန်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဂလိုဘယ် နယူးလိုက်တ် အော့ဖ် မြန်မာ

၈။ ရခိုင်နဲ့ ကရင်နီ စစ်ရှောင်စခန်းများ ဗုံးကြဲခံရ၊ မြိုင်လူသတ်မှုကို ကုလသမဂ္ဂ တိုင်ကြားမည်

ဒီဗွီဘီ သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ဆယ်ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ ရခိုင်ပြည်နယ်က စစ်ရှောင်စခန်းတွေကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ အောက်တိုဘာ လေးရက်နဲ့ ငါးရက်နေ့က ပုဏ္ဏားကျွန်းမှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

ကရင်နီပြည်နယ် မိုးဗြဲမြို့မှာလည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး မိုးဗြဲ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ဒေသခံတွေကို စစ်ရေးသတိထားပြီး နေထိုင်ဖို့ သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မကွေးတိုင်း မြိုင်မြို့နယ်က လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ကုလသမဂ္ဂကို တိုင်ကြားသွားမယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဒီဗွီဘီ

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

Parliamentary Friends of Burma Founder Hon Hong Lim ကို ဂုဏ်ပြုခဲ့တဲ့ ဩစတြေးလျ ရံပုံငွေပွဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

မဲလ်ဘုန်း၊ ဩစတြေးလျ — ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက် (သောကြာနေ့) ည ၇ နာရီမှ ၁၀ နာရီအထိ White Orchard Reception, 705 Clayton Road, Clayton South, Melbourne မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ လေဘာပါတီ အမတ် Heang Tak MP ရဲ့ ရံပုံငွေရှာတဲ့ပွဲကို Multicultural Community leader တွေ၊ Australian တွေ စုစုပေါင်း ၅၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီပွဲမှာ အဓိကဂုဏ်ပြုခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ Parliamentary Friends of Burma တည်ထောင်သူ၊ Victoria ပြည်နယ် ပါလီမာန်အမတ်အဖြစ် ၂၂ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေးကို တစိုက်မတ်မတ် ထောက်ခံကူညီခဲ့သူ Hon Hong Lim ဖြစ်ပါတယ်။

ပွဲတက်ရောက်သူများ

အဆိုပါပွဲမှာ Parliamentary Friends of Burma Founder Hon Hong Lim က အမေစု စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ မတရားဖမ်းဆီးထောင်ချခံနေရကြောင်း၊ အကြမ်းဖက်စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ မြန်မာပြည်သူတွေကို နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Hon Hong Lim — Parliamentary Friends of Burma Founder (ဓာတ်ပုံ — Parliament of Victoria)

၂၂ နှစ်ကြာ ပါလီမာန်အမတ်သက်တမ်းတလျှောက် မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေးကို တစိုက်မတ်မတ် ကူညီအားပေးလုပ်ဆောင်ခဲ့သူ၊ လုပ်ဆောင်နေသူ ကျနော်တို့ရဲ့ မိတ်ဆွေ Hon Hong Lim ကို အမေစုပုံရင်ထိုး နဲ့ ဓါတ်ပုံပန်းချီကားများ ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်အဖြစ် ဒေါ်ရီရီထိုက် (ဝေါမြို့နယ်ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်)၊ Khun Ti Reh (ကရင်နီ Community Leader)၊ Ko Maung Too (DVB TV News) နဲ့ Sawwin Maung (ICN-AMDM Australia "Humanitarian Aid For Burma") တို့မှ အသီးသီး တက်ရောက်ပေးအပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

လေဘာပါတီ အမတ် Heang Tak MP ဟာ ကမ္ဘောဒီးယားနွယ်ဖွားတဦးလဲဖြစ်ပါတယ်၊

Meng Heang Tak MP

မြန်မာနိုင်ငံခက်ခဲနေချိန်မှာ အခုလို speak out လုပ်ပေးတာ ကျေးဇူးတင်ဖို့ကောင်းပါတယ်။

ဆက်ဖတ်ရန် →

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၉ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ကိုးရက် သောကြာနေ့အတွက် မြန်မာ့သတင်းထူးတွေကို ရဲရင့်ငယ် ဘလော့ဂ်က စုစည်းတင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ ချောင်းဦးမြို့ ပါရာမိုတာဖြင့် ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်မှု — အရပ်သား အနည်းဆုံး ၂၀ ကျော် သေဆုံး

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ချောင်းဦးမြို့မှာ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ညပိုင်း ရှစ်နာရီမထိုးမီအချိန်က ဖျာပုံလင်းတန်ဆောင် လူစုနေတဲ့ ကွင်းပြင်တစ်ခုကို ပါဝါပါရာဂလိုက်ဒါ (ပါရာမိုတာ) တစ်စီးကနေ ဗုံးတွေ ချခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား အနည်းဆုံး နှစ်ဆယ်ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင်သက်သေတွေ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့နဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတို့က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းဌာနက ဒီနေ့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ချောင်းဦးမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ကိုသန့်က စစ်တပ်ဟာ ဒီလို ပါရာမိုတာတွေနဲ့ အရင်ကလည်း ခြောက်ကြိမ်လောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးတယ်လို့ ရိုက်တာကို ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ ရိုက်တာရဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့တာ မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွက် စိုးရိမ်မိတယ်လို့ ပြောကြားပြီး စစ်ကောင်စီကို အရပ်သားတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့၊ မတရားဖမ်းဆီးထားသူတွေကို လွှတ်ပေးဖို့၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီတွေ ခွင့်ပြုဖို့နဲ့ စစ်မှန်တဲ့ဆွေးနွေးမှုတွေ စတင်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ရိုက်တာ

၂။ မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားခရီးစဉ် ဒုတိယနေ့ — တရားဝင်ကြိုဆိုပွဲနှင့် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ မလေးရှားကို ရောက်ရှိခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ကြာသပတေးနေ့က မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ တရားဝင်တွေ့ဆုံပြီး ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နဲ့ ကြိုဆိုပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာသတင်းအေဂျင်စီရဲ့ အောက်တိုဘာလ ကိုးရက် ဖော်ပြချက်အရ နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာကတော့ ဒီခရီးစဉ်ဟာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တရားဝင်မှုရှာဖွေရေး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဝေဖန်သူတွေကတော့ ဒီခရီးစဉ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ပြန်ပို့ရေးသဘောတူညီချက်ဟာ လူတွေကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့နေရာကို ပြန်ပို့မှုကို တားမြစ်တဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: နယူးယောက်တိုင်း၊ မြန်မာသတင်းအေဂျင်စီ

၃။ မလေးရှားမှ မြန်မာနိုင်ငံသားများ ပြန်ပို့ရေး — စရိတ်ကို စစ်ကောင်စီခံယူမည်၊ ကုလသမဂ္ဂမှ ရပ်နားရန် တောင်းဆို

မလေးရှားမှာ ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပြန်ပို့ရေးအစီအစဉ်အရ အခုအထိ တစ်သောင်းလေးရာ့ကိုးဆယ့်သုံး ဦး ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီလို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ လေးရက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ တစ်ထောင့်လေးရာ့ကိုးဆယ့်ခြောက် ဦးကနေ တစ်ထောင့်ငါးရာလောက် ဟာ စစ်သင်္ဘောနှစ်စီးနဲ့ ဆေးရုံသင်္ဘောတစ်စီးနဲ့ ငါးရက်ကြာ ခရီးနဲ့ ရန်ကုန်ကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ဒုတိယအဆင့်အနေနဲ့ သုံးထောင့်ငါးရာ့နှစ်ဆယ့်လေး ဦးကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်မှာဖြစ်ပြီး လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ တစ်သောင်းသုံးရာကျော် ကျန်ရှိနေသေးတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်က စိစစ်ပြီးသား နိုင်ငံသားတွေကို အမြန်ဆုံးလက်ခံမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့ပြီး မြန်မာဘက်က ပြန်ပို့ရေးစရိတ်အားလုံးကို ခံယူမယ်လို့ သဘောတူခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကြာသပတေးနေ့က ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူကတော့ ပြန်ပို့မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ မလေးရှားကို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကလည်း ပြန်ပို့ခံရသူတွေကို စိစစ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်မှာ သူတို့ ပါဝင်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: စကွပ်ဒေါ့မွန်မီ၊ အေအက်ဖ်ပီ

၄။ ဖားကန့်တွင် ကေအိုင်အေ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု — နှစ်ဦးသေဆုံး

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးရုံးစုမှာ အစည်းအဝေးလုပ်နေစဉ် ကေအိုင်အေ နဲ့ မဟာမိတ်တပ်တွေက ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မိုးမခသတင်းက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ကမိုင်းကနေ နမ်ယားကနေ ဖားကန့်အထိ လမ်းပြုပြင်ရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးနေတဲ့ စစ်အစိုးရအရာရှိတွေနဲ့ စီးပွားရေးသမားတွေထဲက ကချင်အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကုမ္ပဏီရဲ့ အရာရှိ ဦးဇော်အောင် ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုမှာပဲ နမ်ဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စုက လျှပ်စစ်ရုံးကို ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စျေးသည်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ မြန်မာ့နွေဦးမှတ်တမ်း

၅။ သုံးလအတွင်း အရပ်သား ၂၈၄ ဦး သတ်ဖြတ်ခံရ — အေအေပီပီ

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (အေအေပီပီ) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဇူလိုင်လ တစ်ရက်နေ့ကနေ စက်တင်ဘာလ သုံးဆယ်ရက်နေ့အထိ သုံးလအတွင်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သား နှစ်ရာ့ရှစ်ဆယ့်လေး ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တာကို အမည်နဲ့တကွ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေထဲမှာ အမျိုးသမီး တစ်ရာ့တစ်ဆယ့်နှစ် ဦး၊ အမျိုးသား တစ်ရာ့ခုနှစ်ဆယ့်နှစ် ဦးပါဝင်ပြီး အသက် တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် ကလေးငယ် သုံးဆယ့်လေး ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအထဲက နှစ်ရာ့သုံး ဦးဟာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ အေအေပီပီက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ သေဆုံးမှု နှစ်ရာ့လေး ခုကိုတော့ ဆက်လက်စိစစ်နေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်ရက်နေ့ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခုခုနှစ်ကစလို့ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက်နေ့အထိ သတ်ဖြတ်ခံရတဲ့ အရပ်သား စုစုပေါင်း ရှစ်ထောင့်လေးရာ့ကိုးဆယ့်လေး ဦး ရှိပြီလို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: အေအေပီပီ ထုတ်ပြန်ချက် (မိုးမခ တစ်ဆင့်)

၆။ ကေအဲန်ယူ အာဆီယံငါးချက်သဘောတူညီချက် ဝေဖန်၊ တိုက်ပွဲသတင်းများ

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) ဗဟိုက အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ စစ်ကောင်စီဟာ အာဆီယံငါးချက် သဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာပျက်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လေယာဉ်၊ ဒရုန်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ နေ့စဉ် တိုက်ခိုက်နေတာတွေဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေမြောက်တယ်လို့လည်း ကေအဲန်ယူက စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ နှစ်ရက်နေ့ကတော့ မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့နယ်မှာ ရေစကြို အထူးစစ်ဆင်ရေးစစ်ကြောင်းက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်က ဆယ်ဦး သေဆုံး၊ နှစ်ဆယ်လောက် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးဘက်က ဆိုပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့မှာတော့ အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက်နေ့ ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ဒေသခံ နှစ်ဦး နှလုံးရပ်ပြီး သေဆုံးကာ တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ (ကေအဲန်ယူ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် ဒေသခံသတင်းများ)

၇။ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂတွင် မိန့်ခွန်း — စစ်ကောင်စီနှင့် လက်တွဲမလုပ်နိုင်

အောက်တိုဘာလ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တတိယအဖွဲ့ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ယေဘုယျဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက တရားမဝင်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ငါးနှစ်ကျော်အကြာမှာတောင် ပြည်သူတွေဟာ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအခွင့်အလမ်းတွေကနေ ဖယ်ကျဉ်ခံနေရဆဲဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဟာ စနစ်တကျ ချိုးဖောက်မှုတွေ၊ ခွဲခြားမှုမရှိ လေကြောင်းဗုံးကျဲမှုတွေ၊ ကျောင်း၊ ဆေးရုံတွေ ဖျက်ဆီးမှုတွေနဲ့ အတင်းအဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းမှုတွေ လုပ်နေတယ်လို့ သူက စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူထုကို ရန်သူအဖြစ် ရပ်တည်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီနဲ့ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လက်တွဲလုပ်ကိုင်လို့ မရဘူးလို့လည်း သူက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကတော့ တိုင်းရင်းသားမိတ်ဖက်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မိုးမခ (ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တတိယအဖွဲ့)

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

အမေရိကန်က စစ်ကောင်စီနဲ့ စားပွဲထိုင်ပြီ — Rare Earth လုပွဲနဲ့ တရုတ်ရဲ့ အလှည့်

📅 💬 မှတ်ချက်

Reuters သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ သီးသန့်သတင်းတစ်ပုဒ် ဖော်ပြခဲ့တယ်။ Trump အစိုးရဟာ မြန်မာစစ်ကောင်စီနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင်နေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အမေရိကန်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို အထီးကျန်အောင် လုပ်ခဲ့တဲ့မူဝါဒကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ သုတေသနရေးရာ လက်ထောက်ဝန်ကြီး Michael Vance ဟာ ဒီဆက်ဆံရေးမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၁၅–၁၆ ရက်နေ့တွေမှာ နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ Reuters က ဖော်ပြပါတယ်။

ဆင်ခြေက Scam Center၊ တကယ့်အကြောင်းက သတ္တု

တရားဝင်အကြောင်းပြချက်ကတော့ အမေရိကန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း (KK Park လို scam center) တွေကို ပိတ်ဖို့ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စားပွဲပေါ်မှာ တကယ်တင်ထားတာက နောက်တစ်ခု ရှိတယ် — Rare Earth သတ္တုတွင်းတွေဖြစ်တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်ဟာ တရုတ်ဆီကနေ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ချင်နေတယ်။ မြန်မာ့မြေရှားသတ္တုတွေဟာ လျှပ်စစ်ကား၊ လေအားတာဘိုင်တွေမှာ သုံးတဲ့ အလေးချိန်မြင့် rare earth တွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဝါရှင်တန်မှာ အဆိုပြုချက် နှစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တစ်ခုက မြန်မာအမေရိကန်စီးပွားရေးအသင်းရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Adam Castillo တင်ပြတာ — စစ်ကောင်စီနဲ့ သဘောတူညီမှုရအောင် လုပ်ဖို့ဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်ခုက Sean Turnell အကြံပေးတာ — သတ္တုတွင်းဒေသအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO/KIA) နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်ဆံဖို့ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပန်ဝါဒေသက သတ္တုတွင်းဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး KIA ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲမှာ ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း မကြာသေးခင်က မြန်မာအဖွဲ့အစည်းအချို့အပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ရုတ်သိမ်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တရုတ်က ဘာလုပ်မလဲ

တရုတ်ဟာ လက်ရှိမှာ မြန်မာ့သတ္တုတွေရဲ့ အဓိကဝယ်ယူသူဖြစ်တယ်လို့ Reuters က ဖော်ပြပါတယ်။ အမေရိကန်ပါဝင်လာတာကို စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါဆို တရုတ် ဘာလုပ်မလဲ။ အဖြေတိုတိုပြောရရင် — ကိုရီးယားစစ်ပွဲလို proxy စစ်ပွဲ ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး။

တရုတ်ရဲ့ အနီလိုင်းသုံးခု ရှိတယ်။ ယူနန်နယ်စပ်နားမှာ အမေရိကန်စစ်ရေး ဒါမှမဟုတ် ထောက်လှမ်းရေး ခြေကုပ်မရှိစေရ၊ ပိုက်လိုင်း–ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်း–သတ္တုကွင်းဆက်ကို ကာကွယ်ရ၊ နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေး ထိန်းရမယ်။

တရုတ်က လက်နက်ပေးဖို့ မလိုဘူး — ပေးပြီးသား။ UWSA ဆိုတာ တရုတ်လက်နက်တိုက်နီးပါးပဲ။ MNDAA၊ TNLA၊ KIA တို့လည်း တရုတ်လမ်းကြောင်းက လက်နက်ရနေတာ ကြာပြီ။ မေးခွန်းက "ပေးမပေး" မဟုတ်ဘူး၊ "ကြိုးလျှော့ပေးမပေး" ပဲ။

Operation 1027 တုန်းက သက်သေပြပြီးသား — MNDAA ကို လားရှိုးပြန်ပေးခိုင်း၊ TNLA ကို မြို့တွေက ဆုတ်ခိုင်း၊ UWSA ကို EAO အကူအညီရပ်ခိုင်းတာ အားလုံး တရုတ်လက်ချက်။ အမေရိကန် ဝင်လာရင် တရုတ်လုပ်မှာက လက်နက်အသစ်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြိုးလျှော့ပေးတာပဲ။ စျေးသက်သာ၊ ငြင်းလို့ရ၊ ပြန်ထိန်းလို့ရတယ်။

Thermostat သီအိုရီ

ISEAS ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ တရုတ်ဟာ proxy စပွန်ဆာလုပ်နေတာ မဟုတ်ဘဲ risk management လုပ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ပွဲရဲ့ အပူချိန်ထိန်းကိရိယာလိုပဲ — လိုအပ်ရင် အပူပေးလိုက်၊ လိုအပ်ရင် အအေးခံလိုက်။

တရုတ်က စစ်ကောင်စီပြုတ်ကျစေချင်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အားနည်းပြီး သူ့ကိုမှီခိုနေတဲ့ စစ်ကောင်စီက သူ့အတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေ။ EAO တွေ အရမ်းအားကောင်းသွားရင်လည်း သူ့အတွက် ပြဿနာပဲ — KIA က အခုကတည်းက အမေရိကန်ရဲ့ သတ္တုကမ်းလှမ်းမှုကို နားထောင်နေပြီ။

ဒါကြောင့် တရုတ်လုပ်မှာက နှစ်ဖက်လုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း ညှပ်တာ — စစ်ကောင်စီကို "ငါမကူရင် မင်းပြုတ်မယ်" လို့ သတိပေး၊ EAO တွေကို "အမေရိကန်နဲ့ပေါင်းရင် နယ်စပ်ပိတ်၊ လျှပ်စစ်ဖြတ်" လို့ ခြိမ်းခြောက်။ ဘယ်သူမှ ဝါရှင်တန်ဘက် မယိုင်ရဲအောင် လုပ်တာ။

ကိုရီးယား ၁၉၅၀ တုန်းက တရုတ်က စစ်သား သုံးသန်းကို ယာလူးမြစ်ဖြတ်ပြီး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပို့ခဲ့တာ။ မြန်မာမှာ PLA တပ်ကို အဲလိုပို့မှာမဟုတ်ဘူး — အမေရိကန်နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့မှာကို ဘေဂျင်းက အသေကြောက်တယ်။

စားပွဲပေါ်က အသားတုံး

ဒီပုံထဲက သရော်စာက အမှန်တရားကို ဖမ်းထားတယ်။ အမေရိကန်က သတ္တုလိုချင်လို့ ဝင်လာတာ၊ တရုတ်က သတ္တုလမ်းကြောင်း လက်ထဲမှာရှိလို့ ပြန်ပိတ်တာ။ စစ်ကောင်စီက ရောင်းစားဖို့ ထိုင်နေတာ။ မြန်မာပြည်သူတွေကတော့ စားပွဲပေါ်တင်ထားတဲ့ အသားတုံးပဲ — စားပွဲထိုင်သူ မဟုတ်ဘူး။

ရင်းမြစ် — Reuters (အောက်တိုဘာ ၈၊ ၂၀၂၆), CSIS, ISEAS 2026/49

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ ဆောင်းပါး

စစ်တပ်ပြုတ်ကျဖို့ NUG/PDF ဘာတွေလိုသလဲ — EAO တွေနဲ့ အနာဂတ် သုံးသပ်ချက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ဆန်ရင်းနာနာဖွတ် — ချစ်လို့ ဝေဖန်တာ

နိုင်ဖို့ဆိုတာ စစ်မြေပြင်တစ်ခုတည်း မဟုတ်

မြန်မာတော်လှန်ရေးရဲ့ နောက်တစ်ဆင့်က စစ်မြေပြင်မှာမဟုတ်ဘဲ ညီညွတ်မှုရဲ့ စမ်းသပ်မှုမှာ ဖြစ်လာတယ်။

အဓိကသဘောတရား

ခက်ခဲတဲ့အမှန်တရားက ဒီလိုဖြစ်တယ်—တော်လှန်ရေးဘက်မှာ စိတ်ဓာတ်နဲ့ လူအင်အား မရှားဘူး။ ဒါပေမယ့် လေကြောင်းကာကွယ်ရေး၊ လက်နက်ကြီး၊ ခဲယမ်းဖြည့်တင်းရေး၊ တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့် အမိန့်ပေးစနစ်နဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ထောက်ခံမှု မရှိဘူး။ NUG ဟာ တပ်ရင်းတွေလိုသမျှ အခြေခံလက်နက်ရဲ့ ၁/၅–၁/၆ ခန့်ပဲ ဖြည့်နိုင်တယ်။ အင်အားအကြီးဆုံး EAO တွေကလည်း NUG ရဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစီမံကိန်းအောက် အလိုအလျောက် ဝင်မယ့်တပ်တွေ မဟုတ်ဘူး။ ဒီကွာဟချက်တွေ မပိတ်နိုင်ရင် “အဆုံးအဖြတ်အောင်ပွဲ” ဆိုတာ ဆန္ဒပဲရှိပြီး စွမ်းရည်မရှိတဲ့ ကြွေးကြော်သံ ဖြစ်နေမယ်။

အဓိကကိန်းဂဏန်းများ

၃၅၆ — NUG က ဖော်ပြထားသည့် PDF တပ်ရင်းအရေအတွက် (NUG ကိုယ်တိုင်ထုတ်ပြန်ချက်)
၁,၂၀၀+ — နိုင်ငံတဝန်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (ACLED ၏ ပြန့်ကျဲမှုတိုင်းတာချက်)
၁ / ၅ – ၁ / ၆ — အခြေခံလက်နက်လိုအပ်ချက် ဖြည့်ဆည်းထားနိုင်မှု (NUG MOD အတွင်းရေးမှူး)
၁၄–၁၅ / ၁၇ — AA ထိန်းချုပ်ထားသည်ဟု အရင်းအမြစ်အလိုက် ခန့်မှန်းသည့် ရခိုင်မြို့နယ်များ

01 — NUG / PDF အတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်မယ့် အခြေအနေ ၅ ခု

ဤစာရင်းသည် တိုက်ခိုက်ရေးနည်းဗျူဟာ မဟုတ်ပါ။ သုတေသနရင်းမြစ်များက အစဉ်မပြတ် ထောက်ပြနေတဲ့ စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွာဟချက်တွေ ဖြစ်တယ်။

၁။ လေကြောင်းနှင့် ဒရုန်းဒဏ် လျှော့ချနိုင်ရေး (အကြီးဆုံးကွာဟချက်)

စစ်ကောင်စီရဲ့ လေတပ်ဟာ တပ်မတော်ဘက်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တဲ့ အားသာချက်အဖြစ် ဆက်ရှိနေတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၂,၁၆၅ ကြိမ်ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၁,၇၁၆ ကြိမ်ထက် မြင့်ခဲ့တယ်။ တော်လှန်ရေးဘက်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးဖုံးလွှမ်းတဲ့ လေကြောင်း/ဒရုန်းကာကွယ်ရေးစနစ် မရှိသေးဘူး။

၂။ ခဲယမ်း၊ လက်နက်နှင့် ဖြည့်တင်းရေး (ဘဏ္ဍာရေးဖိအား)

NUG MOD အဆိုအရ တပ်ရင်းတစ်ရင်းရဲ့ အခြေခံလက်နက်တင်ပဲ အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်သန်းကျော် ကုန်ကျပြီး၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ စစ်ဆင်ရေးခဲယမ်း မပါသေးဘူး။ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ရဲ့ ၆၀% ခန့်ကို ခဲယမ်းဝယ်ယူမှုနဲ့ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် သုံးနေရတယ်။

၃။ ပေါင်းစည်းထားတဲ့ မဟာဗျူဟာအမိန့်ပေးစနစ် (ညှိနှိုင်းခြင်းထက် ကျော်လွန်ရန်)

နယ်မြေအလိုက် ပူးပေါင်းတိုက်ပွဲတွေ ရှိပေမယ့် စစ်ဆင်ရေးအဆင့်ညှိနှိုင်းမှုကနေ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာအမိန့်ပေးစနစ်ဆီ မရောက်သေးဘူး။ အဖွဲ့ပေါင်း ၁,၂၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ပြန့်ကျဲမှုကို မဖြေရှင်းနိုင်ရင် အောင်မြင်မှုတွေဟာ ဒေသတစ်ခုချင်းစီမှာသာ ရပ်တန့်နိုင်တယ်။

၄။ EAO များနဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် (စစ်ရေးထက် နက်ရှိုင်း)

ဘုံရန်သူကို တိုက်ဖို့ ပူးပေါင်းနိုင်တာနဲ့ နောက်နေ့နိုင်ငံတည်ဆောက်ပုံကို သဘောတူတာ မတူဘူး။ ဖက်ဒရယ်၊ အချိုးမညီဖက်ဒရယ်၊ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းတို့အပေါ် သဘောတူညီချက် မရသေးရင် စစ်ကောင်စီနောက်ပိုင်းမှာ အာဏာလစ်ဟာမှုနဲ့ နယ်မြေပဋိပက္ခ ဖြစ်နိုင်တယ်။

၅။ နိုင်ငံတကာဖိအားနှင့် ရေရှည်ပံ့ပိုးမှု (ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်)

တော်လှန်ရေးဘက်ကို သေစေနိုင်သော စစ်ရေးအကူအညီပေးတဲ့ နိုင်ငံ မရှိသေးဘူး။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် စစ်ကောင်စီမှာ တရုတ်၊ ရုရှားတို့ရဲ့ လက်နက်နဲ့ သံတမန်အကာအကွယ် ရှိတယ်။ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှု၊ လေယာဉ်ဆီကန့်သတ်မှုနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကို ထိရောက်အောင် ဆက်စပ်နိုင်မှသာ ဖိအားအပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။

တော်လှန်ရေးဘက် အားသာချက်

ကျယ်ပြန့်သောနယ်မြေဖိအား — NUG အဆိုအရ မြို့နယ် ၆၁% မှာ စစ်ကောင်စီက အပြည့်အဝမထိန်းချုပ်နိုင်ဘူး; လွတ်လပ်စွာအတည်ပြုနိုင်မှုက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာရှိတယ်။
ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးကွန်ယက် — မြို့နယ် ၁၈၃ ခုတွင် အုပ်ချုပ်ရေးရှိကြောင်း NUG က ဆိုတယ်။
ဒေသခံအခြေပြု ခံနိုင်ရည် — PDF၊ LDF နဲ့ EAO များကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး ပဋိပက္ခဖိအား ဆက်ရှိနေတယ်။

စစ်ကောင်စီဘက် အားသာချက်

လေတပ်နှင့် ဒရုန်း — လေကြောင်းထိုးစစ်၊ ပါရာမော်တာနှင့် လက်နက်တပ်ဒရုန်းများကို အဆင့်မြှင့်သုံးနိုင်တယ်။
နိုင်ငံပိုင် လက်နက်ဖြည့်တင်းမှု — ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးစက်ရုံ၊ နိုင်ငံခြားဝယ်ယူရေးနဲ့ ဘဏ်လမ်းကြောင်းရှိတယ်။
တပ်သားစုဆောင်းရေး — ၂၀၂၄ ကစပြီး အနည်းဆုံး ၆၀,၀၀၀–၈၀,၀၀၀ အထိ စုဆောင်းခဲ့တယ်လို့ IISS ခန့်မှန်း; ရင်းမြစ်အလိုက် အရေအတွက်ကွာတယ်။

ဂဏန်းသတိပေးချက် — စစ်အင်အား၊ သေဆုံးမှုနဲ့ ငွေကြေးစုစုပေါင်းများကို လွတ်လပ်စွာ စာရင်းစစ်နိုင်ခြင်း မရှိဘူး။ NUG၊ SAC သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုနီးစပ်အဖွဲ့များရဲ့ ကိန်းဂဏန်းကို ထိုရင်းမြစ်၏ အဆိုအဖြစ်သာ ဖတ်ရမယ်။

02 — SCEF — အဖွဲ့အသစ်လား၊ တကယ့် ပူးတွဲအမိန့်ပေးစနစ်လား

Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union ကို ၂၀၂၆ မတ် ၃၀ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ NUG နဲ့ နီးကပ်တဲ့ EAO အုပ်စုကို စစ်ရေး-နိုင်ငံရေး ပူးတွဲဆုံးဖြတ်ရေးအတွက် ပြန်လည်စုစည်းဖို့ ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်တယ်။

ဘာကြောင့် ပေါ်လာသလဲ

၂၀၂၅ နှစ်ကုန်မှာ KNU၊ CNF၊ KNPP နဲ့ CRPH တို့ NUCC ကနေ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး အရင်ပြည်ထောင်စုဖော်ဆောင်ရေးယန္တရားရဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကွာဟချက်ကို ထင်ရှားစေတယ်။ SCEF က EAO များကို သူတို့ထိန်းချုပ်ဒေသအတွင်း စစ်ဆင်ရေးအာဏာပေးထားတဲ့ ပူးတွဲကောင်စီပုံစံနဲ့ အဲဒီကွာဟချက်ကို ဖြည့်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်။

SCEF ပါဝင်သူများ: NUG၊ KIO / KIA၊ KNU၊ CNF၊ KNPP

SCEF အောင်မြင်ရေး စမ်းသပ်ချက် ၅ ခု

တကယ့် ပူးတွဲအမိန့်ပေးစနစ် — အဖွဲ့ ၁,၂၀၀ ကျော်ကြား “ညှိနှိုင်းတယ်” ဆိုတဲ့ အဆင့်ထက် ကျော်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်၊ တာဝန်နှင့် တုံ့ပြန်မှုကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပေါင်းစည်းရမယ်။
အင်အားအကြီးဆုံး EAO များပါဝင်မှု — AA၊ MNDAA နဲ့ TNLA တို့ SCEF အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ဘူး။ သူတို့မပါရင် SCEF ဟာ NUG နီးစပ်မဟာမိတ်ဝိုင်းသာ ဖြစ်နေမယ်။
နိုင်ငံတည်ဆောက်ပုံ သဘောတူညီချက် — ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီအပေါ် ဘုံသဘောရှိပေမယ့် AA က ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအဆင့် တောင်းဆိုထားတယ်။ ဒီကွာဟချက်ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ စာချုပ်ရေးရာအဖြစ် ဖြေရှင်းရမယ်။
တရုတ်ရဲ့ ခွဲထုတ်ထိန်းချုပ်မှုကို စုပေါင်းတုံ့ပြန်မှု — တရုတ်က ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်သက်သက် မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်နယ်စပ်နဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအကျိုးစီးပွားအတွက် EAO တစ်ဖွဲ့ချင်းကို နယ်စပ်ပိတ်ခြင်း၊ လျှပ်စစ်/ဆီ/ကုန်ပစ္စည်းဖြတ်ခြင်းနဲ့ ဖိအားပေးပြီး Operation 1027 ရဲ့ အကြီးဆုံးအောင်မြင်မှုကို ရပ်တန့်စေခဲ့တယ်။ ဘုံညှိနှိုင်းချက်မရှိရင် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ချင်းစီကို သီးခြားဖိအားပေးပြီး တော်လှန်ရေးတစ်ခုလုံးကို အပိုင်းပိုင်းခွဲနိုင်တယ်။
ဘုံရန်ပုံငွေနှင့် ဖြည့်တင်းရေး — NUG ရဲ့ လက်ရှိဘဏ္ဍာရေးက အခြေခံလက်နက်လိုအပ်ချက် ၁/၅ မှ ၁/၆ ခန့်သာ ဖြည့်နိုင်တယ်။ ရန်ပုံငွေ၊ ဆေးဝါး၊ ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ထောက်ပံ့ရေးကို မျှဝေမယ့် စနစ် မရှိရင် စုပေါင်းအမိန့်ပေးမှုက စာရွက်ပေါ်မှာပဲ ကျန်မယ်။

SCEF နှင့် SRA

SCEF (၂၀၂၆ မတ်) — ထိပ်ပိုင်း နိုင်ငံရေး-စစ်ရေး ပူးတွဲကောင်စီ။ NUG နဲ့ KIO၊ KNU၊ CNF၊ KNPP တို့ကို စုစည်းပြီး ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွက် ဆုံးဖြတ်ရေးယန္တရားတည်ဆောက်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်။ အဓိကစမ်းသပ်ချက်က အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်တဲ့ အင်အားကြီး EAO တွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်မှု။

SRA (၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ) — Spring Revolution Alliance ဟာ အဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ရဲ့ လက်တွေ့ညှိနှိုင်းမဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး NUG အောက်က ပြန့်ကျဲမှုနဲ့ အားနည်းတဲ့ညှိနှိုင်းရေးကို တုံ့ပြန်ဖို့ ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ SRA က တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကြား အောက်ခြေ/အလယ်အဆင့် ပူးပေါင်းမှုကို ဖြည့်ပြီး၊ SCEF က အထက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး-စစ်ရေးညှိနှိုင်းမှုကို ရည်ရွယ်တယ်။ နှစ်ဖွဲ့ဟာ အစားထိုးမဟုတ်ဘဲ အဆင့်ကွဲပေမယ့် တာဝန်နယ်ပယ်မရှင်းရင် ထပ်တူအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်။

03 — EAO များ — “မဟာမိတ်” ဆိုတဲ့ စကားတစ်လုံးနဲ့ မလုံလောက်

စစ်ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်တာ ဘုံဖြစ်ပေမယ့် နယ်မြေ၊ နိုင်ငံတည်ဆောက်ပုံနဲ့ ပြင်ပအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေအပေါ် အကျိုးစီးပွားက မတူကြဘူး။

NUG နီးစပ် မဟာမိတ် — KNU • KIA • CNF • KNPP

PDF များကို လေ့ကျင့်၊ လက်နက်ပံ့ပိုးပြီး ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးများရှိတယ်။ သို့သော် KNU၊ CNF၊ KNPP တို့ NUCC က နုတ်ထွက်ခြင်းက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအပေါ် မကျေနပ်မှုကို ပြတယ်။

အင်အားကြီး၊ သီးခြားလမ်းကြောင်း — AA • MNDAA • TNLA

Operation 1027 ရဲ့ အဓိကအင်အား။ တရုတ်ဖိအားနဲ့ MNDAA/TNLA ဆုတ်ခွာခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ မတ်မှာ MNDAA–TNLA က Kutkai အတွက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် 3BHA က ပြိုကွဲနေတာ ထင်ရှားတယ်။

တရုတ်နဲ့ အနီးကပ်၊ ကြားနေ — UWSA

လက်နက်အင်အားအကောင်းဆုံး EAO ဖြစ်ပေမယ့် ၁၉၈၉ ကတည်းက စစ်ကောင်စီနဲ့ တိုက်ရိုက်ပဋိပက္ခ ရှောင်တယ်။ ၂၀၂၅ ဩဂုတ်တွင် တရုတ်ဖိအားအောက် EAO အကူအညီရပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့တယ်။

ကိုယ်ပိုင်ဖက်ဒရယ်ယူနစ် — Kawthoolei

KNU က ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ တွင် Kawthoolei Charter ကို အတည်ပြုပြီး KCC/KGC အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား တည်ဆောက်နေတယ်။ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုထဲ ဝင်မယ်ဆိုပေမယ့် ကိုယ်ပိုင်စည်းမျဉ်းနဲ့ ဝင်လိုတာကို ပြတယ်။

ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာတည်ဆောက်မှု — Ta'ang • Kokang • Kachin

Ta’ang Land Council၊ MNDAA အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ KIA ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေဟာ စစ်မပြီးခင်ကတည်းက အုပ်ချုပ်ရေးအချက်အလက်တွေ ဖန်တီးနေကြတယ်။ နယ်နိမိတ်မရှင်းလင်းမှုက နောက်ပိုင်းပဋိပက္ခ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။

အဓိက သဘောထားကွာဟချက် — ဖက်ဒရယ် vs ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း

NUG ရဲ့ Federal Democracy Charter မှာ ပြည်ထောင်စုဖက်ဒရယ်ပုံစံ၊ AA ကတော့ Wa ပုံစံ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအဆင့် အာဏာကို ရည်မှန်းတယ်။ “Confederation” ဆိုတဲ့စကားဟာ ပူးတွဲသဘောတူညီချက်တွေထဲ မပါသေးဘူး။ IISS ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ AA၊ TNLA နဲ့ MNDAA တို့ဟာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ မဟာမိတ်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီထက် ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေကို အာဏာရှင်ဆန်ဆန် စုစည်းထိန်းချုပ်ရေးကို ပိုစိတ်ဝင်စားတယ်။ စစ်ကောင်စီကို တိုက်နေခြင်းတစ်ခုတည်းက ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ဖြစ်ကြောင်း မသက်သေပြဘူး။

Operation 1027 — အနိုင်ရပြီးနောက် ဘာကြောင့် ပြန်လှည့်သလဲ

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ — 3BHA ထိုးစစ် စတင်။ တစ်နှစ်အတွင်း မြောက်ရှမ်းမှာ မြို့ ၂၄–၂၈ မြို့အထိ စစ်ကောင်စီဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်း အရင်းမြစ်အလိုက် ဖော်ပြတယ်။
၂၀၂၄ ဇူလိုင် — လားရှိုးနှင့် ပထမဆုံးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်။ MNDAA က လားရှိုးကို သိမ်းပြီး စစ်တပ်သမိုင်းမှာ ပထမဆုံး ဒေသဆိုင်ရာစစ်ဌာနချုပ် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်လာတယ်။
၂၀၂၅ ဧပြီ — တရုတ်ဖိအားအောက် ပြန်လွှဲ။ MNDAA က အပစ်ရပ်ပြီး လားရှိုးကို စစ်ကောင်စီထံ ပြန်လွှဲပေးတယ်။ ယင်းက စစ်ကောင်စီစစ်မြေပြင်ပြန်သိမ်းမှုထက် တရုတ်ရဲ့ ကန့်သတ်မှုအင်အားကို ပိုပြတယ်။
၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ — TNLA အပစ်ရပ်နှင့် မြို့များပြန်ပေး။ တရုတ်ကြားဝင်မှုနဲ့ TNLA က Nawnghkio၊ Kyaukme၊ Hsipaw၊ Mogok၊ Momeik တို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့တယ်။
၂၀၂၆ မတ် — MNDAA–TNLA အချင်းချင်းတိုက်ပွဲ။ Kutkai ကို MNDAA က သိမ်းပြီး TNLA အင်အား ၁၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီး/ပျောက်ဆုံးခဲ့တယ်လို့ ACLED မှတ်တမ်းတင်; မတ် ၂၁ အပစ်ရပ်ပြီး Kutkai ကို MNDAA ထိန်းထားတယ်။

04 — AA — စစ်ကောင်စီနောက်ပိုင်းမှာ ဘယ်နေရာမှာ ရပ်မလဲ

AA ဟာ တော်လှန်ရေးထဲက အင်အားအကြီးဆုံး တစ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး “NUG အောက်က မဟာမိတ်” ထက် “ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံရေးအာဏာရှိတဲ့ မိတ်ဖက်” အဖြစ် စဉ်းစားရမယ်။

ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း အနည်းဆုံး — AA ရဲ့ အများပြည်သူရှေ့ ထုတ်ဖော်ထားတဲ့ ရည်မှန်းချက်ဟာ ခွဲထွက်ရေးမဟုတ်ကြောင်း ပြောထားပေမယ့် ဖက်ဒရယ်ထက် အာဏာပိုရှိတဲ့ Wa ပုံစံကို ၂၀၁၉ ကတည်းက တောင်းဆိုလာတာဖြစ်တယ်။ နောက်ဆုံးရည်ရွယ်ချက်ကိုတော့ မဟာဗျူဟာအရ မရှင်းလင်းထားဆဲ။

မြေပြင်မှာ အစိုးရတစ်ရပ်လို လည်ပတ်နေပြီ

ULA အောက်က Arakan People's Revolutionary Government က ဒေသအုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားရေး၊ ရဲလုပ်ငန်းနဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို လည်ပတ်နေတယ်။ ရခိုင် ၁၇ မြို့နယ်အနက် ၁၄–၁၅ မြို့နယ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ အရင်းအမြစ်ကွဲပြားစွာ ခန့်မှန်းတယ်။

NUG နဲ့ “ဆက်ဆံရေးကောင်း” ပေမယ့် အမြင်မတူ

AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက NUG နဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းတယ်လို့ ဆိုပြီး ၂၀၂၆ မေ ၁၆ တွင် အွန်လိုင်းဆွေးနွေးမှုရှိခဲ့တယ်။ သို့သော် ၎င်းက ဘုံရန်သူကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လက်တွေ့ပူးပေါင်းမှုဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု မဟုတ်သေးဘူး။

ရိုဟင်ဂျာအရေးက အပြင်းဆုံး စမ်းသပ်ချက်

AA က လူမျိုးစုအားလုံးကို ကာကွယ်မယ်လို့ ဆိုပြီး Rohingya အချို့ APRG လုပ်ငန်းများထဲ ပါဝင်ကြောင်း TNI က ဖော်ပြတယ်။ တစ်ဖက်မှာ AA ခေါင်းဆောင်က “Rohingya” လူမျိုးအမည်ကို ငြင်းပယ်ထားပြီး HRW က ၂၀၂၆ မေတွင် အစုလိုက်သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက် ထုတ်ခဲ့တယ်; AA က ငြင်းဆိုထားပြီး လွတ်လပ်စွာအဆုံးအဖြတ် မချနိုင်သေးဘူး။ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပြန်လာရေးနဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ် ဖြေရှင်းချက် မရှိရင် AA အုပ်ချုပ်ရေးရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုမှုကို တားဆီးနိုင်တယ်။

NUG နှင့် AA နိုင်ငံရေးအမြင် နှိုင်းယှဉ်ချက်

နိုင်ငံတည်ဆောက်ပုံ — NUG: Federal Democratic Union / AA: Wa ပုံစံ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအဆင့်
လက်နက်ကိုင်တပ် — NUG: အရပ်သားအုပ်ချုပ်မှုအောက် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် / AA: အာမခံချက်မရှိဘဲ AA ကို ဖျက်သိမ်း/ပေါင်းစည်းဖို့ မလွယ်
နိုင်ငံရေးအယူဝါဒ — NUG: လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ / AA: Way of Rakhita အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး
လုပ်ငန်းစဉ် — NUG: NUCC / AFTA / SCEF စတဲ့ ပူးတွဲမူဘောင် / AA: တိုက်ရိုက်ဆက်ဆံရေး၊ ကိုယ်ပိုင်ပြင်ပဆက်ဆံမှု

05 — စစ်ကောင်စီနောက်ပိုင်း — ဖြစ်နိုင်ခြေ ၃ မျိုး

အနာဂတ်ခန့်မှန်းချက်မဟုတ်ဘဲ IDEA၊ ISP-Myanmar၊ Crisis Group နှင့် Lowy တို့မှာ ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာတဲ့ လမ်းကြောင်းများကို စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်တယ်။

I — စစ်တပ်အားကောင်း၊ တော်လှန်ရေးကွဲ

စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲအမည်ခံစနစ်၊ နှစ်ဖက်အပစ်ရပ်နှင့် ပြင်ပအသိအမှတ်ပြုမှုကို သုံးပြီး နိုင်ငံရေးအာဏာကို တဖြည်းဖြည်း ပြန်စုစည်းနိုင်တယ်။ Crisis Group က နီးကပ်ကာလလမ်းကြောင်းကို “transition မဟုတ်ဘဲ military consolidation” လို့ သတ်မှတ်တယ်။

II — ရှည်လျားတဲ့ အပြန်အလှန်မနိုင်သေးမှု (အများဆုံးယူဆထားတဲ့ အခြေခံလမ်းကြောင်း)

စစ်တပ်က မြို့ကြီး၊ လယ်ပြင်နှင့် အဓိကလမ်းကြောင်းကို ကိုင်ထားပြီး တော်လှန်ရေးက နယ်စပ်နှင့် ဒေသအများစုကို ထိန်းထားမယ့် ပုံစံ။

III — ပေါင်းစည်းသော တော်လှန်ရေး၊ စေ့စပ်ထားတဲ့ ပြည်ထောင်စု

EAO–PDF ပူးပေါင်းအမိန့်ပေးမှုနဲ့ အောက်ခြေမှ အုပ်ချုပ်ရေးက အားကောင်းလာရင် အချိုးမညီဖက်ဒရယ် သို့မဟုတ် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဆန်တဲ့ သဘောတူညီချက် ရနိုင်တယ်။ သို့သော် နယ်နိမိတ်၊ သယံဇာတဝေမျှမှုနဲ့ တပ်ဖွဲ့ပေါင်းစည်းမှုက အခက်ဆုံးဖြစ်မယ်။

ပွင့်နေသေးတဲ့ မေးခွန်းများ

တပ်ဖွဲ့အင်အား — SAC ကို ၁၃၀,၀၀၀ မှ ၃၅၀,၀၀၀ အထိ ခန့်မှန်းချက်ကွာတယ်; PDF ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်ဆိုတာလည်း အပြည့်အဝလက်နက်တပ်ထားသူ မဟုတ်နိုင်ဘူး။
ငွေကြေး — ၂၀၂၃ နောက်ပိုင်း NUG စုဆောင်းငွေများကို လွတ်လပ်စွာစာရင်းစစ်ထားတဲ့ စုစုပေါင်း မရှိဘူး။
AA ရည်မှန်းချက် — ခွဲထွက်ရေး၊ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း သို့မဟုတ် ဖက်ဒရယ်အတွင်း ပါဝင်မှုတို့ထဲက နောက်ဆုံးအဆင့်ကို မရှင်းလင်းထားသေးဘူး။
SCEF / SRA — အသစ်ဖွဲ့ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေဖြစ်လို့ တကယ့်ပူးတွဲအမိန့်ပေးစွမ်းရည်ရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ရမယ်။
လေကြောင်းကာကွယ်ရေး — EAO အချို့မှာ လက်ကိုင်စနစ်ရှိကြောင်း သုံးသပ်ချက်ရှိပေမယ့် ယုံကြည်ရတဲ့ အရေအတွက်စာရင်းမရှိဘူး။
ရိုဟင်ဂျာအပေါ် စွပ်စွဲချက် — HRW အစီရင်ခံစာနဲ့ AA ငြင်းဆိုမှု နှစ်ခုစလုံး မှတ်တမ်းတင်ထားပေမယ့် ဤသုတေသနက တရားဝင်အဆုံးအဖြတ် မပေးနိုင်ဘူး။

06 — ရင်းမြစ်များနှင့် နည်းလမ်း

အောက်ပါလင့်ခ်များသည် ဤဆန်းစစ်ချက်၏ အဓိကအဆိုများကို ပံ့ပိုးထားတဲ့ စာတမ်း၊ သတင်းအစီရင်ခံစာနှင့် မူဝါဒဆန်းစစ်ချက်များ ဖြစ်တယ်။

စစ်ရေးအခြေအနေ၊ NUG / PDF နှင့် တရုတ်

EAO၊ ဖက်ဒရယ်အနာဂတ်နှင့် အာဏာခွဲဝေမှု

AA၊ Arakan အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ရိုဟင်ဂျာအရေး

နည်းလမ်း — အချက်အလက်များကို ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၈ ရက်တွင် ရယူထားတဲ့ မူဝါဒစာတမ်း၊ သတင်းဌာနနဲ့ လွတ်လပ်ဆန်းစစ်ချက်များဖြင့် အပြန်အလှန် စိစစ်ထားတယ်။ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ပြန်ချက်ကို လွတ်လပ်စွာအတည်ပြုထားသလို မပြထားဘဲ “အဆိုအရ” ဟု သတ်မှတ်ထားတယ်။ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ အင်အား၊ သေဆုံးမှုနဲ့ ငွေကြေးကိန်းဂဏန်းများကို အကန့်အသတ်နဲ့ ဖော်ပြထားတယ်။

မူရင်းသုံးသပ်ချက် အပြည့်အစုံကို ဤနေရာတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ ဆောင်းပါး

နေ့စဉ် သတင်းချုပ် — အောက်တိုဘာ ၈ ရက်

📅 💬 မှတ်ချက်

ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ရှစ်ရက် ကြာသပတေးနေ့အတွက် မြန်မာ့သတင်းထူးတွေကို ရဲရင့်ငယ် ဘလော့ဂ်က စုစည်းတင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ အမေရိကန် မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင်

ရိုက်တာ သတင်းဌာနရဲ့ ဒီနေ့ဖော်ပြချက်အရ ထရမ့် အစိုးရဟာ နှစ်ထောင့်နှစ်ဆယ့်တစ်ခု အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အထီးကျန်အောင်လုပ်ခဲ့တဲ့ မူဝါဒကို ပြောင်းလဲပြီး စစ်တပ်ကတင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုတွေ စတင်ခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်အရာရှိတွေက ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ သုတေသနရေးရာ လက်ထောက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဗန့်ဟာ ဒီဆက်သွယ်မှုမှာ ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နဲ့ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရက်တွေမှာ နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ အမေရိကန်စီးပွားရေးသမား အာဒမ် ကတ်စ်တီလိုကို လွှတ်ပေးရေးနဲ့ အမေရိကန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစင်တာတွေ ပိတ်သိမ်းရေးကို အဓိကထားခဲ့ပေမယ့် မြန်မာ့ရှားပါးသတ္တုသိုက်တွေအပါအဝင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆက်ဆံရေးဆီ ဦးတည်နိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာအကြား အဆင့်အမြင့်ဆုံး ထိတွေ့မှုဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လွှတ်တော်အမတ် ဂရက်ဂိုရီ မီးခ်စ်ကတော့ ဒီဆက်သွယ်မှုဟာ စစ်အစိုးရကို တရားဝင်မှုပေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကြောင့် အမေရိကန်ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုအောက်မှာ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ရိုက်တာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ရိုက်တာ

၂။ မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားသို့ နှစ်ရက်ခရီးစဉ်

အေပီ သတင်းအရ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ နေပြည်တော် စစ်တပ်လေဆိပ်ကနေ မလေးရှားနိုင်ငံကို နှစ်ရက်ကြာခရီးစဉ်နဲ့ ထွက်ခွာခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံပိုင်အမ်အာတီဗွီ ရုပ်သံက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ခရီးစဉ်အတွင်း မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ တွေ့ဆုံပြီး သူ့ရဲ့ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ စီးပွားရေးဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို တက်ရောက်ဖို့ စီစဉ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီခရီးစဉ်ဟာ မလေးရှားကနေ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ထောင်နဲ့ချီပြီး ပြန်ပို့ရေးကိစ္စနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ တနင်္လာနေ့မှာ မလေးရှားမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား တစ်ထောင့်လေးရာခုနှစ်ဆယ့်ခြောက်ဦးဟာ သင်္ဘောသုံးစီးနဲ့ ရန်ကုန်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ မလေးရှားအစိုးရဟာ မြန်မာနိုင်ငံသား ငါးထောင်ခန့်ကို ပြန်ပို့ဖို့ စီစဉ်နေပြီး စုစုပေါင်း ပြန်ပို့မှုဟာ တစ်သောင်းနီးပါးအထိ ရောက်ရှိနေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူတစ်ဦးကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေချိန်မှာ ဒီပြန်ပို့မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ မလေးရှားကို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: အေပီ

၃။ ကျောက်တော်စျေး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ ပြစ်တင်ရှုတ်ချ

ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်က လူစည်ကားတဲ့စျေးတစ်ခုကို စက်တင်ဘာလ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက် နေ့လယ်ပိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အနည်းဆုံး ငါးဆယ်ကျော် သေဆုံးပြီး ငါးဆယ့်ရှစ်ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲမှာ စျေးသည်၊ စျေးဝယ်သူ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်သားတွေအပြင် အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းနှစ်ရာကျော်ရှိတဲ့ ဒီစျေးဟာ ရခိုင်၊ ရိုဟင်ဂျာ၊ ဟိန္ဒူ၊ ဒိုင်းနက်စတဲ့ လူမျိုးစုံက ပြည်သူတွေ အသုံးပြုနေတဲ့ စျေးဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗော်လ်ကာ တက်ခ်နဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်တို့က ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဖော့တီဖိုင်း ရိုက်စ် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်တယ်လို့ အောက်တိုဘာလ နှစ်ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တက်ခ်ကလည်း လက်ရှိအခြေအနေမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပြန်လာသူတွေအတွက် လုံခြုံမှုမရှိတာကြောင့် မလေးရှားအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပြန်ပို့မှုကို ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်းဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဒဗ်ဒစ်ကို့စ်၊ ဖော့တီဖိုင်း ရိုက်စ်

၄။ ပြည်ပမီဒီယာ ငါးခုကို တရားစွဲဆိုထားကြောင်း လွှတ်တော်မှာ ပြောကြား

အောက်တိုဘာလ ခြောက်ရက် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ဒုတိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူက မြန်မာနောင်း၊ ခေတ်သစ်၊ မဇ္ဈိမ၊ ဒီဗွီဘီနဲ့ ဧရာဝတီဆိုတဲ့ ပြည်ပအခြေစိုက် သတင်းမီဒီယာ ငါးခုကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့်လေး(က)၊ ငါးရာ့ငါး(ခ)၊ မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မ တစ်ဆယ့်ခုနှစ်(တစ်)နဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးပုဒ်မ ငါးဆယ်(က)တို့နဲ့ အမှုဖွင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အင်တာပိုကနေတဆင့် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားပေမယ့် ဖမ်းဆီးရမိတာ မရှိသေးဘူးလို့လည်း သူက ဝန်ခံခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်တဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်းပါးကို အောက်တိုဘာ ခုနှစ်ရက်နေ့က ဘလော့ဂ်မှာ တင်ထားပါတယ်။

၅။ စစ်အစိုးရ ဘဏ္ဍာကျပ်တည်းမှု — ချွေတာသုံးစွဲရေးနဲ့ အခွန်ကောက်ခံရေး အမိန့်ပေး

အောက်တိုဘာလ ငါးရက် နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပတဲ့ စစ်ကောင်စီဘဏ္ဍာရေးကော်မရှင်အစည်းအဝေးမှာ မင်းအောင်လှိုင်က စစ်စရိတ်တွေ ကြီးမားလာမှုနဲ့ ဘဏ္ဍာကျပ်တည်းမှုကြောင့် ဝန်ကြီးဌာနတွေကို သုံးစွဲမှုချွေတာဖို့နဲ့ ကောက်ခံနိုင်တဲ့ အခွန်အားလုံးကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကောက်ခံဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်လို့ မြန်မာပရက်စ်ဖိုတိုအေဂျင်စီက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အပိုဘတ်ဂျက်တောင်းခံမှုတွေကို မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေအတွက်သာ ခွင့်ပြုမယ်လို့လည်း သူက သတိပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စီးပွားရေးလေ့လာသူတွေကတော့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်ကြီးတွေကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ထိန်းချုပ်ထားတာကြောင့် စစ်အစိုးရဟာ သူ့ရဲ့ရိုးရာအခွန်အရင်းအမြစ်ထက်ဝက်ကျော်ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးထားရတယ်လို့ ထောက်ပြခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရင်းမြစ်: မြန်မာပရက်စ်ဖိုတိုအေဂျင်စီ

၆။ ချင်းပြည်နယ် မန်ရှန်းတံတားက စစ်တပ်ဆုတ်၊ ကုန်ကားတွေ ဆက်ဖမ်းဆီးထား

ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ် ရိခေါဒါမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ မန်ရှန်းတံတားမှာ သုံးပတ်ခန့်တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်တပ်သား သုံးဆယ်မှ လေးဆယ်ကြားဟာ မကြာသေးမီက တီးတိန်ဘက်ကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းတွေက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တံတားပတ်ဝန်းကျင်လမ်းပိုင်းကိုတော့ စစ်တပ်က ဆက်လက်ပိတ်ဆို့ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တပ်စွဲထားစဉ်အတွင်း စစ်တပ်ဟာ ကုန်တင်ယာဉ် နှစ်ဆယ့်ခြောက်စီးကို ကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးသိမ်းဆည်းထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဗမာသတင်းဌာနများ စုစည်းမှု

၇။ ပြည်ပရောက် မြန်မာကလေးငယ်များအတွက် မွေးစာရင်းထုတ်ပေးမည် — အန်ယူဂျီ

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ အန်ယူဂျီက ပြည်ပမှာ နေထိုင်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် မွေးစာရင်းထုတ်ပေးမယ့် အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မိဘတွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လာတဲ့အခါ ကလေးငယ်တွေပါ မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် ပြန်လာနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရင်းမြစ်: ဗမာသတင်းဌာနများ စုစည်းမှု

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

အမေရိကန် မြန်မာစစ်အစိုးရနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင် — Reuters သီးသန့်သတင်း

📅 💬 မှတ်ချက်

အမေရိကန် မြန်မာစစ်အစိုးရနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှု စတင် — Reuters သီးသန့်သတင်း

ဦးဆောင်သူက ဘယ်သူ？

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးဆိုင်ရာ လက်ထောက်ဝန်ကြီး မိုက်ကယ် ဗန့်စ် (Michael Vance) က ဦးဆောင်နေပါတယ်။ သူကို သြဂုတ်လမှာ အတည်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ စက်တင်ဘာ ၁၅-၁၆ ရက်က နေပြည်တော်မှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အမြင့်ဆုံးအဆင့် ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပါတယ်။

ဘာကြောင့် ဆွေးနွေးတာလဲ？

Reuters သတင်းအရ ရည်ရွယ်ချက် ၃ ခု ရှိပါတယ်:

အမေရိကန်နိုင်ငံသား လွှတ်မြောက်ရေး: ဇွန်လ ၁၁ ရက်က ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ ဖမ်းခံထားရတဲ့ စီးပွားရေးသမား အာဒမ် ကက်စတီယို (Adam Castillo) ကို လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်။
အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစင်တာတွေ ပိတ်သိမ်းရေး: အမေရိကန်တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ scam centers တွေကို ပိတ်ဖို့ — FBI ကိုယ်တိုင် မြန်မာအာဏာပိုင်တွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နေတယ်။ အမေရိကန်တွေ ဒေါ်လာ ဘီလီယံချီ အလိမ်ခံရပြီးပြီ။
မြေရှားသတ္တု (Rare Earth): EV နဲ့ လေအားတာဘိုင်တွေမှာ သုံးတဲ့ အရေးပါသတ္တုတွေ။ ပြဿနာက သတ္တုသိုက်တွေက တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေတွေမှာ ရှိပြီး တရုတ်က အဓိက ဝယ်ယူနေတာ။

အမေရိကန် အရာရှိတွေရဲ့ သဘောထား

နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တောမီ ပီဂေါ့ (Tommy Pigott) က “ပြဿနာကို လျစ်လျူရှုရုံနဲ့ မဖြေရှင်းနိုင်ဘူး၊ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းမှရမယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

နိုင်ငံခြားရေးဌာနက မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ အဖွဲ့အားလုံးနဲ့ အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံပြီး၊ အကြမ်းဖက်မှု ရပ်တန့်ဖို့နဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေ လွှတ်ပေးဖို့ တိုက်တွန်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဝေဖန်မှုများ

လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီ ဒီမိုကရက်ထိပ်တန်း ဂရီဂေါ်ရီ မီ့ခ်စ် (Gregory Meeks) က “ကျွန်ုပ်တို့တန်ဖိုးတွေနဲ့ရော၊ အကျိုးစီးပွားနဲ့ရော ဆန့်ကျင်တယ်” လို့ ဝေဖန်ပြီး၊ “လူသတ်အစိုးရကို တရားဝင်မှု ပိုပေးနေတာ” လို့ ဆိုပါတယ်။

သတိပြုရန်

မင်းအောင်လှိုင်က အမေရိကန် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှု အောက်မှာ ရှိနေတုန်းပဲ — ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ရိုဟင်ဂျာ လူသတ်ဖြတ်မှုတွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က မြန်မာအဖွဲ့အစည်းအချို့အပေါ် ဒဏ်ခတ်မှု ရုတ်သိမ်းခဲ့ပါတယ် — ဒါဟာ စစ်အစိုးရနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး စတင်နေတဲ့ လက္ခဏာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ စောင့်ကြည့်သူတွေက ဆိုပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်: Reuters (အောက်တိုဘာ ၈၊ ၂၀၂၆) — “US opens direct talks with Myanmar's generals, reversing years of isolation”

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

ဘယ်လာရုစ်ထံမှ ချေးငွေရယူရေး လွှတ်တော်၌ သဘောတူညီချက်တောင်း

📅 💬 မှတ်ချက်

ဘယ်လာရုစ်ထံမှ ချေးငွေရယူရေး လွှတ်တော်၌ သဘောတူညီချက်တောင်း

ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ DBRB နဲ့ Belinvestbank JSC တို့မှ ပို့ကုန်ချေးငွေယူရေးအတွက် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်သန်းသန်းလင်းက အောက်တိုဘာ ၆ ရက်က ကျင်းပတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ သဘောတူညီချက် တောင်းခံခဲ့ပါတယ်။

ချေးငွေရယူမည့်ရည်ရွယ်ချက်

ပို့ကုန်ချေးငွေနဲ့ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံထုတ် ကုန်ပစ္စည်းတွေ၊ ခေတ်မီစက်ပစ္စည်းကိရိယာတွေ၊ နည်းပညာနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ ဝယ်ယူရာမှာ DBRB နဲ့ Belinvestbank JSC တို့မှ ချေးငွေရယူပြီး ပစ္စည်းဖိုးပေးချေမှာဖြစ်ပါတယ်။

ချေးငွေဆိုင်ရာစည်းကမ်းချက်များ

ဆိုင်းငံ့ကာလ: အများဆုံး ၁ နှစ်
ချေးငွေသက်တမ်း: ၁ နှစ်မှ ၅ နှစ်အထိ
ငွေကြေးအမျိုးအစား ၅ မျိုး: ရုရှားရူဘယ် (RUB)၊ ဘယ်လာရုစ်ရူဘယ် (BYN)၊ တရုတ်ယွမ် (CNY)၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာ (USD)၊ ယူရို (EUR)
အတိုးနှုန်း: ၂.၂၅% မှ ၉.၃၃% အထိ (၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ အတိုးနှုန်းအရ)
အာမခံကြေး: ချေးငွေသက်တမ်းအပေါ် မူတည်ပြီး ပေးဆောင်ရမယ်

ချေးငွေဆိုင်ရာ မူဘောင်သဘောတူစာချုပ်တွေ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးဖြစ်ပါတယ်။

သုံးသပ်ချက်

နိဂုံးချုပ်: ချေးငွေပမာဏကို တရားဝင် ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါဘူး။ မူဘောင်သဘောတူစာချုပ်အဆင့်ပဲ ဖြစ်လို့ ပမာဏကို နောက်မှ သတ်မှတ်မယ့် ပုံစံဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကျပ်ငွေတန်ဖိုး ဆက်လက်ကျနေတဲ့အချိန်မှာ နိုင်ငံခြားငွေနဲ့ ချေးငွေယူတာဟာ ပြန်ဆပ်ရမယ့်ဝန်ထုပ်ကို ပိုလေးစေနိုင်ပါတယ်။ ၅ နှစ်အတွင်း အကြွင်းမဲ့ ပြန်ဆပ်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ အတိုးနှုန်း ၉.၃၃% အထိ မြင့်မားတာကြောင့် စီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုကို စောင့်ကြည့်ရမှာပါ။

သတင်းရင်းမြစ်: BETV Business

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

အင်တာပိုနဲ့ မီဒီယာဖမ်းမယ်ဆိုတာ — ဥပဒေအရ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား？

📅 💬 မှတ်ချက်

အင်တာပိုနဲ့ မီဒီယာဖမ်းမယ်ဆိုတာ — ဥပဒေအရ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား？

နိဂုံးချုပ်:စစ်အုပ်စုက အင်တာပိုနဲ့ မီဒီယာတွေကို ဖမ်းမယ်လို့ ကြွေးကြော်နေပေမယ့်၊ ဥပဒေအရ ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းပါးလှပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်တိုင်တောင် မူးယစ်တရားခံတွေပဲ ပြန်ရတယ်လို့ ဝန်ခံနေရတာပါ။

ဒါက ပြည်သူတွေကို ခြောက်လှန့်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိမှုသက်သက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မှာ ပြည်ထဲရေးဒုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မင်းသူက ပြည်ပနိုင်ငံတွေမှာရှိတဲ့ သတင်းဌာန ၅ ခု (Myanmar Now၊ Khit Thit၊ Mizzima၊ DVB၊ Irrawaddy) ကို အင်တာပို (နိုင်ငံတကာရဲတပ်ဖွဲ့) ကနေတဆင့် ဖမ်းဆီးဖို့ ကြိုးစားနေတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် သူကိုယ်တိုင်က "ဖမ်းဆီးရမိတာ အများစုကတော့ မူးယစ်တရားခံတွေဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက နိုင်ငံရေးအမှုတွေနဲ့ တောင်းဆိုတာတွေ တခုမှ အရာမထင်ဘူး ဆိုတာပါ။

အင်တာပို ဥပဒေက ဘာပြောလဲ？

အင်တာပို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃ မှာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြထားပါတယ် — "နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ ဘာသာရေး သို့မဟုတ် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အဖွဲ့အစည်းအတွက် လုံးဝ တားမြစ်ထားသည်" လို့ဆိုပါတယ်။

Red Notice ထုတ်ပေးနိုင်တာက ပြင်းထန်တဲ့ သာမန်ရာဇဝတ်မှု တွေအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအမှု (သစ္စာဖောက်မှု၊ ဆူပူလှုံ့ဆော်မှု၊ သူလျှိုမှု) တွေအတွက် ထုတ်ပေးလို့ မရပါဘူး။

မီဒီယာ ၅ ခုကို စွဲထားတဲ့ပုဒ်မတွေ

ဗိုလ်ချုပ်မင်းသူ ပြောသွားတဲ့ ပုဒ်မတွေက ၁၂၄-က (နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု)၊ ၅၀၅(ခ) (ဆူပူလှုံ့ဆော်မှု)၊ မတရားအသင်းပုဒ်မ ၁၇(၁)၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးပုဒ်မ ၅၀(က) တို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါတွေအားလုံးက နိုင်ငံရေးအမှု အမျိုးအစားဝင်ပါတယ်။ အင်တာပိုရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ ဒီလို အမှုတွေအတွက် Red Notice ထုတ်ပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

သတင်းရင်းမြစ်: Myanmar Now, အင်တာပို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

မအလ ရွှေ့တဲ့နေရာတိုင်း မိုးမိတာ တိုက်ဆိုင်မှုလား — မလေးရှားမုန်တိုင်းဟာသ

📅 💬 မှတ်ချက်

မအလ ရွှေ့တဲ့နေရာတိုင်း မိုးမိတာ တိုက်ဆိုင်မှုလား

မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားကို ရောက်တဲ့နေ့ အောက်တိုဘာ ၆ ရက်မှာပဲ မလေးရှား မိုးလေဝသဌာန (MetMalaysia) က ပြည်နယ် ၆ ခုမှာ မိုးသက်မုန်တိုင်း သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဘယ်ပြည်နယ်တွေလဲ？

သတိပေးခံရတဲ့ ပြည်နယ်တွေက ပါးလစ်၊ ကဒက်၊ ပီနန်၊ ပဲရတ်၊ ဆာရာဝပ် နဲ့ ဆာဘား တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ညနေ ၄ နာရီအထိ မိုးသက်မုန်တိုင်း၊ မိုးသည်းထန်ရွာသွန်းမှုနဲ့ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါက မိုးရာသီမှာ ပုံမှန်ဖြစ်နေကျ သတိပေးချက်မျိုးပါပဲ။ ဆိုင်ကလုန်း တိုက်ခိုက်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။

လူမှုကွန်ရက်က ဟာသ

ဒါပေမယ့် လူမှုကွန်ရက်မှာတော့ လူတွေက စတာပေါ့။ သူရောက်တဲ့နေရာတိုင်း ကံဆိုးတတ်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့ "မအလ ရောက်လို့ မုန်တိုင်းဝင်တယ်" လို့ နောက်ပြောင်နေကြပါတယ်။

တကယ်တော့ မိုးနဲ့ သူနဲ့ ဘာမှ မဆိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ပြည်သူတွေရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကိုတော့ ဒီဟာသက ဖော်ပြနေပါတယ် — သူ့ကို ဘယ်သူမှ မကြိုဆိုဘူးဆိုတာကို။

သတင်းရင်းမြစ်: MetMalaysia via Malay Mail/Bernama, ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

မလေးရှားကုမ္ပဏီများ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ — Justice For Myanmar ဖော်ထုတ်

📅 💬 မှတ်ချက်

မလေးရှားကုမ္ပဏီများ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ — Justice For Myanmar ဖော်ထုတ်

မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားကို တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက်နေချိန်မှာပဲ Justice For Myanmar က အစီရင်ခံစာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မလေးရှားကုမ္ပဏီများက မြန်မာစစ်တပ်ထံ စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ပေးနေကြောင်း ဖော်ထုတ်ထားတာပါ။

ဘယ်ကုမ္ပဏီတွေလဲ？

၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း မလေးရှားကုမ္ပဏီ ၃ ခုက မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းများ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၁။ FJ Global Aeroparts (M) Sdn Bhd — တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်၊ ဒရုန်း၊ ရဟတ်ယာဉ်များအတွက် အပိုပစ္စည်းများ ရောင်းချရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အစိုးရကျောထောက်နောက်ခံပြု PUNB ထံမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ရရှိခဲ့ပါတယ်။ PUNB သည် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး လက်အောက်ရှိ ကုမ္ပဏီဖြစ်ပါတယ်။

၂။ Asia AeroTechnic Sdn Bhd (AAT) — အစိုးရအေဂျင်စီ MARA က ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ လေယာဉ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး ကုမ္ပဏီ။ မြန်မာစစ်တပ် အင်ဂျင်နီယာများက Airbus A319 ပြုပြင်ရေးအတွက် သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

၃။ Skyways Technics Asia Sdn Bhd — ဒိန်းမတ်ပိုင် ကုမ္ပဏီက မြန်မာလက်နက်ပွဲစားများထံ လေယာဉ်ပစ္စည်းများ တင်ပို့ခဲ့ပါတယ်။

ထောက်လှမ်းရေးအစည်းအဝေးကိုပါ ဖိတ်ကြား

မလေးရှားက ရဲမှူးချုပ် လှိုင်မင်း ဦးဆောင်တဲ့ မြန်မာစစ်အုပ်စု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ၂၀၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂-၆ ရက်မှာ ကျင်းပမယ့် အာဆီယံ ထောက်လှမ်းရေးညီလာခံသို့ ဖိတ်ကြားထားပါတယ်။ လေယာဉ်လက်မှတ်၊ တည်းခိုစရိတ်များကို မလေးရှားဘက်က ကျခံပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

Justice For Myanmar ရဲ့ တောင်းဆိုချက်

ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မရတနာမောင်က စစ်ရာဇဝတ်ကောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို တရားဝင်မှု ပေးအပ်နေမှုကို ရှုတ်ချပြီး၊ မလေးရှားကုမ္ပဏီများအပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုထားပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်: Justice For Myanmar — https://www.justiceformyanmar.org

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားရောက်ပြီ — State Visit မဟုတ်၊ Official Visit သာဖြစ်

📅 💬 မှတ်ချက်

မင်းအောင်လှိုင် မလေးရှားရောက်ပြီ — အစိုးရအဆင့် ဖိတ်ကြားတာမှန်ပေမယ့် အသိအမှတ်ပြုတာ မဟုတ်

မြန်မာစစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ဒီနေ့ (အောက်တိုဘာ ၇ ရက်) နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲမှာ ကွာလာလမ်ပူအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် (KLIA) ကို ရောက်ရှိလာပြီး နှစ်ရက်ကြာ တရားဝင်ခရီးစဉ် စတင်လိုက်ပြီလို့ မလေးရှားသတင်းဌာန ဘာနာမာက ဖော်ပြပါတယ်။

အန်ဝါရဲ့ ဖိတ်ကြားချက် — ဒါပေမယ့် အသိအမှတ်ပြုတာ မဟုတ်

ဒီခရီးစဉ်ဟာ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါအီဗရာဟင်ရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်အရ လာတာဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက အောက်တိုဘာ ၆ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အန်ဝါကိုယ်တိုင်က ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်မှာ ပြောခဲ့တာက — မလေးရှားနဲ့ အာဆီယံဟာ မြန်မာအစိုးရသစ်ကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ အသင့်မဖြစ်သေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။

ဆိုလိုတာက ဒီဖိတ်ကြားချက်ဟာ သံတမန်အသိအမှတ်ပြုမှုမဟုတ်ဘဲ ဒုက္ခသည်ပြန်ပို့ရေးနဲ့ လဲလှယ်တဲ့ အပေးအယူသဘော ဖြစ်ပါတယ်။

ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့က ဘာလို့ သေနတ်မမြှောက်ဘဲ ငြိမ်ရပ်နေတာလဲ？

လူမှုကွန်ရက်မှာ "ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့က အလေးမပြုဘူး" လို့ ပြောနေကြတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမှန်တရားက ဒီလိုပါ — မလေးရှားက မင်းအောင်လှိုင်ကို "Kawalan Kehormatan Statik" (static guard of honour) နဲ့ ကြိုဆိုခဲ့ပါတယ်။ တော်ဝင်ရန်းဂျားတပ်ရင်း အမှတ် ၁ က အရာရှိ ၂ ဦး၊ တပ်သား ၂၆ ဦးပါဝင်ပါတယ်။

Static ဆိုတာက တပ်ဖွဲ့က ငြိမ်ရပ်နေရုံပဲ — သေနတ်မြှောက် အလေးပြုတာ မပါဘူး။ ဒါက protocol အဆင့် နဲ့ ဆိုင်ပါတယ်:

State visit (နိုင်ငံတော်အဆင့်) ဆို — သေနတ်မြှောက် အလေးပြုတာ၊ ၂၁ ချက်အမြောက်ပစ်တာ၊ တပ်ဖွဲ့စစ်ဆေးတာ အပြည့်အစုံလုပ်တယ်
Official visit (တရားဝင်ခရီးစဉ်) ဆို — static guard ပဲ ပေးတယ်

မင်းအောင်လှိုင်ရတာ official visit အဆင့်ပဲ — state visit မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် တပ်ဖွဲ့ကလည်း ပုံမှန် အဓိက အခမ်းအနားတွေမှာ သုံးတဲ့ Royal Malay Regiment မဟုတ်ဘဲ Royal Ranger Regiment ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါတွေအားလုံးက တစ်ခုတည်းကို ပြနေပါတယ် — မလေးရှားက သူ့ကို နိုင်ငံခေါင်းဆောင်အဖြစ် အပြည့်အဝ အသိအမှတ်ပြုတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ဒုက္ခသည်ပြန်ပို့ရေး အပေးအယူလုပ်ဖို့ ခေါ်တာသက်သက်ပဲလို့ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါကိုယ်တိုင် လေဆိပ်မှာ ကြိုဆိုခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ စက်မှုဝန်ကြီး ဂျိုဟာရီ အဗ္ဗဒူ ဂါနီတို့ကသာ ကြိုဆိုခဲ့တာပါ။

ဟိုတယ်ခ ကိုယ့်စားရိတ်နဲ့ကိုယ် ပေးရတယ်ဆိုတာ ဟုတ်သလား？

ဒီပြောဆိုချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတင်းဌာနတွေမှာ ဘာဖော်ပြချက်မှ မတွေ့ရပါဘူး။ လူမှုကွန်ရက် ကောလာဟလအဆင့်သာရှိပြီး အတည်ပြုနိုင်တဲ့ အထောက်အထား မရှိသေးပါဘူး။

ခရီးစဉ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်

တရားဝင်ပြောဆိုချက်: မြန်မာနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည်များ ပြန်ပို့ရေး (၅,၀၀၀ ဦး သဘောတူညီမှု) နဲ့ မြန်မာ–မလေးရှား စီးပွားရေးဆွေးနွေးပွဲ။

နောက်ကွယ်က ရည်ရွယ်ချက်: တရားဝင်မှု ရှာဖွေခြင်း — ဧပြီလမှာ သမ္မတဖြစ်ပြီးနောက် ၆ ကြိမ်မြောက် နှစ်နိုင်ငံခရီးစဉ်။

ဝေဖန်မှုများ

ဧရာဝတီ၊ APHR၊ Human Rights Watch တို့က ဝေဖန်ထားပြီး၊ မလေးရှားက မြန်မာရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေက အလုပ်ရပ်သပိတ် ဆင်နွှဲဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၈ ရက်က အန်ဝါနဲ့ ဆွေးနွေးပွဲရလဒ်တွေကို ဆက်လက်ဖော်ပြပါမယ်။

သတင်းရင်းမြစ်: Bernama/Mediacorp, Reuters, မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ The Irrawaddy, DVB, Human Rights Watch

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

ဆန္ဒ — ကဗျာ စောဝေ | တေးရေး ရဲရင့်ငယ်

📅 💬 မှတ်ချက်

ကဗျာ — စောဝေ
တေးရေး — ရဲရင့်ငယ်

စောဝေရဲ့ "လိုချင်တာ" ကဗျာကို သီချင်းအဖြစ် ဖန်တီးထားတာပါ။ Suno AI နဲ့ တေးဂီတဖန်တီးထားပါတယ်။

အားပေးကြပါဦး။

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သီချင်း

ကျားဖြန့်နောက်ကွယ် — မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ဘယ်လောက်ပါဝင်လဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

"ကျားဖြန့်" (Kyar Phyan) — မြန်မာနယ်စပ်က အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစင်တာတွေ။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက လူထောင်ပေါင်းများစွာ အလိမ်ခံရ၊ လူကုန်ကူးခံရတဲ့ ရာဇဝတ်မှုအင်ပါယာ။ ဒီနောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူရှိလဲ။ သုတေသနတွေရဲ့ အဖြေက ရှင်းတယ် — မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ စစ်ကောင်စီ။

၁။ စစ်ကောင်စီက ဗဟိုချက်

ဩစတြေးလျ Strategic Policy Institute (ASPI) ရဲ့ 2025 "Scamland Myanmar" အစီရင်ခံစာက တိုက်ရိုက်ပြောထားတယ် — မြန်မာစစ်ကောင်စီဟာ ဒီပြဿနာရဲ့ ဗဟိုချက် ဖြစ်ပြီး၊ ကျားဖြန့်စင်တာတွေ ဆက်လက်တည်ရှိနေတာ စစ်ကောင်စီက ခွင့်ပြု၊ ကူညီပေးနေလို့ပဲ။

2021 အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စင်တာ ၁၁ ခုကနေ ၃၀ ကျော်အထိ တိုးလာတယ်။ 2025 မှာဆို စစ်တပ် တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲအထိ ချဲ့ထွင်လာပြီ။

၂။ ဝင်ငွေခွဲဝေယူတယ် — $192M

Justice for Myanmar ရဲ့ စုံစမ်းမှုအရ —

- ကရင်ပြည်နယ် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းဝင်ငွေရဲ့ တစ်ဝက် ကို မြန်မာစစ်တပ်က ယူတယ်

- Shwe Kokko တစ်ခုတည်းက 2024 မှာ $192M လောက်

- "အကာအကွယ်အခွန်" + အမြတ်ခွဲဝေ + မြေယာထိန်းချုပ်မှုကနေ စစ်ကောင်စီ အကျိုးခံစားတယ်

ဒါဟာ "မသိလိုက်လို့" မဟုတ်ဘူး — စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် ပါဝင်တာ။

၃။ လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များ — စစ်တပ်ရဲ့ လက်တံ

စောချစ်သူရဲ့ Karen BGF (အခု KNA) က Shwe Kokko/Myawaddy လမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်တယ် — မြေငှားစားတယ်၊ လုံခြုံရေးပေးတယ်၊ လျှပ်စစ်နဲ့ အင်တာနက်ရောင်းတယ်၊ လူကုန်ကူးမှုမှာ ပါဝင်တယ်။

အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနက 2025 မေမှာ KNA ကို "transnational criminal organization" အဖြစ် ကြေညာပြီး ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးကို ပိတ်ဆို့တယ်။ 2025 စက်တင်ဘာမှာ Shwe Kokko ဆက်စပ် အဖွဲ့/လူ ၁၉ ခု ထပ်ပိတ်ဆို့တယ်။

ဒီတပ်ဖွဲ့တွေဟာ မြန်မာစစ်တပ် လက်အောက်ခံ — JFM ရဲ့ စကား: "စစ်တပ်၊ သူ့လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့တွေ မပါဘဲ ဒီလုပ်ငန်း ဖြစ်နိုင်စရာမရှိဘူး။"

၄။ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှု

ဒါက အရေးအကြီးဆုံးအချက် —

- C4ADS: ကျားဖြန့်အော်ပရေတာတွေက မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့တယ်။ KNA က စစ်တပ်နဲ့ ဝင်ငွေခွဲဝေတယ်

- ဖုန်းတည်နေရာဒေတာ: Myawaddy ကျားဖြန့်စင်တာတွေနဲ့ နေပြည်တော် အစိုးရအဆောက်အအုံတွေကြား ဖုန်းတွေ ခဏခဏကူးသန်းနေ — စစ်ကောင်စီနဲ့ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းကြား လျှို့ဝှက်ဆက်စပ်မှု

- Reuters (2025 နိုဝင်ဘာ): မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ကျားဖြန့်နှိမ်နင်းရေး အမိန့်တိုက်ရိုက်ပေး — ဆိုလိုတာ ဒီလူတွေအပေါ် သူ့ဩဇာအာဏာ တိုက်ရိုက်ရှိတယ်

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာန TIP Report 2025 ကလည်း ပြောထားတယ် — စစ်တပ်၊ ရဲ၊ BGF တွေ လာဘ်စား၊ လုံခြုံရေးပေး၊ ကျားဖြန့်အော်ပရေတာတွေကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်။

၅။ နှိမ်နင်းပြဇာတ်

စစ်ကောင်စီက တခါတရံ ဝင်စီးပြတယ် — 2025 အောက်တိုဘာမှာ KK Park ကို ဝင်စီး၊ လူ ၂၀၀၀ ကျော် ဖမ်း၊ အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ဖြို။

ဒါပေမယ့် Reuters ရဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေအရ ဒီအရေးတကြီးလုပ်ဆောင်မှုဟာ အမေရိကန်+တရုတ်+ထိုင်းဖိအား ကြောင့်သာ။ ထိုင်းက 2025 ဖေဖော်ဝါရီမှာ နယ်စပ်ကို လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်တယ်။ တရုတ်က ပြည်သူတွေအဖမ်းခံရလို့ ဖိအားပေးတယ်။

ဖိအားမရှိရင် ဆက်ခွင့်ပြုထားတာ — ဖိအားလာမှ ဟန်ပြနှိမ်နင်းတာ။

အချုပ်

ကျားဖြန့်ဟာ "နယ်စပ်ရာဇဝတ်မှု" သက်သက်မဟုတ်ဘူး။ စစ်ကောင်စီရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တစ်ခု —

- ခွင့်ပြုသူ — စစ်ကောင်စီ
- အကာအကွယ်ပေးသူ — စစ်တပ် + လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့တွေ
- အမြတ်ခွဲဝေသူ — မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ

လူကုန်ကူးခံရသူတွေ၊ အလိမ်ခံရသူတွေရဲ့ ဒုက္ခတိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ လက်ရာ ပါတယ်။

ရင်းမြစ် — Reuters, ASPI "Scamland Myanmar" (2025), Justice for Myanmar, C4ADS, US State Dept TIP Report 2025, OCCRP, USIP, ISEAS

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

"ရေနံ Tycoon မိုးမြင့်" ချီးမွမ်းခန်းနောက်က အမှန် တရား

📅 💬 မှတ်ချက်

Lwin Oo ရဲ့ "မြန်မာ့ရေနံ Tycoon" ပို့စ်က ဦးမိုးမြင့်ကို ဆင်းရဲသားဘဝကနေ ကြိုးစားရုန်းကန်လာတဲ့ သူရဲကောင်းအဖြစ် ပုံဖော်ထားတယ်။ ချီးမွမ်းခန်းတွေ ဖယ်လိုက်ရင် ကျန်တာ တစ်ခုပဲ — စစ်တပ်နဲ့ ပေါင်းစားခဲ့တဲ့ သမိုင်း။

၁။ စစ်တပ်နဲ့ သွေးသားတော်စပ်မှု — ၁၉၈၁

ပို့စ်ကိုယ်တိုင်က ဝန်ခံထားတယ် — ဦးမိုးမြင့်ဟာ ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်လင်း (ကညန ညွှန်ချုပ်) ရဲ့ သမီး ဒေါက်တာ ဥမ္မာနဲ့ ၁၉၈၁ မှာ လက်ထပ်ခဲ့တယ်။

ပို့စ်က "ရဲရင့်စွာ လက်ထပ်ခွင့်တောင်းခဲ့သူ" လို့ ရိုမန်တစ်ဆန်ဆန် ရေးထားပေမယ့်၊ အမှန်က ရှင်းတယ် — စစ်အရာရှိကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ သမက်ဖြစ်သွားတာ။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်မှာ ဒါဟာ "အချစ်ဇာတ်လမ်း" မဟုတ်ဘူး၊ အာဏာအသိုင်းအဝိုင်းထဲ ဝင်ရောက်ခွင့်လက်မှတ် ပဲ။

၂။ စစ်အာဏာရှင်ခေတ်မှာ မွေးဖွားတဲ့ စီးပွားရေး — ၁၉၈၉

Myint & Associates (M&A) ကို ၁၉၈၉ — နဝတ စစ်အာဏာရှင်ခေတ် မှာ တည်ထောင်ခဲ့တယ်။ ပို့စ်ကိုယ်တိုင်က ပြောထားတယ် — ရုံးခန်းက ယောက္ခမ (ဗိုလ်မှူးကြီး) ရဲ့ အိမ် ထမင်းစားပွဲမှာ၊ ဝန်ထမ်း ၃ ယောက်နဲ့ စခဲ့တာတဲ့။

စစ်အစိုးရရဲ့ ထမင်းစားပွဲပေါ်မှာ မွေးဖွားတဲ့ ကုမ္ပဏီက စစ်အစိုးရခေတ်ရဲ့ ရေနံကုမ္ပဏီကြီးတွေကို ဝန်ဆောင်မှုပေးရင်း ကြီးထွားလာတယ်။ "ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်" တဲ့ ဇာတ်လမ်းမှာ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ ထမင်းစားပွဲ ကို ချန်ထားခဲ့လို့ မရဘူး။

၃။ တစ်ဒေါ်လာနဲ့ ရခဲ့တဲ့ မန်းရေနံမြေ — ၁၉၉၈

အမေရိကန် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကြောင့် Baker Hughes မြန်မာကနေ ထွက်သွားတဲ့အခါ၊ မန်းရေနံမြေရဲ့ ၁၀၀% ကို ဦးမိုးမြင့်ရဲ့ MPRL က USD 1 နဲ့ ရခဲ့တယ်။ ပို့စ်ကိုယ်တိုင်က ဂုဏ်ယူပြီး ရေးထားတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီတုန်းက ဦးမိုးမြင့်ကိုယ်တိုင် AFP ကို ပြောခဲ့တာ CorpWatch က မှတ်တမ်းတင်ထားတယ် — "the investment commission, the cabinet ရဲ့ ကောင်းချီးနဲ့ ဆက်လုပ်မယ်" တဲ့။ Investment commission နဲ့ cabinet ဆိုတာ စစ်အစိုးရ ပဲ။

ပိတ်ဆို့မှုဒဏ်ကို နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီက ထွက်သွားရချိန် — စစ်အစိုးရနဲ့ နီးစပ်သူက တစ်ဒေါ်လာနဲ့ ကောက်ယူသွားတာ။ ဒါကို "ကံဉာဏ်ဝီရိယ" လို့ ခေါ်မလား။

၄။ ယနေ့တိုင် MOGE နဲ့ လက်တွဲ — စစ်တပ်ရဲ့ ငွေတိုက်

MPRL ဟာ မန်းရေနံမြေကို MOGE (မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း) နဲ့ စာချုပ်ချုပ်ပြီး လုပ်ကိုင်နေတယ်။ MOGE ဆိုတာ —

- အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနအရ စစ်ကောင်စီရဲ့ တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော် ရတဲ့ အကြီးဆုံး နိုင်ငံခြားငွေဝင်ရောက် — စစ်တပ်ရဲ့ ငွေတိုက်

- အမေရိကန်နဲ့ EU က ပိတ်ဆို့ထားတဲ့ အစိုးရလုပ်ငန်း

A-6 ကမ်းလွန်ဓာတ်ငွေ့လုပ်ကွက်မှာ MPRL က ၂၀% ရှယ်ယာပါဝင်တယ်။ လေ့လာမှုအရ A-6 က ထွက်လာမယ့် ဓာတ်ငွေ့ဟာ MOGE ကို ပေးရမယ့် ငွေရဲ့ ၁၅-၂၀% ဖြစ်နိုင်တယ် — ဆိုလိုတာ စစ်တပ်ဆီ တိုက်ရိုက်စီးဝင်မယ့် ငွေ ပဲ။

ပို့စ်က "ဘယ်သူမှ မလိုချင်တဲ့ လုပ်ကွက် A-6 ကို ချပေးလို့" ရခဲ့တယ်လို့ ရေးထားတယ် — ချပေးတာ ဘယ်သူလဲ။ စစ်အစိုးရရဲ့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနပဲ။

၅။ "ခရိုနီမဟုတ်" ဆိုတဲ့ ခုခံချက်

ပို့စ်မှာ အထူးအလေးပေး ခုခံထားတယ် — မဆလပါတီ မဝင်ခဲ့ဘူး၊ အခွန်မှန်မှန်ဆောင်တယ်၊ အမေရိကန် Black List က "ချက်နဲ့လက်နဲ့ ရှင်းလင်းပြနိုင်လို့" ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့တယ်တဲ့။

မေးစရာရှိတယ် — အခွန်ကို ဘယ်သူ့ဆီ ဆောင်တာလဲ။ စစ်အစိုးရရဲ့ ဘဏ္ဍာတိုက်ဆီပဲ။ စစ်တပ်ကို အခွန်ဆောင်ပြီး "တာဝန်ရှိအခွန်ထမ်း" ဖြစ်တာဟာ ဂုဏ်ယူစရာလား၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့တာလား။

Black List ကိစ္စကလည်း OFAC ရဲ့ လူသိရှင်ကြား ပိတ်ဆို့စာရင်းမှာ ဒီနာမည် မတွေ့ရဘူး — ပို့စ်ရဲ့ တစ်ဖက်သတ် ပြောဆိုချက်သာ ဖြစ်တယ်။

စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ သမက် → စစ်အစိုးရရဲ့ ထမင်းစားပွဲပေါ်က ကုမ္ပဏီ → စစ်အစိုးရရဲ့ ကောင်းချီးနဲ့ တစ်ဒေါ်လာတန် ရေနံမြေ → စစ်တပ်ရဲ့ ငွေတိုက် MOGE နဲ့ လက်တွဲလုပ်ကိုင်။ ဒါကို "ခရိုနီမဟုတ်" လို့ ပြောရင် — ခရိုနီဆိုတာ ဘာလဲ။

၆။ ချန်ထားခဲ့တဲ့ လူတွေ

Resource Governance Institute ရဲ့ မှတ်တမ်းအရ မန်းရေနံမြေမှာ ၁၉၆၉ ကတည်းက ကျေးရွာ ၁၃ ရွာနဲ့ လယ်ယာမြေတွေ ရေနံမြေထဲ မျိုသိပ်ခံခဲ့ရတယ်။ အဲဒီနယ်မြေကို Code 144 — စစ်ဘက်/အစိုးရ လုံခြုံရေးနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတယ်။

ချီးမွမ်းခန်းမှာ ဒီရွာသားတွေရဲ့ အသံ မပါဘူး။

အချုပ် — ပန်းကန်ဆေးခဲ့တာ၊ ပီဇာပို့ခဲ့တာ၊ လေယာဉ်မှူးလုပ်ခဲ့တာ — ဒါတွေအားလုံး မှန်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါတွေဟာ စစ်တပ်နဲ့ ပေါင်းစားခဲ့တဲ့ အချက်ကို ဖုံးကွယ်ဖို့ သုံးတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေ ပဲ။

ရင်းမြစ် — Lwin Oo ရဲ့ မူရင်းပို့စ် (2026-10-04)၊ CorpWatch/AFP (1998)၊ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာန OFAC၊ HRW၊ Resource Governance Institute၊ burmalibrary.org

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

စစ်တစ်ပွဲ $38 ဘီလီယံ — ဒီဇယ်တစ်ဂါလံ $7: ဘယ်သူပေးဆပ်နေလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

အီရန်စစ်ပွဲနဲ့ အမေရိကန် ဒီဇယ်ဈေးဆိုတာ သီးခြားသတင်း နှစ်ပုဒ်မဟုတ်ဘူး — တစ်ဆက်တည်းဇာတ်လမ်းပဲ။

စစ်ပွဲက ဘယ်လောက်ကုန်ပြီလဲ

အမေရိကန် ကွန်ဂရက် ဘတ်ဂျက်ရုံး (CBO) ရဲ့ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ အစီရင်ခံစာအရ —

- $38 ဘီလီယံ — ၂၀၂၆ ဩဂုတ်လအထိ ကုန်ကျပြီးသား

- တစ်လ $2-3 ဘီလီယံ — ဆက်ကုန်နေတုန်း

- အကြီးဆုံးအပိုင်းက လက်နက်အစားထိုးခ $21.7B (interceptor $13.1B၊ cruise missile $7.3B)

၂၀၂၅ ဇွန်က Midnight Hammer တိုက်ခိုက်မှု ($2B လောက်) နဲ့ ယှဉ်ရင် အခု ၂၀၂၆ စစ်ပွဲက အဆပေါင်းများစွာ ကြီးတယ်။

ဘာပြန်ရလဲ

ရတာ —

- အီရန် နျူကလီးယားအစီအစဉ် အပြင်းအထန်ပျက်စီး။ IAEA အကြီးအကဲ Grossi ကိုယ်တိုင် "centrifuge တွေ လုံးဝအလုပ်မလုပ်တော့ဘူး" လို့ ပြောတယ်။ ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ နှစ်ချီကြာမယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သုံးသပ်တယ်။

- လေကြောင်းသာလွန်မှု။

ပေးဆပ်ရတာ —

- အီရန် လက်တုံ့ပြန်မှု — Qatar က အမေရိကန် base အပါအဝင် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေ ထိခိုက်တယ်

- Hormuz ရေလက်ကြား အနှောင့်အယှက် — ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်သွေးကြော

- အမေရိကန် သံတမန်အဆောက်အအုံ ပျက်စီးမှု $184M

ပြည်သူ့အိတ် — ဒီဇယ် $7

စစ်ပွဲက ပြည်သူတွေအိတ်ကို တိုက်ရိုက်ထိတယ် —

- တစ်နိုင်ငံလုံး ဒီဇယ်ပျမ်းမျှ $6.38 (မနှစ်က $3.75 — 70% တက်)

- California $8.39 — စံချိန်တင်

- Georgia $6.37 — တချို့နေရာ $7 နီးပါး

အမေရိကန်မှာ ကုန်စည်အားလုံးနီးပါး truck နဲ့ သယ်ရတာ။ ဒီဇယ်ဈေးတက်တိုင်း စားသောက်ကုန်၊ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်း၊ လူသုံးကုန်ဈေးတွေ လိုက်တက်တယ်။

Trucker တွေ ဒေါသထွက်ပြီ

Georgia က independent trucker တွေ တစ်နိုင်ငံလုံး delivery strike လုပ်ဖို့ ဆွေးနွေးနေပြီ။ DAT စစ်တမ်းအရ trucking ကုမ္ပဏီ 18% ရပ်နားထားရပြီ။ ကျွမ်းကျင်သူတွေက "ဒီဇယ်ဈေးကြောင့် ဒေဝါလီခံရမယ့် ကုမ္ပဏီတွေ ပေါ်လာတော့မယ်" လို့ သတိပေးနေတယ်။

ရက်အတိအကျ မကြေညာသေးပေမယ့် — truck ရပ်သွားရင် စူပါမားကတ် စင်တွေ ဗလာဖြစ်မယ်။

မေးခွန်း

နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို နှစ်ချီနောက်ဆုတ်စေဖို့ $38B+ သုံးခဲ့တယ်။ အဲဒီဈေးကို ပေးနေရတာ Pentagon မဟုတ်ဘူး — ဒီဇယ် $7 ပေးနေရတဲ့ trucker၊ ဈေးတက်နေတဲ့ စားသောက်ကုန်ဝယ်နေရတဲ့ မိသားစု တွေပဲ။

တန်ရဲ့လား — ဒါက အမေရိကန်ပြည်သူတိုင်း မေးသင့်တဲ့ မေးခွန်းပဲ။

သတင်းရင်းမြစ်များ — CBO, Reuters, EIA, AAA, Fox5 Atlanta, DAT Freight & Analytics, IAEA, Costs of War Project (Brown University)

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

အီလွန်မတ်စ်ရဲ့ သတိပေးချက် — အမေရိကန် အကြွေးအတိုး $1T ကျော်၊ ကယ်တင်မယ့်သူက AI နဲ့ စက်ရုပ်

📅 💬 မှတ်ချက်

အမေရိကန်ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အီလွန်မတ်စ်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေးနေပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ပြောကြားချက်တွေကို အချက်အလက်နဲ့တကွ စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါတယ်။

ကိန်းဂဏန်း အမှန် — အတိုး $1T ကျော်

အမေရိကန် ကွန်ဂရက် ဘတ်ဂျက်ရုံး (CBO) ရဲ့ အချက်အလက်အရ ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ အစိုးရအကြွေးအပေါ် အတိုးပေးချေမှု ပထမဆုံးအကြိမ် $1 trillion ကျော်သွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ထက်တောင် များနေပါပြီ။

မတ်စ်ရဲ့ သတိပေးချက်များ

"This immense level of overspending will drive America into debt slavery!"
အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေမှုကြီးက အမေရိကန်ကို အကြွေးကျွန်ဘဝထဲ တွန်းပို့လိမ့်မယ်။

အထက်လွှတ်တော်အမတ် မိုက်ခ်လီရဲ့ "အကြွေးအတိုးက တစ်နှစ်ကို $1 trillion ကျော် — ကာကွယ်ရေးထက်များနေပြီ" ဆိုတဲ့ ပို့စ်ကို မတ်စ်က ပြန်ရှယ်ရင်း ရေးသားခဲ့တာက —

"This is debt slavery for the American people."
ဒါဟာ အမေရိကန်ပြည်သူတွေအတွက် အကြွေးကျွန်ဘဝပဲ။

"Interest payments already consume 25% of all government revenue. If the massive deficit spending continues, there will only be money for interest payments and nothing else! No social security, no medical, no defense … nothing."
အတိုးပေးချေမှုတွေက အစိုးရဝင်ငွေရဲ့ ၂၅% ကို ဝါးမျိုနေပြီ။ လိုငွေပြမှု ဒီအတိုင်းဆက်သွားရင် အတိုးပေးဖို့ပဲ ငွေကျန်မယ်၊ ကျန်တာဘာမှ မရှိတော့ဘူး။ လူမှုဖူလုံရေး မရှိ၊ ဆေးဝါး မရှိ၊ ကာကွယ်ရေး မရှိ — ဘာမှမရှိတော့ဘူး။

Fox Business အင်တာဗျူးမှာလည်း —

"A country is no different from a person. If a country overspends and doesn't spend wisely, just like a person, the country will go bankrupt."
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ လူတစ်ယောက်နဲ့ မခြားဘူး။ နိုင်ငံက အလွန်အကျွံသုံးပြီး ဉာဏ်ပညာနဲ့ မသုံးရင် လူလိုပဲ ဒေဝါလီခံရမယ်။

သူ့ရဲ့ ဖြေရှင်းချက် — AI နဲ့ စက်ရုပ်သာ

၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ Dwarkesh Patel ပေါ့ဒ်ကတ်စ်မှာ မတ်စ်က အပြတ်ပြောခဲ့ပါတယ် —

"We are 1,000% going to go bankrupt as a country and fail as a country. Without AI and robots, nothing else will solve the national debt."
တို့နိုင်ငံ ၁၀၀၀% ဒေဝါလီခံရမှာ၊ ကျဆုံးမှာ သေချာတယ်။ AI နဲ့ စက်ရုပ်မပါဘဲ အခြားဘာမှ အမျိုးသားအကြွေးကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

"That's pretty much the only thing that's going to solve for the US debt crisis."
အမေရိကန် အကြွေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော အရာက ဒါပဲ။

သူ့ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်က — "သုံးနှစ်အတွင်း ကုန်ပစ္စည်းနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုထုတ်လုပ်မှုက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းကို ကျော်တက်သွားမယ်" တဲ့။

ဆိုလိုတာက AI နဲ့ စက်ရုပ်တွေက ထုတ်လုပ်မှုကို အဆမတန်တိုးစေပြီး၊ စီးပွားရေးကြီးထွားမှုက အကြွေးဝန်ကို ချေဖျက်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆပါ။

လက်တွေ့ခြေလှမ်း — Optimus စက်ရုပ်

မတ်စ်က စကားပဲပြောနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Tesla ရဲ့ Fremont စက်ရုံကို Model S/X ထုတ်လုပ်မှုကနေ Optimus လူသားပုံစက်ရုပ် ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ အဖြစ် ပြောင်းလဲနေပါပြီ။

"I'm confident that we'll get to a million units a year in Fremont of Optimus 3."
Fremont မှာ Optimus 3 ကို တစ်နှစ်ကို တစ်သန်းထုတ်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။

"This Optimus really will be a general-purpose robot that can learn by observing human behavior."
Optimus ဟာ လူတွေရဲ့ အပြုအမူကို ကြည့်ပြီး သင်ယူနိုင်တဲ့ ဘက်စုံသုံး စက်ရုပ်အစစ်ဖြစ်လာမယ်။

Giga Texas မှာလည်း ဒုတိယ Optimus စက်ရုံ ဆောက်နေပြီး ၂၀၂၇ နွေရာသီမှာ ထုတ်လုပ်မှု စတင်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ် — ရေရှည်ရည်မှန်းချက်က တစ်နှစ်ကို ၁၀ သန်း တဲ့။

Tesla ရဲ့ အနာဂတ်ဟာ ကားထုတ်လုပ်ရေးမှာ မဟုတ်ဘဲ စက်ရုပ်ထုတ်လုပ်ရေးမှာ ဖြစ်တယ်လို့တောင် မတ်စ်က ပြောထားပါတယ်။

မှန်ကန်စွာ ချင့်ချိန်ရန်

ဒါပေမယ့် အချက်အလက်အမှန်ကိုလည်း သိထားသင့်ပါတယ် —

- မတ်စ်ကိုယ်တိုင်က "Optimus ဟာ အစောပိုင်းအဆင့်မှာပဲ ရှိသေးတယ်၊ စက်ရုံတွေမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ အလုပ်မလုပ်သေးဘူး" လို့ ဝန်ခံထားပါတယ်။

- Financial Times ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ စက်ရုပ်တွေဟာ အမေရိကန် ထုတ်လုပ်မှု ပြန်လည်နေရာချထားရေးရဲ့ အဖြေမဟုတ်နိုင်ဘူး — အချိန်၊ ကုန်ကျစရိတ်၊ ကျွမ်းကျင်လုပ်သားရှားပါးမှုတွေက အတားအဆီးတွေပဲလို့ ဆိုပါတယ်။

- စက်ရုပ်နဲ့ ပြန်လာမယ့်စက်ရုံတွေက အလုပ်အကိုင်အများကြီး ဖန်တီးပေးမှာ မဟုတ်ဘူး — ပြန်လာမှာက ထုတ်လုပ်မှု၊ အလုပ်သမားရာချီတော့ မဟုတ်ဘူး။

နိဂုံး

မတ်စ်ရဲ့ ဦးတည်ချက်နဲ့ $1T အတိုးကိန်းဂဏန်းက အမှန်တွေပါ။ AI နဲ့ စက်ရုပ်ဟာ အမေရိကန် ထုတ်လုပ်မှုကို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒါဟာ ဆယ်စုနှစ်ချီတဲ့ ခရီးဖြစ်ပြီး၊ ပြန်လာမှာက စက်ရုံတွေ — အလုပ်အကိုင်အများကြီးတော့ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို သတိထားရပါမယ်။

သတင်းရင်းမြစ်များ — Fox News, Fox Business, Thestreet, TradingKey, CBO, USA Today, Electrek, Inc.com, Financial Times

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း

အာဏာသိမ်းမခံရခင် ၅ ရက် — ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီမှာ မင်းအောင်လှိုင် ဘာတောင်းဆိုခဲ့သလဲ

📅 💬 မှတ်ချက်

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမဖြစ်ခင် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ကြား ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲ။ စာတွေပို့ခဲ့သလား၊ စစ်ကိုယ်စားလှယ်တွေ စေလွှတ်ခဲ့သလား။ ပြီးတော့ အရေးအကြီးဆုံးမေးခွန်း — မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်ကနေ သူ့ကို သမ္မတနေရာပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေကို ဇန်နဝါရီသတင်းတွေနဲ့ နောက်ပိုင်းထွက်ပေါ်လာတဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး ဖြေကြည့်ပါမယ်။

တိုက်ရိုက်မတွေ့ခဲ့ဘူး — ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့သာ

အံ့သြစရာကောင်းတာက ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီမှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ တိုက်ရိုက်မတွေ့ခဲ့သလို ဖုန်းနဲ့တောင် မပြောခဲ့ပါဘူး။ Reuters သတင်းဌာနက ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တာက နှစ်ဦးဟာ "လပေါင်းများစွာ တိုက်ရိုက်စကားမပြောခဲ့ဘူး" တဲ့။

အဆက်အသွယ်အားလုံးက ကိုယ်စားလှယ်တွေကနေတစ်ဆင့်သာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်ကနေ ၃၁ ရက်အထိ နေပြည်တော်နဲ့ ရန်ကုန်မှာ အလျင်အမြန် စီစဉ်ထားတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်ဘက်က — ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် (တပ်မတော်ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ) ဦးဆောင်ပြီး နောက်ထပ်အရာရှိတစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

NLD ဘက်က — နေပြည်တော်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ လက်ရုံးဖြစ်သူ ဦးကျော်တင့်ဆွေ (နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီး)၊ ရန်ကုန်မှာ သူမရဲ့ မိတ်ဆွေရင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆရာဝန် ဒေါက်တာတင်မျိုးဝင်း တို့ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်စွဲပါ လက်ရေးစာ

ဆွေးနွေးပွဲမှာ တင်ပြခဲ့တဲ့ အရေးကြီးစာရွက်စာတမ်းတစ်ခုရှိပါတယ် — ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်စွဲပါ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ လက်ရေးစာ။

လက်ရေးစာရဲ့ စာသားအပြည့်အစုံက ဒီလိုပါ —

အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို မျှော်တွေးပြီး နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုအပ်ပါသည်။

၁။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပေးရန်။

၂။ ဒုတိယအကြိမ်လွှတ်တော်၏ (အရေးပေါ်) အစည်းအဝေး ခေါ်ယူပေးရန်။

၃။ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပမည့်ရက်ကို ရက်ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန်။

မင်းအောင်လှိုင်
၂၈-၁-၂၀၂၁

ဒီစာဟာ Facebook ပေါ်မှာလည်း ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်ဝန်းကျင်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တချို့ကတော့ ဒီစာမှာ မဲစာရင်း ၁၀ သန်းကျော် ထပ်နေမှုတွေ့ရှိတယ်လို့ စွပ်စွဲထားတယ်လို့လည်း ဖော်ပြကြပါတယ်။

တောင်းဆိုချက် ၃ ချက်

Reuters ရဲ့ သတင်းရင်းမြစ် ၆ ဦးအရ စားပွဲပေါ်မှာ တပ်မတော်က တောင်းဆိုခဲ့တဲ့ အချက် ၃ ချက်က —

၁။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် လွှတ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းဖို့

၂။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဖျက်သိမ်းဖို့

၃။ မဲကို စစ်တပ်ကြီးကြပ်မှုအောက် ပြန်လည်စစ်ဆေးခွင့်ပေးဖို့

နောက်ဆုံးထား ရက်က ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက် ညနေ ၅ နာရီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဘက်က လုံးဝ မယိုင်လဲခဲ့ဘူး — လွှတ်တော်ရွှေ့ဆိုင်းဖို့နဲ့ ကော်မရှင်ဖျက်သိမ်းဖို့ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးမေးခွန်း — သမ္မတနေရာ တောင်းဆိုခဲ့သလား

ဒါက စာဖတ်သူအများစု အသိချင်ဆုံးအချက်ပါ။ အဖြေကို ရှင်းရှင်းပြောရရင် —

မင်းအောင်လှိုင် သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒရှိတာ အတည်ပြုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဇန်နဝါရီဆွေးနွေးပွဲမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဆီ သမ္မတနေရာ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ကိုတော့ ယုံကြည်ရတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်နဲ့ အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။

အသေးစိတ်ရှင်းပြပါမယ်။

သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ — အတည်ပြုနိုင်

ဒါက သတင်းရင်းမြစ်များစွာမှာ မှတ်တမ်းဝင်ထားပါတယ် —

- ၂၀၁၇ မှာ NLD အကြံပေး ဦးဝင်းထိန် က NYT ကို "သူ့ရည်မှန်းချက်က ၂၀၂၀ မှာ သမ္မတဖြစ်ဖို့" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်

- ၂၀၂၁ ဇူလိုင်မှာ သူ သက် ၆၅ ပြည့်ပြီး အငြိမ်းစားယူရမှာဖြစ်တာကြောင့် အချိန်က သူ့ဘက်မှာ မရှိတော့ပါဘူး

- Al Jazeera (၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁) မှာ UNSW ပါမောက္ခ Melissa Crouch က "သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ ကြာမြင့်စွာရှိခဲ့တယ်" လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်

"သမ္မတနေရာ တောင်းဆိုခဲ့တယ်" ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက် — အတည်မပြုနိုင်

ဒီစွပ်စွဲချက်ရဲ့ ရင်းမြစ်ကို ခြေရာခံလိုက်ရင် —

- ISEAS ရဲ့ ပညာရှင်စာတမ်း (၂၀၂၁ မေ) မှာ "ကောလာဟလ" (rumour) အဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်

- ဒီစာတမ်းက ကိုးကားထားတဲ့ Al Jazeera ဆောင်းပါးမှာတော့ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုမှုအကြောင်း လုံးဝ မပါပါဘူး

- Reuters ရဲ့ စုံစမ်းထားတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲအကြောင်း ဆောင်းပါးမှာ သမ္မတနေရာတောင်းဆိုမှုအကြောင်း လုံးဝ မပါပါဘူး

ဆိုလိုတာက — သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒက အမှန်၊ ဒါပေမယ့် "လွှတ်တော်ကနေ သမ္မတနေရာပေးဖို့ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့တယ်" ဆိုတာကတော့ ကောလာဟလအဆင့်သာ ဖြစ်ပြီး အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ် မရှိပါဘူး။

ဇန်နဝါရီ နောက်ဆုံးပတ် — နေ့စဉ်မှတ်တမ်း

ဇန်နဝါရီ ၂၆ — စစ်တပ်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း အာဏာသိမ်းမယ့်အကြောင်း မငြင်းပယ်ခဲ့

ဇန်နဝါရီ ၂၇ — မင်းအောင်လှိုင် "ဖွဲ့စည်းပုံကို မလိုက်နာရင် ဖျက်သိမ်းပစ်ရမယ်" မိန့်ခွန်း

ဇန်နဝါရီ ၂၈ — ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲမသမာမှုစွပ်စွဲချက်တွေ ငြင်းပယ်။ ဆွေးနွေးပွဲ ပြိုကွဲ။ လက်ရေးစာ တင်ပြ။

ဇန်နဝါရီ ၂၉ — ညနေ ၅ နာရီ နောက်ဆုံးထား အချိန်ကျော်လွန်၊ သဘောတူညီမှုမရ။

ဇန်နဝါရီ ၃၀ — စစ်တပ်က ဖွဲ့စည်းပုံကို ကာကွယ်မယ်လို့ ကတိပေး။

ဇန်နဝါရီ ၃၁ — နေပြည်တော်မှာ တပ်တွေ လှုပ်ရှား။ ဆွေးနွေးပွဲ လုံးဝပြိုကွဲ။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊ မနက် ၃ နာရီ — တစ်နိုင်ငံလုံး ဖမ်းဆီးမှုတွေ စတင်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊ မနက် ၅ နာရီ — သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် "နုတ်ထွက်တာထက် သေရတာမှ တော်ဦးမယ်" လို့ ငြင်းပယ်။

နိဂုံး

ဇန်နဝါရီ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ တပ်မတော်ရဲ့ တရားဝင်တောင်းဆိုချက်က ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ လွှတ်တော်အကြောင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတနေရာ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ကတော့ ကောလာဟလအဆင့်မှာ ရပ်နေဆဲပါ။

ဒါပေမယ့် တစ်ခုတော့ သေချာပါတယ် — သမ္မတဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ၊ ၂၀၂၁ ဇူလိုင်မှာ အငြိမ်းစားယူရမယ့် အချိန်ဖိအား၊ NLD ရဲ့ မဲအပြတ်အသတ်နိုင်မှုကြောင့် တရားဝင်လမ်းကြောင်းကနေ သမ္မတဖြစ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့တာ — ဒီအချက်တွေအားလုံးက အာဏာသိမ်းမှုရဲ့ နောက်ကွယ်က တွန်းအားတွေအဖြစ် လေ့လာသူအများစုက သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ်များ — Reuters (၂၀၂၁-၀၂-၀၉), Al Jazeera (၂၀၂၁-၀၂-၀၁), ISEAS TRS7/21, Critical Asian Studies, Heinrich Böll Stiftung, US Congressional Research Service

ဆက်ဖတ်ရန် →

🏷️ သတင်း